ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 13.269
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.269.1
नाभागधेयः प्राप्नोति धनं सुबलवानपि ।
भागधेयान्वितस्त्वर्थान्कृशो बालश्च विन्दति ॥ १३.२६९.१ ॥
ಭಾಗ್ಯವಿಲ್ಲದವನು ಅತ್ಯಂತ ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಧನವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಭಾಗ್ಯವಂತನು ದುರ್ಬಲನಾದರೂ ಬಾಲಕನಾದರೂ ಧನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.269.2
नालाभकाले लभते प्रयत्नेऽपि कृते सति ।
लाभकालेऽप्रयत्नेन लभते विपुलं धनम् ॥ १३.२६९.२ ॥
ಲಾಭದ ಕಾಲವಲ್ಲದಾಗ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಲಾಭದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಅಪಾರ ಧನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.269.3
कृतयत्नाफलाश्चैव दृश्यन्ते शतशो नराः ।
अयत्नेनैधमानाश्च दृश्यन्ते बहवो जनाः ॥ १३.२६९.३ ॥
ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ನೂರಾರು ಜನರು ಫಲವಿಲ್ಲದವರಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ; ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಏಳಿಗೆ ಹೊಂದುವ ಅನೇಕ ಜನರೂ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.
13.269.4
यदि यत्नो भवेन्मर्त्यः स सर्वं फलमाप्नुयात् ।
नालभ्यं चोपलभ्येत नृणां भरतसत्तम ॥ १३.२६९.४ ॥
ಮನುಷ್ಯನ ಪ್ರಯತ್ನವೇ ಸಾಕಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅವನು ಎಲ್ಲ ಫಲವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದನು; ಪಡೆಯಲಾಗದುದೂ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತಿತ್ತು, ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.
13.269.5
प्रयत्नं कृतवन्तोपि दृश्यन्ते ह्यफला नराः ।
मार्गत्यागशतैरर्थानमार्गश्चापरः सुखी ॥ १३.२६९.५ ॥
ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದವರೂ ಫಲವಿಲ್ಲದವರಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ; ನೂರಾರು ಬಾರಿ ಸನ್ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಧನ ಗಳಿಸಿದ ಇನ್ನೊಬ್ಬನು ಸುಖಿಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.
13.269.6
अकार्यमसकृत्कृत्वा दृश्यन्ते ह्यधना नराः ।
धनयुक्ताः स्वकर्मस्था दृश्यन्ते चापरेऽधनाः ॥ १३.२६९.६ ॥
ಅನುಚಿತ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಪದೇಪದೇ ಮಾಡಿದರೂ ಬಡವರಾಗಿರುವ ಜನರು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ; ಧನವಂತರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವವರೂ, ಇತರ ಬಡವರೂ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.
13.269.7
अधीत्य नीतिशास्त्राणि नीतियुक्तो न दृश्यते ।
अनभिज्ञश्च साचिव्यं गमितः केन हेतुना ॥ १३.२६९.७ ॥
ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿಯೂ ನೀತಿಯುಕ್ತನಾಗಿ ಕಾಣದವನು, ಅಜ್ಞಾನಿಯಾದವನು, ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಮಂತ್ರಿಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ?
13.269.8
विद्यायुक्तो ह्यविद्यश्च धनवान्दुर्मतिस्तथा ।
यदि विद्यामुपाश्रित्य नरः सुखमवाप्नुयात् ॥ १३.२६९.८ ॥
ವಿದ್ಯಾವಂತರೂ, ವಿದ್ಯೆಯಿಲ್ಲದವರೂ, ಧನವಂತರೂ, ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವರೂ ಇರುತ್ತಾರೆ; ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಮನುಷ್ಯನು ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾದರೆ...
13.269.9
न विद्वान्विद्यया हीनं वृत्त्यर्थमुपसंश्रयेत् ।
यथा पिपासां जयति पुरुषः प्राप्य वै जलम् ॥ १३.२६९.९ ॥
ವಿದ್ವಾಂಸನು ವಿದ್ಯೆಯಿಲ್ಲದವನನ್ನು ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಆಶ್ರಯಿಸಬಾರದು; ನೀರನ್ನು ಪಡೆದು ಮನುಷ್ಯನು ದಾಹವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವಂತೆ.
13.269.10
इष्टार्थो विद्यया ह्येव न विद्यां प्रजहेन्नरः ॥ १३.२६९.१० ॥
ಮನುಷ್ಯನ ಇಷ್ಟಾರ್ಥವು ವಿದ್ಯೆಯಿಂದಲೇ ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಬಿಡಬಾರದು.
13.269.11
नाप्राप्तकालो म्रियते विद्धः शरशतैरपि ।
तृणाग्रेणापि संस्पृष्टः प्राप्तकालो न जीवति ॥ १३.२६९.११ ॥
ಕಾಲ ಬಾರದವನು ನೂರಾರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ; ಕಾಲ ಬಂದವನು ಹುಲ್ಲಿನ ತುದಿಯಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಬದುಕುವುದಿಲ್ಲ.
13.269.12
ईहमानः समारम्भान्यदि नासादयेद्धनम् ।
उग्रं तपः समारोहेन्न ह्यनुप्तं प्ररोहति ॥ १३.२६९.१२ ॥
ಪ್ರಯತ್ನಪಟ್ಟು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಯೂ ಮನುಷ್ಯನು ಧನವನ್ನು ಪಡೆಯದಿದ್ದರೆ, ಉಗ್ರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಬಿತ್ತದ ಬೀಜ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
13.269.13
दानेन भोगी भवति मेधावी वृद्धसेवया ।
अहिंसया च दीर्घायुरिति प्राहुर्मनीषिणः ॥ १३.२६९.१३ ॥
ದಾನದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಭೋಗಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ; ವೃದ್ಧರ ಸೇವೆಯಿಂದ ಮೇಧಾವಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅಹಿಂಸೆಯಿಂದ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಮನೀಷಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
13.269.14
तस्माद्दद्यान्न याचेत पूजयेद्धार्मिकानपि ।
सुभाषी प्रियकृच्छान्तः सर्वसत्वाविहिंसकः ॥ १३.२६९.१४ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ದಾನ ನೀಡಬೇಕು, ಯಾಚಿಸಬಾರದು; ಧಾರ್ಮಿಕರನ್ನೂ ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಸಿಹಿಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿ, ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡಿ, ಶಾಂತನಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನೂ ಹಿಂಸಿಸಬಾರದು.
13.269.15
यदा प्रमाणं प्रसवः स्वभावश्च सुखासुखे ।
दंशकीटपिपीलानां स्थिरो भव युधिष्ठिर ॥ १३.२६९.१५ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಸೊಳ್ಳೆ, ಕೀಟ ಮತ್ತು ಇರುವೆಗಳ ಹುಟ್ಟು, ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಸುಖದುಃಖಗಳು ಹೇಗಿರುತ್ತವೆಯೋ ಹಾಗೆ ನೀನು ಸ್ಥಿರನಾಗಿರು.