Vedyatra वेदयात्रा
खोजें

महाभारत · अध्याय 13.271

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

अर्थ सहित पढ़ें

13.271.1

शरतल्पगतं भीष्मं पाण्डवोऽथ कुरूद्वहः ।
युधिष्ठिरो हितं प्रेप्सुरपृच्छत्कल्मषापहम् ॥ १३.२७१.१ ॥

बाणों की शय्या पर लेटे भीष्म से तब कुरुवंश के श्रेष्ठ पाण्डुपुत्र युधिष्ठिर ने, हितकारी और पापनाशक उपदेश की इच्छा से, पूछा।

13.271.2

किं श्रेयः पुरुषस्येह किं कुर्वन्सुखमेधते ।
विपाप्मा स भवेत्केन किं वा कल्मषनाशनम् ॥ १३.२७१.२ ॥

इस संसार में मनुष्य का परम कल्याण क्या है? क्या करने से वह सुख पाता है? किससे वह पापरहित होता है, अथवा पापनाश का साधन क्या है?

13.271.3

तस्मै शुश्रूषमाणाय भूयः शान्तनवस्तदा ।
दैवं वंशं यथान्यायमाचष्ट पुरुषर्षभ ॥ १३.२७१.३ ॥

तब उस सुनने के इच्छुक युधिष्ठिर से शान्तनु-पुत्र भीष्म ने फिर से यथाविधि दैवी वंश का वर्णन किया, हे पुरुषश्रेष्ठ।

13.271.4

अयं दैवतवंशो वै ऋषिवंशसमन्वितः ।
त्रिसन्ध्यं पठितः पुत्र कल्मषापहरः परः ॥ १३.२७१.४ ॥

यह दैवी वंश ऋषि-वंश से युक्त है। हे पुत्र, इसे तीनों संध्याओं में पढ़ा गया है, और यह पाप का सर्वश्रेष्ठ नाशक है।

13.271.5

यदह्ना कुरुते पापमिन्द्रियैः पुरुषश्चरन् ।
बुद्धिपूर्वमबुद्धिर्वा रात्रौ यच्चापि सन्ध्ययोः ॥ १३.२७१.५ ॥

दिन में इन्द्रियों के द्वारा विचरते हुए मनुष्य जो पाप करता है, चाहे जानबूझकर या अनजाने में, और रात में तथा दोनों संध्याओं में भी जो पाप करता है।

13.271.6

मुच्यते सर्वपापेभ्यः कीर्तयन्वै शुचिः सदा ।
नान्धो न बधिरः काले कुरुते स्वस्तिमान्सदा ॥ १३.२७१.६ ॥

जो सदा शुद्ध रहकर इसका कीर्तन करता है, वह सभी पापों से मुक्त हो जाता है। जो समय पर इसे पढ़ता है, वह न अंधा रहता है न बहरा, और सदा कल्याण पाता है।

13.271.7

तिर्यग्योनिं न गच्छेच्च नरकं सङ्कराणि च ।
न च दुःखमयं तस्य मरणे स न मुह्यति ॥ १३.२७१.७ ॥

वह तिर्यग्योनि में नहीं जाता, न नरक में और न संकरता में; और मृत्यु के समय उसे दुखमय मोह नहीं होता।

13.271.8

देवासुरगकुरुर्देवः सर्वभूतनमस्कृतः ।
अचिन्त्योथाप्यनिर्देश्यः सर्वप्राणो ह्ययोनिजः ॥ १३.२७१.८ ॥

देवता, असुर और गण जिसे पूजते हैं, वह देव जो सब प्राणियों से नमस्कृत है, अचिन्त्य और अनिर्देश्य है; वही सबका प्राण है, योनि से न जन्मा हुआ।

13.271.9

पितामहो जगन्नाथः सावित्री ब्रह्मणः सती ।
वेदभूरथ कर्ता च विष्णुर्नारायणः प्रभुः ॥ १३.२७१.९ ॥

पितामह, जगत् के नाथ, ब्रह्मा की सती सावित्री, वेद से उत्पन्न, कर्ता, विष्णु, नारायण, प्रभु।

