મહાભારત · અધ્યાય 13.260
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.260.1
इत्युक्तः स नृपस्तूष्णीमभूद्वायुस्ततोऽब्रवीत् ।
शृणु राजन्नगस्त्यस्य महात्म्यं ब्राह्ममस्य ह ॥ १३.२६०.१ ॥
આમ કહેવાતાં તે રાજા મૌન રહ્યો. પછી વાયુએ કહ્યું: હે રાજન, અગસ્ત્યનો આ બ્રાહ્મ મહિમા સાંભળ.
13.260.2
असुरैर्निर्जिता देवा निरुत्साहाश्च ते कृताः ।
यज्ञाश्चैषां हृताः सर्वे पितॄणां च स्वधास्तथा ॥ १३.२६०.२ ॥
અસુરોએ દેવોને જીતી લીધા અને તેમને ઉત્સાહહીન કરી દીધા. તેમના બધા યજ્ઞો અને પિતૃઓની સ્વધા પણ છીનવાઈ ગઈ.
13.260.3
कर्मज्या मानवानां च दानवैर्हैहयर्षभ ।
भ्रष्टैश्वर्यास्ततो देवाश्चेरुः पृथ्वीमिति श्रुतिः ॥ १३.२६०.३ ॥
હે હૈહયશ્રેષ્ઠ, દાનવોએ મનુષ્યોના કર્મફળ (યજ્ઞો)ને પણ છીનવી લીધાં. ઐશ્વર્ય ગુમાવેલા દેવો પછી પૃથ્વી પર ભટકવા લાગ્યા, એવું સંભળાય છે.
13.260.4
ततः कदाचित्ते राजन्दीप्तमादित्यवर्चसम् ।
ददृशुस्तेजसाः युक्तमगस्त्यं विपुलव्रतम् ॥ १३.२६०.४ ॥
પછી એક સમયે, હે રાજન, તેમણે સૂર્ય સમાન દીપ્ત, તેજથી યુક્ત, મહાવ્રતી અગસ્ત્યને જોયા.
13.260.5
अभिवाद्य तु तं देवाः पृष्ट्वा कुशलमेव च ।
इदमूचुर्महात्मानं वाक्यं काले जनाधिप ॥ १३.२६०.५ ॥
દેવોએ તેમને પ્રણામ કરીને, ખબર-અંતર પૂછીને, હે જનાધિપ, યોગ્ય સમયે તે મહાત્માને આ વચન કહ્યું.
13.260.6
दानवैर्युधि भग्नाः स्म तथैश्वर्याच्चि भ्रंशिताः ।
तदस्मान्नो भयात्तीव्रात्त्राहि त्वं मुनिपुङ्गवः ॥ १३.२६०.६ ॥
અમે યુદ્ધમાં દાનવોથી હારી ગયા છીએ અને ઐશ્વર્યથી પણ ભ્રષ્ટ થયા છીએ. તેથી, હે મુનિશ્રેષ્ઠ, આ ઘોર ભયથી આપ અમારું રક્ષણ કરો.
13.260.7
इत्युक्तः स तदा देवैरगस्त्यः कुपितोऽभवत् ।
प्रजज्वाल च तेजस्वी कालाग्निरिव संक्षये ॥ १३.२६०.७ ॥
દેવોએ આમ કહેતાં અગસ્ત્ય ક્રોધિત થયા; તેજસ્વી તેઓ પ્રલયકાળના અગ્નિ સમાન પ્રજ્વલિત થયા.
13.260.8
तेन दीप्तांशुजालेन निर्दग्धा दानवास्तदा ।
अन्तरिक्षान्महाराज निपेतुस्ते सहस्रशः ॥ १३.२६०.८ ॥
તે પ્રજ્વલિત કિરણજાળથી દાનવો ત્યારે બળી ગયા; હે મહારાજ, તેઓ હજારોની સંખ્યામાં આકાશમાંથી પડ્યા.
13.260.9
दह्यमानास्तु ते दैत्यास्तस्यागस्त्यस्य तेजसा ।
उभौ लोकौ परित्यज्य गताः काष्ठां तु दक्षिणाम् ॥ १३.२६०.९ ॥
તે અગસ્ત્યના તેજથી બળતા તે દૈત્યો બંને લોકને છોડીને દક્ષિણ દિશા તરફ ગયા.
