ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.259
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.259.1
इमां भूमिं द्विजातिभ्यो दित्सुर्वै दक्षिणां पुरा ।
अङ्गो नाम नृपो राजंस्ततश्चिन्तां मही ययौ ॥ १३.२५९.१ ॥
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਅੰਗ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਜਾ ਇਹ ਧਰਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਵਜੋਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਦ ਧਰਤੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਈ।
13.259.2
धारिणीं सर्वभूतानामयं प्राप्य वरो नृपः ।
कथमिच्छति मां दातुं द्विजेभ्यो ब्रह्मणः सुताम् ॥ १३.२५९.२ ॥
ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਵੀ ਇਹ ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਧੀ ਮੈਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ?
13.259.3
साहं त्यक्त्वा गमिष्यामि भूमित्वं ब्रह्मणः पदम् ।
अयं सराष्ट्रो नृपतिर्मार्भूदिति ततोऽगमत् ॥ १३.२५९.३ ॥
"ਧਰਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਤਿਆਗ ਕੇ ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗੀ; ਇਹ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਸਮੇਤ ਨਾ ਰਹੇ" ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਉਹ ਚਲੀ ਗਈ।
13.259.4
ततस्तां कश्यपो दृष्ट्वा व्रजन्तीं पृथिवीं तदा ।
प्रविवेश महीं सद्यो युक्तात्मा सुसमाहितः ॥ १३.२५९.४ ॥
ਤਦ ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜਾਂਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ; ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕਾਗਰ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ।
13.259.5
ऋद्धा सा सर्वतो जज्ञे तृणौषधिसमन्विता ।
धर्मोत्तरा नष्टभया भूमिरासीत्तमतो नृप ॥ १३.२५९.५ ॥
ਉਹ ਧਰਤੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਹੋ ਗਈ, ਘਾਹ ਅਤੇ ਬੂਟੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਈ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧਰਤੀ ਧਰਮ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਭੈ-ਰਹਿਤ ਬਣ ਗਈ।
13.259.6
एवं वर्षसहस्राणि दिव्यानि विपुलव्रतः ।
त्रिंशतं कश्यपो राजन्भूमिरासीदतन्द्रितः ॥ १३.२५९.६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਹਾਵ੍ਰਤੀ ਕਸ਼ਯਪ ਦਿਵ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ, ਤੀਹ (ਹਜ਼ਾਰ) ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਬਿਨਾਂ ਥੱਕੇ ਧਰਤੀ ਬਣੇ ਰਹੇ।
13.259.7
अथागम्य महाराजन्नमस्कृत्यि च कश्यपम् ।
पृथवी काश्यपी जज्ञे सुता तस्य महात्मनः ॥ १३.२५९.७ ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਕਸ਼ਯਪ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਕਾਸ਼ਯਪੀ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਜਨਮੀ।
13.259.8
एष राजन्नीदृशो वै ब्राह्मणः कश्यपोऽभवत् ।
अन्यं प्रब्रूहि वा त्वं च कश्यपात्क्षत्रियं वरम् ॥ १३.२५९.८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਹ ਕਸ਼ਯਪ ਹੋਏ। ਜਾਂ ਕਸ਼ਯਪ ਨਾਲੋਂ ਸ਼ਰੇਸ਼ਠ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸੋ।
13.259.9
तूष्णीं बभूव नृपतिः पवनस्त्वब्रवीद्वचः ।
शृणु राजन्नुचथ्यस्य जातस्याङ्गिरसे कुले ॥ १३.२५९.९ ॥
ਰਾਜਾ ਚੁੱਪ ਰਿਹਾ; ਫਿਰ ਪਵਨ ਨੇ ਬਚਨ ਕਹੇ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਆਂਗਿਰਸ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਉਚਥਯ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ।
13.259.10
भद्रा सोमस्य दुहिता रूपेण परमा मता ।
तस्यास्तुल्यं पतिं सोम उचथ्यं समपश्यत ॥ १३.२५९.१० ॥
ਸੋਮ ਦੀ ਧੀ ਭਦ੍ਰਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਯੋਗ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਸੋਮ ਨੇ ਉਚਥਯ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
13.259.11
सा च तीव्रं तपस्तेपे महाभागा यशस्विनी ।
उचथ्यं तु महाभागं तत्कृते वरयत्तदा ॥ १३.२५९.११ ॥
ਉਹ ਮਹਾਭਾਗਾ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਤੀਬਰ ਤਪ ਕਰਨ ਲੱਗੀ; ਤਦ ਉਸ ਲਈ ਮਹਾਭਾਗ ਉਚਥਯ ਨੂੰ ਵਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ।
