মহাভারত · অধ্যায় 13.271
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.271.1
शरतल्पगतं भीष्मं पाण्डवोऽथ कुरूद्वहः ।
युधिष्ठिरो हितं प्रेप्सुरपृच्छत्कल्मषापहम् ॥ १३.२७१.१ ॥
শরশয্যায় শায়িত ভীষ্মকে কুরুশ্রেষ্ঠ পাণ্ডুপুত্র যুধিষ্ঠির হিতকামনায় পাপনাশক বিষয় জিজ্ঞাসা করলেন।
13.271.2
किं श्रेयः पुरुषस्येह किं कुर्वन्सुखमेधते ।
विपाप्मा स भवेत्केन किं वा कल्मषनाशनम् ॥ १३.२७१.२ ॥
এই জগতে মানুষের শ্রেয় কী? কী করলে সে সুখে বৃদ্ধি পায়? কিসের দ্বারা সে পাপমুক্ত হয়, অথবা পাপনাশক কী?
13.271.3
तस्मै शुश्रूषमाणाय भूयः शान्तनवस्तदा ।
दैवं वंशं यथान्यायमाचष्ट पुरुषर्षभ ॥ १३.२७१.३ ॥
তখন শ্রবণেচ্ছু তাঁর কাছে শান্তনুপুত্র ভীষ্ম আবার যথাবিধি দৈব বংশ বর্ণনা করলেন, হে পুরুষশ্রেষ্ঠ।
13.271.4
अयं दैवतवंशो वै ऋषिवंशसमन्वितः ।
त्रिसन्ध्यं पठितः पुत्र कल्मषापहरः परः ॥ १३.२७१.४ ॥
এই দৈব বংশ ঋষিবংশের সঙ্গে যুক্ত। হে পুত্র, তিন সন্ধ্যায় পঠিত, এটি পাপনাশকদের মধ্যে শ্রেষ্ঠ।
13.271.5
यदह्ना कुरुते पापमिन्द्रियैः पुरुषश्चरन् ।
बुद्धिपूर्वमबुद्धिर्वा रात्रौ यच्चापि सन्ध्ययोः ॥ १३.२७१.५ ॥
দিনের বেলা ইন্দ্রিয়ের দ্বারা বিচরণকালে মানুষ যে পাপ করে, জেনেশুনে বা না জেনে; রাতে এবং দুই সন্ধ্যায়ও যে পাপ করে।
13.271.6
मुच्यते सर्वपापेभ्यः कीर्तयन्वै शुचिः सदा ।
नान्धो न बधिरः काले कुरुते स्वस्तिमान्सदा ॥ १३.२७१.६ ॥
যে সর্বদা শুচি থেকে এর কীর্তন করে, সে সমস্ত পাপ থেকে মুক্ত হয়। যথাসময়ে যে এটি পাঠ করে, সে অন্ধ বা বধির হয় না; সর্বদা মঙ্গলময় থাকে।
13.271.7
तिर्यग्योनिं न गच्छेच्च नरकं सङ्कराणि च ।
न च दुःखमयं तस्य मरणे स न मुह्यति ॥ १३.२७१.७ ॥
সে তির্যক যোনিতে, নরকে বা সংকরতায় যায় না; মৃত্যুকালে দুঃখময় মোহ তাকে আচ্ছন্ন করে না।
13.271.8
देवासुरगकुरुर्देवः सर्वभूतनमस्कृतः ।
अचिन्त्योथाप्यनिर्देश्यः सर्वप्राणो ह्ययोनिजः ॥ १३.२७१.८ ॥
দেব, অসুর ও গণেরা যাঁকে পূজা করে, সর্বভূতের নমস্কৃত সেই দেব; তিনি অচিন্ত্য, অনির্দেশ্য, সকল প্রাণের প্রাণ, যোনিজ নন।
13.271.9
