Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.260

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

13.260.1

इत्युक्तः स नृपस्तूष्णीमभूद्वायुस्ततोऽब्रवीत् ।
शृणु राजन्नगस्त्यस्य महात्म्यं ब्राह्ममस्य ह ॥ १३.२६०.१ ॥

ଏହିପରି କୁହାଯିବାରୁ ସେ ରାଜା ନୀରବ ହେଲେ। ତା'ପରେ ବାୟୁ କହିଲେ: ହେ ରାଜନ୍, ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କର ଏହି ବ୍ରାହ୍ମ ମହିମା ଶୁଣ।

13.260.2

असुरैर्निर्जिता देवा निरुत्साहाश्च ते कृताः ।
यज्ञाश्चैषां हृताः सर्वे पितॄणां च स्वधास्तथा ॥ १३.२६०.२ ॥

ଅସୁରମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଜିତି ସେମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହହୀନ କଲେ। ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ଏବଂ ପିତୃମାନଙ୍କର ସ୍ୱଧା ଆହୁତି ମଧ୍ୟ ହରଣ କରାଗଲା।

13.260.3

कर्मज्या मानवानां च दानवैर्हैहयर्षभ ।
भ्रष्टैश्वर्यास्ततो देवाश्चेरुः पृथ्वीमिति श्रुतिः ॥ १३.२६०.३ ॥

ହେ ହୈହୟଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦାନବମାନେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର କର୍ମଫଳ (ଯଜ୍ଞ) ମଧ୍ୟ ହରଣ କଲେ। ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟଭ୍ରଷ୍ଟ ଦେବତାମାନେ ତା'ପରେ ପୃଥିବୀରେ ବୁଲିଲେ ବୋଲି ଶୁଣାଯାଏ।

13.260.4

ततः कदाचित्ते राजन्दीप्तमादित्यवर्चसम् ।
ददृशुस्तेजसाः युक्तमगस्त्यं विपुलव्रतम् ॥ १३.२६०.४ ॥

ତା'ପରେ ଏକଦା, ହେ ରାଜନ୍, ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଦୀପ୍ତ, ତେଜରେ ଯୁକ୍ତ, ମହାବ୍ରତୀ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

13.260.5

अभिवाद्य तु तं देवाः पृष्ट्वा कुशलमेव च ।
इदमूचुर्महात्मानं वाक्यं काले जनाधिप ॥ १३.२६०.५ ॥

ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, କୁଶଳ ପଚାରି, ହେ ଜନାଧିପ, ଯଥାସମୟରେ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

13.260.6

दानवैर्युधि भग्नाः स्म तथैश्वर्याच्चि भ्रंशिताः ।
तदस्मान्नो भयात्तीव्रात्त्राहि त्वं मुनिपुङ्गवः ॥ १३.२६०.६ ॥

ଆମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦାନବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାସ୍ତ ହୋଇଛୁ ଏବଂ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟରୁ ମଧ୍ୟ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋଇଛୁ। ଅତଏବ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ତୀବ୍ର ଭୟରୁ ଆପଣ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।

13.260.7

इत्युक्तः स तदा देवैरगस्त्यः कुपितोऽभवत् ।
प्रजज्वाल च तेजस्वी कालाग्निरिव संक्षये ॥ १३.२६०.७ ॥

ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହିପରି କୁହାଯିବାରୁ ଅଗସ୍ତ୍ୟ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ; ତେଜସ୍ୱୀ ସେ ପ୍ରଳୟକାଳର ଅଗ୍ନି ପରି ଜଳି ଉଠିଲେ।

13.260.8

तेन दीप्तांशुजालेन निर्दग्धा दानवास्तदा ।
अन्तरिक्षान्महाराज निपेतुस्ते सहस्रशः ॥ १३.२६०.८ ॥

ସେହି ଦୀପ୍ତ କିରଣଜାଲରେ ସେତେବେଳେ ଦାନବମାନେ ଦଗ୍ଧ ହେଲେ; ହେ ମହାରାଜ, ସେମାନେ ହଜାର ହଜାର ଆକାଶରୁ ପଡ଼ିଲେ।

13.260.9

दह्यमानास्तु ते दैत्यास्तस्यागस्त्यस्य तेजसा ।
उभौ लोकौ परित्यज्य गताः काष्ठां तु दक्षिणाम् ॥ १३.२६०.९ ॥

ସେହି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ତେଜରେ ଦଗ୍ଧ ହେଉଥିବା ସେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଦୁଇ ଲୋକ ତ୍ୟାଗ କରି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଗଲେ।

