มหาภารตะ · อัธยายะ 13.270
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.270.1
कार्यते यच्च क्रियते सच्चासच्च कृताकृतम् ।
तत्राश्वसीत सत्कृत्वा असत्कृत्वा न विश्वसेत् ॥ १३.२७०.१ ॥
สิ่งที่ถูกกระทำและกำลังถูกกระทำ สิ่งจริงและสิ่งไม่จริง สิ่งที่สำเร็จแล้วและยังไม่สำเร็จ ในสิ่งเหล่านี้ผู้นั้นพึงวางใจได้เมื่อได้รับการให้เกียรติ แต่เมื่อไม่ได้รับการให้เกียรติ ไม่ควรไว้วางใจ
13.270.2
काल एवान्तराशक्तिर्निग्रहानुग्रहौ ददत् ।
बुद्धिमाविश्य भूतानां धर्माधर्मौ प्रवर्तते ॥ १३.२७०.२ ॥
กาลนั่นเองคือพลังภายใน ประทานทั้งการลงโทษและการโปรดปราน เมื่อเข้าสู่ปัญญาของสรรพสัตว์ ธรรมและอธรรมจึงเป็นไป
13.270.3
यदा त्वस्य भवेद्बुद्धिर्धर्मार्थस्य प्रदर्शनात् ।
तदाश्वसीत धर्मात्मा दृढबुद्धिर्न विश्वसेत् ॥ १३.२७०.३ ॥
เมื่อปัญญาของเขาเป็นเช่นนั้น โดยการแสดงธรรมและทรัพย์ ผู้มีใจธรรมและมีปัญญามั่นคงพึงวางใจได้ มิฉะนั้นไม่ควรไว้วางใจ
13.270.4
एतावन्मात्रमेतद्धि भूतानां प्राज्ञलक्षणम् ।
कालयुक्तोऽप्युभयविच्छेषं युक्तं समाचरेत् ॥ १३.२७०.४ ॥
นี่คือเครื่องหมายของผู้มีปัญญาในหมู่สรรพสัตว์เพียงเท่านี้ แม้ถูกกาลผูกมัด ผู้รู้ทั้งสองอย่างพึงประพฤติส่วนที่เหลือให้เหมาะสม
13.270.5
यथा ह्युपस्थितैश्वर्याः पूजयन्ति नरा जनान् ।
एवमेवात्मनाऽऽत्मानं पूजयन्तीह धार्मिकाः ॥ १३.२७०.५ ॥
เหมือนอย่างคนที่ได้รับอำนาจแล้วย่อมให้เกียรติผู้คน ฉันนั้นเอง ในโลกนี้ผู้มีธรรมย่อมให้เกียรติตนด้วยตนเอง
13.270.6
भावशुद्धिस्तु तपसा देवतानां च मूजया ।
सनातनेन शुद्ध्या च श्रुतदानजपैरपि।
न ह्यशुद्धस्तु तां दद्याद्धर्मकाले कथञ्चन ॥ १३.२७०.६ ॥
ความบริสุทธิ์แห่งเจตนาย่อมมาด้วยตบะ ด้วยการชำระของเทวดา ด้วยความบริสุทธิ์นิรันดร์ และด้วยการศึกษา การให้ทาน และการสวดมนต์ด้วย แต่ผู้ไม่บริสุทธิ์ไม่ควรถวายสิ่งนั้นในเวลาแห่งธรรมเป็นอันขาด
13.270.7
न ह्यधर्मतया धर्मं दद्यात्कालः कथञ्चन ।
तस्माद्विशुद्धमात्मानं जानीयाद्धर्मचारिणम् ॥ १३.२७०.७ ॥
กาลไม่เคยประทานธรรมด้วยอธรรมในทางใดเลย เพราะฉะนั้นควรรู้จักผู้ที่บริสุทธิ์ในตนและประพฤติธรรม
13.270.8
स्प्रष्टुमप्यसमर्थो हि ज्वलन्तमिव पावकम् ।
अधर्मः सन्ततो धर्मं कालेन परिरक्षितम् ॥ १३.२७०.८ ॥