13.271.10

उमापतिर्विरूपाक्षः स्कन्दः सेनापतिस्तथा ।
विशाखो हुतभुग्वायुश्चन्द्रसूर्यौ प्रभाकरौ ॥ १३.२७१.१० ॥

उमापति, विरूपाक्ष, स्कन्द, सेनापति तथा विशाख; हुतभुक् (अग्नि), वायु, चन्द्र और सूर्य, प्रकाश देने वाले।

13.271.11

शक्रः शचीपतिर्देवो यमो धूमोर्णया सह ।
वरुणः सह गौर्या च सह ऋद्ध्या धनेश्वरः ॥ १३.२७१.११ ॥

शक्र, शची के पति देव; यम धूमोर्णा के साथ; वरुण गौरी के साथ; और ऋद्धि के साथ धनेश्वर।

13.271.12

सौम्या गौः सुरभिर्देवी विश्रवाश्च महानृषिः ।
सङ्कल्पः सागरो गङ्गा स्रवन्त्योऽथ मरुद्गणः ॥ १३.२७१.१२ ॥

सौम्य गौ, देवी सुरभि, और महान ऋषि विश्रवा; संकल्प, सागर, गंगा और बहती नदियाँ; तथा मरुद्गण।

13.271.13

वालखिल्यास्तपःसिद्धाः कृष्णद्वैपायनस्तथा ।
नारदः पर्वतश्चैव विश्वावसुर्हहाहुहूः ॥ १३.२७१.१३ ॥

वालखिल्य तपस्या से सिद्ध ऋषि, कृष्णद्वैपायन (व्यास) भी, नारद और पर्वत भी, तथा विश्वावसु, हहा और हूहू भी।

13.271.14

तुम्बुरुश्चित्रसेनश्च देवदूतश्च विश्रुतः ।
देवकन्या महाभागा दिव्याश्चाप्सरसां गणाः ॥ १३.२७१.१४ ॥

तुम्बुरु और चित्रसेन, तथा प्रसिद्ध देवदूत, देवकन्याएँ महाभागा, और दिव्य अप्सराओं के समूह।

13.271.15

उर्वशी मेनका रम्भा मिश्रकेशी ह्यलम्बुषा ।
विश्वाची च घृताची च पञ्चचूडा तिलोत्तमा ॥ १३.२७१.१५ ॥

उर्वशी, मेनका, रम्भा, मिश्रकेशी, अलम्बुषा, विश्वाची और घृताची, तथा पञ्चचूडा और तिलोत्तमा।

13.271.16

आदित्या वसवो रुद्राः साश्विनः पितरोपि च ।
धर्मः श्रुतं तपो दीक्षा व्यवसायः पितामहः ॥ १३.२७१.१६ ॥

आदित्य, वसु, रुद्र, अश्विनीकुमारों सहित, पितर भी, तथा धर्म, श्रुत (वेदज्ञान), तप, दीक्षा, व्यवसाय और पितामह (ब्रह्मा)।

13.271.17

शर्वर्यो दिवसाश्चैव मारीचः कश्यपस्तथा ।
शुक्रो बृहस्पतिर्भौमो बुधो राहुः शनैश्चरः ॥ १३.२७१.१७ ॥

रातें और दिन, मरीचि और कश्यप भी, तथा शुक्र, बृहस्पति, भौम, बुध, राहु और शनैश्चर।

13.271.18

नक्षत्राण्यृतवश्चैव मासाः पक्षाः सवत्सराः ।
वैनतेयाः समुद्राश्च कद्रुजाः पन्नगास्तथा ॥ १३.२७१.१८ ॥

नक्षत्र, ऋतुएँ, मास, पक्ष और संवत्सर, वैनतेय (गरुड़ आदि), समुद्र, तथा कद्रू से उत्पन्न पन्नग (सर्प) भी।

13.271.19

शतद्रुश्च विपाशा च चन्द्रभागा सरस्वती ।
सिन्धुश्च देविका चैव प्रभासं पुष्कराणि च ॥ १३.२७१.१९ ॥