पितामहो जगन्नाथः सावित्री ब्रह्मणः सती ।
वेदभूरथ कर्ता च विष्णुर्नारायणः प्रभुः ॥ १३.२७१.९ ॥
পিতামহ, জগন্নাথ, ব্রহ্মার সতী সাবিত্রী, বেদ থেকে উৎপন্ন, কর্তা, বিষ্ণু, নারায়ণ, প্রভু।
13.271.10
उमापतिर्विरूपाक्षः स्कन्दः सेनापतिस्तथा ।
विशाखो हुतभुग्वायुश्चन्द्रसूर्यौ प्रभाकरौ ॥ १३.२७१.१० ॥
উমাপতি, বিরূপাক্ষ, স্কন্দ, সেনাপতি এবং বিশাখ; হুতভুক (অগ্নি), বায়ু, চন্দ্র ও সূর্য, যারা আলো দেন।
13.271.11
शक्रः शचीपतिर्देवो यमो धूमोर्णया सह ।
वरुणः सह गौर्या च सह ऋद्ध्या धनेश्वरः ॥ १३.२७१.११ ॥
শক্র, শচীপতি দেব; ধূমোর্ণার সঙ্গে যম; গৌরীর সঙ্গে বরুণ; ঋদ্ধির সঙ্গে ধনেশ্বর।
13.271.12
सौम्या गौः सुरभिर्देवी विश्रवाश्च महानृषिः ।
सङ्कल्पः सागरो गङ्गा स्रवन्त्योऽथ मरुद्गणः ॥ १३.२७१.१२ ॥
সৌম্য গাভী, দেবী সুরভি, মহর্ষি বিশ্রবা; সঙ্কল্প, সাগর, গঙ্গা ও প্রবাহিত নদী; মরুদ্গণ।
13.271.13
वालखिल्यास्तपःसिद्धाः कृष्णद्वैपायनस्तथा ।
नारदः पर्वतश्चैव विश्वावसुर्हहाहुहूः ॥ १३.२७१.१३ ॥
তপস্যায় সিদ্ধ বালখিল্যগণ, কৃষ্ণদ্বৈপায়ন, নারদ, পর্বত, বিশ্বাবসু, হহা ও হূহূ।
13.271.14
तुम्बुरुश्चित्रसेनश्च देवदूतश्च विश्रुतः ।
देवकन्या महाभागा दिव्याश्चाप्सरसां गणाः ॥ १३.२७१.१४ ॥
তুম্বুরু ও চিত্রসেন, বিখ্যাত দেবদূত, মহাভাগ্যবতী দেবকন্যাগণ, এবং দিব্য অপ্সরাদের দলসমূহ।
13.271.15
उर्वशी मेनका रम्भा मिश्रकेशी ह्यलम्बुषा ।
विश्वाची च घृताची च पञ्चचूडा तिलोत्तमा ॥ १३.२७१.१५ ॥
উর্বশী, মেনকা, রম্ভা, মিশ্রকেশী, অলম্বুষা, বিশ্বাচী ও ঘৃতাচী, এবং পঞ্চচূড়া ও তিলোত্তমা।
13.271.16
आदित्या वसवो रुद्राः साश्विनः पितरोपि च ।
धर्मः श्रुतं तपो दीक्षा व्यवसायः पितामहः ॥ १३.२७१.१६ ॥
আদিত্যগণ, বসুগণ, রুদ্রগণ, অশ্বিনীকুমারদের সহ, পিতৃগণও, ধর্ম, শ্রুত, তপস্যা, দীক্ষা, ব্যবসায় এবং পিতামহ (ব্রহ্মা)।
13.271.17
शर्वर्यो दिवसाश्चैव मारीचः कश्यपस्तथा ।
शुक्रो बृहस्पतिर्भौमो बुधो राहुः शनैश्चरः ॥ १३.२७१.१७ ॥
রাত্রিসমূহ ও দিনসমূহ, মরীচি ও কশ্যপ, শুক্র, বৃহস্পতি, মঙ্গল, বুধ, রাহু, শনৈশ্চর।
13.271.18
