マハーバーラタ · 章 13.267
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.267.1
इत्युक्तवति तद्वाक्यं कृष्णे देवकिनन्दने ।
भीष्मं शान्तनवं भूयः पर्यपृच्छद्युधिष्ठिरः ॥ १३.२६७.१ ॥
デーヴァキーの息子クリシュナがこの言葉を述べると、ユディシュティラは再びシャンタヌの子ビーシュマに問うた。
13.267.2
निर्णये वा महाबुद्धे सर्वधर्मविदांवर ।
प्रत्यक्षमागमो वेति किं तयोः कारणं भवेत् ॥ १३.२६७.२ ॥
大いなる智者よ、すべての法を知る者の中で最も優れた方よ！判断においては、直接知覚と聖典、この二つのうちどちらが原因となるのか。
13.267.3
नास्त्यत्रि संशयः कश्चिदिति मे वर्तते मतिः ।
शृणु वक्ष्यामि ते प्राज्ञ सम्यक्त्वं मेऽनुपृच्छसि ॥ १३.२६७.३ ॥
ここには疑いはまったくないというのが私の考えだ。聞きなさい、賢者よ。あなたは正しく尋ねているから、私が語ろう。
13.267.4
संशयः सुगमस्तत्र दुर्गमस्तस्य निर्णयः ।
दृष्टं श्रुतमनन्तं हि यत्र संशयदर्शन् ॥ १३.२६७.४ ॥
そこでは疑いはたやすく生じるが、その決着は得がたい。見聞きされたものが無限である所では、ただ疑いだけが現れる。
13.267.5
प्रत्यक्षं कारणं दृष्टं हैतुकं प्राज्ञमानिनः ।
नास्तीत्येवं व्यवस्यन्ति सत्यमागममेव वा ॥ १३.२६७.५ ॥
直接知覚だけを原因と見なし、論理に従って自らを賢者と思う者たちは「そうではない」と結論する。あるいは真理は聖典の中にのみあると考える。
13.267.6
तदयुक्तं व्यवस्यन्ति बालाः पण्डितमानिनः ।
अथ सञ्चिन्त्यमेवैकं कारणं किं भवेदिति ॥ १३.२६७.६ ॥
それは不適切である。自らを学者と思う愚か者たちがそう決めつける。今こそ考えるべきだ、唯一の原因とは何でありうるのかと。
13.267.7
शक्यं दीर्घेण कालेन युक्तेनामन्त्रितेन च ।
प्राणयात्रामनेकां च कल्पयानेन भारत ॥ १३.२६७.७ ॥
バラタよ、長い時間自制し教えを受け、生活の多様な道を整える者にとって、これは可能である。
13.267.8
तत्परेणैव नान्येन शक्यते तत्तु कारणम् ।
हेतूनामन्तमासाद्य विपुलं ज्ञानमुत्तमम् ॥ १३.२६७.८ ॥
その原因は至高者のみが到達できる。他の者には不可能である。諸因の極みに達すれば、広大で至上の知識を得る。
13.267.9
ज्योतिः सर्वस्य लोकस्य विपुलं प्रतिपद्यते ।
न त्वेव गमनं राजन्हेतुतो गमनं तथा।
अग्राह्यमनिबद्धं च वाचा सम्परिवर्जयेत् ॥ १३.२६७.९ ॥
全世界の光は広大に得られる。しかし王よ、行くことにもまた原因がある。捉えがたく定まらないものは、言葉によって完全に退けるべきである。
13.267.10
प्रत्यिक्षं लोकतः सिद्धिर्लोकश्चागमपूर्वकः ।
शिष्टाचारो बहुविधस्तन्मे ब्रूहि पितामहः ॥ १३.२६७.१० ॥
直接知覚、世間から得られる証明、聖典に先立つ世間、そして賢者の多様な行い――祖父よ、それを私に説いてください。
13.267.11
धर्मस्य ह्रियमाणस्य बलवद्भिर्दुरात्मभिः ।
संस्था यत्नैरपि कृता कालेन प्रतिभिद्यते ॥ १३.२६७.११ ॥
法が力ある悪意の者たちによって奪われるとき、努力によって立てられた秩序さえも時とともに砕かれる。
13.267.12
अधर्मो धर्मरूपेण तृणैः कूप इवावृतः ।
ततस्तैर्भिद्यते वृत्तं शृणु चैव युधिष्ठिर ॥ १३.२६७.१२ ॥
非法は法の姿をして、草に覆われた井戸のように隠れている。そして彼らによって行いは砕かれる。聞け、ユディシュティラよ。
13.267.13
अवृत्त्या ये तु निन्दनि श्रुतत्यागपरायणाः ।
धर्मविद्वेषिणो मन्दा इत्युक्तस्तेषु संशयः ॥ १३.२६७.१३ ॥
