മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.264
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.264.1
ब्रूहि ब्राह्मणपूजायां व्युष्टिं त्वं मधुसूदन ।
वेत्ता त्वमस्य चार्थस्य वेद त्वां हि पितामहः ॥ १३.२६४.१ ॥
മധുസൂദനാ, ബ്രാഹ്മണപൂജയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഫലം എന്താണെന്ന് പറയൂ. ഈ വിഷയം നീ അറിയുന്നു; പിതാമഹനും നിന്നെ അറിയുന്നു.
13.264.2
शृणुष्वावहितो राजन्द्विजानां भरतर्षभ ।
यथातत्त्वेन वदतो गुणान्वै कुरुसत्तम ॥ १३.२६४.२ ॥
രാജാവേ, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക. കുരുശ്രേഷ്ഠാ, ദ്വിജരുടെ ഗുണങ്ങളെ ഞാൻ യഥാർത്ഥമായി പറയാം.
13.264.3
द्वारवत्यां समासीनं पुरा मां कुरुनन्दन ।
प्रद्युम्नः परिपप्रच्छ ब्राह्मणैः परिकोपितः ॥ १३.२६४.३ ॥
കുരുനന്ദനാ, മുൻപ് ദ്വാരകയിൽ ഞാൻ ഇരിക്കുമ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണരോട് കോപിച്ച പ്രദ്യുമ്നൻ എന്നോട് ചോദിച്ചു.
13.264.4
किं फलं ब्राह्मणेष्वस्ति पूजायां मधुसूदन ।
ईश्वरत्वं कुतस्तेषामिहैव च परत्र च ॥ १३.२६४.४ ॥
മധുസൂദനാ, ബ്രാഹ്മണരെ പൂജിക്കുന്നതിൽ എന്ത് ഫലമുണ്ട്? അവർക്ക് ഈശ്വരത്വം ഇവിടെയും പരലോകത്തും എവിടെനിന്ന് വരുന്നു?
13.264.5
सदा द्विजातीन्सम्पूज्य किं फलं तत्र मानद ।
एतद्ब्रूहि स्फुटं सर्वं सुमहान्संशयोऽत्र मे ॥ १३.२६४.५ ॥
മാനദാ, എപ്പോഴും ദ്വിജരെ നന്നായി പൂജിക്കുന്നതിൽ അവിടെ എന്ത് ഫലമുണ്ട്? ഇതെല്ലാം വ്യക്തമായി പറയൂ; ഇതിൽ എനിക്ക് വലിയ സംശയമുണ്ട്.
13.264.6
इत्युक्ते वचने तस्मिन्प्रद्युम्नेन तथा त्वहम् ।
प्रत्यब्रवं महाराज यत्तच्छृणु समाहितः ॥ १३.२६४.६ ॥
മഹാരാജാവേ, പ്രദ്യുമ്നൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ഞാൻ അവനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു. ഞാൻ പറഞ്ഞത് ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക.
13.264.7
व्युष्टिं ब्राह्मणपूजायां रौक्मिणेय निबोध मे ।
एते हि सोमराजान ईश्वराः सुखदुःखयोः ॥ १३.२६४.७ ॥
രൗക്മിണേയാ, ബ്രാഹ്മണപൂജയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഫലം എന്നിൽനിന്ന് അറിയുക. ഇവരാണ് ചന്ദ്രന്റെ രാജാക്കന്മാർ; സുഖദുഃഖങ്ങളുടെ അധിപതികളും ഇവർതന്നെ.
13.264.8
अस्मिँल्लोके रौक्मिणेय तथाऽमुष्मिंश्च पुत्रक ।
ब्राह्मणप्रमुखं सौम्यं न मेऽत्रास्ति विचारणा ॥ १३.२६४.८ ॥
രൗക്മിണേയാ, പ്രിയ പുത്രാ, ഈ ലോകത്തിലും പരലോകത്തിലും ബ്രാഹ്മണരാണ് മുഖ്യരും ശുഭകരരും. ഇതിൽ എനിക്ക് സംശയമില്ല.
13.264.9
ब्राह्मणप्रभवं सौख्यमायुः कीर्तिर्यशो बलम् ।
लोका लोकेश्वराश्चैव सर्वे ब्राह्मणपूजकाः ॥ १३.२६४.९ ॥
സുഖവും ആയുസ്സും കീർത്തിയും യശസ്സും ബലവും ബ്രാഹ്മണരിൽനിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്; ലോകങ്ങളും ലോകേശ്വരന്മാരും എല്ലാം ബ്രാഹ്മണപൂജകരാണ്.