नक्षत्राण्यृतवश्चैव मासाः पक्षाः सवत्सराः ।
वैनतेयाः समुद्राश्च कद्रुजाः पन्नगास्तथा ॥ १३.२७१.१८ ॥
নক্ষত্রসমূহ, ঋতুসমূহ, মাসসমূহ, পক্ষসমূহ, সংবৎসরসমূহ, বৈনতেয়গণ (গরুড়গণ), সমুদ্রসমূহ, এবং কদ্রুজ পন্নগ (সর্পগণ)।
13.271.19
शतद्रुश्च विपाशा च चन्द्रभागा सरस्वती ।
सिन्धुश्च देविका चैव प्रभासं पुष्कराणि च ॥ १३.२७१.१९ ॥
শতদ্রু ও বিপাশা, চন্দ্রভাগা ও সরস্বতী, সিন্ধু ও দেবিকা, এবং প্রভাস ও পুষ্করসমূহ।
13.271.20
गङ्गा महानदी वेणा कावेरी नर्मदा तथा ।
कुलम्पुना विशल्या च करतोयाम्बुवाहिनी ॥ १३.२७१.२० ॥
গঙ্গা, মহানদী, বেণা, কাবেরী, নর্মদা, কুলম্পুনা, বিশল্যা এবং করতোয়ার জল বহনকারী নদী।
13.271.21
सरयूर्गण्डकी चैव लोहितश्च महानदः ।
ताम्रारुणा वेत्रवती पर्णाशा गौतमी तथा ॥ १३.२७१.२१ ॥
সরযূ ও গণ্ডকী, লোহিত নামে মহানদ, তাম্রারুণা, বেত্রবতী, পর্ণাশা এবং গৌতমী।
13.271.22
गोदावरी च वेण्या च कृष्णवेणा तथाऽद्रिजा ।
दृषद्वती च कावेरी चक्षुर्मन्दाकिनी तथा ॥ १३.२७१.२२ ॥
গোদাবরী ও বেণ্যা, কৃষ্ণবেণা, পর্বতজাত নদী, দৃষদ্বতী ও কাবেরী, চক্ষু এবং মন্দাকিনী।
13.271.23
प्रयागं च प्रभासं च पुण्यं नैमिषमेव च ।
तच्च विश्वेश्वरस्थानं यत्र तद्विमलं सरः ॥ १३.२७१.२३ ॥
প্রয়াগ ও প্রভাস, পুণ্য নৈমিষ, বিশ্বেশ্বরের স্থান এবং যেখানে সেই নির্মল সরোবর আছে।
13.271.24
पुण्यतीर्थं सुसलिलं कुरुक्षेत्रं प्रकीर्तितम् ।
सिन्धूत्तमं तपो दानं जम्बूमार्गमथापि च ॥ १३.२७१.२४ ॥
পুণ্যতীর্থ, সুজলা কুরুক্ষেত্র কীর্তিত; সিন্ধুর উত্তম তীর, তপস্যা, দান এবং জম্বুমার্গও।
13.271.25
हिरण्वती वितस्ता च तथा प्लक्षवती नदी ।
वेदस्मृतिर्वेदवती मालवाऽथाश्ववत्यपि ॥ १३.२७१.२५ ॥
হিরণ্বতী, বিতস্তা, প্লক্ষবতী নদী, বেদস্মৃতি, বেদবতী, মালবা এবং অশ্ববতীও।
13.271.26
भूमिभागास्तथा पुण्या गङ्गाद्वारमथापि च ।
ऋषिकुल्यास्तथा मेध्या नद्यः सिन्धुवहास्तथा ॥ १३.२७१.२६ ॥
পুণ্য ভূভাগসমূহ, গঙ্গাদ্বার, ঋষিকুল্যা, পবিত্র নদীসমূহ এবং সিন্ধুমুখী নদীগুলোও।
13.271.27
चर्मण्वती नदी पुण्या कौशिकी यमुना तथा ।
नदी भीमरथी चैव बाहुदा च महानदी ॥ १३.२७१.२७ ॥