不品行によって非難し、学問を捨てることに専念し、法を憎む愚かな者たち——彼らについてはこのように言われ、彼らについては疑いがある。
13.267.14
अतृप्यन्तस्तु साधूनां यावदागमबुद्धयः ।
परमित्येव सन्तुष्टास्तानुपास्स्व च पृच्छ च ॥ १३.२६७.१४ ॥
善き人々の教えに満足せず、知恵は聖典の範囲にとどまり、「これこそ最上だ」と満足している者たちのもとへ行き、仕え、問いなさい。
13.267.15
कामार्थौ पृष्ठतः कृत्वा लोभमोहानुसारिणौ ।
धर्म इत्येव सम्बुद्धस्तानुपास्स्व च पृच्छ च ॥ १३.२६७.१५ ॥
欲望と富を後ろに置き、貪欲と迷妄に従い、「これだけが法だ」と言って自らを目覚めた者と思う人々のもとへ行き、仕え、問いなさい。
13.267.16
न तेषां भिद्यते वृत्तं यज्ञाः स्वाध्यायकर्म च ।
आचारः कारणं चैव धर्मश्चैकस्त्रयं पुनः ॥ १३.२६७.१६ ॥
彼らの行いは崩れない。祭祀、ヴェーダの読誦、慣習、原因、そして法——この三つはまた一つである。
13.267.17
पुनरेव हि मे बुद्धि संशये परिमुह्यति ।
अपरो मज्जमानस्य परं तीरमपश्यतः ॥ १३.२६७.१७ ॥
再び私の知性は疑いに迷う。溺れる者が他の支えも遠い岸も見えないように。
13.267.18
वेदः प्रत्यक्षमाचारः प्रमाणं तत्त्रयं यदि ।
पृथक्त्वं लभ्यते चैषां धर्मश्चैतत्त्रयं कथम् ॥ १३.२६७.१८ ॥
ヴェーダ、直接知覚、慣習が三つの正しい認識手段であり、そこに区別が見出されるなら、法であるこの三つはどうして一つでありえようか。
13.267.19
धर्मस्य ह्रियमाणस्य बलवद्भिर्दुरात्मभिः ।
यद्येवं मन्यसे राजंस्त्रिधा धर्मविचारणा ॥ १३.२६७.१९ ॥
王よ、力ある者と邪悪な者によってダルマが奪われている時、ダルマの考察は三つに分かれたと、もしそなたが考えるなら、
13.267.20
एक एवेति जानीहि त्रिधा धर्मस्य दर्शनम् ।
पृथक्त्वे च न मे बुद्धिस्त्रयाणामपि वै तथा ॥ १३.२६७.२० ॥
ダルマの見解は一つであり、三つではないと知れ。三つが別々だということも私の知性は認めない。
13.267.21
उक्तो मार्गस्त्रयाणां च तत्तथैव समाचर ।
जिज्ञासा न तु कर्तव्या धर्मस्य परितर्कणात् ॥ १३.२६७.२१ ॥
三つの道はすでに説かれた。そのとおりに実践せよ。ダルマを際限のない論議によって探究してはならない。
13.267.22
सदैव भरतश्रेष्ठ मा ते भूदत्र संशयः ।
अन्धो जड इवाशङ्की यद्ब्रवीमि तदाचर ॥ १३.२६७.२२ ॥
バラタの最良者よ、このことに決して疑いを抱いてはならない。盲人や愚か者のように疑いなく、私が言うことを実践せよ。
13.267.23
अहिंसा सत्यमक्रोधो दानमेतच्चतुष्टयम् ।
अजातशत्रो सेवस्य धर्म एष सनातनः ॥ १३.२६७.२३ ॥
不殺生、真実、怒らないこと、布施——これが四つである。アジャータシャトルよ、これを実践せよ。これが永遠のダルマである。
13.267.24
ब्राह्मणेषु च वृत्तिर्या पितृपैतामहोचिता ।
तामन्वेहि महाबाहो धर्मस्यैते हि देशिकाः ॥ १३.२६७.२४ ॥
バラモンのあいだにあり、父祖たちにふさわしい生き方、それに従え、大臂の者よ。彼らこそダルマの導き手なのだ。
13.267.25
प्रमाणमप्रमाणं वै यः कुर्यादबुधो जनः ।
न स प्रमाणतामर्हो विषादजननो हि सः ॥ १३.२६७.२५ ॥
愚かな人が権威あるものを権威なきものとするならば、その者は権威と認められるに値せず、実に悲嘆を生む者である。
13.267.26
ब्राह्मणानेव सेवस्व सत्कृत्य बहुमान्य च ।
एतेष्वेव त्विमे लोकाः कृत्स्ना इति निबोध तान् ॥ १३.२६७.२६ ॥
ただバラモンに仕えよ。彼らを敬い、大いに尊重せよ。これら全世界は彼らの内に存すると知れ。