शतद्रु और विपाशा, चन्द्रभागा और सरस्वती, सिन्धु और देविका, तथा प्रभास और पुष्कर तीर्थ।

13.271.20

गङ्गा महानदी वेणा कावेरी नर्मदा तथा ।
कुलम्पुना विशल्या च करतोयाम्बुवाहिनी ॥ १३.२७१.२० ॥

गङ्गा, महानदी, वेणा, कावेरी, नर्मदा तथा कुलम्पुना, विशल्या और करतोया के जल को वहन करने वाली नदी।

13.271.21

सरयूर्गण्डकी चैव लोहितश्च महानदः ।
ताम्रारुणा वेत्रवती पर्णाशा गौतमी तथा ॥ १३.२७१.२१ ॥

सरयू और गण्डकी, लोहित नामक महानद, ताम्रारुणा, वेत्रवती, पर्णाशा तथा गौतमी।

13.271.22

गोदावरी च वेण्या च कृष्णवेणा तथाऽद्रिजा ।
दृषद्वती च कावेरी चक्षुर्मन्दाकिनी तथा ॥ १३.२७१.२२ ॥

गोदावरी और वेण्या, कृष्णवेणा तथा पर्वत से उत्पन्न नदी, दृषद्वती और कावेरी, चक्षु तथा मन्दाकिनी।

13.271.23

प्रयागं च प्रभासं च पुण्यं नैमिषमेव च ।
तच्च विश्वेश्वरस्थानं यत्र तद्विमलं सरः ॥ १३.२७१.२३ ॥

प्रयाग और प्रभास, पुण्य नैमिष, विश्वेश्वर का स्थान तथा वह निर्मल सरोवर जहाँ है।

13.271.24

पुण्यतीर्थं सुसलिलं कुरुक्षेत्रं प्रकीर्तितम् ।
सिन्धूत्तमं तपो दानं जम्बूमार्गमथापि च ॥ १३.२७१.२४ ॥

पुण्य तीर्थ, सुन्दर जल वाला कुरुक्षेत्र कहा गया है; सिन्धु का उत्तम तट, तप और दान, तथा जम्बूमार्ग भी।

13.271.25

हिरण्वती वितस्ता च तथा प्लक्षवती नदी ।
वेदस्मृतिर्वेदवती मालवाऽथाश्ववत्यपि ॥ १३.२७१.२५ ॥

हिरण्वती, वितस्ता तथा प्लक्षवती नदी, वेदस्मृति, वेदवती, मालवा और अश्ववती भी।

13.271.26

भूमिभागास्तथा पुण्या गङ्गाद्वारमथापि च ।
ऋषिकुल्यास्तथा मेध्या नद्यः सिन्धुवहास्तथा ॥ १३.२७१.२६ ॥

पवित्र भूमिभाग तथा गङ्गाद्वार भी, ऋषिकुल्या तथा पवित्र नदियाँ और सिन्धु की ओर बहने वाली नदियाँ भी।

13.271.27

चर्मण्वती नदी पुण्या कौशिकी यमुना तथा ।
नदी भीमरथी चैव बाहुदा च महानदी ॥ १३.२७१.२७ ॥

चर्मण्वती पुण्य नदी, कौशिकी और यमुना तथा भीमरथी नदी, बाहुदा और महानदी भी।

13.271.28

माहेन्द्रवाणी त्रिदिवा नीलिका च सरस्वती ।
नन्दा चापरनन्दा च तथा तीर्थमहाह्रदः ॥ १३.२७१.२८ ॥

माहेन्द्रवाणी, त्रिदिवा, नीलिका और सरस्वती, नन्दा और अपरनन्दा तथा तीर्थ महाह्रद भी।

13.271.29

गयाऽथ फल्गुतीर्थं च धर्मारण्यं सुरैर्वृतम् ।
तथा देवनदी पुण्या सरश्च ब्रह्मनिर्मितम् ॥ १३.२७१.२९ ॥