পুণ্য চর্মণ্বতী নদী, কৌশিকী, যমুনা তথা ভীমরথী নদী, বাহুদা এবং মহানদীও।
13.271.28
माहेन्द्रवाणी त्रिदिवा नीलिका च सरस्वती ।
नन्दा चापरनन्दा च तथा तीर्थमहाह्रदः ॥ १३.२७१.२८ ॥
মাহেন্দ্রবাণী, ত্রিদিবা, নীলিকা ও সরস্বতী, নন্দা ও অপরনন্দা এবং তীর্থ মহাহ্রদও।
13.271.29
गयाऽथ फल्गुतीर्थं च धर्मारण्यं सुरैर्वृतम् ।
तथा देवनदी पुण्या सरश्च ब्रह्मनिर्मितम् ॥ १३.२७१.२९ ॥
গয়া, ফল্গুতীর্থ, দেবতাদের দ্বারা পরিবেষ্টিত ধর্মারণ্য, পবিত্র দেবনদী এবং ব্রহ্মনির্মিত সরোবরও।
13.271.30
पुण्यं त्रिलोकविख्यातं सर्वपापहरं शिवम् ।
हिमवान्पर्वतश्चैव दिव्यौषधिसमन्वितः ॥ १३.२७१.३० ॥
পবিত্র, ত্রিলোকে বিখ্যাত, সর্বপাপহারী ও মঙ্গলময়; দিব্য ওষধিপূর্ণ হিমবান পর্বতও।
13.271.31
विन्ध्यो धातुविचित्राङ्गस्तीर्थवानौषधान्वितः ।
मेरुर्महेन्द्रो मलयः श्वेतश्च रजतावृतः ॥ १३.२७१.३१ ॥
ধাতুতে বিচিত্রাঙ্গ বিন্ধ্য, তীর্থ ও ওষধিতে পূর্ণ। মেরু, মহেন্দ্র, মলয় এবং রজতাবৃত শ্বেত।
13.271.32
शृङ्गवान्मन्दरो नीलो निषधो दर्दुरस्तथा ।
चित्रकूटोऽञ्जनाभश्च पर्वतो गन्धमादनः ॥ १३.२७१.३२ ॥
শৃঙ্গবান, মন্দর, নীল, নিষধ, দর্দুর; চিত্রকূট, অঞ্জনাভ এবং গন্ধমাদন পর্বত।
13.271.33
पुण्यः सोमगिरिश्चैव तथैवान्ये महीधराः ।
दिशश्च विदिशश्चैव क्षितिः सर्वे महीरुहाः ॥ १३.२७१.३३ ॥
পুণ্য সোমগিরি এবং অন্যান্য পর্বত, দিক ও উপদিক, পৃথিবী ও সকল বৃক্ষ।
13.271.34
विश्वेदेवा नभश्चैव नक्षत्राणि ग्रहास्तथा ।
पान्तु नः सततं देवाः कीर्तिताऽकीर्तिता मया ॥ १३.२७१.३४ ॥
বিশ্বদেব, আকাশ, নক্ষত্র ও গ্রহসমূহও; আমি উচ্চারিত ও অনুচ্চারিত সেই দেবগণ সর্বদা আমাদের রক্ষা করুন।
13.271.35
कीर्तयानो नरो ह्येतान्मुच्यते सर्वकिल्बिषैः ।
स्तुवंश्च प्रतिनन्दंश्च मुच्यते सर्वतो भयात् ॥ १३.२७१.३५ ॥
এঁদের কীর্তনকারী মানুষ সকল পাপ থেকে মুক্ত হয়; স্তব করে ও আনন্দে সাড়া দিয়ে সর্বদিক থেকে ভয় থেকে মুক্ত হয়।
13.271.36
सर्वसङ्करपापेभ्यो देवतास्तवनन्दकः ।
देवतानन्तरं विप्रांस्तपःसिद्धांस्तपोधिकान् ॥ १३.२७१.३६ ॥