13.260.10

बलिस्तु यजते यज्ञमश्वमेधं महीं गतः ।
येन्येऽधस्ता महीस्थाश्च तेन दग्धा महासुराः ॥ १३.२६०.१० ॥

ବଳି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରି ପୃଥିବୀକୁ ଗଲେ; ପୃଥିବୀ ତଳେ ରହୁଥିବା ଅନ୍ୟ ମହାସୁରମାନେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦଗ୍ଧ ହେଲେ।

13.260.11

त्यक्तलोकाः पुनः प्राप्ताः सुरैः शान्तभयैर्नृप ।
अथैनमब्रुवन्देवा भूमिष्ठानसु राञ्जहि ॥ १३.२६०.११ ॥

ଲୋକ ହରାଇଥିବା ସେମାନେ ଭୟମୁକ୍ତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁନର୍ବାର ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ; ହେ ନୃପ, ତା'ପରେ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ପୃଥିବୀରେ ଥିବା ସେମାନଙ୍କୁ ବିନାଶ କରନ୍ତୁ।'

13.260.12

इत्युक्तः प्राह देवान्स न शक्तोस्मि महीगतान् ।
दग्धुं तपो हि क्षीयेन्मे न धक्ष्यामीति पार्थिव ॥ १३.२६०.१२ ॥

ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ପୃଥିବୀକୁ ଯାଇଥିବା ସେମାନଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କରିବାର ଶକ୍ତି ମୋର ନାହିଁ; ଏପରି କଲେ ମୋର ତପସ୍ୟା କ୍ଷୟ ହେବ। ତେଣୁ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କରିବି ନାହିଁ, ହେ ପାର୍ଥିବ।'

13.260.13

एवं दग्धा भगवता दानवाः स्वेन तेजसा ।
अगस्त्येन तदा राजंस्तपसा भावितात्मना ॥ १३.२६०.१३ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସେତେବେଳେ ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ଅଗସ୍ତ୍ୟ ନିଜ ତପ ଓ ତେଜରେ ଦାନବମାନଙ୍କୁ ଏହିପରି ଦଗ୍ଧ କରିଥିଲେ।

13.260.14

ईदृशश्चाप्यगस्त्यो हि कथितस्ते मयाऽनघ ।
ब्रवीम्यन्यं ब्रूहि वा त्वमगस्त्यात्क्षत्रियं वरम् ॥ १३.२६०.१४ ॥

ହେ ଅନଘ, ଏପରି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ବିଷୟରେ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଛି। ଏବେ ଅନ୍ୟ କାହାର କଥା କହିବି, ନା ତୁମେ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୌଣସି କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ କଥା କହିବ?

13.260.15

इत्युक्तः स तदा तूष्णीमभूद्वायुस्ततोऽब्रवीत् ।
शृणु राजन्वसिष्ठस्य मुख्यं कर्म यशस्विनः ॥ १३.२६०.१५ ॥

ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ସେ ସେତେବେଳେ ମୌନ ରହିଲେ। ତା'ପରେ ବାୟୁ କହିଲେ: ହେ ରାଜନ୍, ଯଶସ୍ୱୀ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କର ପ୍ରଧାନ କର୍ମ ଶୁଣ।

13.260.16

वैखानसविधानेन गङ्गातीरं समाश्रिताः ।
आदित्याः सत्रमासन्त सरो वैखानसं प्रति।
वसिष्ठं मनसा गत्वा ज्ञात्वा तत्वस्य गोचरम् ॥ १३.२६०.१६ ॥

ବୈଖାନସ ବିଧିରେ ଗଙ୍ଗାତୀର ଆଶ୍ରୟ କରି ଆଦିତ୍ୟମାନେ ବୈଖାନସ ସରୋବର ନିକଟରେ ସତ୍ର କଲେ। ମନରେ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ତତ୍ତ୍ୱର ବିଷୟ ଜାଣି…

13.260.17

यजमानांस्तु तान्दृष्वा सर्वान्दीक्षानुकर्शितान् ।
हन्तुमैच्छन्त शैलाभा बलिनो नाम दानवाः ॥ १३.२६०.१७ ॥

ଦୀକ୍ଷାରେ କୃଶ ହୋଇଥିବା ସେହି ଯଜମାନମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ପର୍ବତ ପରି ବଳି ନାମକ ଦାନବମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ।

