มหาภารตะ · อัธยายะ 13.264
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.264.1
ब्रूहि ब्राह्मणपूजायां व्युष्टिं त्वं मधुसूदन ।
वेत्ता त्वमस्य चार्थस्य वेद त्वां हि पितामहः ॥ १३.२६४.१ ॥
ขอทรงบอกผลแห่งการบูชาพราหมณ์แก่ข้าพเจ้า ข้าแต่มธุสูทนะ พระองค์ทรงรู้เรื่องนี้ และปู่ก็ทรงรู้จักพระองค์
13.264.2
शृणुष्वावहितो राजन्द्विजानां भरतर्षभ ।
यथातत्त्वेन वदतो गुणान्वै कुरुसत्तम ॥ १३.२६४.२ ॥
ท่านจงฟังด้วยใจตั้งมั่น ข้าแต่พระราชา ผู้เป็นวัวแห่งภรตะ ข้าจะกล่าวคุณความดีของผู้เกิดสองครั้งตามความเป็นจริง ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดแห่งกุรุ
13.264.3
द्वारवत्यां समासीनं पुरा मां कुरुनन्दन ।
प्रद्युम्नः परिपप्रच्छ ब्राह्मणैः परिकोपितः ॥ १३.२६४.३ ॥
ข้าแต่ผู้เป็นที่รื่นรมย์ของกุรุ ครั้งหนึ่งขณะที่ข้าประทับอยู่ที่ทวารกา ประทุมนะผู้โกรธเคืองต่อพราหมณ์ได้ทูลถามข้า
13.264.4
किं फलं ब्राह्मणेष्वस्ति पूजायां मधुसूदन ।
ईश्वरत्वं कुतस्तेषामिहैव च परत्र च ॥ १३.२६४.४ ॥
ข้าแต่มธุสูทนะ การบูชาพราหมณ์มีผลอย่างไร อำนาจอันเป็นใหญ่ของพวกเขามาจากไหน ทั้งในโลกนี้และโลกหน้า
13.264.5
सदा द्विजातीन्सम्पूज्य किं फलं तत्र मानद ।
एतद्ब्रूहि स्फुटं सर्वं सुमहान्संशयोऽत्र मे ॥ १३.२६४.५ ॥
ข้าแต่ผู้ให้เกียรติ การบูชาผู้เกิดสองครั้งอยู่เสมอมีผลอย่างไร ขอทรงบอกทุกสิ่งนี้ให้แจ่มแจ้ง เพราะข้าพเจ้ามีความสงสัยใหญ่ในเรื่องนี้
13.264.6
इत्युक्ते वचने तस्मिन्प्रद्युम्नेन तथा त्वहम् ।
प्रत्यब्रवं महाराज यत्तच्छृणु समाहितः ॥ १३.२६४.६ ॥
ข้าแต่พระมหาราช เมื่อประทุมนะกล่าวถ้อยคำเช่นนั้นแล้ว ข้าพเจ้าจึงตอบเขาดังนี้ จงฟังสิ่งที่ข้าพเจ้ากล่าวด้วยใจสงบ
13.264.7
व्युष्टिं ब्राह्मणपूजायां रौक्मिणेय निबोध मे ।
एते हि सोमराजान ईश्वराः सुखदुःखयोः ॥ १३.२६४.७ ॥
ข้าแต่บุตรของรุกมิณี จงเข้าใจจากข้าพเจ้าถึงผลที่เกิดจากการเคารพพราหมณ์ เหล่านี้คือเจ้าแห่งดวงจันทร์ ผู้ปกครองความสุขและความทุกข์
13.264.8
अस्मिँल्लोके रौक्मिणेय तथाऽमुष्मिंश्च पुत्रक ।
ब्राह्मणप्रमुखं सौम्यं न मेऽत्रास्ति विचारणा ॥ १३.२६४.८ ॥
ข้าแต่บุตรของรุกมิณี ข้าแต่บุตรที่รัก ทั้งในโลกนี้และในโลกหน้า พราหมณ์เป็นผู้ประเสริฐที่สุดและเป็นมงคล ข้าพเจ้าไม่มีข้อสงสัยในเรื่องนี้