13.259.12
तत आहूय चोचथ्यं ददामीति यशस्विनीम् ।
भार्यार्थे स च जग्राह विधिवद्भूरिदक्षिणः ॥ १३.२५९.१२ ॥
ਫਿਰ ਉਚਥਯ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, "ਮੈਂ ਇਹ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਤੈਨੂੰ ਦੇਵਾਂਗਾ"; ਉਸ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਹੁਤ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦੇ ਕੇ ਪਤਨੀ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਿਆ।
13.259.13
तां त्वकामयत श्रीमान्वरुणः पूर्वमेव ह ।
स चागम्य वनप्रस्थं यमुनायां जहार ताम् ॥ १३.२५९.१३ ॥
ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਰੁਣ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਚਾਹਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਵਨਪ੍ਰਸਥ ਆ ਕੇ ਯਮੁਨਾ ਕਿਨਾਰੇ ਉਸਨੂੰ ਹਰ ਲੈ ਗਿਆ।
13.259.14
जलेश्वरस्तु हृत्वा तामनयस्त्वं पुरं प्रति ।
परमाद्भुतसङ्काशं षट्सहस्रशतह्रदम् ॥ १३.२५९.१४ ॥
ਜਲੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਹਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਵੱਲ ਲੈ ਗਿਆ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਅਦਭੁਤ ਨਗਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸੌ ਕੁੰਡ ਸਨ।
13.259.15
न हि रम्यतरं किञ्चित्तस्मादन्यत्पुरोत्तमम् ।
वासादैरप्सरोभिश्च दिव्यैः कामैश्च शोभितम् ॥ १३.२५९.१५ ॥
ਉਸ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਰਮਣੀਕ ਕੋਈ ਹੋਰ ਉੱਤਮ ਨਗਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਨਿਵਾਸਾਂ, ਅੱਪਸਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦਿੱਵ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ।
13.259.16
तत्र देवस्तया सार्धं रेमे राजञ्जलेश्वरः ।
तदाख्यातमुचथ्याय ततः पत्न्यवमर्दनम् ॥ १३.२५९.१६ ॥
ਉੱਥੇ ਜਲੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਰਮਣ ਕਰਨ ਲੱਗਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ। ਫਿਰ ਪਤਨੀ ਦੇ ਅਪਮਾਨ ਦਾ ਇਹ ਬਿਰਤਾਂਤ ਉਚਥਯ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।
13.259.17
तच्छ्रुत्वा नारदात्सर्वमुचथ्यो नारदं तदा ।
प्रोवाच गच्छ ब्रूहि त्वं वरुणं परुषं वचः ॥ १३.२५९.१७ ॥
ਨਾਰਦ ਤੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਣ ਕੇ ਉਚਥਯ ਨੇ ਤਦ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਕਿਹਾ — ਜਾਓ, ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਕਹੋ।
13.259.18
मद्वाक्यान्मुञ्च मे भार्यां कस्मात्तां हृतवानसि ।
लोकपालोसि लोकानां न लोकस्य विलोपकः ॥ १३.२५९.१८ ॥
ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਓ। ਤੁਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਕਿਉਂ ਹਰ ਲਿਆ? ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਪਾਲ ਹੋ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕ ਨਹੀਂ।
13.259.19
सोमेन दत्ता भार्या मे त्वया चापहृताऽद्य वै ।
इत्युक्तो वचनात्तस्य नारदेन जलेश्वरः ॥ १३.२५९.१९ ॥
ਸੋਮ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਅੱਜ ਤੂੰ ਚੁੱਕ ਲਈ ਹੈ। ਨਾਰਦ ਦੇ ਇਹਨਾਂ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਗਏ ਜਲੇਸ਼ਵਰ (ਵਰੁਣ)...
13.259.20
मुञ्च भार्यामुचथ्यस्य कस्मात्त्वं हृतवानसि ।
इति श्रुत्वा वचस्तस्य सोऽथ तं वरुणोऽब्रवीत् ॥ १३.२५९.२० ॥
ਉਚਥ੍ਯ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ; ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਕਿਉਂ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ? ਉਸ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਵਰੁਣ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ...
13.259.21
ममैषा सुप्रिया भार्या नैनामुत्स्रष्टुमुत्सहे ।
इत्युक्तो वरुणेनाथ नारदः प्राप्य तं मुनिम्।
उचथ्यमब्रवीद्वाक्यं नातिहृष्टमना इव ॥ १३.२५९.२१ ॥
ਇਹ ਮੇਰੀ ਬੜੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਵਰੁਣ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਤੇ ਨਾਰਦ ਉਸ ਮੁਨੀ ਉਚਥ੍ਯ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਬੋਲ ਬੋਲੇ...