13.264.10
त्रिवर्गे चापवर्गे च यशःश्रीरोगशान्तिषु ।
देवतापितृपूजासु सन्तोष्याश्चैव नो द्विजाः ॥ १३.२६४.१० ॥
ത്രിവർഗത്തിലും മോക്ഷത്തിലും യശസ്സിലും ശ്രീയിലും രോഗശാന്തിയിലും ദേവ-പിതൃപൂജകളിലും നമ്മെ സന്തോഷിപ്പിക്കേണ്ടവർ ദ്വിജരായ ബ്രാഹ്മണർ തന്നെയാണ്.
13.264.11
तान्कथं वै नाद्रियेयमीश्वरोस्मीति पुत्रक ।
मा ते मन्युर्महाबाहो भवत्वत्र द्विजान्प्रति ॥ १३.२६४.११ ॥
'ഞാൻ ഈശ്വരനാണ്' എന്ന് കരുതി ഞാൻ എന്തിന് അവരെ ആദരിക്കാതിരിക്കണം? പ്രിയ പുത്രാ, മഹാബാഹോ, ബ്രാഹ്മണരോട് നിനക്ക് കോപം വേണ്ട.
13.264.12
ब्राह्मणा हि महद्भूतमस्मिँल्लोके परत्र च ।
भस्म कुर्यर्जगदिदं क्रुद्धाः प्रत्यक्षदर्शिनः ॥ १३.२६४.१२ ॥
ബ്രാഹ്മണർ ഈ ലോകത്തിലും പരലോകത്തിലും മഹാശക്തികളാണ്; കോപിച്ചാൽ പ്രത്യക്ഷദർശികളായ അവർ ഈ ജഗത്തിനെ ഭസ്മമാക്കിയേക്കാം.
13.264.13
हन्युस्तेऽपि सृजेयुस्च लोकान्लोकेश्वरांस्तथा ।
कथं तेषु न वर्तेरन्सम्यग्ज्ञानात्सुतेजसः ॥ १३.२६४.१३ ॥
അവർക്ക് അവരെ വധിക്കാനും ലോകങ്ങളെയും ലോകേശ്വരന്മാരെയും സൃഷ്ടിക്കാനും കഴിയും. സമ്യക് ജ്ഞാനത്താൽ മഹാതേജസ്സുള്ളവർ അവരോട് എങ്ങനെ പെരുമാറാതിരിക്കും?
13.264.14
अवसन्मद्गृहे तात ब्राह्मणो हरिपिङ्गलः ।
चीरवासा बिल्वदण्डी दीर्घश्मश्रुः कृशो महान् ॥ १३.२६४.१४ ॥
പ്രിയനേ, എന്റെ വീട്ടിൽ ഹരി-പിംഗല വർണ്ണമുള്ള ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ താമസിച്ചിരുന്നു. അവൻ വൽക്കലവസ്ത്രം ധരിച്ച്, വില്വദണ്ഡം പിടിച്ച്, നീണ്ട താടിയോടെ, മെലിഞ്ഞ്, മഹാകായനായിരുന്നു.
13.264.15
दीर्घभ्यश्च मनुष्येभ्यः प्रमाणादधिको भुवि ।
स स्वैरं चरते लोकान्ये दिव्या ये च मानुषाः ॥ १३.२६४.१५ ॥
ഭൂമിയിൽ ഉയരമുള്ള മനുഷ്യരെക്കാൾ അവൻ ഉയരത്തിൽ അധികനായിരുന്നു. അവൻ ഇഷ്ടം പോലെ ദിവ്യലോകങ്ങളിലും മനുഷ്യലോകങ്ങളിലും സഞ്ചരിച്ചു.
13.264.16
इमां गाथां गायमानश्चत्वरेषु सभासु च ।
दुर्वाससं वासयेत्को ब्राह्मणं सत्कृतं गृहे ॥ १३.२६४.१६ ॥
കവലകളിലും സഭകളിലും ഈ ഗാഥ പാടി നടക്കുന്ന ദുർവാസാവ് എന്ന ബ്രാഹ്മണനെ ബഹുമാനത്തോടെ ആരാണ് തന്റെ വീട്ടിൽ താമസിപ്പിക്കുക?
