มหาภารตะ · อัธยายะ 13.259
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.259.1
इमां भूमिं द्विजातिभ्यो दित्सुर्वै दक्षिणां पुरा ।
अङ्गो नाम नृपो राजंस्ततश्चिन्तां मही ययौ ॥ १३.२५९.१ ॥
ในกาลก่อน พระราชาพระนามว่าอังคะทรงประสงค์จะถวายแผ่นดินนี้แก่ทวิชาติเป็นทักษิณา ดูก่อนพระราชา แผ่นดินจึงเกิดความกังวล
13.259.2
धारिणीं सर्वभूतानामयं प्राप्य वरो नृपः ।
कथमिच्छति मां दातुं द्विजेभ्यो ब्रह्मणः सुताम् ॥ १३.२५९.२ ॥
ข้าพเจ้าเป็นผู้ค้ำจุนสรรพสัตว์ พระราชาองค์นี้ได้ข้าพเจ้าแล้ว เหตุไฉนจึงปรารถนาจะถวายข้าพเจ้า ธิดาของพระพรหม แก่พวกพราหมณ์
13.259.3
साहं त्यक्त्वा गमिष्यामि भूमित्वं ब्रह्मणः पदम् ।
अयं सराष्ट्रो नृपतिर्मार्भूदिति ततोऽगमत् ॥ १३.२५९.३ ॥
"ข้าพเจ้าจะละสภาพแห่งแผ่นดินแล้วไปยังพรหมโลก เพื่อมิให้พระราชาองค์นี้พร้อมทั้งแว่นแคว้นต้องสิ้นไป" ดำริดังนี้แล้วนางก็จากไป
13.259.4
ततस्तां कश्यपो दृष्ट्वा व्रजन्तीं पृथिवीं तदा ।
प्रविवेश महीं सद्यो युक्तात्मा सुसमाहितः ॥ १३.२५९.४ ॥
ครั้งนั้น กัศยปเห็นนางกำลังจากไป ก็เข้าสู่แผ่นดินในทันที ด้วยจิตที่สำรวมและตั้งมั่นอย่างยิ่ง
13.259.5
ऋद्धा सा सर्वतो जज्ञे तृणौषधिसमन्विता ।
धर्मोत्तरा नष्टभया भूमिरासीत्तमतो नृप ॥ १३.२५९.५ ॥
แผ่นดินนั้นเจริญรุ่งเรืองไปทุกทิศ เต็มไปด้วยหญ้าและสมุนไพร ดูก่อนพระราชา ตั้งแต่นั้นมา แผ่นดินก็ถูกปกครองด้วยธรรมเป็นหลัก ปราศจากความกลัว
13.259.6
एवं वर्षसहस्राणि दिव्यानि विपुलव्रतः ।
त्रिंशतं कश्यपो राजन्भूमिरासीदतन्द्रितः ॥ १३.२५९.६ ॥
ดูก่อนพระราชา กัศยปผู้มีวัตรอันยิ่งใหญ่ได้เป็นแผ่นดินอยู่เช่นนี้เป็นเวลาสามหมื่นปีทิพย์ โดยไม่เหน็ดเหนื่อย
13.259.7
अथागम्य महाराजन्नमस्कृत्यि च कश्यपम् ।
पृथवी काश्यपी जज्ञे सुता तस्य महात्मनः ॥ १३.२५९.७ ॥
ต่อมา ดูก่อนมหาราช ปฤถวีผู้เป็นธิดาของกัศยปได้มาถึงและถวายความเคารพกัศยป นางจึงเกิดเป็นธิดาของท่านผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่นั้น
13.259.8
एष राजन्नीदृशो वै ब्राह्मणः कश्यपोऽभवत् ।
अन्यं प्रब्रूहि वा त्वं च कश्यपात्क्षत्रियं वरम् ॥ १३.२५९.८ ॥
ดูก่อนพระราชา กัศยปเป็นพราหมณ์เช่นนี้แล้ว จงกล่าวถึงกษัตริย์อีกองค์หนึ่ง หรือผู้ที่ประเสริฐกว่ากัศยป
13.259.9
तूष्णीं बभूव नृपतिः पवनस्त्वब्रवीद्वचः ।
शृणु राजन्नुचथ्यस्य जातस्याङ्गिरसे कुले ॥ १३.२५९.९ ॥
พระราชาเงียบอยู่ ปวนะจึงกล่าวถ้อยคำนี้ว่า ดูก่อนพระราชา จงฟังเรื่องของอุจถยะผู้เกิดในวงศ์แห่งอังคิรส
13.259.10
भद्रा सोमस्य दुहिता रूपेण परमा मता ।
