ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 13.266
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.266.1
युधिष्ठिर महाबाहो महाभाग्यं महात्मनः ।
रुद्राय बहुरूपाय बहुनाम्ने निबोध मे ॥ १३.२६६.१ ॥
ಮಹಾಬಾಹು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೇ, ಮಹಾತ್ಮನ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಕೇಳು. ಬಹುರೂಪ ಮತ್ತು ಬಹುನಾಮ ಹೊಂದಿದ ರುದ್ರನ ಕುರಿತು ನನ್ನಿಂದ ತಿಳಿ.
13.266.2
वदन्त्युग्रं महादेवं तथा स्थाणुं महेश्वरम् ।
एकाक्षं त्र्यम्बकं चैव विश्वरूपं शिवं तथा ॥ १३.२६६.२ ॥
ಉಗ್ರ, ಮಹಾದೇವ, ಸ್ಥಾಣು, ಮಹೇಶ್ವರ, ಏಕಾಕ್ಷ, ತ್ರ್ಯಂಬಕ, ವಿಶ್ವರೂಪ, ಶಿವ ಎಂದು ಜನರು ಅವನನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
13.266.3
द्वे तनू तस्य देवस्य वेदज्ञा ब्राह्मणा विदुः ।
घोरामन्यां शिवामन्यां ते तनू बहुधा पुनः ॥ १३.२६६.३ ॥
ಆ ದೇವನಿಗೆ ಎರಡು ದೇಹಗಳಿವೆ ಎಂದು ವೇದಜ್ಞ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ — ಒಂದು ಘೋರ, ಇನ್ನೊಂದು ಶಿವ; ಅವು ಮತ್ತೆ ಅನೇಕ ರೀತಿ ವಿಭಾಗವಾಗುತ್ತವೆ.
13.266.4
उग्रा घोरा तनुर्याऽस्य सोऽग्निर्विद्युत्स भास्करः ।
शिवा सौम्या च या त्वस्य धर्मस्त्वापोथ चन्द्रमाः ॥ १३.२६६.४ ॥
ಅವನ ಉಗ್ರ ಮತ್ತು ಘೋರ ದೇಹ ಅಗ್ನಿ, ವಿದ್ಯುತ್, ಆ ಸೂರ್ಯ; ಶಿವ ಮತ್ತು ಸೌಮ್ಯ ದೇಹ ಧರ್ಮ, ನೀರು ಮತ್ತು ಚಂದ್ರ.
13.266.5
आत्मनोऽर्धं तु तस्याग्निः सोमोऽर्धं पुनरुच्यते ।
ब्रह्मचर्यं चरत्येका शिवा चास्य तनुस्तथा ॥ १३.२६६.५ ॥
ಅವನ ಅರ್ಧ ತಾನೇ; ಅವನ ಇನ್ನರ್ಧವನ್ನು ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಸೋಮ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ದೇಹ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ; ಅವನ ಶಿವ ದೇಹವೂ ಹಾಗೆಯೇ.
13.266.6
याऽस्य घोरतमा मूर्तिर्जगत्संहरते तथा ।
ईश्वरत्वान्महत्त्वाच्च महेश्वर इति स्मृतः ॥ १३.२६६.६ ॥
ಅವನ ಅತ್ಯಂತ ಘೋರ ರೂಪ ಹಾಗೆಯೇ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತದೆ; ಈಶ್ವರತ್ವ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವದಿಂದ ಅವನು ಮಹೇಶ್ವರ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
13.266.7
यन्निर्दहति यत्तीक्ष्णो यदुग्रो यत्प्रतापवान् ।
मांसशोणितमज्जादो यत्ततो रुद्र उच्यते ॥ १३.२६६.७ ॥
ಅವನು ದಹಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅವನು ತೀಕ್ಷ್ಣನು, ಉಗ್ರನು, ಪ್ರತಾಪವಂತನು, ಮಾಂಸ, ರಕ್ತ, ಮಜ್ಜೆಯನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುವವನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ರುದ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
13.266.8
देवानां सुमहान्यच्च यच्चास्य विषयो महान् ।
यच्च विश्वं जगत्पाति महादेवस्ततः स्मृतः ॥ १३.२६६.८ ॥
ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹಾನನು, ಅವನ ಅಧಿಕಾರ ಕ್ಷೇತ್ರವೂ ಮಹತ್ತರ, ವಿಶ್ವವನ್ನು ಜಗತ್ತನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಮಹಾದೇವ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ.
13.266.9
धूम्ररूपा जटा यस्माद्धूर्जटीत्यत उच्यते ॥ १३.२६६.९ ॥
ಅವನ ಜಟೆಗಳು ಹೊಗೆಯ ಬಣ್ಣದವಾದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಧೂರ್ಜಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
13.266.10
स मेधयति यन्नित्यं सर्वान्वै सर्वकर्मभिः ।
शिवमिच्छन्मनुष्याणां तस्मादेष शिवः स्मृतः ॥ १३.२६६.१० ॥
ಅವನು ಸದಾ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮನುಷ್ಯರ ಮಂಗಳವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇವನನ್ನು ಶಿವ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ.