13.264.17
रोषणः सर्वभूतानां सूक्ष्मेऽप्यपकृते कृते ।
परिभाषां च मे श्रुत्वा को नु दद्यात्प्रतिश्रयम् ॥ १३.२६४.१७ ॥
എല്ലാ ജീവികളോടും കോപിക്കുന്നവൻ, ചെറിയ അപരാധം ചെയ്താലും കോപിക്കുന്നവൻ, എന്റെ നിന്ദ കേട്ടിട്ടും — അവനു ആരാണ് അഭയം നൽകുക?
13.264.18
यो मां कश्चिद्वासयीत न स मां कोपयेदिति ।
यस्मान्नाद्रियते कश्चित्ततोऽहं समवासयम् ॥ १३.२६४.१८ ॥
ആരെങ്കിലും എന്നെ പാർപ്പിച്ചാൽ അവൻ എന്നെ കോപിപ്പിക്കില്ല എന്ന് കരുതി; ആരും അവനെ ആദരിക്കാത്തതിനാൽ ഞാൻ അവനെ താമസിപ്പിച്ചു.
13.264.19
स सम्भुङ्क्ते सहस्राणां बहूनामन्नमेकदा ।
एकदा सोल्पकं भुङ्क्ते नचैवैति पुनर्गृहान् ॥ १३.२६४.१९ ॥
അവൻ ഒരിക്കൽ ആയിരങ്ങൾക്കുള്ള അന്നം ഭക്ഷിക്കും; മറ്റൊരിക്കൽ അല്പം മാത്രം കഴിക്കും, പിന്നെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങിവരികയുമില്ല.
13.264.20
अकस्माच्च प्रहसति तथाऽकस्मात्प्ररोदिति ।
न चास्य वयसा तुल्यः पृथिव्यामभवत्तदा ॥ १३.२६४.२० ॥
അവൻ പെട്ടെന്ന് ചിരിക്കും; അതുപോലെ പെട്ടെന്ന് കരയും. അക്കാലത്ത് ഭൂമിയിൽ അവന്റെ പ്രായത്തിനൊത്തവർ ആരും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
13.264.21
अथ स्वावसथं गत्वा सशय्यास्तरणानि च ।
अदहत्स महातेजास्ततश्चाभ्यपतत्स्वयम् ॥ १३.२६४.२१ ॥
പിന്നെ അവൻ തന്റെ വാസസ്ഥലത്ത് ചെന്ന് കിടക്കയും വിരിപ്പുകളും ഉൾപ്പെടെ ദഹിപ്പിച്ചു; ആ മഹാതേജസ്വി പിന്നെ സ്വയം മുന്നോട്ട് ചാടി.
13.264.22
अथ मामब्रवीद्भूयः स मुनिः संशितव्रतः ।
कृष्ण पायसमिच्छामि भोक्तुमित्येव सत्वरः ॥ १३.२६४.२२ ॥
അപ്പോൾ കഠിനവ്രതനായ ആ മുനി എന്നോട് വീണ്ടും പറഞ്ഞു: "കൃഷ്ണാ, എനിക്ക് പായസം കഴിക്കണം" എന്ന് തന്നെ തിടുക്കത്തിൽ.
13.264.23
तदैव तु मया तस्य चित्तज्ञेन गृहे जनः ।
सर्वाण्यन्नानि पानानि भक्ष्याश्चोच्चावचास्तथा ॥ १३.२६४.२३ ॥
അപ്പോൾ തന്നെ ഞാൻ, അവന്റെ മനസ്സറിഞ്ഞവനായി, വീട്ടിലുള്ളവരെക്കൊണ്ട് എല്ലാ അന്നപാനങ്ങളും ഉയർന്നതും താഴ്ന്നതുമായ ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കളും ഒരുക്കിച്ചു.
13.264.24
भवन्तु सत्कृतानीह पूर्वमेव प्रयोचितः ।
ततोऽहं ज्वलमानं वै पायसं प्रत्यवेदयम् ॥ १३.२६४.२४ ॥
"ഇവിടെ എല്ലാം മുൻകൂട്ടി ആദരവോടെ ഒരുക്കപ്പെടട്ടെ" എന്ന് ഞാൻ മുമ്പേ നിർദ്ദേശിച്ചിരുന്നു; പിന്നീട് തിളച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന പായസത്തെക്കുറിച്ച് ഞാൻ അവനെ അറിയിച്ചു.
