Mahābhārata · Adhyāya 13.269
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.269.1
नाभागधेयः प्राप्नोति धनं सुबलवानपि ।
भागधेयान्वितस्त्वर्थान्कृशो बालश्च विन्दति ॥ १३.२६९.१ ॥
Ni siquiera el hombre muy fuerte que carece de fortuna obtiene riqueza; pero el afortunado, aunque débil o niño, la obtiene.
13.269.2
नालाभकाले लभते प्रयत्नेऽपि कृते सति ।
लाभकालेऽप्रयत्नेन लभते विपुलं धनम् ॥ १३.२६९.२ ॥
En tiempo sin ganancia el hombre no la obtiene aunque se haya esforzado; pero en tiempo de ganancia obtiene abundante riqueza sin esfuerzo.
13.269.3
कृतयत्नाफलाश्चैव दृश्यन्ते शतशो नराः ।
अयत्नेनैधमानाश्च दृश्यन्ते बहवो जनाः ॥ १३.२६९.३ ॥
Se ven cientos de hombres cuyo esfuerzo no da fruto, y se ven muchas personas prosperando sin esfuerzo alguno.
13.269.4
यदि यत्नो भवेन्मर्त्यः स सर्वं फलमाप्नुयात् ।
नालभ्यं चोपलभ्येत नृणां भरतसत्तम ॥ १३.२६९.४ ॥
Si el esfuerzo bastara al mortal, obtendría todo fruto, y lo inalcanzable sería alcanzado por los hombres, oh mejor de los Bharatas.
13.269.5
प्रयत्नं कृतवन्तोपि दृश्यन्ते ह्यफला नराः ।
मार्गत्यागशतैरर्थानमार्गश्चापरः सुखी ॥ १३.२६९.५ ॥
Se ven hombres que se han esforzado y no dan fruto, mientras otro, que ha abandonado el buen camino cien veces para obtener riqueza, se ve feliz.
13.269.6
अकार्यमसकृत्कृत्वा दृश्यन्ते ह्यधना नराः ।
धनयुक्ताः स्वकर्मस्था दृश्यन्ते चापरेऽधनाः ॥ १३.२६९.६ ॥
Se ven hombres sin riqueza aunque hayan cometido repetidamente acciones impropias; se ven hombres ricos y firmes en su propio deber, y también otros sin riqueza.
13.269.7
अधीत्य नीतिशास्त्राणि नीतियुक्तो न दृश्यते ।
अनभिज्ञश्च साचिव्यं गमितः केन हेतुना ॥ १३.२६९.७ ॥
¿Por qué, tras estudiar los tratados de política, no se ve prudente al hombre, y por qué causa llega al cargo de consejero quien es ignorante?
13.269.8
विद्यायुक्तो ह्यविद्यश्च धनवान्दुर्मतिस्तथा ।
यदि विद्यामुपाश्रित्य नरः सुखमवाप्नुयात् ॥ १३.२६९.८ ॥
Hay hombres instruidos y no instruidos, ricos y de mala mente; si un hombre pudiera alcanzar la dicha recurriendo al saber...
13.269.9
न विद्वान्विद्यया हीनं वृत्त्यर्थमुपसंश्रयेत् ।
यथा पिपासां जयति पुरुषः प्राप्य वै जलम् ॥ १३.२६९.९ ॥
El sabio no debe recurrir a quien carece de saber para ganarse la vida, como el hombre que obtiene agua vence su sed.
13.269.10
इष्टार्थो विद्यया ह्येव न विद्यां प्रजहेन्नरः ॥ १३.२६९.१० ॥
El fin deseado del hombre se alcanza solo mediante el saber; por tanto, el hombre no debe abandonar el saber.
13.269.11
नाप्राप्तकालो म्रियते विद्धः शरशतैरपि ।
तृणाग्रेणापि संस्पृष्टः प्राप्तकालो न जीवति ॥ १३.२६९.११ ॥
Quien no ha llegado a su hora no muere aunque sea atravesado por cientos de flechas; quien ha llegado a su hora no vive aunque lo toque la punta de una brizna de hierba.
13.269.12
ईहमानः समारम्भान्यदि नासादयेद्धनम् ।
उग्रं तपः समारोहेन्न ह्यनुप्तं प्ररोहति ॥ १३.२६९.१२ ॥
Si un hombre, esforzándose en sus empresas, no logra la riqueza, que emprenda una austera penitencia; pues lo que no se siembra no brota.
13.269.13
दानेन भोगी भवति मेधावी वृद्धसेवया ।
अहिंसया च दीर्घायुरिति प्राहुर्मनीषिणः ॥ १३.२६९.१३ ॥
Por la generosidad uno llega a disfrutar de bienes, por servir a los ancianos se vuelve sabio, y por la no violencia alcanza larga vida, dicen los sabios.
13.269.14
तस्माद्दद्यान्न याचेत पूजयेद्धार्मिकानपि ।
सुभाषी प्रियकृच्छान्तः सर्वसत्वाविहिंसकः ॥ १३.२६९.१४ ॥
Por tanto, uno debe dar y no mendigar, y honrar incluso a los justos; hablando con dulzura, haciendo lo agradable, siendo sereno y no dañando a ningún ser vivo.
13.269.15
यदा प्रमाणं प्रसवः स्वभावश्च सुखासुखे ।
दंशकीटपिपीलानां स्थिरो भव युधिष्ठिर ॥ १३.२६९.१५ ॥
Oh Yudhiṣṭhira, cuando el nacimiento, la naturaleza y el placer y dolor sean como los de mosquitos, gusanos y hormigas, permanece firme.