13.260.18

अदूरात्तु ततस्तेषां ब्रह्मदत्तवरं सरः ।
हता हता वै तत्रैते जीवन्त्याप्लुत्य दानवाः ॥ १३.२६०.१८ ॥

ସେମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ ବର ପ୍ରାପ୍ତ ଏକ ସରୋବର ଥିଲା। ସେଠାରେ ମରିଥିବା ଏହି ଦାନବମାନେ ତାହାରେ ଡୁବି ପୁଣି ବଞ୍ଚି ଉଠୁଥିଲେ।

13.260.19

ते प्रगृह्य महाघोरान्पर्वतान्परिघान्द्रुमान् ।
विक्षोभयन्तः सलिलमुत्थितं शतयोजनम् ॥ १३.२६०.१९ ॥

ସେମାନେ ମହାଭୟଙ୍କର ପର୍ବତ, ପରିଘ ଓ ବୃକ୍ଷ ଧରି ଶତ ଯୋଜନ ଉଠିଥିବା ଜଳକୁ ବିକ୍ଷୋଭିତ କଲେ।

13.260.20

अभ्यद्रवन्त देवांस्ते सहस्राणि दशैव हि ।
ततस्तैरर्दिता देवाः शरणं वासवं ययुः ॥ १३.२६०.२० ॥

ସେମାନେ ଦଶ ସହସ୍ର ସହସ୍ର (ଏକ କୋଟି) ଦେବତାଙ୍କ ଉପରେ ଝାସ ଦେଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ଦେବତାମାନେ ବାସବଙ୍କ (ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ) ଶରଣ ନେଲେ।

13.260.21

स च तैर्व्यथितः शक्रो वसिष्ठं सरणं ययौ ।
ततोऽभयं ददौ तेभ्यो वसिष्ठो भगवानृषिः ॥ १३.२६०.२१ ॥

ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟଥିତ ଶକ୍ର ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଶରଣ ନେଲେ। ତେବେ ଭଗବାନ ଋଷି ବଶିଷ୍ଠ ସେମାନଙ୍କୁ ଅଭୟ ଦେଲେ।

13.260.22

तदा तान्दुःकितान्ज्ञात्वा आनृशंस्यपरो मुनिः ।
अयत्नेनादहत्सर्वाञ्ज्वलता स्वेन तेजसा ॥ १३.२६०.२२ ॥

ସେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦୁଃଖିତ ଜାଣି ଦୟାପରାୟଣ ମୁନି ନିଜର ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ତେଜରେ ଅନାୟାସରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କଲେ।

13.260.23

कैलासं प्रस्थितां चैव नदीं गङ्गां महातपाः ।
आनयत्तत्सरो दिव्यं तया भिन्नं च तत्सरः ॥ १३.२६०.२३ ॥

ମହାତପସ୍ୱୀ କୈଳାସ ଆଡ଼କୁ ବହୁଥିବା ଗଙ୍ଗା ନଦୀକୁ ଆଣିଲେ; ସେହି ଦିବ୍ୟ ସରୋବର ତାହା ଦ୍ୱାରା ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।

13.260.24

सरो भिन्नं तया नद्या सरयूः सा ततोऽभवत् ।
हताश्च बलिनो यत्र स देशे बलिनोऽभवत् ॥ १३.२६०.२४ ॥

ସେହି ନଦୀ ଦ୍ୱାରା ସରୋବର ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲା; ତାହା ସରଯୂ ନଦୀ ହେଲା। ଯେଉଁଠାରେ ବଳବାନ ଦାନବମାନେ ହତ ହେଲେ, ସେହି ଦେଶ ବଳବାନ ହେଲା।

13.260.25

एवं सेन्द्रा वसिष्ठेन रक्षितास्त्रिदिवौकसः ।
ब्रह्मदत्तवराश्चैव हता दैत्या महात्मना ॥ १३.२६०.२५ ॥

ଏହିପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ହେଲେ; ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ ବର ପାଇଥିବା ଦୈତ୍ୟମାନେ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହେଲେ।

13.260.26

एतत्कर्म वसिष्ठस्य कथितं हि मयाऽनघ ।
ब्रवीम्यन्यं ब्रूहि वा त्वं वसिष्ठात्क्षत्रियं वरम् ॥ १३.२६०.२६ ॥

ହେ ନିଷ୍ପାପ! ବଶିଷ୍ଠଙ୍କର ଏହି କର୍ମ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁଁ ଅନ୍ୟ କିଛି କହୁଛି, ଅଥବା ତୁମେ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ କଥା କୁହ।