तस्यास्तुल्यं पतिं सोम उचथ्यं समपश्यत ॥ १३.२५९.१० ॥
ภัทรา ธิดาของพระโสม ได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้งดงามยิ่ง พระโสมทอดพระเนตรเห็นอุจถยะว่าเป็นคู่ครองที่เสมอกับนาง
13.259.11
सा च तीव्रं तपस्तेपे महाभागा यशस्विनी ।
उचथ्यं तु महाभागं तत्कृते वरयत्तदा ॥ १३.२५९.११ ॥
ส่วนนางผู้มีโชคยิ่งและมีเกียรติยศนั้นได้บำเพ็ญตบะอันเข้มข้น ครั้งนั้น นางได้เลือกอุจถยะผู้มีโชคยิ่งเป็นสามีเพื่อประโยชน์แก่ตนเอง
13.259.12
तत आहूय चोचथ्यं ददामीति यशस्विनीम् ।
भार्यार्थे स च जग्राह विधिवद्भूरिदक्षिणः ॥ १३.२५९.१२ ॥
แล้วจึงเรียกอุจถยะมา และกล่าวว่า "ข้าจะยกหญิงผู้มีเกียรตินี้ให้แก่ท่าน" อุจถยะผู้ถวายทักษิณามากมายนั้น จึงรับนางเป็นภริยาตามพิธีอย่างถูกต้อง
13.259.13
तां त्वकामयत श्रीमान्वरुणः पूर्वमेव ह ।
स चागम्य वनप्रस्थं यमुनायां जहार ताम् ॥ १३.२५९.१३ ॥
ก่อนหน้านั้นแล้ว ท้าววรุณผู้รุ่งเรืองก็ปรารถนานางอยู่ เขามาถึงอาศรมในป่าแล้วก็ฉุดนางไปที่แม่น้ำยมุนา
13.259.14
जलेश्वरस्तु हृत्वा तामनयस्त्वं पुरं प्रति ।
परमाद्भुतसङ्काशं षट्सहस्रशतह्रदम् ॥ १३.२५९.१४ ॥
เจ้าแห่งน้ำฉุดนางไปแล้ว พาไปยังนครของตน ซึ่งงดงามน่าอัศจรรย์ยิ่ง และมีสระน้ำถึงหกพันร้อยสระ
13.259.15
न हि रम्यतरं किञ्चित्तस्मादन्यत्पुरोत्तमम् ।
वासादैरप्सरोभिश्च दिव्यैः कामैश्च शोभितम् ॥ १३.२५९.१५ ॥
ไม่มีนครใดน่ารื่นรมย์ยิ่งไปกว่านครนั้น เป็นนครอันประเสริฐที่ประดับด้วยที่พัก นางอัปสรและความสุขอันเป็นทิพย์
13.259.16
तत्र देवस्तया सार्धं रेमे राजञ्जलेश्वरः ।
तदाख्यातमुचथ्याय ततः पत्न्यवमर्दनम् ॥ १३.२५९.१६ ॥
ที่นั้น เทพเจ้าเจ้าแห่งน้ำทรงรื่นรมย์อยู่กับนาง ดูก่อนพระราชา แล้วเรื่องที่ภรรยาถูกย่ำยีนั้นก็ถูกเล่าให้อุจถยะฟัง
13.259.17
तच्छ्रुत्वा नारदात्सर्वमुचथ्यो नारदं तदा ।
प्रोवाच गच्छ ब्रूहि त्वं वरुणं परुषं वचः ॥ १३.२५९.१७ ॥
เมื่ออุจถยะได้ฟังเรื่องทั้งหมดจากนารทแล้ว ก็กล่าวกับนารทว่า "ไปเถิด จงกล่าวถ้อยคำหยาบกระด้างแก่ท้าววรุณ"
13.259.18
मद्वाक्यान्मुञ्च मे भार्यां कस्मात्तां हृतवानसि ।
लोकपालोसि लोकानां न लोकस्य विलोपकः ॥ १३.२५९.१८ ॥
"ตามคำของข้า จงปล่อยภรรยาของข้าเสีย เหตุใดท่านจึงฉุดนางไป ท่านเป็นผู้พิทักษ์โลก มิใช่ผู้ทำลายโลก"
13.259.19
सोमेन दत्ता भार्या मे त्वया चापहृताऽद्य वै ।
इत्युक्तो वचनात्तस्य नारदेन जलेश्वरः ॥ १३.२५९.१९ ॥
"พระโสมประทานภรรยาให้แก่ข้า แต่วันนี้ท่านกลับฉุดนางไปเสียแล้ว" เมื่อนารทกล่าวตามถ้อยคำของอุจถยะดังนี้ เจ้าแห่งน้ำ (วรุณ) จึง...