13.264.25
तं भुक्त्वैव स तु क्षिप्रं ततो वचनमब्रवीत् ।
क्षिप्रमङ्गानि लिम्पस्व पायसेनेति स स्म ह ॥ १३.२६४.२५ ॥
അത് കഴിച്ചയുടനെ അവൻ വേഗത്തിൽ പറഞ്ഞു, "വേഗം നിന്റെ അവയവങ്ങളിൽ പായസം പുരട്ടുക" എന്ന്.
13.264.26
अविमृश्यैव च ततः कृतवानस्मि तत्तथा ।
तेनोच्छिष्टेन गात्राणि शरीरं च समालिपम् ॥ १३.२६४.२६ ॥
ആലോചിക്കാതെ തന്നെ ഞാൻ അങ്ങനെ ചെയ്തു; ആ എച്ചിലുകൊണ്ട് എന്റെ അവയവങ്ങളും ശരീരവും പൂർണ്ണമായി പുരട്ടി.
13.264.27
स ददर्श तदाऽभ्याशे मातरं ते शुभाननाम् ।
तामपि स्मयमानां स पायसेनाभ्यलेपयत् ॥ १३.२६४.२७ ॥
അപ്പോൾ അവൻ അടുത്ത് നിന്റെ ശുഭമുഖിയായ മാതാവിനെ കണ്ടു; പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന അവളെയും അവൻ പായസം കൊണ്ട് പൂശി.
13.264.28
मुनिः पायसदिग्धाङ्गीं रथे तूर्णमयोजयत् ।
तमारुद्य रथं चैव निर्ययौ स गृहान्मम ॥ १३.२६४.२८ ॥
മുനി പായസം പുരണ്ട അവയവങ്ങളുള്ള അവളെ വേഗത്തിൽ രഥത്തിൽ കെട്ടി; ആ രഥത്തിൽ കയറി അവൻ എന്റെ വീട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്തുപോയി.
13.264.29
अग्निवर्णो ज्वलन्धीमान्स द्विजो रथधुर्यवत् ।
प्रतोदेनातुदद्बालां रुक्मिणीं मम पश्यतः ॥ १३.२६४.२९ ॥
അഗ്നിവർണ്ണനും പ്രകാശമുള്ളവനും ബുദ്ധിമാനുമായ ആ ബ്രാഹ്മണൻ രഥാശ്വം പോലെയായി, ഞാൻ കാൺകെ ബാലയായ രുക്മിണിയെ ചാട്ടകൊണ്ട് അടിച്ചു.
13.264.30
न च मे स्तोकमप्यासीद्दुः खमीर्ष्याकृतं तदा ।
तथा स राजमार्गेणि महता निर्ययौ बहिः ॥ १३.२६४.३० ॥
അപ്പോൾ അസൂയയാൽ ഉണ്ടായ ദുഃഖം എനിക്ക് അല്പം പോലുമുണ്ടായിരുന്നില്ല; അവൻ വലിയ രാജവീഥിയിലൂടെ പുറത്തേക്ക് പോയി.
13.264.31
तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यं दाशार्हा जातमन्यवः ।
तत्राजल्पन्मिथः केचित्समाभाष्य परस्परम् ॥ १३.२६४.३१ ॥
ആ മഹാത്ഭുതം കണ്ട് ദാശാർഹന്മാർ കോപിച്ചു. അവിടെ ചിലർ പരസ്പരം സംസാരിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു.
13.264.32
ब्राह्मणा एव जायेरन्नान्यो वर्णः कथञ्चन ।
को ह्येनां रथमास्थाय जीवेदन्य पुमानिह ॥ १३.२६४.३२ ॥
ബ്രാഹ്മണർ മാത്രം ജനിക്കട്ടെ; മറ്റൊരു വർണവും ഒരു വിധത്തിലും ജനിക്കരുത്; കാരണം ഈ രഥത്തിൽ കയറി ഇവിടെ മറ്റേതു പുരുഷനാണ് ജീവിക്കുക?