13.260.10
बलिस्तु यजते यज्ञमश्वमेधं महीं गतः ।
येन्येऽधस्ता महीस्थाश्च तेन दग्धा महासुराः ॥ १३.२६०.१० ॥
બલિ અશ્વમેધ યજ્ઞ કરતાં પૃથ્વી પર ગયો; પૃથ્વીની નીચે રહેતા અન્ય મહાસુરો તેનાથી બળી ગયા.
13.260.11
त्यक्तलोकाः पुनः प्राप्ताः सुरैः शान्तभयैर्नृप ।
अथैनमब्रुवन्देवा भूमिष्ठानसु राञ्जहि ॥ १३.२६०.११ ॥
લોક ગુમાવેલા તેઓ ભયમુક્ત દેવો દ્વારા ફરી પ્રાપ્ત થયા; હે નૃપ, ત્યારે દેવોએ તેમને કહ્યું, 'પૃથ્વી પર રહેલાઓનો નાશ કરો.'
13.260.12
इत्युक्तः प्राह देवान्स न शक्तोस्मि महीगतान् ।
दग्धुं तपो हि क्षीयेन्मे न धक्ष्यामीति पार्थिव ॥ १३.२६०.१२ ॥
આમ કહેવાયેલા તેઓ દેવોને બોલ્યા: 'પૃથ્વી પર ગયેલાઓને બાળવાની મારામાં શક્તિ નથી; તેમ કરવાથી મારું તપ ક્ષીણ થશે. તેથી હું તેમને બાળીશ નહીં, હે પાર્થિવ.'
13.260.13
एवं दग्धा भगवता दानवाः स्वेन तेजसा ।
अगस्त्येन तदा राजंस्तपसा भावितात्मना ॥ १३.२६०.१३ ॥
હે રાજન્, ત્યારે શુદ્ધાત્મા અગસ્ત્યે પોતાના તપ અને તેજથી દાનવોને આ રીતે બાળી નાખ્યા.
13.260.14
ईदृशश्चाप्यगस्त्यो हि कथितस्ते मयाऽनघ ।
ब्रवीम्यन्यं ब्रूहि वा त्वमगस्त्यात्क्षत्रियं वरम् ॥ १३.२६०.१४ ॥
હે અનઘ, આવા અગસ્ત્યનું વર્ણન મેં તમને કર્યું છે. હવે બીજા કોઈની વાત કહું, કે તમે અગસ્ત્યથી શ્રેષ્ઠ કોઈ ક્ષત્રિય વિશે કહેશો?
13.260.15
इत्युक्तः स तदा तूष्णीमभूद्वायुस्ततोऽब्रवीत् ।
शृणु राजन्वसिष्ठस्य मुख्यं कर्म यशस्विनः ॥ १३.२६०.१५ ॥
આમ કહેવાયા પછી તે ત્યારે મૌન રહ્યો. પછી વાયુએ કહ્યું: હે રાજન્, યશસ્વી વસિષ્ઠનું મુખ્ય કર્મ સાંભળો.
13.260.16
वैखानसविधानेन गङ्गातीरं समाश्रिताः ।
आदित्याः सत्रमासन्त सरो वैखानसं प्रति।
वसिष्ठं मनसा गत्वा ज्ञात्वा तत्वस्य गोचरम् ॥ १३.२६०.१६ ॥
વૈખાનસ વિધિથી ગંગાતીરે આશ્રય લઈને આદિત્યોએ વૈખાનસ સરોવર પાસે સત્ર કર્યું. મનથી વસિષ્ઠ પાસે જઈને, તત્ત્વનો વિષય જાણીને…
13.260.17
यजमानांस्तु तान्दृष्वा सर्वान्दीक्षानुकर्शितान् ।
हन्तुमैच्छन्त शैलाभा बलिनो नाम दानवाः ॥ १३.२६०.१७ ॥
દીક્ષાથી કૃશ થયેલા તે બધા યજમાનોને જોઈને, પર્વત જેવા બલિ નામના દાનવોએ તેમને મારવાની ઇચ્છા કરી.