गया, फल्गु तीर्थ, देवताओं से घिरा धर्मारण्य, तथा पवित्र देवनदी और ब्रह्मा द्वारा निर्मित सरोवर भी।

13.271.30

पुण्यं त्रिलोकविख्यातं सर्वपापहरं शिवम् ।
हिमवान्पर्वतश्चैव दिव्यौषधिसमन्वितः ॥ १३.२७१.३० ॥

पवित्र, त्रिलोक में विख्यात, सभी पापों को हरने वाला, शिवकारी; और दिव्य औषधियों से युक्त हिमवान पर्वत भी।

13.271.31

विन्ध्यो धातुविचित्राङ्गस्तीर्थवानौषधान्वितः ।
मेरुर्महेन्द्रो मलयः श्वेतश्च रजतावृतः ॥ १३.२७१.३१ ॥

विन्ध्य पर्वत, जिसके अंग धातुओं से विचित्र हैं, तीर्थों और औषधियों से युक्त है। मेरु, महेन्द्र, मलय और रजत से आवृत श्वेत पर्वत।

13.271.32

शृङ्गवान्मन्दरो नीलो निषधो दर्दुरस्तथा ।
चित्रकूटोऽञ्जनाभश्च पर्वतो गन्धमादनः ॥ १३.२७१.३२ ॥

शृंगवान्, मंदर, नील, निषध तथा दर्दुर। चित्रकूट, अंजनाभ और गंधमादन पर्वत।

13.271.33

पुण्यः सोमगिरिश्चैव तथैवान्ये महीधराः ।
दिशश्च विदिशश्चैव क्षितिः सर्वे महीरुहाः ॥ १३.२७१.३३ ॥

पवित्र सोमगिरि तथा अन्य पर्वत, दिशाएँ और विदिशाएँ, पृथ्वी और सभी वृक्ष।

13.271.34

विश्वेदेवा नभश्चैव नक्षत्राणि ग्रहास्तथा ।
पान्तु नः सततं देवाः कीर्तिताऽकीर्तिता मया ॥ १३.२७१.३४ ॥

विश्वेदेव, आकाश, नक्षत्र और ग्रह भी; वे देवता सदा हमारी रक्षा करें, चाहे मैंने उनका नाम लिया हो या न लिया हो।

13.271.35

कीर्तयानो नरो ह्येतान्मुच्यते सर्वकिल्बिषैः ।
स्तुवंश्च प्रतिनन्दंश्च मुच्यते सर्वतो भयात् ॥ १३.२७१.३५ ॥

इनका कीर्तन करने वाला मनुष्य सब पापों से मुक्त हो जाता है। स्तुति करते हुए और प्रसन्न होकर अनुमोदन करते हुए भी सब ओर के भय से मुक्त हो जाता है।

13.271.36

सर्वसङ्करपापेभ्यो देवतास्तवनन्दकः ।
देवतानन्तरं विप्रांस्तपःसिद्धांस्तपोधिकान् ॥ १३.२७१.३६ ॥

समस्त वर्णसंकर पापों से वह मुक्त होता है, जो देवताओं की स्तुति में आनंद लेता है। देवताओं के पश्चात् तपस्या से सिद्ध और तप में श्रेष्ठ ब्राह्मणों का स्मरण करना चाहिए।

13.271.37

कीर्तितान्कीर्तयिष्यामि सर्वपापप्रमोचनान् ।
यवक्रीतोऽथ रैम्यश्च कक्षीवानौशिजस्तथा ॥ १३.२७१.३७ ॥

जिनका पहले उल्लेख हुआ है, अब मैं उन्हें बताऊँगा, जो सभी पापों से मुक्ति देने वाले हैं। यवक्रीत, रैम्य, कक्षीवान् और औशिज भी।

13.271.38

भृग्वङ्गिरास्तथा कण्वो मेधातिथिरथ प्रभुः ।
बर्ही च गुणसम्पन्नः प्राचीं दिशमुपाश्रिताः ॥ १३.२७१.३८ ॥

