ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.264
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.264.1
ब्रूहि ब्राह्मणपूजायां व्युष्टिं त्वं मधुसूदन ।
वेत्ता त्वमस्य चार्थस्य वेद त्वां हि पितामहः ॥ १३.२६४.१ ॥
ହେ ମଧୁସୂଦନ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୂଜାର ଫଳ କ'ଣ ତାହା କୁହନ୍ତୁ। ଆପଣ ଏହି ବିଷୟର ଜ୍ଞାତା; ପିତାମହ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ଜାଣନ୍ତି।
13.264.2
शृणुष्वावहितो राजन्द्विजानां भरतर्षभ ।
यथातत्त्वेन वदतो गुणान्वै कुरुसत्तम ॥ १३.२६४.२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମନୋଯୋଗ ସହକାରେ ଶୁଣନ୍ତୁ। ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଯଥାର୍ଥ ରୂପେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଗୁଣ କହୁଛି।
13.264.3
द्वारवत्यां समासीनं पुरा मां कुरुनन्दन ।
प्रद्युम्नः परिपप्रच्छ ब्राह्मणैः परिकोपितः ॥ १३.२६४.३ ॥
ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, ପୂର୍ବରେ ଦ୍ୱାରକାରେ ମୁଁ ବସିଥିବା ସମୟରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କ୍ରୋଧିତ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ମୋତେ ପଚାରିଥିଲେ।
13.264.4
किं फलं ब्राह्मणेष्वस्ति पूजायां मधुसूदन ।
ईश्वरत्वं कुतस्तेषामिहैव च परत्र च ॥ १३.२६४.४ ॥
ହେ ମଧୁସୂଦନ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୂଜାରେ କ'ଣ ଫଳ ଅଛି? ସେମାନଙ୍କ ଈଶ୍ୱରତ୍ୱ ଏଠାରେ ଓ ପରଲୋକରେ କେଉଁଠାରୁ ଆସେ?
13.264.5
सदा द्विजातीन्सम्पूज्य किं फलं तत्र मानद ।
एतद्ब्रूहि स्फुटं सर्वं सुमहान्संशयोऽत्र मे ॥ १३.२६४.५ ॥
ହେ ମାନଦ, ସର୍ବଦା ଦ୍ୱିଜାତିମାନଙ୍କୁ ଭଲ ଭାବରେ ପୂଜା କଲେ ସେଠାରେ କ'ଣ ଫଳ? ଏ ସବୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କହନ୍ତୁ; ଏଥିରେ ମୋର ବଡ଼ ସନ୍ଦେହ ଅଛି।
13.264.6
इत्युक्ते वचने तस्मिन्प्रद्युम्नेन तथा त्वहम् ।
प्रत्यब्रवं महाराज यत्तच्छृणु समाहितः ॥ १३.२६४.६ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଏପରି କହିବାରୁ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲି। ମୁଁ ଯାହା କହିଲି ତାହା ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତରେ ଶୁଣନ୍ତୁ।
13.264.7
व्युष्टिं ब्राह्मणपूजायां रौक्मिणेय निबोध मे ।
एते हि सोमराजान ईश्वराः सुखदुःखयोः ॥ १३.२६४.७ ॥
ହେ ରୌକ୍ମିଣେୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୂଜାରେ ଫଳ ଯାହା ହୁଏ ତାହା ମୋ ଠାରୁ ଜାଣ। ଏମାନେ ସୋମରାଜାମାନେ ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖର ଈଶ୍ୱର।
13.264.8
अस्मिँल्लोके रौक्मिणेय तथाऽमुष्मिंश्च पुत्रक ।
ब्राह्मणप्रमुखं सौम्यं न मेऽत्रास्ति विचारणा ॥ १३.२६४.८ ॥
ହେ ରୌକ୍ମିଣେୟ, ପୁତ୍ର, ଏହି ଲୋକରେ ଓ ସେହି ଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରଧାନ ଓ ମଙ୍ଗଳକାରୀ। ଏଥିରେ ମୋର କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
13.264.9
