Mahābhārata · Adhyāya 13.270
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.270.1
कार्यते यच्च क्रियते सच्चासच्च कृताकृतम् ।
तत्राश्वसीत सत्कृत्वा असत्कृत्वा न विश्वसेत् ॥ १३.२७०.१ ॥
Lo que se hace y lo que se está haciendo, lo real y lo irreal, lo cumplido y lo no cumplido: en ello se puede confiar cuando se honra, pero no se debe confiar cuando se desprecia.
13.270.2
काल एवान्तराशक्तिर्निग्रहानुग्रहौ ददत् ।
बुद्धिमाविश्य भूतानां धर्माधर्मौ प्रवर्तते ॥ १३.२७०.२ ॥
El tiempo mismo es el poder interior, que concede castigo y favor; penetrando en el intelecto de los seres, el dharma y el adharma se ponen en movimiento.
13.270.3
यदा त्वस्य भवेद्बुद्धिर्धर्मार्थस्य प्रदर्शनात् ।
तदाश्वसीत धर्मात्मा दृढबुद्धिर्न विश्वसेत् ॥ १३.२७०.३ ॥
Cuando su entendimiento, por la demostración del dharma y de la riqueza, se vuelva tal, entonces el de ánimo justo y mente firme puede confiar; si no, no debe confiar.
13.270.4
एतावन्मात्रमेतद्धि भूतानां प्राज्ञलक्षणम् ।
कालयुक्तोऽप्युभयविच्छेषं युक्तं समाचरेत् ॥ १३.२७०.४ ॥
Solo esto es la señal del sabio entre los seres: aun sometido al tiempo, quien conoce ambas cosas debe obrar lo demás con rectitud.
13.270.5
यथा ह्युपस्थितैश्वर्याः पूजयन्ति नरा जनान् ।
एवमेवात्मनाऽऽत्मानं पूजयन्तीह धार्मिकाः ॥ १३.२७०.५ ॥
Así como los hombres que han alcanzado el poder honran a las personas, de la misma manera aquí los justos se honran a sí mismos por sí mismos.
13.270.6
भावशुद्धिस्तु तपसा देवतानां च मूजया ।
सनातनेन शुद्ध्या च श्रुतदानजपैरपि।
न ह्यशुद्धस्तु तां दद्याद्धर्मकाले कथञ्चन ॥ १३.२७०.६ ॥
La pureza de intención se alcanza por la austeridad, por la purificación (mūjā) de los dioses, por la pureza eterna, y también por el estudio, la generosidad y la recitación. Pero el impuro nunca debe ofrecerla en tiempo de dharma.
13.270.7
न ह्यधर्मतया धर्मं दद्यात्कालः कथञ्चन ।
तस्माद्विशुद्धमात्मानं जानीयाद्धर्मचारिणम् ॥ १३.२७०.७ ॥
El tiempo nunca concede el dharma por medio del adharma. Por ello, uno debe conocer a quien tiene el ātman purificado y practica el dharma.
13.270.8
स्प्रष्टुमप्यसमर्थो हि ज्वलन्तमिव पावकम् ।
अधर्मः सन्ततो धर्मं कालेन परिरक्षितम् ॥ १३.२७०.८ ॥
Así como no se puede ni tocar un fuego ardiente, el adharma no puede tocar continuamente el dharma, que el tiempo protege.
13.270.9
कार्यावेतौ हि धर्मोणि धर्मो हि विजयावहः ।
त्रयाणामपि लोकानामालोकः कारणं भवेत् ॥ १३.२७०.९ ॥
Ambos deberes deben cumplirse, pues el dharma es lo que trae la victoria. El dharma mismo debe ser la causa de la luz de los tres mundos.
13.270.10
न तु कश्चिन्नयेत्प्राज्ञो गृहीत्वैव करे नरम् ।
ऊह्यमानस्तु धर्मेण प्राप्नुयात्परमच्युतम्।
विश्वास एव कर्तव्यो बहुधर्मे शुभच्छले ॥ १३.२७०.१० ॥
Pero ningún sabio debe conducir a una persona tomándola de la mano. Solo quien es llevado por el dharma alcance lo supremo imperecedero. En muchos dharmas y en el ardid auspicioso, uno debe depositar la confianza.
13.270.11
शूद्रोऽहं नाधिकारो मे चातुराश्रम्यसेवने ।
इति विज्ञानमपरे नात्मन्युपदधत्युत ॥ १३.२७०.११ ॥
"Soy un śūdra; no tengo autoridad para servir a los cuatro āśramas": otros no sitúan tal conocimiento en su interior.
13.270.12
विशेषेण च वक्ष्यामि चातुर्वर्ण्यस्य लिङ्गतः ।
पञ्चभूतशरीराणां सर्वेषां सदृशात्मनाम् ॥ १३.२७०.१२ ॥
Hablaré especialmente según las señales del orden cuádruple, acerca de todos los seres cuyos cuerpos están hechos de los cinco elementos y cuyos ātman son semejantes.
13.270.13
लोकधर्मे च धर्मे च विशेषकरणं कृतम् ।
यथैकत्वं पुनर्यान्ति प्राणिनस्तत्र विस्तरः ॥ १३.२७०.१३ ॥
En el deber del mundo y en el dharma se ha hecho una distinción especial; según ella, los seres vivos vuelven de nuevo a la unidad; su desarrollo está allí.
13.270.14
अध्रुवो हि कथं लोकः स्मृतो धर्मः कथं ध्रुवः ।
यत्र कालो ध्रुवस्तात तत्र धर्मः सनातनः ॥ १३.२७०.१४ ॥
Si el mundo es impermanente, ¿cómo se considera así, y cómo es fijo el dharma? Querido hijo, donde el tiempo es fijo, allí está el dharma eterno.
13.270.15
सर्वेषां तुल्यदेहानां सर्वेषां सदृशात्मनाम् ।
कालो धर्मेण संयुक्तः शेष एव स्वयं गुरुः ॥ १३.२७०.१५ ॥
En todos los seres de cuerpos iguales y almas semejantes, el tiempo está unido al dharma; lo restante es por sí mismo venerable.
13.270.16
एवं सति न दोषोऽस्ति भूतानां धर्मसेवने ।
तिर्यग्योनावपि सतां लोक एव मतो गुरुः ॥ १३.२७०.१६ ॥
Siendo así, no hay falta en los seres que practican el dharma; incluso en los vientres animales, el mundo mismo es considerado importante por los buenos.