マハーバーラタ · 章 13.265
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.265.1
दुर्वाससः प्रसादात्ते शंकरांशस्य माघव ।
अवाप्तमिह विज्ञानं तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.२६५.१ ॥
マーダヴァよ、ドゥルヴァーサスの恩寵とシャンカラ（シヴァ）の分身によって、あなたがここで得た知識を、私に説明していただきたい。
13.265.2
महाभाग्यं च यत्तस्य नामानि च महात्मनः ।
तत्त्वमो ज्ञातुमिच्छामि सर्वं मतिमतांवर ॥ १३.२६५.२ ॥
賢者のなかで最も優れた人よ、あの偉大な魂の大いなる幸福と、その名前について、そのすべての真実を知りたいと思う。
13.265.3
हन्ति ते कीर्तयिष्यामि नमस्कृत्य कपर्दिने ।
यदवाप्तं मया राजञ्श्रेयो यच्चार्जितं यशः ॥ १३.२६५.३ ॥
王よ、髪を束ねたカパルディン（シヴァ）に礼拝して、私が得た幸福と勝ち取った名声をあなたに語ろう。
13.265.4
प्रयतः प्रातरुत्थाय यस्त्वधीयेद्विशाम्पते ।
प्राञ्जलिः शतरुद्रीयं नास्य किञ्चनि दुर्लभम् ॥ १३.२६५.४ ॥
人の主よ、自制して夜明けに起き、合掌してシャタルドリーヤを誦する者にとって、得難いものは何もない。
13.265.5
शिवः सर्वकतो रुद्रः स्रष्टा यस्त्वं शृणुष्व मे ।
प्रजापतिस्तमसृजत्तमसोऽन्ते महातपाः।
शङ्करस्त्वसृजत्तात प्रजाः स्थावरजङ्गमाः ॥ १३.२६५.५ ॥
万物を作るシヴァ、ルドラ、創造者——彼について私の話を聞きなさい。大苦行者プラジャーパティは闇の果てに彼を創造した。愛しき者よ、不動と動の生き物を創造したのはシャンカラであった。
13.265.6
नास्ति किञ्चित्परं भूतं महादेवाद्विशाम्पते ।
इह त्रिष्वपि लोकेषु भूतानां प्रभवो हि सः ॥ १३.२६५.६ ॥
人の主よ、マハーデーヴァより高い存在はない。この三界においてさえ、彼こそが実に生きとし生けるものの根源である。
13.265.7
न चैवोत्सहते स्थातुं कश्चिदग्रे महात्मनः ।
न हि भूतं समं तेन त्रिषु लोकेषु विद्यते ॥ १३.२६५.७ ॥
あの大いなる魂の前に立つ勇気を持つ者はおらず、三界に彼と等しい存在はいない。
13.265.8
गन्धेनापि हि सङ्ग्रामे तस्य क्रुद्धस्य शत्रवः ।
विसंज्ञा हतभूयिष्ठा वेपनेते च पतन्ति च ॥ १३.२६५.८ ॥
戦いで怒れる彼の香りだけで敵は意識を失い、多くが倒れ、震えて崩れ落ちる。
13.265.9
घोरं च निनदं तस्य पर्जन्यनिनदोपम् ।
श्रुत्वा विशीर्येद्धृदयं देवानामपि संयुगे।
यं चाक्ष्णा घोररूपेण पश्येद्दग्धः पतेदधः ॥ १३.२६५.९ ॥
雨雲の雷鳴のような彼の恐ろしい咆哮は、戦いで聞けば神々の心さえ裂けるだろう。恐ろしい姿で目に見られた者は焼かれて倒れ伏す。
13.265.10
न सुरा नासुरा लोके न गन्धर्वा न पन्नगाः ।
कुपिते सुखमेधन्ते तस्मिन्नपि गुहागताः ॥ १३.२६५.१० ॥