ब्राह्मणप्रभवं सौख्यमायुः कीर्तिर्यशो बलम् ।
लोका लोकेश्वराश्चैव सर्वे ब्राह्मणपूजकाः ॥ १३.२६४.९ ॥
ସୁଖ, ଆୟୁ, କୀର୍ତ୍ତି, ଯଶ ଓ ବଳ ବ୍ରାହ୍ମଣରୁ ଜାତ ହୁଏ; ଲୋକ ଓ ଲୋକେଶ୍ୱରମାନେ ସମସ୍ତେ ବ୍ରାହ୍ମଣପୂଜକ।
13.264.10
त्रिवर्गे चापवर्गे च यशःश्रीरोगशान्तिषु ।
देवतापितृपूजासु सन्तोष्याश्चैव नो द्विजाः ॥ १३.२६४.१० ॥
ତ୍ରିବର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷରେ, ଯଶ-ଶ୍ରୀ ଓ ରୋଗଶାନ୍ତିରେ, ଦେବ-ପିତୃ ପୂଜାରେ ଦ୍ୱିଜ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ହିଁ ଆମକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାର ଯୋଗ୍ୟ।
13.264.11
तान्कथं वै नाद्रियेयमीश्वरोस्मीति पुत्रक ।
मा ते मन्युर्महाबाहो भवत्वत्र द्विजान्प्रति ॥ १३.२६४.११ ॥
'ମୁଁ ଈଶ୍ୱର' ଏହା ଭାବି ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ କାହିଁକି ସମ୍ମାନ ନ କରିବି? ହେ ପୁତ୍ର, ହେ ମହାବାହୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ତୁମ କ୍ରୋଧ ନ ହେଉ।
13.264.12
ब्राह्मणा हि महद्भूतमस्मिँल्लोके परत्र च ।
भस्म कुर्यर्जगदिदं क्रुद्धाः प्रत्यक्षदर्शिनः ॥ १३.२६४.१२ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହି ଲୋକରେ ଓ ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ମହାଶକ୍ତି; କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷଦର୍ଶୀ ସେମାନେ ଏହି ଜଗତକୁ ଭସ୍ମ କରିପାରନ୍ତି।
13.264.13
हन्युस्तेऽपि सृजेयुस्च लोकान्लोकेश्वरांस्तथा ।
कथं तेषु न वर्तेरन्सम्यग्ज्ञानात्सुतेजसः ॥ १३.२६४.१३ ॥
ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିପାରନ୍ତି ଏବଂ ଲୋକ ଓ ଲୋକେଶ୍ୱରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରନ୍ତି। ସମ୍ୟକ୍ ଜ୍ଞାନରୁ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ହୋଇଥିବା ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କିପରି ଆଚରଣ ନ କରିବେ?
13.264.14
अवसन्मद्गृहे तात ब्राह्मणो हरिपिङ्गलः ।
चीरवासा बिल्वदण्डी दीर्घश्मश्रुः कृशो महान् ॥ १३.२६४.१४ ॥
ହେ ପ୍ରିୟ, ମୋ ଘରେ ହରି-ପିଙ୍ଗଳ ବର୍ଣ୍ଣର ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରହୁଥିଲେ। ସେ ବଲ୍କଳ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧୁଥିଲେ, ବିଲ୍ୱଦଣ୍ଡ ଧରୁଥିଲେ, ଦୀର୍ଘ ଦାଢ଼ିଯୁକ୍ତ, କୃଶ ଓ ମହାକାୟ ଥିଲେ।
13.264.15
दीर्घभ्यश्च मनुष्येभ्यः प्रमाणादधिको भुवि ।
स स्वैरं चरते लोकान्ये दिव्या ये च मानुषाः ॥ १३.२६४.१५ ॥
ପୃଥିବୀରେ ଲମ୍ବା ମଣିଷମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ସେ ଉଚ୍ଚତାରେ ଅଧିକ ଥିଲେ। ସେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଦିବ୍ୟ ଓ ମାନବ ଲୋକରେ ବିଚରଣ କରୁଥିଲେ।
13.264.16
इमां गाथां गायमानश्चत्वरेषु सभासु च ।
दुर्वाससं वासयेत्को ब्राह्मणं सत्कृतं गृहे ॥ १३.२६४.१६ ॥
ଚୌରାସ୍ତା ଓ ସଭାରେ ଏହି ଗାଥା ଗାନ କରି ବୁଲୁଥିବା ଦୁର୍ବାସା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସତ୍କାରପୂର୍ବକ ନିଜ ଘରେ କିଏ ରଖିବ?