13.264.9
ब्राह्मणप्रभवं सौख्यमायुः कीर्तिर्यशो बलम् ।
लोका लोकेश्वराश्चैव सर्वे ब्राह्मणपूजकाः ॥ १३.२६४.९ ॥
ความสุข อายุยืน เกียรติยศ ความรุ่งเรือง และกำลัง ล้วนเกิดจากพราหมณ์ โลกทั้งหลายและเจ้าแห่งโลกทั้งหลายต่างก็เคารพพราหมณ์
13.264.10
त्रिवर्गे चापवर्गे च यशःश्रीरोगशान्तिषु ।
देवतापितृपूजासु सन्तोष्याश्चैव नो द्विजाः ॥ १३.२६४.१० ॥
ในไตรวรรค และในการหลุดพ้น ในเกียรติยศและความเจริญรุ่งเรือง ในการบรรเทาโรคภัย ในการบูชาเทวดาและบรรพบุรุษ พวกเราต้องทำให้พราหมณ์ผู้เกิดสองครั้งพอใจ
13.264.11
तान्कथं वै नाद्रियेयमीश्वरोस्मीति पुत्रक ।
मा ते मन्युर्महाबाहो भवत्वत्र द्विजान्प्रति ॥ १३.२६४.११ ॥
เราจะไม่เคารพพวกเขาได้อย่างไร ทั้งที่คิดว่า ข้าคือผู้เป็นใหญ่ ข้าแต่บุตรที่รัก ข้าแต่ผู้มีแขนทรงพลัง ขออย่าให้มีความโกรธในใจเจ้าต่อพราหมณ์เลย
13.264.12
ब्राह्मणा हि महद्भूतमस्मिँल्लोके परत्र च ।
भस्म कुर्यर्जगदिदं क्रुद्धाः प्रत्यक्षदर्शिनः ॥ १३.२६४.१२ ॥
พราหมณ์เป็นพลังอันยิ่งใหญ่ทั้งในโลกนี้และโลกหน้า เมื่อโกรธขึ้น ผู้เห็นสิ่งที่อยู่เบื้องหน้าเหล่านี้อาจทำให้โลกทั้งใบกลายเป็นเถ้าธุลีได้
13.264.13
हन्युस्तेऽपि सृजेयुस्च लोकान्लोकेश्वरांस्तथा ।
कथं तेषु न वर्तेरन्सम्यग्ज्ञानात्सुतेजसः ॥ १३.२६४.१३ ॥
พวกเขาอาจสังหารได้ และอาจสร้างโลกและเจ้าแห่งโลกเหล่านั้นได้เช่นกัน แล้วเหตุใดเล่า เมื่อมีแสงรุ่งโรจน์จากความรู้ที่ถูกต้อง พวกเขาจะไม่ประพฤติต่อโลกเหล่านั้นให้สมควร
13.264.14
अवसन्मद्गृहे तात ब्राह्मणो हरिपिङ्गलः ।
चीरवासा बिल्वदण्डी दीर्घश्मश्रुः कृशो महान् ॥ १३.२६४.१४ ॥
ข้าแต่ลูกรัก ในบ้านของข้ามีพราหมณ์ผู้หนึ่งอาศัยอยู่ มีผิวสีเหลืองทองดั่งแสงอรุณ นุ่งห่มผ้าเปลือกไม้ ถือไม้เท้าใบประดู่ มีหนวดเครายาว ผอมแห้ง และมีร่างกายใหญ่โต
13.264.15
दीर्घभ्यश्च मनुष्येभ्यः प्रमाणादधिको भुवि ।
स स्वैरं चरते लोकान्ये दिव्या ये च मानुषाः ॥ १३.२६४.१५ ॥
บนแผ่นดินนี้ เขาสูงกว่ามนุษย์ที่สูงที่สุดเสียอีก เขาท่องเที่ยวไปยังโลกทั้งหลายตามความปรารถนา ทั้งโลกของเทวดาและโลกของมนุษย์
13.264.16
इमां गाथां गायमानश्चत्वरेषु सभासु च ।
दुर्वाससं वासयेत्को ब्राह्मणं सत्कृतं गृहे ॥ १३.२६४.१६ ॥