世界の神々も阿修羅も、ガンダルヴァも蛇も、洞窟に住む者さえも、彼が怒れば幸せに栄えることはない。
13.265.11
प्रजापतेश्च दक्षस्य यजतो वितते क्रतौ ।
विव्याध कुपितो यज्ञं निर्भयस्तु भवस्तदा ॥ १३.२६५.११ ॥
生主ダクシャが広大な祭祀を執り行っていたとき、そのとき怒り、恐れを知らぬバヴァ（シヴァ）が祭祀を射抜いた。
13.265.12
धनुषा वाणमुत्सृज्य सुघोरं विननाद च ॥ १३.२६५.१२ ॥
弓から矢を放ち、彼は非常に恐ろしい咆哮をあげた。
13.265.13
ते न शर्म कुतः शान्ति विषादं लेभिरे सुराः ।
विद्धे च सहसा यज्ञे कुपिते च महेश्वरे ॥ १३.२६५.१३ ॥
祭祀が突然射抜かれ、偉大な主マヘーシュヴァラが怒ったとき、神々には庇護も平安もなく、絶望に陥った。
13.265.14
तेन ज्यातलघोषेण सर्वे लोकाः समाकुलाः ।
बभूवुरवशाः पार्थ विषेदुश्च सुरासुराः ॥ १३.२६५.१४ ॥
その弓弦の音によって、すべての世界は動揺し無力となった。プリター の子よ。神々と阿修羅は絶望に沈んだ。
13.265.15
आपश्चुक्षुभिरे चैव चकम्पे च वसुन्धरः ।
व्यद्रवग्निरयश्चापि द्यौः पफाल च सर्वशः ॥ १३.२६५.१५ ॥
水は乱れ、大地は震え、火は散って逃げ、天はあらゆる方向に裂けた。
13.265.16
अन्धेन तमसा लोकाः प्रावृता न चकाशिरे ।
प्रनष्टा ज्योतिषां भाश्च सह सूर्येण भारत ॥ १३.२६५.१६ ॥
盲目の闇に覆われて世界は輝かず、バーラタよ、太陽とともに星々の光も失われた。
13.265.17
भृशं भीतास्ततः शान्तिं चत्रुः स्वस्त्ययनानि च ।
ऋषयः सर्वभूतानामात्मनश्च हितैषिमः ॥ १३.२६५.१७ ॥
その時、ひどく怯えた聖仙たちは、すべての衆生と自らの幸福を願い、平安と吉祥の儀式を行った。
13.265.18
ततः सोऽभ्यद्रवद्देवान्रुद्रो रौद्रपराक्रमः ।
भगस्य नयने क्रुद्धः प्रहारेण व्यशातयत् ॥ १३.२६५.१८ ॥
そこで恐るべき勇力のルドラは神々に襲いかかり、怒って一撃でバガの両眼を打ち砕いた。
13.265.19
पूषणं चाभिदुद्राव घोरेण वपुषाऽन्वितः ।
पुरोडाशं भक्षयतो दशनान्वै व्यशातयत् ॥ १३.२६५.१९ ॥
恐ろしい姿で彼はプーシャンにも襲いかかり、プローダーシャを食べていた者の歯を折った。
13.265.20
ततः प्रणेमुर्देवास्ते वेपमानाः स्म शङ्करम् ।
पुनश्च सन्दधे रुद्रो दीप्तं सुनिशितं शरम् ॥ १३.२६५.२० ॥
そこで震える神々はシャンカラに礼拝した。するとルドラは再び輝く極めて鋭い矢をつがえた。
13.265.21
रुद्रस्य विक्रमं दृष्ट्वा भीता देवाः सहर्षिभिः ।
ततः प्रसादयामासुः शर्वं ते विबुधोत्तमाः ॥ १३.२६५.२१ ॥
ルドラの武勇を見て恐れた神々は、聖仙たちと共に、その最上の神々はシャルヴァをなだめた。
13.265.22
जेषुश्च शतरुद्रीयं देवाः कृत्वाञ्जलिं तदा ।
संस्तूयमानस्त्रिदशैः प्रससाद महेश्वरः ॥ १३.२६५.२२ ॥
そこで神々は合掌してシャタルドリーヤを唱えた。神々に讃えられたマヘーシュヴァラは満足した。