13.264.17
रोषणः सर्वभूतानां सूक्ष्मेऽप्यपकृते कृते ।
परिभाषां च मे श्रुत्वा को नु दद्यात्प्रतिश्रयम् ॥ १३.२६४.१७ ॥
ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରତି ରୋଷିତ, ସାମାନ୍ୟ ଅପରାଧରେ ମଧ୍ୟ କୁପିତ, ଏବଂ ମୋ ନିନ୍ଦା ଶୁଣି — ତାକୁ କିଏ ଆଶ୍ରୟ ଦେବ?
13.264.18
यो मां कश्चिद्वासयीत न स मां कोपयेदिति ।
यस्मान्नाद्रियते कश्चित्ततोऽहं समवासयम् ॥ १३.२६४.१८ ॥
କେହି ମୋତେ ଆଶ୍ରୟ ଦେଲେ ସେ ମୋତେ କୁପିତ କରିବେ ନାହିଁ — ଏହା ଭାବି; ଏବଂ କେହି ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ନ କରୁଥିବାରୁ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେଲି।
13.264.19
स सम्भुङ्क्ते सहस्राणां बहूनामन्नमेकदा ।
एकदा सोल्पकं भुङ्क्ते नचैवैति पुनर्गृहान् ॥ १३.२६४.१९ ॥
ସେ ଥରେ ହଜାର ହଜାର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଅନ୍ନ ଖାଇଦିଏ, ଆଉ ଥରେ ଅଳ୍ପ ଖାଇ ପୁଣି ଘରକୁ ଫେରେ ନାହିଁ।
13.264.20
अकस्माच्च प्रहसति तथाऽकस्मात्प्ररोदिति ।
न चास्य वयसा तुल्यः पृथिव्यामभवत्तदा ॥ १३.२६४.२० ॥
ସେ ହଠାତ୍ ହସେ, ଆଉ ସେହିପରି ହଠାତ୍ କାନ୍ଦେ। ସେତେବେଳେ ପୃଥିବୀରେ ତା'ର ବୟସର କେହି ସମାନ ନଥିଲେ।
13.264.21
अथ स्वावसथं गत्वा सशय्यास्तरणानि च ।
अदहत्स महातेजास्ततश्चाभ्यपतत्स्वयम् ॥ १३.२६४.२१ ॥
ତା'ପରେ ସେ ନିଜ ବାସସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ ଶଯ୍ୟା ଓ ତା'ର ଆସ୍ତରଣ ସହିତ ସବୁ ଜାଳି ଦିଏ; ସେଇ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ପରେ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଆଗକୁ ଝାସ ଦିଏ।
13.264.22
अथ मामब्रवीद्भूयः स मुनिः संशितव्रतः ।
कृष्ण पायसमिच्छामि भोक्तुमित्येव सत्वरः ॥ १३.२६४.२२ ॥
ତା'ପରେ ସେଇ ସଂଶିତବ୍ରତ ମୁନି ପୁଣି ମୋତେ କହିଲେ, "ହେ କୃଷ୍ଣ, ମୁଁ ପାୟସ ଖାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି" — ଏହିପରି ଶୀଘ୍ର।
13.264.23
तदैव तु मया तस्य चित्तज्ञेन गृहे जनः ।
सर्वाण्यन्नानि पानानि भक्ष्याश्चोच्चावचास्तथा ॥ १३.२६४.२३ ॥
ସେତେବେଳେ ମୁଁ, ତା'ର ମନ ଜାଣି, ଘରର ଲୋକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଅନ୍ନ, ପାନୀୟ ଓ ଉଚ୍ଚନୀଚ ପ୍ରକାରର ଭକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଇଲି।
13.264.24
भवन्तु सत्कृतानीह पूर्वमेव प्रयोचितः ।
ततोऽहं ज्वलमानं वै पायसं प्रत्यवेदयम् ॥ १३.२६४.२४ ॥
"ଏଠାରେ ସବୁ ପୂର୍ବରୁ ସମ୍ମାନ ସହିତ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉ" ଏହା ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଆଦେଶ ଦେଇଥିଲି; ତା'ପରେ ଜଳୁଥିବା ପାୟସର ଖବର ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଲି।
13.264.25