13.259.20
मुञ्च भार्यामुचथ्यस्य कस्मात्त्वं हृतवानसि ।
इति श्रुत्वा वचस्तस्य सोऽथ तं वरुणोऽब्रवीत् ॥ १३.२५९.२० ॥
"จงปล่อยภรรยาของอุจถยะเสีย เหตุใดท่านจึงฉุดนางไป" เมื่อได้ฟังถ้อยคำนั้นแล้ว วรุณจึงกล่าวแก่เขาว่า...
13.259.21
ममैषा सुप्रिया भार्या नैनामुत्स्रष्टुमुत्सहे ।
इत्युक्तो वरुणेनाथ नारदः प्राप्य तं मुनिम्।
उचथ्यमब्रवीद्वाक्यं नातिहृष्टमना इव ॥ १३.२५९.२१ ॥
"นี่คือภรรยาที่รักยิ่งของข้า ข้าไม่ประสงค์จะปล่อยนางไป" เมื่อวรุณตรัสดังนี้แล้ว นารทจึงไปหาฤๅษีอุจถยะ และด้วยจิตที่ไม่ยินดีนัก ได้กล่าวถ้อยคำเหล่านี้
13.259.22
गले गृहीत्वा क्षिप्तोस्मि वरुणेन महामुने ।
न प्रयच्छति ते भार्यां यत्ते कार्यं कुरुष्व तत् ॥ १३.२५९.२२ ॥
"ข้าแด่มหาฤๅษี วรุณจับคอข้าและเหวี่ยงข้าลงมา ท่านไม่ยอมคืนภรรยาให้ท่าน ขอท่านจงทำสิ่งที่หน้าที่ของท่านเรียกร้องเถิด"
13.259.23
नारदस्य वचः श्रुत्वा क्रुद्धः प्राज्वलदङ्गिराः ।
अपिबत्तेजसा वारि विष्टभ्य सुमहातपाः ॥ १३.२५९.२३ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของนารท อังคิรส (อุจถยะ) ผู้มีตบะยิ่งใหญ่ก็โกรธจนลุกโชน แล้วท่านก็ข่มน้ำไว้ด้วยเดชของตน และดื่มน้ำนั้นเสีย
13.259.24
पीयमाने तु सर्वस्मिंस्तोयेऽपि सलिलेश्वरः ।
सुहृद्भिर्भिक्षमाणोऽपि नैवामुञ्चत तां तदा ॥ १३.२५९.२४ ॥
ขณะที่น้ำทั้งหมดถูกดื่มไปนั้น แม้มิตรสหายจะวิงวอนขอ เจ้าแห่งน้ำ (วรุณ) ก็ยังไม่ปล่อยนางเลยในขณะนั้น
13.259.25
ततः क्रुद्धोऽब्रवीद्भूमिमुचथ्यो ब्राह्मणोत्तमः ।
दर्शय स्वस्थलं भद्रे षट्सहस्रशतह्रदम् ॥ १३.२५९.२५ ॥
ครั้นแล้ว อุจถยะผู้เป็นพราหมณ์ผู้ประเสริฐที่สุด โกรธจึงตรัสแก่แผ่นดินว่า "ดูก่อนนางผู้เป็นมงคล จงแสดงที่ของตนให้ข้าเห็น พร้อมด้วยสระน้ำหกร้อยแห่งเถิด"
13.259.26
ततस्तदीरणं जातं समुद्रस्यावसर्पतः ।
तस्माद्देशान्नदीं चैव प्रोवाचासौ द्विजोत्तमः ॥ १३.२५९.२६ ॥