13.266.11
दहत्यूध्वं स्थितो यच्च प्राणान्नॄणां स्थिरश्च यत् ।
स्थिरलिङ्गश्च यन्नित्यं तस्मात्स्थाणुरिति स्मृतः ॥ १३.२६६.११ ॥
ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಮನುಷ್ಯರ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ದಹಿಸುವವನು, ಸ್ಥಿರನು, ಸದಾ ಸ್ಥಿರ ಲಿಂಗವುಳ್ಳವನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸ್ಥಾಣು ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ.
13.266.12
यदस्य बहुधा रूपं भूतं भव्यं भवत्तथा ।
स्थावरं जङ्गमं चैव बहुरूपस्ततः स्मृतः ॥ १३.२६६.१२ ॥
ಅವನ ರೂಪ ಅನೇಕ ಬಗೆಯದು; ಭೂತ, ಭವಿಷ್ಯ, ವರ್ತಮಾನ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮಗಳು ಅವನವೇ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಬಹುರೂಪ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ.
13.266.13
विश्वेदेवाश्च यत्तस्मिन्विश्वरूपस्ततः स्मृतः ।
सहस्राक्षोऽयुताक्षो वा सर्वतोक्षिमयोपि वा।
चक्षुषः प्रभवं तेजः सर्वतश्चक्षुरेव तत् ॥ १३.२६६.१३ ॥
ವಿಶ್ವದೇವತೆಗಳೂ ಅವನಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಅವನು ವಿಶ್ವರೂಪನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ, ಅಯುತಾಕ್ಷ, ಅಥವಾ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದವನು. ಕಣ್ಣಿನ ಮೂಲ ತೇಜಸ್ಸು; ಅದು ಸರ್ವತ್ರ ಕಣ್ಣೇ.
13.266.14
सर्वथा यत्पशून्पाति तैश्च यद्रमते सह ।
तेषामधिपतिर्यच्च तस्मात्पशुपतिः स्मृतः ॥ १३.२६६.१४ ॥
ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಯಾರು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವರೊಂದಿಗೆ ಯಾರು ರಮಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವರ ಅಧಿಪತಿ ಯಾರೋ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಪಶುಪತಿ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
13.266.15
नित्येन ब्रह्मचर्येण लिङ्गमस्य यदा स्थितम् ।
भक्तानुग्रहणार्थाय गूढलिङ्गस्ततः स्मृतः।
महयत्यस्य लोकश्च प्रियं ह्येतन्महात्मनः ॥ १३.२६६.१५ ॥
ನಿತ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಿಂದ ಅವನ ಲಿಂಗ ನೆಲೆಗೊಂಡಾಗ, ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡಲು ಅವನು ಗೂಢಲಿಂಗನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಲೋಕವು ಅವನನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತದೆ; ಇದು ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ಪ್ರಿಯ.
13.266.16
विग्रहं पूजयेद्यो वै लिङ्गं वाऽपि महात्मनः ।
लिङ्गं पूजयिता नित्यं महतीं श्रियमश्नुते ॥ १३.२६६.१६ ॥
ಮಹಾತ್ಮನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಅಥವಾ ಲಿಂಗವನ್ನು ಯಾರು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾನೋ, ನಿತ್ಯವೂ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವನು ಮಹಾ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.266.17
ऋषयश्चापि देवाश्च गन्धर्वाप्सरसस्तथा ।
लिङ्गमेवार्चयन्ति स्म यत्तदूर्ध्वं समास्थितम्। ॥ १३.२६६.१७ ॥
ಋಷಿಗಳೂ ದೇವತೆಗಳೂ, ಗಂಧರ್ವರೂ ಅಪ್ಸರೆಯರೂ ಕೂಡ ಮೇಲೆ ಎತ್ತರವಾಗಿ ನಿಂತ ಆ ಲಿಂಗವನ್ನೇ ಪೂಜಿಸಿದರು.
13.266.18
पूज्यमाने ततस्तस्मिन्मोदते स महेश्वरः ।
सुखं ददाति प्रीतात्मा भक्तानां भक्तवत्सलः ॥ १३.२६६.१८ ॥
ಅನಂತರ ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದಾಗ ಆ ಮಹೇಶ್ವರನು ಸಂತೋಷಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಸನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸುಖವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಭಕ್ತವತ್ಸಲ.
13.266.19
एष एव श्मशानेषु देवो वसति निर्दहन् ।
यजन्ते ये जनास्तत्र वीरस्थाननिषेविणः ॥ १३.२६६.१९ ॥
ಸ್ಮಶಾನಗಳಲ್ಲಿ ದಹಿಸುತ್ತಾ ಈ ದೇವನೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ವೀರಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವ ಜನರು ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
13.266.20
विषमस्थः शरीरेषु स मृत्युः प्राणिनामिह ।
स च वायुः शरीरेषु प्राणपालः शरीरिणाम् ॥ १३.२६६.२० ॥
ಪ್ರಾಣಿಗಳ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ವಿಷಮವಾಗಿ ಇರುವ ಆ ಮೃತ್ಯುವೇ ಇಲ್ಲಿದೆ. ದೇಹಗಳಲ್ಲಿರುವ ಆ ವಾಯುವೇ ದೇಹಧಾರಿಗಳ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ.