13.260.18
अदूरात्तु ततस्तेषां ब्रह्मदत्तवरं सरः ।
हता हता वै तत्रैते जीवन्त्याप्लुत्य दानवाः ॥ १३.२६०.१८ ॥
તેમની નજીકમાં જ બ્રહ્મદત્ત વરદાન પામેલું એક સરોવર હતું. ત્યાં માર્યા ગયેલા આ દાનવો તેમાં ડૂબકી મારીને ફરી જીવી ઊઠતા.
13.260.19
ते प्रगृह्य महाघोरान्पर्वतान्परिघान्द्रुमान् ।
विक्षोभयन्तः सलिलमुत्थितं शतयोजनम् ॥ १३.२६०.१९ ॥
તેમણે મહાભયંકર પર્વતો, પરિઘો અને વૃક્ષો ઉપાડીને સો યોજન સુધી ઊછળેલા જળને ખળભળાવી નાખ્યું.
13.260.20
अभ्यद्रवन्त देवांस्ते सहस्राणि दशैव हि ।
ततस्तैरर्दिता देवाः शरणं वासवं ययुः ॥ १३.२६०.२० ॥
તેઓ દસ હજાર હજાર (એક કરોડ) દેવો પર ધસી ગયા. તેમનાથી પીડાયેલા દેવો વાસવ (ઇન્દ્ર)ને શરણે ગયા.
13.260.21
स च तैर्व्यथितः शक्रो वसिष्ठं सरणं ययौ ।
ततोऽभयं ददौ तेभ्यो वसिष्ठो भगवानृषिः ॥ १३.२६०.२१ ॥
તેમનાથી વ્યથિત થયેલા શક્ર વસિષ્ઠને શરણે ગયા. ત્યારે ભગવાન ઋષિ વસિષ્ઠે તેમને અભય આપ્યું.
13.260.22
तदा तान्दुःकितान्ज्ञात्वा आनृशंस्यपरो मुनिः ।
अयत्नेनादहत्सर्वाञ्ज्वलता स्वेन तेजसा ॥ १३.२६०.२२ ॥
ત્યારે તેમને દુઃખી જાણી કરુણાપરાયણ મુનિએ પોતાના પ્રજ્વલિત તેજથી સહેજે સૌને બાળી નાખ્યા.
13.260.23
कैलासं प्रस्थितां चैव नदीं गङ्गां महातपाः ।
आनयत्तत्सरो दिव्यं तया भिन्नं च तत्सरः ॥ १३.२६०.२३ ॥
મહાતપસ્વીએ કૈલાસ તરફ વહેતી ગંગા નદીને લાવી; એ દિવ્ય સરોવર તેનાથી ભેદાઈ ગયું.
13.260.24
सरो भिन्नं तया नद्या सरयूः सा ततोऽभवत् ।
हताश्च बलिनो यत्र स देशे बलिनोऽभवत् ॥ १३.२६०.२४ ॥
તે નદીથી સરોવર ભેદાયું અને તે સરયૂ નદી બની. જ્યાં બળવાન દાનવો માર્યા ગયા તે દેશ બળવાન બન્યો.
13.260.25
एवं सेन्द्रा वसिष्ठेन रक्षितास्त्रिदिवौकसः ।
ब्रह्मदत्तवराश्चैव हता दैत्या महात्मना ॥ १३.२६०.२५ ॥
આ રીતે ઇન્દ્ર સહિત સ્વર્ગવાસીઓ વસિષ્ઠ વડે રક્ષાયા; બ્રહ્મદત્ત વરદાન પામેલા દૈત્યો એ મહાત્મા વડે હણાયા.
13.260.26
एतत्कर्म वसिष्ठस्य कथितं हि मयाऽनघ ।
ब्रवीम्यन्यं ब्रूहि वा त्वं वसिष्ठात्क्षत्रियं वरम् ॥ १३.२६०.२६ ॥
હે નિષ્પાપ! વસિષ્ઠનું આ કર્મ મેં તને કહ્યું છે. હવે હું બીજું કહું છું, અથવા તું વસિષ્ઠ વિશે શ્રેષ્ઠ ક્ષત્રિય વિશે કહે.