तं भुक्त्वैव स तु क्षिप्रं ततो वचनमब्रवीत् ।
क्षिप्रमङ्गानि लिम्पस्व पायसेनेति स स्म ह ॥ १३.२६४.२५ ॥
ତାହା ଖାଇବା ମାତ୍ରେ ସେ ଶୀଘ୍ର କହିଲେ, "ଶୀଘ୍ର ତୁମ ଅଙ୍ଗରେ ପାୟସ ଲେପନ କର" ଏହା କହିଲେ।
13.264.26
अविमृश्यैव च ततः कृतवानस्मि तत्तथा ।
तेनोच्छिष्टेन गात्राणि शरीरं च समालिपम् ॥ १३.२६४.२६ ॥
ବିଚାର ନ କରି ମୁଁ ସେହିପରି କଲି; ସେହି ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ମୋ ଅଙ୍ଗ ଓ ଶରୀର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲେପନ କଲି।
13.264.27
स ददर्श तदाऽभ्याशे मातरं ते शुभाननाम् ।
तामपि स्मयमानां स पायसेनाभ्यलेपयत् ॥ १३.२६४.२७ ॥
ସେତେବେଳେ ସେ ନିକଟରେ ତୁମ ଶୁଭମୁଖୀ ମାତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ହସୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେ ପାୟସରେ ଲେପନ କଲେ।
13.264.28
मुनिः पायसदिग्धाङ्गीं रथे तूर्णमयोजयत् ।
तमारुद्य रथं चैव निर्ययौ स गृहान्मम ॥ १३.२६४.२८ ॥
ମୁନି ପାୟସରେ ଲେପିତ ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ ତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ରଥରେ ଯୋଡ଼ିଲେ; ସେହି ରଥରେ ଚଢ଼ି ସେ ମୋ ଘରୁ ବାହାରିଗଲେ।
13.264.29
अग्निवर्णो ज्वलन्धीमान्स द्विजो रथधुर्यवत् ।
प्रतोदेनातुदद्बालां रुक्मिणीं मम पश्यतः ॥ १३.२६४.२९ ॥
ଅଗ୍ନିବର୍ଣ୍ଣ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ରଥର ଘୋଡ଼ା ପରି ହୋଇ ମୋ ଆଗରେ ବାଳିକା ରୁକ୍ମିଣୀକୁ ଅଙ୍କୁଶରେ ପ୍ରହାର କଲେ।
13.264.30
न च मे स्तोकमप्यासीद्दुः खमीर्ष्याकृतं तदा ।
तथा स राजमार्गेणि महता निर्ययौ बहिः ॥ १३.२६४.३० ॥
ସେତେବେଳେ ଈର୍ଷାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦୁଃଖ ମୋର ଅଳ୍ପମାତ୍ର ବି ନ ଥିଲା; ସେ ବଡ଼ ରାଜପଥ ଦେଇ ବାହାରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
13.264.31
तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यं दाशार्हा जातमन्यवः ।
तत्राजल्पन्मिथः केचित्समाभाष्य परस्परम् ॥ १३.२६४.३१ ॥
ସେହି ମହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ଦାଶାର୍ହମାନେ କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ ହେଲେ। ସେଠାରେ କେହି କେହି ପରସ୍ପର ସହିତ କଥା ହୋଇ ପରସ୍ପରକୁ କହିଲେ।
13.264.32
ब्राह्मणा एव जायेरन्नान्यो वर्णः कथञ्चन ।
को ह्येनां रथमास्थाय जीवेदन्य पुमानिह ॥ १३.२६४.३२ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ହିଁ ଜନ୍ମନ୍ତୁ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବର୍ଣ୍ଣ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ନୁହେଁ; କାରଣ ଏହି ରଥରେ ଚଢ଼ି ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ କେଉଁ ପୁରୁଷ ବଞ୍ଚିପାରିବ?