13.264.33
आशीविषविषं तीक्ष्णं ततस्तीक्ष्णतरो द्विजः ।
ब्रह्माहिविषदिग्धस्य नास्ति कश्चिच्चिकित्सकः ॥ १३.२६४.३३ ॥
സർപ്പവിഷം തീക്ഷ്ണമാണ്; എന്നാൽ ദ്വിജൻ അതിലും തീക്ഷ്ണനാണ്. ബ്രഹ്മ-സർപ്പവിഷം പുരണ്ടവന് ഒരു ചികിത്സകനുമില്ല.
13.264.34
तस्मिन्व्रजति दुर्धर्षे प्रास्खलद्रुक्मिणी पथि ।
अमर्षयंस्तथा श्रीमान्स्मितपूर्वमचोदयम् ॥ १३.२६४.३४ ॥
ആ ദുർധർഷൻ പോകുമ്പോൾ വഴിയിൽ രുക്മിണി ഇടറി. അപ്പോൾ ശ്രീമാൻ അസഹിഷ്ണുവായി ആദ്യം പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പ്രേരിപ്പിച്ചു.
13.264.35
ततः परमसंक्रुद्धो रथात्प्रस्कन्द्य स द्विजः ।
पदातिरुत्पथेनैव प्राद्रवद्दक्षिणामुखः ॥ १३.२६४.३५ ॥
അപ്പോൾ അത്യന്തം കുപിതനായ ആ ദ്വിജൻ രഥത്തിൽനിന്ന് ചാടിയിറങ്ങി, കാൽനടയായി, വഴി വിട്ട് തെക്കോട്ട് ഓടി.
13.264.36
तमुत्पथेन धावन्तमन्वधावं द्विजोत्तमम् ।
तथैव पायसादिग्धः प्रसीद भगवन्निति ॥ १३.२६४.३६ ॥
വഴി വിട്ട് ഓടുന്ന ആ ദ്വിജോത്തമനെ ഞാൻ പിന്തുടർന്നു; പായസം പുരണ്ട ഞാൻ അതുപോലെതന്നെ 'ഭഗവാനേ, പ്രസന്നനാകണേ' എന്നു പറഞ്ഞു.
13.264.37
ततो विलोक्य तेजस्वी ब्राह्मणो मामुवाच ह ।
जितः क्रोधस्त्वया कृष्ण प्रकृत्यैव महाभुज ॥ १३.२६४.३७ ॥
അപ്പോൾ തേജസ്വിയായ ബ്രാഹ്മണൻ എന്നെ നോക്കി പറഞ്ഞു: കൃഷ്ണാ, നീ സ്വഭാവത്താൽ തന്നെ ക്രോധത്തെ ജയിച്ചിരിക്കുന്നു, മഹാബാഹോ.
13.264.38
न तेऽपराधमिह वै दृष्टवानस्मि सुव्रत ।
प्रीतोस्मि तव गोविन्द वृणु कामान्यथेप्सितान् ॥ १३.२६४.३८ ॥
സുവ്രതാ, ഇവിടെ നിന്നിൽ ഒരു അപരാധവും ഞാൻ കണ്ടിട്ടില്ല. ഗോവിന്ദാ, നിന്നിൽ ഞാൻ പ്രസന്നനാണ്; നിനക്കിഷ്ടമുള്ള കാമനകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുക.
13.264.39
प्रसन्नस्य च मे तात पश्य व्युष्टिं यथाविधाम् ॥ १३.२६४.३९ ॥
പ്രിയനേ, പ്രസന്നനായ എന്നിൽ നിന്ന് യോഗ്യമായ സമൃദ്ധി കാണുക.
13.264.40
यावदेव मनुष्याणामन्ने भावो भविष्यति ।
यथैवान्ने तथा तेषां त्वयि भावो भविष्यति ॥ १३.२६४.४० ॥
മനുഷ്യർക്ക് അന്നത്തിൽ എത്രകാലം പ്രിയം ഉണ്ടാകുമോ, അന്നത്തിലുള്ളതുപോലെ അവർക്ക് നിന്നിലും പ്രിയം ഉണ്ടാകും.
13.264.41
यावच्च पुण्या लोकेषु त्वयि कीर्तिर्भविष्यति ।
त्रिषु लोकेषु तावच्च वैशिष्ट्यं प्रतिपत्स्यसे।
सुप्रियः सर्वलोकस्य भविष्यसि जनार्दन ॥ १३.२६४.४१ ॥
ലോകങ്ങളിൽ നിന്റെ പുണ്യകീർത്തി നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും നിനക്ക് വൈശിഷ്ട്യം ലഭിക്കും. ജനാർദ്ദനാ, നീ സർവലോകത്തിനും അത്യന്തം പ്രിയനാകും.
