มหาภารตะ · อัธยายะ 13.269
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.269.1
नाभागधेयः प्राप्नोति धनं सुबलवानपि ।
भागधेयान्वितस्त्वर्थान्कृशो बालश्च विन्दति ॥ १३.२६९.१ ॥
แม้คนที่มีกำลังมาก หากไม่มีโชคชะตา ก็ไม่ได้รับทรัพย์ ส่วนผู้มีโชคชะตา แม้จะอ่อนแอหรือยังเป็นเด็ก ก็ได้รับทรัพย์
13.269.2
नालाभकाले लभते प्रयत्नेऽपि कृते सति ।
लाभकालेऽप्रयत्नेन लभते विपुलं धनम् ॥ १३.२६९.२ ॥
ในเวลาที่ไม่มีลาภ คนย่อมไม่ได้รับ แม้จะพยายามแล้ว แต่ในเวลาที่มีลาภ เขาได้รับทรัพย์มากมายโดยไม่ต้องพยายาม
13.269.3
कृतयत्नाफलाश्चैव दृश्यन्ते शतशो नराः ।
अयत्नेनैधमानाश्च दृश्यन्ते बहवो जनाः ॥ १३.२६९.३ ॥
เห็นคนนับร้อยที่พยายามแล้วแต่ไม่ได้ผล และเห็นคนมากมายที่เจริญรุ่งเรืองโดยไม่ต้องใช้ความพยายามเลย
13.269.4
यदि यत्नो भवेन्मर्त्यः स सर्वं फलमाप्नुयात् ।
नालभ्यं चोपलभ्येत नृणां भरतसत्तम ॥ १३.२६९.४ ॥
หากความพยายามเพียงอย่างเดียวเพียงพอสำหรับมนุษย์ เขาก็จะได้ผลทุกอย่าง และแม้สิ่งที่ไม่อาจได้มา มนุษย์ก็จะได้มา ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในวงศ์ภรตะ
13.269.5
प्रयत्नं कृतवन्तोपि दृश्यन्ते ह्यफला नराः ।
मार्गत्यागशतैरर्थानमार्गश्चापरः सुखी ॥ १३.२६९.५ ॥
เห็นคนที่พยายามแล้วแต่ไม่เกิดผล ขณะที่อีกคนหนึ่งละทิ้งทางที่ถูกต้องไปนับร้อยครั้งเพื่อแสวงหาทรัพย์ กลับเห็นว่ามีความสุข
13.269.6
अकार्यमसकृत्कृत्वा दृश्यन्ते ह्यधना नराः ।
धनयुक्ताः स्वकर्मस्था दृश्यन्ते चापरेऽधनाः ॥ १३.२६९.६ ॥
เห็นคนไร้ทรัพย์ที่ทำการอันไม่ควรทำซ้ำแล้วซ้ำอีก และเห็นคนที่มีทรัพย์และตั้งมั่นในหน้าที่ของตน ยังมีคนอื่นที่ไม่มีทรัพย์อีกด้วย
13.269.7
अधीत्य नीतिशास्त्राणि नीतियुक्तो न दृश्यते ।
अनभिज्ञश्च साचिव्यं गमितः केन हेतुना ॥ १३.२६९.७ ॥
ศึกษาคัมภีร์นีติศาสตร์มาแล้ว เหตุใดจึงไม่เห็นว่าเขามีความรอบคอบ และผู้ที่ไม่รู้เรื่องกลับได้รับแต่งตั้งเป็นที่ปรึกษาด้วยเหตุผลอะไร
13.269.8
विद्यायुक्तो ह्यविद्यश्च धनवान्दुर्मतिस्तथा ।
यदि विद्यामुपाश्रित्य नरः सुखमवाप्नुयात् ॥ १३.२६९.८ ॥
มีทั้งผู้มีความรู้และผู้ไม่มีความรู้ มีทั้งผู้มั่งคั่งและผู้มีจิตใจชั่วร้ายเช่นกัน หากคนเราจะได้รับความสุขด้วยการพึ่งพาความรู้ได้
13.269.9
न विद्वान्विद्यया हीनं वृत्त्यर्थमुपसंश्रयेत् ।
यथा पिपासां जयति पुरुषः प्राप्य वै जलम् ॥ १३.२६९.९ ॥
ผู้รู้ไม่ควรไปพึ่งพาผู้ที่ขาดความรู้เพื่อการดำรงชีพ เปรียบเหมือนคนที่ได้น้ำย่อมระงับความกระหายได้
13.269.10
इष्टार्थो विद्यया ह्येव न विद्यां प्रजहेन्नरः ॥ १३.२६९.१० ॥
ความปรารถนาของคนย่อมสำเร็จได้ด้วยความรู้เท่านั้น ฉะนั้นคนไม่ควรละทิ้งความรู้
13.269.11
नाप्राप्तकालो म्रियते विद्धः शरशतैरपि ।
तृणाग्रेणापि संस्पृष्टः प्राप्तकालो न जीवति ॥ १३.२६९.११ ॥
ผู้ที่ยังไม่ถึงกาลย่อมไม่ตาย แม้ถูกธนูนับร้อยดอกแทง ผู้ที่ถึงกาลแล้วย่อมไม่มีชีวิตอยู่ แม้ถูกปลายหญ้าเพียงเล็กน้อยแตะต้อง
13.269.12
ईहमानः समारम्भान्यदि नासादयेद्धनम् ।
उग्रं तपः समारोहेन्न ह्यनुप्तं प्ररोहति ॥ १३.२६९.१२ ॥
หากคนพยายามด้วยการลงมือทำแล้วยังไม่ได้ทรัพย์ ก็ให้เขาบำเพ็ญตบะอันเข้มงวด เพราะสิ่งที่ไม่ได้หว่านไว้ย่อมไม่งอกงาม
13.269.13
दानेन भोगी भवति मेधावी वृद्धसेवया ।
अहिंसया च दीर्घायुरिति प्राहुर्मनीषिणः ॥ १३.२६९.१३ ॥
ด้วยการให้ทาน คนจึงเป็นผู้เสวยสุข ด้วยการปรนนิบัติผู้เฒ่าผู้แก่ คนจึงเป็นผู้มีปัญญา และด้วยความไม่เบียดเบียน คนจึงมีอายุยืน ดังที่ปราชญ์ทั้งหลายกล่าวไว้
13.269.14
तस्माद्दद्यान्न याचेत पूजयेद्धार्मिकानपि ।
सुभाषी प्रियकृच्छान्तः सर्वसत्वाविहिंसकः ॥ १३.२६९.१४ ॥
ฉะนั้นควรให้ ไม่ควรขอ และควรบูชาแม้ผู้ประพฤติธรรม พูดคำไพเราะ ทำสิ่งที่เป็นที่รัก มีจิตสงบ และไม่เบียดเบียนสัตว์มีชีวิตทั้งปวง
13.269.15
यदा प्रमाणं प्रसवः स्वभावश्च सुखासुखे ।
दंशकीटपिपीलानां स्थिरो भव युधिष्ठिर ॥ १३.२६९.१५ ॥
ข้าแต่ยุธิษฐิระ เมื่อกำเนิด ธรรมชาติ และสุขทุกข์ของเจ้าถูกวัดเทียบกับของยุง หนอน และมด ก็จงมั่นคงเถิด