เมื่อขับร้องคาถานี้ตามทางแยกและในที่ประชุมทั้งหลาย ใครเล่าจะให้ทุรวาสะผู้เป็นพราหมณ์พักอาศัยในบ้านของตนด้วยความเคารพ
13.264.17
रोषणः सर्वभूतानां सूक्ष्मेऽप्यपकृते कृते ।
परिभाषां च मे श्रुत्वा को नु दद्यात्प्रतिश्रयम् ॥ १३.२६४.१७ ॥
ผู้ที่โกรธเกรี้ยวต่อสรรพสัตว์ และพลุ่งพล่านแม้เพียงถูกกระทำผิดเล็กน้อย ผู้ได้ยินคำตำหนิของข้าแล้ว ใครเล่าจะยอมให้ที่พักพิงแก่เขา
13.264.18
यो मां कश्चिद्वासयीत न स मां कोपयेदिति ।
यस्मान्नाद्रियते कश्चित्ततोऽहं समवासयम् ॥ १३.२६४.१८ ॥
คิดว่า หากผู้ใดให้เขาพักอาศัย เขาจะไม่ทำให้ข้าโกรธ เพราะไม่มีผู้ใดให้เกียรติเขา ข้าจึงให้เขาพักอาศัยเอง
13.264.19
स सम्भुङ्क्ते सहस्राणां बहूनामन्नमेकदा ।
एकदा सोल्पकं भुङ्क्ते नचैवैति पुनर्गृहान् ॥ १३.२६४.१९ ॥
ครั้งหนึ่งเขากินอาหารของคนหลายพันคน ครั้งอื่นเขากินเพียงเล็กน้อย แล้วก็ไม่กลับบ้านอีก
13.264.20
अकस्माच्च प्रहसति तथाऽकस्मात्प्ररोदिति ।
न चास्य वयसा तुल्यः पृथिव्यामभवत्तदा ॥ १३.२६४.२० ॥
บางครั้งเขาหัวเราะขึ้นมาโดยไม่มีเหตุ และร้องไห้ขึ้นมาโดยไม่มีเหตุเช่นกัน ในเวลานั้นไม่มีผู้ใดบนแผ่นดินที่มีอายุเท่ากับเขา
13.264.21
अथ स्वावसथं गत्वा सशय्यास्तरणानि च ।
अदहत्स महातेजास्ततश्चाभ्यपतत्स्वयम् ॥ १३.२६४.२१ ॥
จากนั้นเขากลับไปยังที่พักของตน เผาเตียงพร้อมผ้าปูนอนเสีย แล้วผู้มีเดชใหญ่นั้นก็โถมตัวเข้าสู่กองไฟด้วยตนเอง
13.264.22
अथ मामब्रवीद्भूयः स मुनिः संशितव्रतः ।
कृष्ण पायसमिच्छामि भोक्तुमित्येव सत्वरः ॥ १३.२६४.२२ ॥
ครั้นแล้ว ฤๅษีผู้มั่นในวัตรปฏิบัติก็กล่าวกับข้าพเจ้าอีกว่า ด้วยความรีบร้อน "กฤษณะ ข้าปรารถนาจะฉันข้าวปายาสนี้"
13.264.23
तदैव तु मया तस्य चित्तज्ञेन गृहे जनः ।
सर्वाण्यन्नानि पानानि भक्ष्याश्चोच्चावचास्तथा ॥ १३.२६४.२३ ॥
ในขณะนั้นเอง ข้าพเจ้าซึ่งรู้ใจของเขา ได้สั่งให้ผู้คนในเรือนจัดเตรียมอาหารและเครื่องดื่มทุกชนิด พร้อมขนมทั้งสูงและต่ำทุกประเภท
13.264.24
भवन्तु सत्कृतानीह पूर्वमेव प्रयोचितः ।
ततोऽहं ज्वलमानं वै पायसं प्रत्यवेदयम् ॥ १३.२६४.२४ ॥
ข้าพเจ้าได้สั่งไว้ล่วงหน้าแล้วว่า "ขอให้ทุกสิ่งถูกจัดเตรียมไว้ที่นี่อย่างประณีต" จากนั้นข้าพเจ้าจึงนำข้าวปายาสที่ยังร้อนระอุมาแจ้งให้เขาทราบ
13.264.25