13.264.33
आशीविषविषं तीक्ष्णं ततस्तीक्ष्णतरो द्विजः ।
ब्रह्माहिविषदिग्धस्य नास्ति कश्चिच्चिकित्सकः ॥ १३.२६४.३३ ॥
ସାପର ବିଷ ତୀକ୍ଷ୍ଣ; କିନ୍ତୁ ଦ୍ୱିଜ ତାହାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ। ବ୍ରହ୍ମ-ସର୍ପର ବିଷରେ ଲିପ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିର କୌଣସି ଚିକିତ୍ସକ ନାହିଁ।
13.264.34
तस्मिन्व्रजति दुर्धर्षे प्रास्खलद्रुक्मिणी पथि ।
अमर्षयंस्तथा श्रीमान्स्मितपूर्वमचोदयम् ॥ १३.२६४.३४ ॥
ସେ ଦୁର୍ଧର୍ଷ ଯିବା ସମୟରେ ପଥରେ ରୁକ୍ମିଣୀ ହୋଇଁଚୋଟ ଖାଇଲେ। ତେବେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଅସହିଷ୍ଣୁ ହୋଇ ପ୍ରଥମେ ହସି ପ୍ରେରଣା ଦେଲେ।
13.264.35
ततः परमसंक्रुद्धो रथात्प्रस्कन्द्य स द्विजः ।
पदातिरुत्पथेनैव प्राद्रवद्दक्षिणामुखः ॥ १३.२६४.३५ ॥
ତେବେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ ସେ ଦ୍ୱିଜ ରଥରୁ ଡେଇଁ, ପଦାତି ହୋଇ, ପଥ ଛାଡ଼ି ଦକ୍ଷିଣ ମୁଖ କରି ଦୌଡ଼ିଗଲେ।
13.264.36
तमुत्पथेन धावन्तमन्वधावं द्विजोत्तमम् ।
तथैव पायसादिग्धः प्रसीद भगवन्निति ॥ १३.२६४.३६ ॥
ପଥ ଛାଡ଼ି ଦୌଡ଼ୁଥିବା ସେହି ଉତ୍ତମ ଦ୍ୱିଜଙ୍କ ପଛେ ମୁଁ ଦୌଡ଼ିଲି; ପାୟସରେ ଲିପ୍ତ ମୁଁ ସେହିପରି କହିଲି, 'ହେ ଭଗବନ୍, ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ।'
13.264.37
ततो विलोक्य तेजस्वी ब्राह्मणो मामुवाच ह ।
जितः क्रोधस्त्वया कृष्ण प्रकृत्यैव महाभुज ॥ १३.२६४.३७ ॥
ଏହା ପରେ ତେଜସ୍ବୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୋତେ ଦେଖି କହିଲେ: ହେ କୃଷ୍ଣ, ତୁମେ ସ୍ୱଭାବରୁ ହିଁ କ୍ରୋଧକୁ ଜୟ କରିଛ, ହେ ମହାବାହୁ।
13.264.38
न तेऽपराधमिह वै दृष्टवानस्मि सुव्रत ।
प्रीतोस्मि तव गोविन्द वृणु कामान्यथेप्सितान् ॥ १३.२६४.३८ ॥
ହେ ସୁବ୍ରତ, ଏଠାରେ ମୁଁ ତୁମର କୌଣସି ଅପରାଧ ଦେଖି ନାହିଁ। ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ; ତୁମର ଇଚ୍ଛିତ କାମନା ବାଛ।
13.264.39
प्रसन्नस्य च मे तात पश्य व्युष्टिं यथाविधाम् ॥ १३.२६४.३९ ॥
ହେ ତାତ, ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଥିବା ମୋ'ଠାରୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଖ।
13.264.40
यावदेव मनुष्याणामन्ने भावो भविष्यति ।
यथैवान्ने तथा तेषां त्वयि भावो भविष्यति ॥ १३.२६४.४० ॥
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ଅନ୍ନ ପ୍ରତି ଭାବ ରହିବ, ଅନ୍ନ ପ୍ରତି ଯେମିତି, ସେମିତି ସେମାନଙ୍କର ତୁମ ପ୍ରତି ଭାବ ରହିବ।
13.264.41
यावच्च पुण्या लोकेषु त्वयि कीर्तिर्भविष्यति ।
त्रिषु लोकेषु तावच्च वैशिष्ट्यं प्रतिपत्स्यसे।
सुप्रियः सर्वलोकस्य भविष्यसि जनार्दन ॥ १३.२६४.४१ ॥
ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମର ପୁଣ୍ୟ କୀର୍ତ୍ତି ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତ୍ରିଲୋକରେ ତୁମେ ବିଶିଷ୍ଟତା ପାଇବ। ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ତୁମେ ସର୍ବଲୋକର ଅତି ପ୍ରିୟ ହେବ।