সমস্ত বর্ণসংকর পাপ থেকে দেবস্তুতিতে আনন্দিত ব্যক্তি মুক্ত হয়; দেবতাদের পরে তপস্যায় সিদ্ধ, তপস্যায় শ্রেষ্ঠ ব্রাহ্মণদের।
13.271.37
कीर्तितान्कीर्तयिष्यामि सर्वपापप्रमोचनान् ।
यवक्रीतोऽथ रैम्यश्च कक्षीवानौशिजस्तथा ॥ १३.२७१.३७ ॥
যাঁদের ইতিপূর্বে উল্লেখ করা হয়েছে, সমস্ত পাপ থেকে মুক্তিদাতা তাঁদের এখন বলব। যবক্রীত, রৈম্য, কক্ষীবান ও ঔশিজও।
13.271.38
भृग्वङ्गिरास्तथा कण्वो मेधातिथिरथ प्रभुः ।
बर्ही च गुणसम्पन्नः प्राचीं दिशमुपाश्रिताः ॥ १३.२७१.३८ ॥
ভৃগু, অঙ্গিরা, কণ্ব, সমর্থ মেধাতিথি এবং গুণসম্পন্ন বর্হি, যাঁরা পূর্ব দিক আশ্রয় করেছেন।
13.271.39
भद्रां दिशं महाभागा उल्मुचुः प्रमुचुस्तथा ।
मुमुचुश्च महाभागः स्वस्त्यात्रेयश्च वीर्यवान् ॥ १३.२७१.३९ ॥
শুভ দিকের মহাভাগ্যবান ঋষিরা মুক্তি দিলেন; মহাভাগ স্বস্ত্যাত্রেয় ও বীর্যবানও।
13.271.40
मित्रावरुणयोः पुत्रस्तथाऽगस्त्यः प्रतापवान् ।
दृढायुश्चोर्ध्वबाहुश्च विश्रुतावृषिसत्तमौ ॥ १३.२७१.४० ॥
মিত্র ও বরুণের পুত্র প্রতাপবান অগস্ত্য, দৃঢ়ায়ু ও ঊর্ধ্ববাহু — এই দুই খ্যাত ঋষিশ্রেষ্ঠ।
13.271.41
पश्चिमां दिशमाश्रित्य य एधन्ते निबोध तान् ।
उषङ्गुः सह सोदर्यैः परिव्याधश्च वीर्यवान् ॥ १३.२७१.४१ ॥
পশ্চিম দিক আশ্রয় করে যাঁরা সমৃদ্ধ হন, তাঁদের জানো: ভ্রাতাদের সঙ্গে উষঙ্গু এবং বীর্যবান পরিব্যাধ।
13.271.42
ऋषिर्दीर्घतमाश्चैव गौतमः काश्यपस्तथा ।
एकतश्च द्वितश्चैव त्रितश्चैव महानृषिः ॥ १३.२७१.४२ ॥
ঋষি দীর্ঘতমা, গৌতম ও কাশ্যপও; একত, দ্বিত এবং মহান ঋষি ত্রিত।
13.271.43
अत्रेः पुत्रश्च धर्मात्मा तथा सारस्वतः प्रभुः ।
उत्तरां दिशमाश्रित्य य एधन्ते निबोध तान्। ॥ १३.२७१.४३ ॥
অত্রির ধর্মাত্মা পুত্র ও প্রভু সারস্বতও, যাঁরা উত্তর দিক আশ্রয় করে সমৃদ্ধ হন—তাঁদের জানো।
13.271.44
अत्रिर्वसिष्ठः शक्तिश्च पाराशर्यश्च वीर्यवान् ।
विश्वामित्रो भरद्वाजो जमदग्निस्तथैव च ॥ १३.२७१.४४ ॥
অত্রি, বশিষ্ঠ, শক্তি, বীর্যবান পারাশর্য, বিশ্বামিত্র, ভরদ্বাজ এবং জমদগ্নিও।
13.271.45
ऋचीकपुत्रो रामश्च ऋषिरौद्दालकिस्तथा ।
श्वेतकेतुः कोहलश्च विपुलो देवलस्तथा ॥ १३.२७१.४५ ॥