13.266.21
तस्य घोराणि रूपाणि दीप्तानि च बहुनि च ।
लोके यान्यस्य पूज्यन्ते विप्रास्तानि विदुर्बुधाः ॥ १३.२६६.२१ ॥
ಅವನಿಗೆ ಘೋರವಾದ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಹಲವು ರೂಪಗಳಿವೆ. ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವನ ಯಾವ ರೂಪಗಳು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆಯೋ, ಅವುಗಳನ್ನು ವಿಪ್ರರು ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ.
13.266.22
नामधेयानि देवेषु बहून्यस्य यथार्थवत् ।
निरुच्यन्ते महत्त्वाच्च विभुत्वात्कर्मभिस्तथा ॥ १३.२६६.२२ ॥
ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಹಲವು ನಾಮಗಳಿವೆ; ಅವುಗಳ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವಿವರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ — ಅವನ ಮಹತ್ವದಿಂದ, ವಿಭುತ್ವದಿಂದ ಹಾಗೂ ಅವನ ಕರ್ಮಗಳಿಂದಲೂ.
13.266.23
वेदे चास्य विदुर्विप्राः शतरुद्रीयमुत्तमम् ।
व्यासेनोक्तं च यच्चापि उपस्थानं महात्मनः ॥ १३.२६६.२३ ॥
ವೇದದಲ್ಲಿ ಅವನ ಕುರಿತು ವಿಪ್ರರು ಉತ್ತಮವಾದ ಶತರುದ್ರೀಯವನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ; ವ್ಯಾಸರು ಹೇಳಿದ್ದನ್ನೂ, ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಉಪಸ್ಥಾನ ಸ್ತುತಿಯನ್ನೂ ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ.
13.266.24
प्रदाता सर्वलोकानां विश्वसाक्षी निरामयः ।
ज्येष्ठभूतं वदन्त्येनं ब्राह्मणा ऋषयोऽपरे ॥ १३.२६६.२४ ॥
ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ದಾತ, ಲೋಕದ ಸಾಕ್ಷಿ, ನಿರಾಮಯ — ಇವನನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಇತರ ಋಷಿಗಳು ಜ್ಯೇಷ್ಠಭೂತ (ಮೊದಲು ಹುಟ್ಟಿದವನು) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
13.266.25
प्रथमो ह्येष देवानां मुखादग्निमजीजनत् ।
ग्रहैर्बहुविधैः प्राणान्संरुद्धानुत्सृजत्यपि ॥ १३.२६६.२५ ॥
ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿನವನು ಇವನೇ; ಇವನು ತನ್ನ ಮುಖದಿಂದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಹಲವು ಬಗೆಯ ಗ್ರಹಗಳಿಂದ ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನೂ ಇವನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
13.266.26
विमोक्षयति तुष्टात्मा शरण्यः शरणागतान् ।
आयुरारोग्यमैश्वर्यं हितं कामांश्च पुष्कलान् ॥ १३.२६६.२६ ॥
ಸಂತುಷ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನ ಆ ಶರಣ್ಯನು ಶರಣು ಬಂದವರನ್ನು ವಿಮೋಚಿಸುತ್ತಾನೆ; ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ, ಆರೋಗ್ಯ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಹಿತ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.
13.266.27
स ददाति मनुष्येभ्यः स एवाक्षिपते पुनः ।
शक्रादिषु च देवेषु तस्य चैश्वर्यमुच्यते ॥ १३.२६६.२७ ॥
ಅವನು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ; ಅವನೇ ಮತ್ತೆ ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವನದೇ ಐಶ್ವರ್ಯವು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
13.266.28
स एव स्थापको नित्यं त्रैलोक्यस्य शुभाशुभे ।
ऐश्वर्याच्चैव कामानामीश्वरः पुनरुच्यते ॥ १३.२६६.२८ ॥
ಅವನೇ ಸದಾ ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಶುಭಾಶುಭಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವವನು; ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಮತ್ತು ಕಾಮನೆಗಳ ಈಶ್ವರನೆಂದೂ ಅವನೇ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
13.266.29
महेश्वरश्च लोकानां महातामीश्वरश्च सः ।
बहुभिर्विविधै रूपैर्विश्वं व्याप्तमिदं जगत्।
तस्य देवस्य यद्वक्त्रं समुद्रे वडंवामुखण् ॥ १३.२६६.२९ ॥
ಅವನು ಲೋಕಗಳ ಮಹೇಶ್ವರ, ಮಹಾತ್ಮರ ಈಶ್ವರ ಕೂಡ. ಬಹುವಿಧ ರೂಪಗಳಿಂದ ಈ ವಿಶ್ವ, ಈ ಜಗತ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತವಾಗಿದೆ. ಆ ದೇವನ ಮುಖವು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ವಡವಾಮುಖವಾಗಿದೆ…