तं भुक्त्वैव स तु क्षिप्रं ततो वचनमब्रवीत् ।
क्षिप्रमङ्गानि लिम्पस्व पायसेनेति स स्म ह ॥ १३.२६४.२५ ॥
ครั้นฉันเสร็จแล้ว เขาก็กล่าวอย่างรวดเร็วว่า "จงรีบทาปายาสนี้ลงบนร่างกายของเจ้าโดยเร็ว"
13.264.26
अविमृश्यैव च ततः कृतवानस्मि तत्तथा ।
तेनोच्छिष्टेन गात्राणि शरीरं च समालिपम् ॥ १३.२६४.२६ ॥
โดยมิได้ไตร่ตรองเลย ข้าพเจ้าก็ทำตามนั้นทันที ข้าพเจ้าทาแขนขาและร่างกายทั้งหมดด้วยเศษอาหารที่เหลือนั้น
13.264.27
स ददर्श तदाऽभ्याशे मातरं ते शुभाननाम् ।
तामपि स्मयमानां स पायसेनाभ्यलेपयत् ॥ १३.२६४.२७ ॥
ตอนนั้นเขาเห็นมารดาของท่านซึ่งมีใบหน้างดงามอยู่ไม่ไกล เขาจึงทาข้าวปายาสลงบนร่างของนางด้วย ขณะที่นางกำลังยิ้มอยู่
13.264.28
मुनिः पायसदिग्धाङ्गीं रथे तूर्णमयोजयत् ।
तमारुद्य रथं चैव निर्ययौ स गृहान्मम ॥ १३.२६४.२८ ॥
ฤๅษีรีบเทียมนางซึ่งมีแขนขาเปรอะด้วยข้าวปายาสเข้ากับรถศึก แล้วขึ้นรถนั้นออกไปจากเรือนของข้าพเจ้า
13.264.29
अग्निवर्णो ज्वलन्धीमान्स द्विजो रथधुर्यवत् ।
प्रतोदेनातुदद्बालां रुक्मिणीं मम पश्यतः ॥ १३.२६४.२९ ॥
พราหมณ์ผู้เกิดสองครั้งนั้น มีผิวดุจเปลวไฟ รุ่งโรจน์และปัญญาเฉียบแหลม เขาเหมือนม้าที่ลากรถ แล้วใช้ไม้แทงโคในมือตีรุกมิณีผู้ยังเยาว์ต่อหน้าข้าพเจ้า
13.264.30
न च मे स्तोकमप्यासीद्दुः खमीर्ष्याकृतं तदा ।
तथा स राजमार्गेणि महता निर्ययौ बहिः ॥ १३.२६४.३० ॥
ทว่าข้าพเจ้ามิได้รู้สึกเศร้าโศกแม้เพียงเล็กน้อยเพราะความริษยาในขณะนั้นเลย และเขาก็ออกไปนอกเมืองตามถนนหลวงอันกว้างใหญ่
13.264.31
तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यं दाशार्हा जातमन्यवः ।
तत्राजल्पन्मिथः केचित्समाभाष्य परस्परम् ॥ १३.२६४.३१ ॥
ทั้งหลายแห่งทศารหะเห็นเหตุการณ์อัศจรรย์ยิ่งนั้นแล้วต่างโกรธขึ้นมา ที่นั้นบางคนพูดคุยกันเองและกล่าวแก่กันว่า
13.264.32
ब्राह्मणा एव जायेरन्नान्यो वर्णः कथञ्चन ।
को ह्येनां रथमास्थाय जीवेदन्य पुमानिह ॥ १३.२६४.३२ ॥
ให้เฉพาะพราหมณ์เท่านั้นที่เกิดมา วรรณะอื่นอย่าได้มีเลย เพราะใครเล่าในที่นี้ที่ขึ้นรถคันนี้แล้วจะยังมีชีวิตอยู่ได้
13.264.33
आशीविषविषं तीक्ष्णं ततस्तीक्ष्णतरो द्विजः ।
ब्रह्माहिविषदिग्धस्य नास्ति कश्चिच्चिकित्सकः ॥ १३.२६४.३३ ॥