ঋচীকের পুত্র রাম, ঋষি ঔদ্দালকি, শ্বেতকেতু, কোহল, বিপুল ও দেবলও।
13.271.46
देवशर्मा च धौम्यश्च हस्तिकाश्यप एव च ।
लोमशो नाचिकेतश्च लोमहर्षण एव च ॥ १३.२७१.४६ ॥
দেবশর্মা, ধৌম্য, হস্তিকাশ্যপ, লোমশ, নাচিকেত ও লোমহর্ষণও।
13.271.47
ऋषिरुग्रश्रवाश्चैव भार्गवश्च्यवनस्तथा ।
एष वै समवायश्च ऋषिदेवसमन्वितः ॥ १३.२७१.४७ ॥
ঋষি উগ্রশ্রবা, ভার্গব চ্যবনও। এই সমাবেশ ঋষি ও দেবতাদের সমন্বিত।
13.271.48
आद्यः प्रकीर्तितो राजन्सर्वपापप्रमोचनः ।
नृगो ययातिर्नहुषो यदुः पूरुश्च वीर्यवान् ॥ १३.२७१.४८ ॥
হে রাজন, এটিই প্রথম, সর্বপাপমোচনকারী বলে কথিত। নৃগ, যযাতি, নহুষ, যদু ও বীর্যবান পুরু।
13.271.49
धुन्धुमारो दिलीपश्च सगरश्च प्रतापवान् ।
कृशाश्वो यौवनाश्वश्च चित्राश्वः सत्यवांस्तथा ॥ १३.२७१.४९ ॥
ধুন্ধুমার, দিলীপ ও প্রতাপশালী সগর, কৃশাশ্ব, যৌবনাশ্ব, চিত্রাশ্ব এবং সত্যবান—তেমনই।
13.271.50
दुष्यन्तो भरतश्चैव चक्रवर्ती महायशाः ।
पवनो जनकश्चैव तथा दृष्टरथो नृपः ॥ १३.२७१.५० ॥
দুষ্মন্ত, চক্রবর্তী মহাযশস্বী ভরত, পবন, জনক এবং রাজা দৃষ্টরথ—তেমনই।
13.271.51
रघुर्नरवरश्चैव तथा दशरथो नृपः ।
रामो राक्षसहा वीरः शशबिन्दुर्भगीरथः ॥ १३.२७१.५१ ॥
রঘু, নরশ্রেষ্ঠ, তেমনই রাজা দশরথ, রাক্ষসহন্তা বীর রাম, শশবিন্দু এবং ভগীরথ।
13.271.52
हरिश्चन्द्रो मरुत्तश्च तथा दढरथो नृपः ।
महोदर्यो ह्यलर्कश्च ऐलश्चैव नराधिपः ॥ १३.२७१.५२ ॥
হরিশ্চন্দ্র, মরুত্ত, তেমনই রাজা দৃঢ়রথ, মহোদর্য, অলর্ক এবং নরাধিপ ঐল।
13.271.53
करंधमो नरश्रेष्ठः कध्मोरश्च नराधिपः ।
दक्षोऽम्बरीषः कुकुरो रैवतश्च महायशाः ॥ १३.२७१.५३ ॥
করন্ধম, নরশ্রেষ্ঠ, নরাধিপ কধ্মোর, দক্ষ, অম্বরীষ, কুকুর এবং মহাযশস্বী রৈবত।
13.271.54
कुरु संवरणश्चैव मांधाता सत्यविक्रमः ।
मुचुकुन्दश्च राजर्षिर्जह्नुर्जाह्नविसेवितः ॥ १३.२७१.५४ ॥
কুরু, সংবরণ, সত্যবিক্রম মান্ধাতা, রাজর্ষি মুচুকুন্দ এবং গঙ্গাসেবিত জহ্নু।
13.271.55
आदिराजः पृथुर्वैन्यो मित्रभानुः प्रियङ्करः ।
त्रसद्दस्युस्तथा राजा श्वेतो राजर्षिसत्तमः ॥ १३.२७१.५५ ॥
