ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.269
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.269.1
नाभागधेयः प्राप्नोति धनं सुबलवानपि ।
भागधेयान्वितस्त्वर्थान्कृशो बालश्च विन्दति ॥ १३.२६९.१ ॥
ଭାଗ୍ୟହୀନ ମଣିଷ ଅତି ବଳବାନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଧନ ପାଏ ନାହିଁ; ଭାଗ୍ୟବାନ ଦୁର୍ବଳ କିମ୍ବା ବାଳକ ମଧ୍ୟ ଧନ ପାଏ।
13.269.2
नालाभकाले लभते प्रयत्नेऽपि कृते सति ।
लाभकालेऽप्रयत्नेन लभते विपुलं धनम् ॥ १३.२६९.२ ॥
ଲାଭର ସମୟ ନ ଥିଲେ ପ୍ରୟାସ କଲେ ମଧ୍ୟ ମିଳେ ନାହିଁ; ଲାଭର ସମୟରେ ପ୍ରୟାସ ବିନା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଚୁର ଧନ ମିଳେ।
13.269.3
कृतयत्नाफलाश्चैव दृश्यन्ते शतशो नराः ।
अयत्नेनैधमानाश्च दृश्यन्ते बहवो जनाः ॥ १३.२६९.३ ॥
ପ୍ରୟାସ କରିଥିବା ଶହ ଶହ ମଣିଷ ନିଷ୍ଫଳ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି; ଏବଂ ପ୍ରୟାସ ବିନା ବଢ଼ୁଥିବା ଅନେକ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି।
13.269.4
यदि यत्नो भवेन्मर्त्यः स सर्वं फलमाप्नुयात् ।
नालभ्यं चोपलभ्येत नृणां भरतसत्तम ॥ १३.२६९.४ ॥
ଯଦି ମଣିଷର ପ୍ରୟାସ ହିଁ ଯଥେଷ୍ଟ ହୋଇଥାନ୍ତା, ତେବେ ସେ ସବୁ ଫଳ ପାଇଥାନ୍ତା; ଯାହା ମିଳି ନ ପାରେ ତାହା ମଧ୍ୟ ମଣିଷ ପାଇଥାନ୍ତା, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
13.269.5
प्रयत्नं कृतवन्तोपि दृश्यन्ते ह्यफला नराः ।
मार्गत्यागशतैरर्थानमार्गश्चापरः सुखी ॥ १३.२६९.५ ॥
ପ୍ରୟାସ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଷ୍ଫଳ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି; ଶହ ଥର ସତ୍ପଥ ଛାଡ଼ି ଧନ ପାଉଥିବା ଅନ୍ୟ ଜଣେ ସୁଖୀ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି।
13.269.6
अकार्यमसकृत्कृत्वा दृश्यन्ते ह्यधना नराः ।
धनयुक्ताः स्वकर्मस्था दृश्यन्ते चापरेऽधनाः ॥ १३.२६९.६ ॥
ଅନୁଚିତ କର୍ମ ବାରମ୍ବାର କରି ମଧ୍ୟ ନିର୍ଧନ ମଣିଷ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି; ଧନବାନ ଓ ନିଜ ଧର୍ମରେ ସ୍ଥିତ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ନିର୍ଧନ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି।
13.269.7
अधीत्य नीतिशास्त्राणि नीतियुक्तो न दृश्यते ।
अनभिज्ञश्च साचिव्यं गमितः केन हेतुना ॥ १३.२६९.७ ॥
ନୀତିଶାସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ କରି ମଧ୍ୟ ଯେ ନୀତିଯୁକ୍ତ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ, ଏବଂ ଯେ ଅଜ୍ଞ, ସେ କେଉଁ କାରଣରୁ ମନ୍ତ୍ରୀପଦ ପାଏ?