พิษของงูเห่าเป็นสิ่งร้ายกาจ แต่พราหมณ์ผู้เกิดสองครั้งยิ่งร้ายกาจกว่านั้นอีก ผู้ที่เปรอะด้วยพิษของงูพราหมณ์แล้วก็ไม่มีหมอใดรักษาได้
13.264.34
तस्मिन्व्रजति दुर्धर्षे प्रास्खलद्रुक्मिणी पथि ।
अमर्षयंस्तथा श्रीमान्स्मितपूर्वमचोदयम् ॥ १३.२६४.३४ ॥
ขณะที่ผู้ไม่อาจข่มได้นั้นกำลังเดินทาง รุกมิณีสะดุดล้มลงบนทาง และผู้ทรงสิริก็ทนความโกรธไม่ได้ จึงยิ้มก่อนแล้วเร่งให้เขารีบไป
13.264.35
ततः परमसंक्रुद्धो रथात्प्रस्कन्द्य स द्विजः ।
पदातिरुत्पथेनैव प्राद्रवद्दक्षिणामुखः ॥ १३.२६४.३५ ॥
ครั้นแล้ว พราหมณ์ผู้โกรธจัดนั้นก็กระโดดลงจากรถ แล้วเดินเท้าวิ่งหนีออกจากทางไป หันหน้าไปทางทิศใต้
13.264.36
तमुत्पथेन धावन्तमन्वधावं द्विजोत्तमम् ।
तथैव पायसादिग्धः प्रसीद भगवन्निति ॥ १३.२६४.३६ ॥
ข้าพเจ้าวิ่งตามพราหมณ์ผู้ประเสริฐที่สุดนั้นซึ่งวิ่งออกนอกทาง และทั้งที่ร่างกายยังเปรอะด้วยข้าวปายาส ข้าพเจ้าก็ร้องขึ้นว่า "ข้าแต่ท่านผู้ทรงเกียรติ ขอโปรดทรงพอพระทัยเถิด"
13.264.37
ततो विलोक्य तेजस्वी ब्राह्मणो मामुवाच ह ।
जितः क्रोधस्त्वया कृष्ण प्रकृत्यैव महाभुज ॥ १३.२६४.३७ ॥
ครั้นแล้ว พราหมณ์ผู้รุ่งโรจน์เห็นข้าพเจ้าก็กล่าวว่า "กฤษณะ ท่านได้ชนะความโกรธด้วยธรรมชาติของท่านเองแล้ว ผู้มีแขนใหญ่เอ๋ย"
13.264.38
न तेऽपराधमिह वै दृष्टवानस्मि सुव्रत ।
प्रीतोस्मि तव गोविन्द वृणु कामान्यथेप्सितान् ॥ १३.२६४.३८ ॥
ข้าแต่ผู้มีวัตรอันมั่นคง ข้าไม่เห็นความผิดใดของท่านในที่นี้เลย โควินทะ ข้าพอใจในตัวท่าน ขอท่านเลือกความปรารถนาที่ท่านต้องการเถิด
13.264.39
प्रसन्नस्य च मे तात पश्य व्युष्टिं यथाविधाम् ॥ १३.२६४.३९ ॥
ลูกรัก เมื่อข้าพอใจแล้ว จงดูความเจริญรุ่งเรืองอันเหมาะสมที่จะเกิดขึ้นตามที่กำหนดไว้เถิด
13.264.40
यावदेव मनुष्याणामन्ने भावो भविष्यति ।
यथैवान्ने तथा तेषां त्वयि भावो भविष्यति ॥ १३.२६४.४० ॥
ตราบใดที่มนุษย์ยังมีความรักใคร่ต่ออาหาร ตราบนั้นพวกเขาก็จะมีความรักใคร่ต่อท่าน เหมือนที่เขามีต่ออาหารนั่นเอง
13.264.41
यावच्च पुण्या लोकेषु त्वयि कीर्तिर्भविष्यति ।
त्रिषु लोकेषु तावच्च वैशिष्ट्यं प्रतिपत्स्यसे।
सुप्रियः सर्वलोकस्य भविष्यसि जनार्दन ॥ १३.२६४.४१ ॥
ตราบใดที่เกียรติคุณอันบริสุทธิ์ของท่านจะยังดำรงอยู่ในโลกทั้งหลาย ตราบนั้นท่านก็จะได้รับความโดดเด่นในสามโลก ท่านจะเป็นที่รักยิ่งของชาวโลกทั้งปวง ข้าแต่พระชนารทนะ