আদিরাজ বৈন্য পৃথু, মিত্রভানু, প্রিয়ংকর, রাজা ত্রসদ্দস্যু এবং রাজর্ষিশ্রেষ্ঠ শ্বেত।
13.271.56
महाभिषश्च विख्यातो निमी राजा तथाऽष्टकः ।
आयुः क्षुपश्च राजर्षिः कक्षेयुस्च नराधिपः ॥ १३.२७१.५६ ॥
বিখ্যাত মহাভিষ, রাজা নিমি, অষ্টক, রাজর্ষি আয়ু, ক্ষুপ এবং নরাধিপ কক্ষেয়ু।
13.271.57
प्रतर्दनो दिवोदासः सुदासः कोसलेश्वरः ।
ऐलो नलश्च राजर्षिर्मनुश्चैव प्रजापतिः ॥ १३.२७१.५७ ॥
প্রতর্দন, দিবোদাস, কোশলেশ্বর সুদাস, রাজর্ষি ঐল ও নল, এবং প্রজাপতি মনু।
13.271.58
हविध्रश्च पृषध्रश्च प्रतीपः शान्तनुस्तथा ।
अजः प्राचीनबर्हिश्च तथैक्ष्वाकुर्महायशाः ॥ १३.२७१.५८ ॥
হবির্ধ্র ও পৃষধ্র, প্রতীপ ও শান্তনু, অজ ও প্রাচীনবর্হি, এবং মহাযশা ঐক্ষ্বাকু।
13.271.59
अनरण्यो नरपतिर्जानुजङ्घस्तथैव च ।
कक्षसेनश्च राजर्षिर्ये चान्ये चानुकीर्तिताः ॥ १३.२७१.५९ ॥
নরপতি অনরণ্য, জানুজঙ্ঘ, রাজর্ষি কক্ষসেন, এবং যাঁদের কথা বলা হল আর অন্যান্যরা।
13.271.60
कल्यमुत्थाय यो नित्यं सन्ध्ये द्वेऽस्तमयोदये ।
पठेच्छुचिरनावृत्तः स धर्मफलभाग्भवेत् ॥ १३.२७१.६० ॥
যে প্রতিদিন ভোরে উঠে, দুই সন্ধ্যায়, সূর্যাস্ত ও সূর্যোদয়ে, শুচি হয়ে এটি পাঠ করে, সে ধর্মফলের অংশীদার হয়।
13.271.61
देवा देवर्षयश्चैव स्तुता राजर्षयस्तथा ।
पुष्टिमायुर्यशः स्वर्गं विधास्यन्ति ममेश्वराः ॥ १३.२७१.६१ ॥
স্তুত দেবতারা, দেবর্ষিরা এবং রাজর্ষিরা, আমার ঈশ্বররা—তাঁরা আমাকে পুষ্টি, আয়ু, যশ ও স্বর্গ দান করবেন।
13.271.62
मा विघ्नं मा च मे पापं मा च मे परिपन्थिनः ।
ध्रुवो जयो मे नित्यः स्यात्परत्र च शुभा गतिः ॥ १३.२७१.६२ ॥
আমার বিঘ্ন না হোক, আমার পাপ না হোক, আমার শত্রুও না হোক। আমার জয় সদা স্থির থাকুক; পরলোকেও আমার গতি শুভ হোক।
13.271.63
पालय त्वं प्रजाः सर्वाः शान्तात्मा त्वनुशासिता ।
द्वैपायनः स्वयंचक्षुः कृष्णस्तेऽस्तु परायणम् ॥ १३.२७१.६३ ॥
তুমি শান্তচিত্ত ও উপদিষ্ট হয়ে সমস্ত প্রজাকে পালন করো। স্বয়ংদৃষ্টি দ্বৈপায়ন (ব্যাস), কৃষ্ণ তোমার আশ্রয় হোন।
13.271.64
इत्युक्त्वोपासनार्थाय विरराम महामतिः ॥ १३.२७१.६४ ॥
এই বলে উপাসনার উদ্দেশ্যে সেই মহামতি বিরত হলেন।