13.259.22
गले गृहीत्वा क्षिप्तोस्मि वरुणेन महामुने ।
न प्रयच्छति ते भार्यां यत्ते कार्यं कुरुष्व तत् ॥ १३.२५९.२२ ॥
ਹੇ ਮਹਾਮੁਨੀ, ਵਰੁਣ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਗਲੋਂ ਫੜ ਕੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ; ਜੋ ਤੇਰਾ ਕਰਤੱਵ ਹੈ ਉਹ ਕਰ।
13.259.23
नारदस्य वचः श्रुत्वा क्रुद्धः प्राज्वलदङ्गिराः ।
अपिबत्तेजसा वारि विष्टभ्य सुमहातपाः ॥ १३.२५९.२३ ॥
ਨਾਰਦ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਅੰਗਿਰਾ (ਉਚਥ੍ਯ) ਭੜਕ ਉੱਠੇ। ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਉਹ ਪੀ ਲਿਆ।
13.259.24
पीयमाने तु सर्वस्मिंस्तोयेऽपि सलिलेश्वरः ।
सुहृद्भिर्भिक्षमाणोऽपि नैवामुञ्चत तां तदा ॥ १३.२५९.२४ ॥
ਸਾਰਾ ਪਾਣੀ ਪੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੰਗਣ ਤੇ ਵੀ, ਜਲੇਸ਼ਵਰ (ਵਰੁਣ) ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡਿਆ।
13.259.25
ततः क्रुद्धोऽब्रवीद्भूमिमुचथ्यो ब्राह्मणोत्तमः ।
दर्शय स्वस्थलं भद्रे षट्सहस्रशतह्रदम् ॥ १३.२५९.२५ ॥
ਤਦ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਚਥ੍ਯ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਛੇ ਸੌ ਤਲਾਬਾਂ ਵਾਲਾ ਆਪਣਾ ਸਥਾਨ ਦਿਖਾ।
13.259.26
ततस्तदीरणं जातं समुद्रस्यावसर्पतः ।
तस्माद्देशान्नदीं चैव प्रोवाचासौ द्विजोत्तमः ॥ १३.२५९.२६ ॥
ਤਦ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਨਾਲ ਹਲਚਲ ਹੋਈ। ਉਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦਵਿਜੋਤਮ ਨੇ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਨਦੀ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਹਾ।
13.259.27
अदृश्या गच्छ भीरु त्वं सरस्वति मरून्प्रति ।
अणुण्यभूषो भवतु देशस्त्यक्तस्तया शुभे ॥ १३.२५९.२७ ॥
ਹੇ ਡਰਪੋਕ ਸਰਸਵਤੀ, ਤੂੰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮਾਰੂਥਲਾਂ ਵੱਲ ਜਾ। ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਛੱਡਿਆ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਰੇਤਲਾ ਤੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰਹੀਣ ਹੋ ਜਾਵੇ।
13.259.28
ततश्चूर्णीकृते देशेक भद्रामादाय वारिपः ।
अददाच्छरणं गत्वा भार्यामाङ्गिरसाय वै ॥ १३.२५९.२८ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਚੂਰਨ ਹੋਣ ਤੇ, ਵਰੁਣ ਨੇ ਭਦ੍ਰਾ ਨੂੰ ਇਕੱਲੀ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਪਤਨੀ ਆਂਗਿਰਸ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
13.259.29
प्रतिगृह्य तु तां भार्यामुचथ्यः सुमनाऽभवत् ।
मुमोच च जगद्दुःखान्मरुतश्चैव निर्मलाः ॥ १३.२५९.२९ ॥
ਉਸ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਚਥ੍ਯ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ। ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਮਰੁਤਾਂ ਨੇ ਵੀ ਜਗਤ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕੀਤਾ।
13.259.30
ततः स लब्ध्वा तां भार्यां वरुणं प्राह धर्मवित् ।
उचथ्यः सुमहातेजा यत्तुच्छृणु नराधिप ॥ १३.२५९.३० ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਉਚਥ੍ਯ ਨੇ ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ। ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੁਣ।
13.259.31
मयैषा तपसा प्राप्ता क्रोशतस्ते जलाधिप ।
इत्युक्त्वा तामुपादाय स्वमेव भवनं ययौ ॥ १३.२५९.३१ ॥
ਹੇ ਜਲਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤੂੰ ਪੁਕਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਦੋਂ ਹੀ ਮੈਂ ਇਹਨੂੰ ਤਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਭਵਨ ਚਲਾ ਗਿਆ।
13.259.32
एष राजन्नीदृशो वै उचथ्यो ब्राह्मणर्षभः ।
ब्रवीमि हान्यं ब्रूहि त्वमुचथ्यात्क्षत्रियं वरम् ॥ १३.२५९.३२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਉਚਥ੍ਯ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ—ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ। ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ; ਉਚਥ੍ਯ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਖੱਤਰੀ ਨੂੰ ਤੂੰ ਹੀ ਦੱਸ।