13.264.42
यत्ते भिन्नं च दग्धं च यच्च किञ्चिद्विनाशितम् ।
सर्वं तथैव द्रष्टासि विशिष्टं जनार्दन ॥ १३.२६४.४२ ॥
ତୁମର ଯାହା କିଛି ଭାଙ୍ଗିଛି, ଜଳିଛି ବା ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି, ସେସବୁ ସେହିପରି ବିଶିଷ୍ଟ ରୂପରେ ତୁମେ ଦେଖିବ, ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ।
13.264.43
यावदेतत्प्रलिप्तं ते गात्रेषु मधुसूदन ।
अतो मृत्युभयं नास्ति यावदिच्छसि चाच्युत ॥ १३.२६४.४३ ॥
ହେ ମଧୁସୂଦନ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଲେପ ତୁମ ଅଙ୍ଗରେ ଅଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୃତ୍ୟୁଭୟ ନାହିଁ; ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ଇଚ୍ଛା କର, ହେ ଅଚ୍ୟୁତେ।
13.264.44
न तु पादतले लिप्ते तस्मात्ते मृत्युरत्र वै ।
नैतन्मे प्रियमित्येवं स मां प्रीतोऽब्रवीत्तदा ॥ १३.२६४.४४ ॥
ମାତ୍ର ପାଦତଳେ ଲେପ ନ ଲାଗିଥିଲେ, ସେଠାରେ ତୁମର ମୃତ୍ୟୁ ହେବ। ଏହା ମୋ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ ନୁହେଁ, ଏପରି ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସେତେବେଳେ ମୋତେ କହିଥିଲେ।
13.264.45
इत्युक्तोऽहं शरीरं स्वं ददर्श श्रीसमायुतम्। ॥ १३.२६४.४५ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବା ପରେ ମୁଁ ନିଜ ଶରୀରକୁ ଶ୍ରୀଯୁକ୍ତ ଦେଖିଲି।
13.264.46
रुक्मिणीं चाब्रवीत्प्रीतः सर्वस्त्रीणां वरं यशः ।
कीर्तिं चानुत्तमां लोके समवाप्स्यसि शोभने ॥ १३.२६४.४६ ॥
ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସେ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ହେ ଶୋଭନେ, ଜଗତରେ ସମସ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଶ ଓ ଅନୁତ୍ତମ କୀର୍ତ୍ତି ତୁମେ ପାଇବ।'
13.264.47
न त्वां जरा वा रोगो वा वैवर्ण्यं चापि भामिनि ।
स्प्रक्ष्यन्ति पुण्यगन्धा च कृष्णमाराधयिष्यसि ॥ १३.२६४.४७ ॥
ହେ ଭାମିନୀ, ଜରା, ରୋଗ ବା ବର୍ଣ୍ଣଭ୍ରଷ୍ଟତା ତୁମକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବ ନାହିଁ; ପୁଣ୍ୟ ଗନ୍ଧରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ତୁମେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରିବ।
13.264.48
षोडशानां सहस्राणां बधूनां केशवस्य ह ।
वरिष्ठा च सलोक्या च केशवस्य भविष्यसि ॥ १३.२६४.४८ ॥
କେଶବଙ୍କ ଷୋଳ ହଜାର ପତ୍ନୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ହେବ; ଏବଂ କେଶବଙ୍କ ଲୋକରେ ତାଙ୍କ ସହିତ ବାସ କରିବ।
13.264.49
तव मातरमित्युक्त्वा ततो मां पुनरब्रवीत् ।
प्रस्थितः सुमहातेजा दुर्वासाऽग्निरिव ज्वलन् ॥ १३.२६४.४९ ॥
ତୁମ ମାତାଙ୍କୁ ଏହା କହି ସେ ପୁଣି ମୋତେ କହିଲେ। ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଦୁର୍ବାସା ଅଗ୍ନି ପରି ଜଳି ଜଳି ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।