13.264.42
यत्ते भिन्नं च दग्धं च यच्च किञ्चिद्विनाशितम् ।
सर्वं तथैव द्रष्टासि विशिष्टं जनार्दन ॥ १३.२६४.४२ ॥
നിന്റെ എന്തൊക്കെ ഒടിഞ്ഞതോ, കത്തിയതോ, നശിച്ചതോ ആയാലും, അവയെല്ലാം അതുപോലെ വൈശിഷ്ട്യത്തോടെ നീ കാണും, ജനാർദ്ദനാ.
13.264.43
यावदेतत्प्रलिप्तं ते गात्रेषु मधुसूदन ।
अतो मृत्युभयं नास्ति यावदिच्छसि चाच्युत ॥ १३.२६४.४३ ॥
മധുസൂദനാ, ഈ ലേപനം നിന്റെ അവയവങ്ങളിൽ പുരണ്ടിരിക്കുന്നിടത്തോളം മൃത്യുഭയമില്ല; നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നിടത്തോളം, അച്യുതേ.
13.264.44
न तु पादतले लिप्ते तस्मात्ते मृत्युरत्र वै ।
नैतन्मे प्रियमित्येवं स मां प्रीतोऽब्रवीत्तदा ॥ १३.२६४.४४ ॥
എന്നാൽ പാദങ്ങളുടെ അടിഭാഗത്ത് ലേപനം പുരണ്ടിട്ടില്ലെങ്കിൽ അവിടെ നിനക്ക് മരണം സംഭവിക്കും. ഇത് എനിക്ക് പ്രിയമല്ല എന്ന് അപ്പോൾ അദ്ദേഹം സന്തുഷ്ടനായി എന്നോട് പറഞ്ഞു.
13.264.45
इत्युक्तोऽहं शरीरं स्वं ददर्श श्रीसमायुतम्। ॥ १३.२६४.४५ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ ഞാൻ എന്റെ ശരീരം ശ്രീയോടുകൂടിയതായി കണ്ടു.
13.264.46
रुक्मिणीं चाब्रवीत्प्रीतः सर्वस्त्रीणां वरं यशः ।
कीर्तिं चानुत्तमां लोके समवाप्स्यसि शोभने ॥ १३.२६४.४६ ॥
സന്തുഷ്ടനായി അദ്ദേഹം രുക്മിണിയോട് പറഞ്ഞു: 'ശോഭനേ, ലോകത്തിൽ എല്ലാ സ്ത്രീകളിലും ശ്രേഷ്ഠമായ യശസ്സും അനുത്തമമായ കീർത്തിയും നീ നേടും.'
13.264.47
न त्वां जरा वा रोगो वा वैवर्ण्यं चापि भामिनि ।
स्प्रक्ष्यन्ति पुण्यगन्धा च कृष्णमाराधयिष्यसि ॥ १३.२६४.४७ ॥
ഭാമിനീ, വാർദ്ധക്യമോ രോഗമോ നിറംമങ്ങലോ നിന്നെ സ്പർശിക്കില്ല; പുണ്യഗന്ധത്തോടെ നീ കൃഷ്ണനെ ആരാധിക്കും.
13.264.48
षोडशानां सहस्राणां बधूनां केशवस्य ह ।
वरिष्ठा च सलोक्या च केशवस्य भविष्यसि ॥ १३.२६४.४८ ॥
കേശവന്റെ പതിനാറായിരം ഭാര്യമാരിൽ നീ ശ്രേഷ്ഠയാകും; കേശവന്റെ ലോകത്ത് അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം വസിക്കുന്നവളുമാകും.
13.264.49
तव मातरमित्युक्त्वा ततो मां पुनरब्रवीत् ।
प्रस्थितः सुमहातेजा दुर्वासाऽग्निरिव ज्वलन् ॥ १३.२६४.४९ ॥
നിന്റെ മാതാവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട് അവൻ വീണ്ടും എന്നോട് സംസാരിച്ചു. മഹാതേജസ്വിയായ ദുർവാസാവ് അഗ്നിപോലെ ജ്വലിച്ചുകൊണ്ട് പുറപ്പെട്ടു.