13.264.42
यत्ते भिन्नं च दग्धं च यच्च किञ्चिद्विनाशितम् ।
सर्वं तथैव द्रष्टासि विशिष्टं जनार्दन ॥ १३.२६४.४२ ॥
สิ่งใดของท่านที่แตกหัก ถูกเผา หรือถูกทำลายไปด้วยประการใดก็ตาม ท่านจะเห็นทุกสิ่งกลับคืนดีอย่างเดิม และยิ่งประเสริฐขึ้น ข้าแต่พระชนารทนะ
13.264.43
यावदेतत्प्रलिप्तं ते गात्रेषु मधुसूदन ।
अतो मृत्युभयं नास्ति यावदिच्छसि चाच्युत ॥ १३.२६४.४३ ॥
ข้าแต่พระมธุสูทนะ ตราบใดที่ครีมนี้ยังทาอยู่บนอวัยวะของท่าน ก็ไม่มีความกลัวต่อความตาย ตราบเท่าที่ท่านปรารถนา ข้าแต่พระอัจยุตะ
13.264.44
न तु पादतले लिप्ते तस्मात्ते मृत्युरत्र वै ।
नैतन्मे प्रियमित्येवं स मां प्रीतोऽब्रवीत्तदा ॥ १३.२६४.४४ ॥
แต่ถ้าฝ่าเท้าทั้งสองไม่ได้ทาไว้ ความตายก็จะมาถึงท่านที่นี่ทันที "สิ่งนี้ไม่เป็นที่รักของข้า" ท่านกล่าวกับข้าเช่นนั้นด้วยความพอพระทัยในตอนนั้น
13.264.45
इत्युक्तोऽहं शरीरं स्वं ददर्श श्रीसमायुतम्। ॥ १३.२६४.४५ ॥
เมื่อได้รับคำกล่าวเช่นนั้น ข้าก็เห็นร่างกายของตนเองซึ่งรุ่งเรืองด้วยสิริ
13.264.46
रुक्मिणीं चाब्रवीत्प्रीतः सर्वस्त्रीणां वरं यशः ।
कीर्तिं चानुत्तमां लोके समवाप्स्यसि शोभने ॥ १३.२६४.४६ ॥
และด้วยความพอพระทัย พระองค์ตรัสกับรุกมิณีว่า "ข้าแต่นางผู้งดงาม เจ้าจะได้รับเกียรติยศอันเป็นเลิศกว่าสตรีทั้งปวง และเกียรติคุณอันไม่มีใครเทียบได้ในโลก"
13.264.47
न त्वां जरा वा रोगो वा वैवर्ण्यं चापि भामिनि ।
स्प्रक्ष्यन्ति पुण्यगन्धा च कृष्णमाराधयिष्यसि ॥ १३.२६४.४७ ॥
ไม่ว่าความชราหรือโรคภัยจะไม่แตะต้องเจ้า ผิวพรรณก็จะไม่เสื่อมลง ข้าแต่หญิงงาม เจ้าจะหอมด้วยกลิ่นแห่งบุญ และจะบูชาพระกฤษณะ
13.264.48
षोडशानां सहस्राणां बधूनां केशवस्य ह ।
वरिष्ठा च सलोक्या च केशवस्य भविष्यसि ॥ १३.२६४.४८ ॥
ในบรรดาภรรยาของพระเกศวะหนึ่งหมื่นหกพันคน เจ้าจะเป็นผู้ประเสริฐที่สุด และเจ้าจะได้อยู่ในโลกเดียวกับพระเกศวะ
13.264.49
तव मातरमित्युक्त्वा ततो मां पुनरब्रवीत् ।
प्रस्थितः सुमहातेजा दुर्वासाऽग्निरिव ज्वलन् ॥ १३.२६४.४९ ॥
ครั้นตรัสกับมารดาของเจ้าเช่นนี้แล้ว พระองค์ก็ตรัสกับข้าอีกครั้ง ท่านทุรวาสาผู้มีเดชานุภาพยิ่งใหญ่ก็เสด็จจากไป ร้อนแรงดังไฟ
13.264.50
एषैव ते बुद्धिरस्तु ब्राह्मणान्प्रति केशव ।