13.264.50
एषैव ते बुद्धिरस्तु ब्राह्मणान्प्रति केशव ।
इत्युक्त्वा स तदा पुत्र तत्रैवान्तरधीयत ॥ १३.२६४.५० ॥
ହେ କେଶବ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ତୁମ ବୁଦ୍ଧି ଏହିପରି ହେଉ। ଏହା କହି, ହେ ପୁତ୍ର, ସେ ସେହିକ୍ଷଣି ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ।
13.264.51
तस्मिन्नन्तर्हिते चाहमुपांशु व्रतमाचरम् ।
यत्किञ्चिद्ब्राह्मणो ब्रूयात्सर्वं कुर्यामिति प्रभो ॥ १३.२६४.५१ ॥
ସେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା ପରେ ମୁଁ ଗୋପନରେ ଏକ ବ୍ରତ ଆଚରଣ କଲି: ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯାହା କିଛି କହିବେ, ସବୁ କରିବି, ହେ ପ୍ରଭୁ।
13.264.52
एतद्व्रतमहं कृत्वा मात्रा ते सह पुत्रक ।
ततः परमहृष्टात्मा प्राविशं गृहमेव च ॥ १३.२६४.५२ ॥
ହେ ପୁତ୍ର, ଏହି ବ୍ରତ ଆଚରଣ କରି ତୁମ ମାତା ସହିତ ପରମ ଆନନ୍ଦିତ ମନରେ ମୁଁ ଘରେ ପ୍ରବେଶ କଲି।
13.264.53
प्रविष्टमात्रश्च गृहे सर्वं पश्यामि तन्नवम् ।
यद्भिन्नं यच्च वै दग्धं तेन विप्रेण पुत्रक ॥ १३.२६४.५३ ॥
ଘରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ମାତ୍ରେ ମୁଁ ସବୁ ନୂଆ ଦେଖିଲି — ଯାହା ଭାଙ୍ଗିଥିଲା ଏବଂ ଯାହା ପୋଡ଼ିଯାଇଥିଲା, ସବୁ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ, ହେ ପୁତ୍ର।
13.264.54
ततोऽहं विस्मयं प्राप्तः सर्वं दृष्ट्वा नवं दृढम् ।
अपूजयं च मनसा रौक्मिणेय सदा द्विजान् ॥ १३.२६४.५४ ॥
ସେତେବେଳେ ମୁଁ ବିସ୍ମିତ ହେଲି — ସବୁ ନୂଆ ଓ ଦୃଢ଼ ଦେଖି। ହେ ରୁକ୍ମିଣୀପୁତ୍ର, ମୁଁ ମନରେ ସଦା ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କଲି।
13.264.55
इत्यहं रौक्मिणेयस्य पृच्छतो भरतर्षभ ।
माहात्म्यं द्विजमुख्यस्य सर्वमाख्यातवांस्तदा ॥ १३.२६४.५५ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହିପରି ରୁକ୍ମିଣୀପୁତ୍ର ପଚାରିବାରେ ମୁଁ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜଙ୍କ ସମସ୍ତ ମହିମା ତେବେ କହିଥିଲି।
13.264.56
तथा त्वमपि कौन्तेय ब्राह्मणान्सततं प्रभो ।
पूजयस्व महाभागान्वाग्भिर्दानैश्च नित्यदा ॥ १३.२६४.५६ ॥
ହେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ହେ ପ୍ରଭୁ, ସେହିପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବଦା ସେହି ମହାଭାଗ୍ୟବାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ବାକ୍ୟ ଓ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ନିତ୍ୟ ପୂଜା କର।
13.264.57
एवं व्युष्टिमहं प्राप्तो ब्राह्मणस्य प्रसादजाम् ।
यच्च मामाह भीष्मोऽयं तत्सत्यं भरतर्षभ ॥ १३.२६४.५७ ॥
ଏହିପରି ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରୁ ଜାତ ଫଳ ପାଇଲି; ଏବଂ ଭୀଷ୍ମ ମୋତେ ଯାହା କହିଥିଲେ ତାହା ସତ୍ୟ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।