ครั้นเมื่อทะเลถอยร่นไป ความปั่นป่วนก็บังเกิดขึ้น ด้วยเหตุนั้น พราหมณ์ผู้ประเสริฐนั้นจึงกล่าวกับแม่น้ำด้วยจากภูมิภาคนั้น
13.259.27
अदृश्या गच्छ भीरु त्वं सरस्वति मरून्प्रति ।
अणुण्यभूषो भवतु देशस्त्यक्तस्तया शुभे ॥ १३.२५९.२७ ॥
"ดูก่อนสรัสวตีผู้ขลาดเขลา จงไปเถิด ไปยังทะเลทรายอย่างที่ไม่ปรากฏให้เห็น ดูก่อนผู้เป็นมงคล ขอให้แผ่นดินที่เจ้าละทิ้งนี้ จงประดับด้วยทรายเท่านั้นเถิด"
13.259.28
ततश्चूर्णीकृते देशेक भद्रामादाय वारिपः ।
अददाच्छरणं गत्वा भार्यामाङ्गिरसाय वै ॥ १३.२५९.२८ ॥
ครั้นแล้ว เมื่อแผ่นดินนั้นถูกทำให้เป็นผงธุลี เจ้าแห่งน้ำก็พาภัทราไปแต่ผู้เดียว ไปขอที่พึ่ง แล้วมอบภรรยานั้นแก่อังคิรส
13.259.29
प्रतिगृह्य तु तां भार्यामुचथ्यः सुमनाऽभवत् ।
मुमोच च जगद्दुःखान्मरुतश्चैव निर्मलाः ॥ १३.२५९.२९ ॥
เมื่อได้รับภรรยานั้นคืนแล้ว อุจถยะก็มีใจเบิกบาน และมรุตผู้ปราศจากมลทินก็ปลดปล่อยโลกให้พ้นจากความทุกข์เช่นกัน
13.259.30
ततः स लब्ध्वा तां भार्यां वरुणं प्राह धर्मवित् ।
उचथ्यः सुमहातेजा यत्तुच्छृणु नराधिप ॥ १३.२५९.३० ॥
ครั้นแล้ว อุจถยะผู้รู้ธรรม ผู้มีเดชอันยิ่งใหญ่ เมื่อได้ภรรยานั้นคืนมาแล้ว จึงกล่าวแก่วรุณ ดูก่อนพระราชาแห่งมนุษย์ โปรดฟังสิ่งที่ท่านกล่าวนั้นเถิด
13.259.31
मयैषा तपसा प्राप्ता क्रोशतस्ते जलाधिप ।
इत्युक्त्वा तामुपादाय स्वमेव भवनं ययौ ॥ १३.२५९.३१ ॥
"ข้าได้นางมาด้วยตบะ ขณะที่ท่านกำลังร้องไห้อยู่ ดูก่อนเจ้าแห่งน้ำ" ครั้นกล่าวดังนี้แล้ว ท่านก็พานางไปและกลับยังที่พำนักของตนเอง
13.259.32
एष राजन्नीदृशो वै उचथ्यो ब्राह्मणर्षभः ।
ब्रवीमि हान्यं ब्रूहि त्वमुचथ्यात्क्षत्रियं वरम् ॥ १३.२५९.३२ ॥
ดูก่อนพระราชา อุจถยะพราหมณ์ผู้ประเสริฐนั้นเป็นเช่นนี้แลนะ ข้าได้กล่าวแล้ว บัดนี้ขอท่านจงเอ่ยนามกษัตริย์อีกผู้หนึ่งที่ประเสริฐกว่าอุจถยะเถิด