13.264.50
एषैव ते बुद्धिरस्तु ब्राह्मणान्प्रति केशव ।
इत्युक्त्वा स तदा पुत्र तत्रैवान्तरधीयत ॥ १३.२६४.५० ॥
കേശവാ, ബ്രാഹ്മണരോടുള്ള നിന്റെ ബുദ്ധി ഇതുതന്നെയായിരിക്കട്ടെ. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട്, മകനേ, അവൻ അപ്പോൾതന്നെ അവിടെ അന്തർധാനം ചെയ്തു.
13.264.51
तस्मिन्नन्तर्हिते चाहमुपांशु व्रतमाचरम् ।
यत्किञ्चिद्ब्राह्मणो ब्रूयात्सर्वं कुर्यामिति प्रभो ॥ १३.२६४.५१ ॥
അവൻ അന്തർധാനം ചെയ്തപ്പോൾ ഞാൻ രഹസ്യമായി ഒരു വ്രതം ആചരിച്ചു: ബ്രാഹ്മണൻ എന്തു പറഞ്ഞാലും എല്ലാം ചെയ്യുമെന്ന്, പ്രഭോ.
13.264.52
एतद्व्रतमहं कृत्वा मात्रा ते सह पुत्रक ।
ततः परमहृष्टात्मा प्राविशं गृहमेव च ॥ १३.२६४.५२ ॥
മകനേ, ഈ വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ച് നിന്റെ മാതാവിനോടൊപ്പം, അത്യന്തം സന്തുഷ്ടമനസ്സോടെ ഞാൻ വീട്ടിൽ പ്രവേശിച്ചു.
13.264.53
प्रविष्टमात्रश्च गृहे सर्वं पश्यामि तन्नवम् ।
यद्भिन्नं यच्च वै दग्धं तेन विप्रेण पुत्रक ॥ १३.२६४.५३ ॥
വീട്ടിൽ പ്രവേശിച്ചയുടനെ എല്ലാം പുതിയതായി ഞാൻ കണ്ടു — പൊട്ടിയതും കത്തിയതുമെല്ലാം, ആ ബ്രാഹ്മണന്റെ പ്രഭാവത്താൽ, മകനേ.
13.264.54
ततोऽहं विस्मयं प्राप्तः सर्वं दृष्ट्वा नवं दृढम् ।
अपूजयं च मनसा रौक्मिणेय सदा द्विजान् ॥ १३.२६४.५४ ॥
അപ്പോൾ ഞാൻ വിസ്മയിച്ചു — എല്ലാം പുതിയതും ദൃഢവുമായിരിക്കുന്നത് കണ്ട്. രുക്മിണീപുത്രാ, ഞാൻ മനസ്സുകൊണ്ട് എപ്പോഴും ദ്വിജന്മാരെ ആദരിച്ചു.
13.264.55
इत्यहं रौक्मिणेयस्य पृच्छतो भरतर्षभ ।
माहात्म्यं द्विजमुख्यस्य सर्वमाख्यातवांस्तदा ॥ १३.२६४.५५ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഇങ്ങനെ രുക്മിണീപുത്രൻ ചോദിച്ചപ്പോൾ ഞാൻ ആ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്റെ മഹിമ മുഴുവനും അപ്പോൾ പറഞ്ഞുകൊടുത്തു.
13.264.56
तथा त्वमपि कौन्तेय ब्राह्मणान्सततं प्रभो ।
पूजयस्व महाभागान्वाग्भिर्दानैश्च नित्यदा ॥ १३.२६४.५६ ॥
കുന്തീപുത്രാ, പ്രഭോ, അതുപോലെ നീയും എപ്പോഴും ആ മഹാഭാഗ്യവാന്മാരായ ബ്രാഹ്മണരെ വാക്കുകൊണ്ടും ദാനങ്ങൾകൊണ്ടും നിത്യവും പൂജിക്കണം.
13.264.57
एवं व्युष्टिमहं प्राप्तो ब्राह्मणस्य प्रसादजाम् ।
यच्च मामाह भीष्मोऽयं तत्सत्यं भरतर्षभ ॥ १३.२६४.५७ ॥
ഇങ്ങനെ ബ്രാഹ്മണന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ജനിച്ച ഫലം ഞാൻ നേടി; ഭീഷ്മൻ എന്നോടു പറഞ്ഞതും സത്യമാണ്, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ.