మహాభారతం · అధ్యాయం 13.269
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.269.1
नाभागधेयः प्राप्नोति धनं सुबलवानपि ।
भागधेयान्वितस्त्वर्थान्कृशो बालश्च विन्दति ॥ १३.२६९.१ ॥
అదృష్టం లేనివాడు ఎంతో బలవంతుడైనా ధనాన్ని పొందడు; అదృష్టవంతుడు బలహీనుడైనా, బాలుడైనా ధనాన్ని పొందుతాడు.
13.269.2
नालाभकाले लभते प्रयत्नेऽपि कृते सति ।
लाभकालेऽप्रयत्नेन लभते विपुलं धनम् ॥ १३.२६९.२ ॥
లాభకాలం కాని సమయంలో ప్రయత్నం చేసినా పొందడు; లాభకాలంలో ప్రయత్నం లేకుండానే విస్తారమైన ధనాన్ని పొందుతాడు.
13.269.3
कृतयत्नाफलाश्चैव दृश्यन्ते शतशो नराः ।
अयत्नेनैधमानाश्च दृश्यन्ते बहवो जनाः ॥ १३.२६९.३ ॥
ప్రయత్నించిన వందలాది మనుషులు ఫలించనివారుగా కనిపిస్తారు; ప్రయత్నం లేకుండానే అభివృద్ధి చెందుతున్న అనేకులూ కనిపిస్తారు.
13.269.4
यदि यत्नो भवेन्मर्त्यः स सर्वं फलमाप्नुयात् ।
नालभ्यं चोपलभ्येत नृणां भरतसत्तम ॥ १३.२६९.४ ॥
మనిషి ప్రయత్నమే సరిపోతే అతడు సమస్త ఫలాన్నీ పొందేవాడు; మనుషులకు అందనిది కూడా అందుతుంది, భరతశ్రేష్ఠా.
13.269.5
प्रयत्नं कृतवन्तोपि दृश्यन्ते ह्यफला नराः ।
मार्गत्यागशतैरर्थानमार्गश्चापरः सुखी ॥ १३.२६९.५ ॥
ప్రయత్నించిన మనుషులు కూడా ఫలించనివారుగా కనిపిస్తారు; వందసార్లు మార్గాన్ని విడిచి ధనం సంపాదించిన మరొకడు సుఖంగా ఉన్నట్టు కనిపిస్తాడు.
13.269.6
अकार्यमसकृत्कृत्वा दृश्यन्ते ह्यधना नराः ।
धनयुक्ताः स्वकर्मस्था दृश्यन्ते चापरेऽधनाः ॥ १३.२६९.६ ॥
అనుచితమైన కర్మలను పదేపదే చేసినా దరిద్రులుగా ఉన్న మనుషులు కనిపిస్తారు; ధనవంతులై తమ ధర్మంలో నిలిచినవారూ, ఇతర దరిద్రులూ కనిపిస్తారు.
13.269.7
अधीत्य नीतिशास्त्राणि नीतियुक्तो न दृश्यते ।
अनभिज्ञश्च साचिव्यं गमितः केन हेतुना ॥ १३.२६९.७ ॥
నీతిశాస్త్రాలను చదివినా నీతిపరుడుగా కనిపించనివాడు, అజ్ఞాని అయినవాడు, ఏ కారణంచేత మంత్రిపదవిని పొందుతున్నాడు?
13.269.8
विद्यायुक्तो ह्यविद्यश्च धनवान्दुर्मतिस्तथा ।
यदि विद्यामुपाश्रित्य नरः सुखमवाप्नुयात् ॥ १३.२६९.८ ॥
విద్యావంతుడూ, విద్య లేనివాడూ, ధనవంతుడూ, దుర్బుద్ధిగలవాడూ ఉంటారు; విద్యను ఆశ్రయించి మనిషి సుఖాన్ని పొందగలడంటే...
13.269.9
न विद्वान्विद्यया हीनं वृत्त्यर्थमुपसंश्रयेत् ।
यथा पिपासां जयति पुरुषः प्राप्य वै जलम् ॥ १३.२६९.९ ॥
విద్వాంసుడు విద్య లేనివాడిని జీవనోపాధి కోసం ఆశ్రయించకూడదు; నీటిని పొంది మనిషి దాహాన్ని జయించినట్లు.
13.269.10
इष्टार्थो विद्यया ह्येव न विद्यां प्रजहेन्नरः ॥ १३.२६९.१० ॥
మనిషి కోరిన ప్రయోజనం విద్య ద్వారానే సిద్ధిస్తుంది; కాబట్టి మనిషి విద్యను విడిచిపెట్టకూడదు.
13.269.11
नाप्राप्तकालो म्रियते विद्धः शरशतैरपि ।
तृणाग्रेणापि संस्पृष्टः प्राप्तकालो न जीवति ॥ १३.२६९.११ ॥
కాలం రాని వాడు వందల బాణాలతో గుచ్చబడినా మరణించడు; కాలం వచ్చినవాడు గడ్డిపోచ కొనతో తాకినా బ్రతకడు.
13.269.12
ईहमानः समारम्भान्यदि नासादयेद्धनम् ।
उग्रं तपः समारोहेन्न ह्यनुप्तं प्ररोहति ॥ १३.२६९.१२ ॥
ప్రయత్నించి, పనులు చేసినా మనిషి ధనాన్ని పొందకపోతే, ఘోరమైన తపస్సు చేయాలి; విత్తనం నాటకపోతే మొలకెత్తదు.
13.269.13
दानेन भोगी भवति मेधावी वृद्धसेवया ।
अहिंसया च दीर्घायुरिति प्राहुर्मनीषिणः ॥ १३.२६९.१३ ॥
దానంతో మనిషి సుఖభోగాలు అనుభవిస్తాడు; వృద్ధులను సేవించడంతో మేధావి అవుతాడు; అహింసతో దీర్ఘాయుష్కుడవుతాడు—అని జ్ఞానులు చెబుతారు.
13.269.14
तस्माद्दद्यान्न याचेत पूजयेद्धार्मिकानपि ।
सुभाषी प्रियकृच्छान्तः सर्वसत्वाविहिंसकः ॥ १३.२६९.१४ ॥
కాబట్టి దానం చేయాలి, యాచించరాదు; ధార్మికులను కూడా గౌరవించాలి. మృదువుగా మాట్లాడి, ప్రియమైనది చేసి, శాంతంగా ఉండి, సర్వ ప్రాణులను హింసించకూడదు.
13.269.15
यदा प्रमाणं प्रसवः स्वभावश्च सुखासुखे ।
दंशकीटपिपीलानां स्थिरो भव युधिष्ठिर ॥ १३.२६९.१५ ॥
యుధిష్ఠిరా, దోమలు, పురుగులు, చీమల వంటి జీవుల పుట్టుక, స్వభావం, సుఖదుఃఖాలు ఎలా ఉన్నాయో అలాగే—నీవు స్థిరంగా ఉండు.