13.265.23
रुद्रस्य भागं यज्ञे च विशिष्टं ते त्वकल्पयन् ।
भयेन त्रिदशा राजञ्शरणं च प्रपेदिरे ॥ १३.२६५.२३ ॥
神々は祭祀においてルドラに特別な分け前を定めた。王よ、神々は恐怖のあまり彼に庇護を求めた。
13.265.24
तेन चैव हि तुष्टेन स यज्ञः सन्धितोऽभवत् ।
यद्यच्चापहृतं तत्र तत्तथैवान्वजीवयत् ॥ १३.२६५.२४ ॥
彼が満足したことにより、その供犠は再び完全になり、そこで奪われたものはすべて元通りに蘇らせた。
13.265.25
असुराणां पुराण्यासंस्त्रीणि वीर्यवतां दिवि ।
आयसं राजतं चैव सौवर्णमपि चापरम् ॥ १३.२६५.२५ ॥
力ある阿修羅たちには天上に三つの都があった。鉄の都、銀の都、そして金の都である。
13.265.26
नाशकत्तानि मघवा भेत्तुं सर्वायुधैरपि ।
अथ सर्वेऽमरा रुद्रं जग्मुः शरणमर्दिताः ॥ १३.२६५.२६ ॥
あらゆる武器を用いても、インドラはそれらを砕くことができなかった。そこで苦しめられた不死の神々はみなルドラに庇護を求めた。
13.265.27
तत ऊचुर्महात्मानो देवाः सर्वे समागताः ।
रुद्र रौद्रा भविष्यन्ति पशवः सर्वकर्मसु ॥ १३.२६५.२७ ॥
そこで集まった偉大な神々は言った。「ルドラよ、生き物はあらゆる行為において凶暴になるだろう。」
13.265.28
जहि दैत्यान्सह पुरैर्लोकांस्त्रायस्व मानद ।
स तथोक्तस्तथेत्युक्त्वा कृत्वा विष्णुं शरोत्तमम् ॥ १३.२६५.२८ ॥
「尊敬を与える者よ、ダイティヤたちをその都城もろともに打ち倒し、諸世界を守りたまえ。」そう言われて、彼は「そうしよう」と言い、ヴィシュヌを最上の矢とした。
13.265.29
शल्यमग्निं तथा कृत्वा पुङ्खं वैवस्वतं यमम् ।
ओङ्कारं च धनुः सर्वाञ्ज्यां च सावित्रिमुत्तमां ॥ १३.२६५.२९ ॥
火を矢じり、ヴィヴァスヴァット（の子）ヤマを矢羽、オーンを弓、すべてを弦とし、至上のサーヴィトリーを弦とした。
13.265.30
ब्रह्माणं सारथिं कृत्वा विनियुज्य च सर्वशः ।
त्रिपर्वणा त्रिशल्येन तेन तानि बिभेद सः ॥ १३.२६५.३० ॥
ブラフマーを御者とし、すべてを様々に組み合わせて、三節三尖のその矢で彼はそれらの都を射抜いた。
13.265.31
शरेणादित्यवर्णेन कालाग्निसमतेजसा ।
तेऽसुराः सपुरास्तत्र दग्धा रुद्रेण भारत ॥ १३.२६५.३१ ॥
バーラタよ、太陽の色と死の火に等しい輝きの矢で、ルドラはそこでアスラたちをその都市もろとも焼き尽くした。
13.265.32
तं चैवाङ्कगतं दृष्ट्वा बालं पञ्चशिखं पुनः ।
उमा जिज्ञासमाना वै कोऽयमित्यब्रवीत्तदा ॥ १३.२६५.३२ ॥
膝に座る五房の髪の幼子を再び見て、知りたくなったウマは「この子は誰なのですか」と尋ねた。
13.265.33
असूयतश्च शक्रस्य वज्रेणि प्रहरिष्यतः ।
सवज्रं स्तम्भयामास तं बाहुं परिघोपमम् ॥ १३.२६५.३३ ॥
嫉妬に駆られて雷霆で打とうとしたシャクラの、鉄棍のような腕を、雷霆もろともに彼は硬直させた。
13.265.34