13.269.8
विद्यायुक्तो ह्यविद्यश्च धनवान्दुर्मतिस्तथा ।
यदि विद्यामुपाश्रित्य नरः सुखमवाप्नुयात् ॥ १३.२६९.८ ॥
ବିଦ୍ୟାଯୁକ୍ତ ଓ ଅବିଦ୍ୱାନ, ଧନବାନ ଓ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିଯୁକ୍ତ ମଧ୍ୟ ଥାଆନ୍ତି; ଯଦି ବିଦ୍ୟାର ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ମଣିଷ ସୁଖ ପାଇପାରେ...
13.269.9
न विद्वान्विद्यया हीनं वृत्त्यर्थमुपसंश्रयेत् ।
यथा पिपासां जयति पुरुषः प्राप्य वै जलम् ॥ १३.२६९.९ ॥
ବିଦ୍ୱାନ୍ ବିଦ୍ୟାହୀନଙ୍କୁ ଜୀବିକା ପାଇଁ ଆଶ୍ରୟ ନେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଯେପରି ଜଳ ପାଇ ମଣିଷ ତୃଷାକୁ ଜିଣେ।
13.269.10
इष्टार्थो विद्यया ह्येव न विद्यां प्रजहेन्नरः ॥ १३.२६९.१० ॥
ମଣିଷର ଇଷ୍ଟ ପ୍ରୟୋଜନ ବିଦ୍ୟାରୁ ହିଁ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ; ଅତଏବ ମଣିଷ ବିଦ୍ୟାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
13.269.11
नाप्राप्तकालो म्रियते विद्धः शरशतैरपि ।
तृणाग्रेणापि संस्पृष्टः प्राप्तकालो न जीवति ॥ १३.२६९.११ ॥
ଯାହାର କାଳ ଆସି ନାହିଁ, ସେ ଶହ ଶର ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମରେ ନାହିଁ; ଯାହାର କାଳ ଆସିଛି, ସେ ତୃଣାଗ୍ର ଦ୍ୱାରା ସ୍ପର୍ଶିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚେ ନାହିଁ।
13.269.12
ईहमानः समारम्भान्यदि नासादयेद्धनम् ।
उग्रं तपः समारोहेन्न ह्यनुप्तं प्ररोहति ॥ १३.२६९.१२ ॥
ଚେଷ୍ଟା କରି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଯଦି ମଣିଷ ଧନ ନ ପାଏ, ତେବେ ସେ ଉଗ୍ର ତପସ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ; ଯାହା ବୁଣାଯାଇ ନାହିଁ ତାହା ଅଙ୍କୁରିତ ହୁଏ ନାହିଁ।
13.269.13
दानेन भोगी भवति मेधावी वृद्धसेवया ।
अहिंसया च दीर्घायुरिति प्राहुर्मनीषिणः ॥ १३.२६९.१३ ॥
ଦାନ ଦ୍ୱାରା ମାନବ ଭୋଗୀ ହୁଏ, ବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କ ସେବାରେ ମେଧାବୀ ହୁଏ, ଏବଂ ଅହିଂସା ଦ୍ୱାରା ଦୀର୍ଘାୟୁ ହୁଏ—ଏପରି ମନୀଷୀମାନେ କହନ୍ତି।
13.269.14
तस्माद्दद्यान्न याचेत पूजयेद्धार्मिकानपि ।
सुभाषी प्रियकृच्छान्तः सर्वसत्वाविहिंसकः ॥ १३.२६९.१४ ॥
ତେଣୁ ଦାନ ଦେବ, ଯାଚନା କରିବ ନାହିଁ; ଧାର୍ମିକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଦେବ। ମଧୁର କଥା କହିବ, ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ, ଶାନ୍ତ ରହିବ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ହିଂସା ନ କରିବ।
13.269.15
यदा प्रमाणं प्रसवः स्वभावश्च सुखासुखे ।
दंशकीटपिपीलानां स्थिरो भव युधिष्ठिर ॥ १३.२६९.१५ ॥
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ମଶା, କୀଟ ଓ ପିମ୍ପୁଡ଼ିମାନଙ୍କର ଜନ୍ମ, ସ୍ୱଭାବ ଏବଂ ସୁଖଦୁଃଖ ଯେପରି, ସେପରି ସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ସ୍ଥିର ରୁହ।