इत्युक्त्वा स तदा पुत्र तत्रैवान्तरधीयत ॥ १३.२६४.५० ॥
"ขอให้ความคิดนี้จงเป็นของเจ้าต่อพราหมณ์เถิด ข้าแต่พระเกศวะ" พระองค์ตรัสเช่นนั้น และเมื่อตรัสแล้ว ข้าแต่ลูกรัก พระองค์ก็หายวับไปในที่นั้นเอง
13.264.51
तस्मिन्नन्तर्हिते चाहमुपांशु व्रतमाचरम् ।
यत्किञ्चिद्ब्राह्मणो ब्रूयात्सर्वं कुर्यामिति प्रभो ॥ १३.२६४.५१ ॥
เมื่อพระองค์หายไปแล้ว ข้าก็ตั้งคำปฏิญาณอย่างเงียบๆ ว่า "ไม่ว่าพราหมณ์จะกล่าวสิ่งใด ข้าจะทำทั้งหมด" ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า
13.264.52
एतद्व्रतमहं कृत्वा मात्रा ते सह पुत्रक ।
ततः परमहृष्टात्मा प्राविशं गृहमेव च ॥ १३.२६४.५२ ॥
ข้าได้ตั้งปฏิญาณนี้แล้ว ลูกรัก พร้อมกับมารดาของเจ้า ใจของข้าปีติยินดียิ่งนัก จากนั้นข้าก็เข้าไปในบ้าน
13.264.53
प्रविष्टमात्रश्च गृहे सर्वं पश्यामि तन्नवम् ।
यद्भिन्नं यच्च वै दग्धं तेन विप्रेण पुत्रक ॥ १३.२६४.५३ ॥
ทันทีที่เข้ามาในบ้าน ข้าก็เห็นทุกสิ่งใหม่สดไปหมด สิ่งที่เคยแตกและสิ่งที่เคยถูกเผา ล้วนกลับคืนดีด้วยอานุภาพของพราหมณ์ผู้นั้น ลูกรัก
13.264.54
ततोऽहं विस्मयं प्राप्तः सर्वं दृष्ट्वा नवं दृढम् ।
अपूजयं च मनसा रौक्मिणेय सदा द्विजान् ॥ १३.२६४.५४ ॥
ข้าจึงเกิดความอัศจรรย์ใจ เมื่อเห็นทุกสิ่งใหม่และมั่นคง ข้าแต่บุตรของรุกมิณี ข้าได้บูชาพราหมณ์ผู้เกิดสองครั้งด้วยใจอยู่เสมอ
13.264.55
इत्यहं रौक्मिणेयस्य पृच्छतो भरतर्षभ ।
माहात्म्यं द्विजमुख्यस्य सर्वमाख्यातवांस्तदा ॥ १३.२६४.५५ ॥
ข้าแต่ผู้เป็นวัวแห่งตระกูลภรตะ เมื่อบุตรของรุกมิณีถามข้า ข้าก็ได้เล่าความยิ่งใหญ่ทั้งหมดของพราหมณ์ผู้ประเสริฐนั้นแก่เขาในครั้งนั้น
13.264.56
तथा त्वमपि कौन्तेय ब्राह्मणान्सततं प्रभो ।
पूजयस्व महाभागान्वाग्भिर्दानैश्च नित्यदा ॥ १३.२६४.५६ ॥
ท่านก็เช่นเดียวกัน ข้าแต่บุตรของกุนตี ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่ ท่านควรบูชาพราหมณ์ผู้มีบุญยิ่งเสมอ ด้วยถ้อยคำและการให้ทาน ทุกวัน
13.264.57
एवं व्युष्टिमहं प्राप्तो ब्राह्मणस्य प्रसादजाम् ।
यच्च मामाह भीष्मोऽयं तत्सत्यं भरतर्षभ ॥ १३.२६४.५७ ॥
ดังนี้ข้าจึงได้รับผลแห่งความเจริญรุ่งเรืองซึ่งเกิดจากความโปรดปรานของพราหมณ์ และสิ่งที่ภีษมะผู้นี้บอกข้านั้นเป็นความจริง ข้าแต่ผู้เป็นวัวแห่งตระกูลภรตะ