न संयुयुधिरे चैव देवास्तं भुवनेश्वरम् ।
सप्रजापतयः सर्वे तस्मिन्मुमुहुरीश्वरे ॥ १३.२६५.३४ ॥
神々はその世界の主と戦わず、生主たちとともに皆がその主の前で惑乱した。
13.265.35
ततो ध्यात्वा च भगवान्ब्रह्मा तममितौजसम् ।
अयं श्रेष्ठ इति ज्ञात्वा ववन्दे तमुमापतिम् ॥ १३.२६५.३५ ॥
そこで尊いブラフマーは瞑想して、無量の威力を持つ彼を「この方こそ最上である」と知り、ウマーの主に礼拝した。
13.265.36
ततः प्रसादयामासुरुमां रुद्रं च ते सुराः ।
बभूव स तदा बालः प्रययौ तु यथापुरम् ॥ १३.२६५.३६ ॥
そこで神々はウマーとルドラを宥めた。するとその子は元のようになり、去って行った。
13.265.37
स चापि ब्राह्मणो भूत्वा दुर्वासा नाम वीर्यवान् ।
द्वारवत्यां मम गृहे चिरं कालमुपावसन् ॥ १३.२६५.३७ ॥
そして、その力ある ドゥルヴァーサスはバラモンの姿となり、ドヴァーラヴァティーの私の家に長く住んだ。
13.265.38
विप्रकारान्प्रयुङ्क्ते स्म सुबहून्मम वेश्मनि ।
तानुदारतया चाहं चक्षमे चातिदुःसहान् ॥ १३.२६५.३८ ॥
彼は私の家で多くのバラモンへの侮辱を行ったが、寛大さから私は、非常に耐え難いものであったが、それらを堪えた。
13.265.39
स वै रुद्रः स च शिवः सोग्निः सर्वः स सर्वजित् ।
स चैवेन्द्रश्च वायुश्च सोऽस्विनौ स च विद्युतः ॥ १३.२६५.३९ ॥
彼はルドラであり、シヴァであり、アグニであり、一切であり、一切を征服する者である。彼はインドラであり、ヴァーユであり、双子のアシュヴィンであり、そして稲妻でもある。
13.265.40
स चन्द्रमाः स चेशानः स सूर्यो वरुणश्च सः ।
स कालः सोन्तको मृत्युः स यमो रात्र्यहानि च ॥ १३.२६५.४० ॥
彼は月であり、イーシャーナであり、太陽でありヴァルナである。彼は時であり、終結者であり、死であり、ヤマであり、夜と昼でもある。
13.265.41
मासार्धमासा ऋतवः सन्ध्ये संवत्सरश्च सः ।
सधाता स विधाता च विश्वकर्मा स सर्ववित् ॥ १३.२६५.४१ ॥
月と半月、季節、黄昏と年は彼である。彼は創造者であり、配置者であり、万物の作り手であり、全知者である。
13.265.42
नक्षत्राणि ग्रहाश्चैव दिशोऽथ प्रदिशस्तथा ।
विश्वमूर्तिरमेयात्मा भगवान्परमद्युतिः ॥ १३.२६५.४२ ॥
星宿と惑星、方角と隅の方角も彼である。彼は宇宙の姿であり、無量の自我であり、最高の輝きを持つ尊き主である。
13.265.43
एकधा च द्विधा चैव बहुधा च स एव हि ।
शतधा सहस्रधा चैव तथा शतसहस्रधा ॥ १३.२६५.४३ ॥
彼は一つのあり方として、二つのあり方として、そして多くのあり方としても存在する。百のあり方、千のあり方、そして同じく十万のあり方としても、彼はまさに彼である。
13.265.44
ईदृशः स महादेवो भूयश्च भगवानतः ।
न हि शक्या गुणा वक्तुमपि वर्षशतैरपि ॥ १३.२६५.४४ ॥
その大神はこのようであり、さらに彼は尊い主でもある。彼の徳は百年をかけても語り尽くすことはできない。