เหมือนอย่างที่ไม่อาจแม้แต่จะแตะไฟที่กำลังลุกโชน อธรรมก็ไม่อาจแตะต้องธรรมที่กาลคุ้มครองอยู่เป็นนิจ
13.270.9
कार्यावेतौ हि धर्मोणि धर्मो हि विजयावहः ।
त्रयाणामपि लोकानामालोकः कारणं भवेत् ॥ १३.२७०.९ ॥
หน้าที่ทั้งสองนี้ต้องปฏิบัติจริง เพราะธรรมนำไปสู่ชัยชนะ ธรรมนั่นเองพึงเป็นเหตุแห่งแสงสว่างแก่โลกทั้งสาม
13.270.10
न तु कश्चिन्नयेत्प्राज्ञो गृहीत्वैव करे नरम् ।
ऊह्यमानस्तु धर्मेण प्राप्नुयात्परमच्युतम्।
विश्वास एव कर्तव्यो बहुधर्मे शुभच्छले ॥ १३.२७०.१० ॥
แต่ไม่มีผู้มีปัญญาคนใดควรจูงคนไปโดยจับมือเขาไว้ ผู้ที่ธรรมนำพาไปเท่านั้นจึงจะบรรลุสิ่งสูงสุดที่ไม่เสื่อมสลาย ในธรรมหลากหลายและในอุบายอันเป็นมงคล พึงวางความไว้วางใจ
13.270.11
शूद्रोऽहं नाधिकारो मे चातुराश्रम्यसेवने ।
इति विज्ञानमपरे नात्मन्युपदधत्युत ॥ १३.२७०.११ ॥
"ข้าพเจ้าเป็นศูทร ข้าพเจ้าไม่มีสิทธิ์ที่จะรับใช้อาศรมทั้งสี่" ความรู้เช่นนี้ผู้อื่นบางพวกไม่ได้วางไว้ในตนเลย
13.270.12
विशेषेण च वक्ष्यामि चातुर्वर्ण्यस्य लिङ्गतः ।
पञ्चभूतशरीराणां सर्वेषां सदृशात्मनाम् ॥ १३.२७०.१२ ॥
เราจะกล่าวโดยเฉพาะตามเครื่องหมายแห่งวรรณะทั้งสี่ เกี่ยวกับสรรพสัตว์ทั้งปวงที่มีร่างกายประกอบด้วยธาตุทั้งห้า และมีอาตมันเสมอกัน
13.270.13
लोकधर्मे च धर्मे च विशेषकरणं कृतम् ।
यथैकत्वं पुनर्यान्ति प्राणिनस्तत्र विस्तरः ॥ १३.२७०.१३ ॥
ในหน้าที่ของโลกและในธรรม ได้มีการจำแนกเป็นพิเศษ ตามนั้นสรรพสัตว์ย่อมกลับไปสู่ความเป็นหนึ่งอีก และการขยายความเรื่องนั้นมีอยู่ที่นั่น
13.270.14
अध्रुवो हि कथं लोकः स्मृतो धर्मः कथं ध्रुवः ।
यत्र कालो ध्रुवस्तात तत्र धर्मः सनातनः ॥ १३.२७०.१४ ॥
ถ้าโลกไม่เที่ยงแท้ จะเข้าใจได้อย่างไรว่าเป็นเช่นนั้น และธรรมจะคงที่ได้อย่างไร ลูกรัก ที่ใดกาลคงที่ ที่นั่นธรรมนิรันดร์ย่อมมีอยู่
13.270.15
सर्वेषां तुल्यदेहानां सर्वेषां सदृशात्मनाम् ।
कालो धर्मेण संयुक्तः शेष एव स्वयं गुरुः ॥ १३.२७०.१५ ॥
ในสรรพสัตว์ทั้งปวงที่มีร่างกายเสมอกันและมีอาตมันเสมอกัน กาลประกอบร่วมกับธรรม ส่วนที่เหลือนั้นเองเป็นของหนักอยู่ในตัวเอง
13.270.16
एवं सति न दोषोऽस्ति भूतानां धर्मसेवने ।
तिर्यग्योनावपि सतां लोक एव मतो गुरुः ॥ १३.२७०.१६ ॥
เมื่อเป็นเช่นนี้ สรรพสัตว์ที่ประพฤติธรรมย่อมไม่มีความผิด แม้ในกำเนิดของสัตว์เดรัจฉาน โลกนั่นเองก็ถูกผู้ดีถือว่าเป็นของหนัก