भृगु, अङ्गिरा, कण्व, समर्थ मेधातिथि और गुणसम्पन्न बर्हि भी, जो पूर्व दिशा का आश्रय लेकर रहते हैं।

13.271.39

भद्रां दिशं महाभागा उल्मुचुः प्रमुचुस्तथा ।
मुमुचुश्च महाभागः स्वस्त्यात्रेयश्च वीर्यवान् ॥ १३.२७१.३९ ॥

शुभ दिशा में महाभाग्यशाली ऋषि मुक्त हुए, उन्होंने भी मुक्ति दी; महाभाग स्वस्त्यात्रेय और पराक्रमी भी।

13.271.40

मित्रावरुणयोः पुत्रस्तथाऽगस्त्यः प्रतापवान् ।
दृढायुश्चोर्ध्वबाहुश्च विश्रुतावृषिसत्तमौ ॥ १३.२७१.४० ॥

मित्र और वरुण के पुत्र, पराक्रमी अगस्त्य, दृढ़ायु और ऊर्ध्वबाहु — ये दोनों प्रसिद्ध ऋषियों में श्रेष्ठ हैं।

13.271.41

पश्चिमां दिशमाश्रित्य य एधन्ते निबोध तान् ।
उषङ्गुः सह सोदर्यैः परिव्याधश्च वीर्यवान् ॥ १३.२७१.४१ ॥

पश्चिम दिशा का आश्रय लेकर जो समृद्ध होते हैं, उन्हें जानो: उषङ्गु अपने भाइयों सहित, और पराक्रमी परिव्याध।

13.271.42

ऋषिर्दीर्घतमाश्चैव गौतमः काश्यपस्तथा ।
एकतश्च द्वितश्चैव त्रितश्चैव महानृषिः ॥ १३.२७१.४२ ॥

ऋषि दीर्घतमा, गौतम और काश्यप भी; एकत, द्वित और महान ऋषि त्रित भी।

13.271.43

अत्रेः पुत्रश्च धर्मात्मा तथा सारस्वतः प्रभुः ।
उत्तरां दिशमाश्रित्य य एधन्ते निबोध तान्। ॥ १३.२७१.४३ ॥

अत्रि का धर्मात्मा पुत्र तथा प्रभु सारस्वत भी, जो उत्तर दिशा का आश्रय लेकर समृद्ध होते हैं, उन्हें जानो।

13.271.44

अत्रिर्वसिष्ठः शक्तिश्च पाराशर्यश्च वीर्यवान् ।
विश्वामित्रो भरद्वाजो जमदग्निस्तथैव च ॥ १३.२७१.४४ ॥

अत्रि, वसिष्ठ, शक्ति, वीर्यवान् पाराशर्य, विश्वामित्र, भरद्वाज और जमदग्नि भी।

13.271.45

ऋचीकपुत्रो रामश्च ऋषिरौद्दालकिस्तथा ।
श्वेतकेतुः कोहलश्च विपुलो देवलस्तथा ॥ १३.२७१.४५ ॥

ऋचीक का पुत्र राम, ऋषि औद्दालकि, श्वेतकेतु, कोहल, विपुल और देवल भी।

13.271.46

देवशर्मा च धौम्यश्च हस्तिकाश्यप एव च ।
लोमशो नाचिकेतश्च लोमहर्षण एव च ॥ १३.२७१.४६ ॥

देवशर्मा, धौम्य, हस्तिकाश्यप, लोमश, नाचिकेत और लोमहर्षण भी।

13.271.47

ऋषिरुग्रश्रवाश्चैव भार्गवश्च्यवनस्तथा ।
एष वै समवायश्च ऋषिदेवसमन्वितः ॥ १३.२७१.४७ ॥

ऋषि उग्रश्रवा और भार्गव च्यवन भी। यह समूह ऋषियों और देवताओं से युक्त है।

13.271.48

आद्यः प्रकीर्तितो राजन्सर्वपापप्रमोचनः ।
नृगो ययातिर्नहुषो यदुः पूरुश्च वीर्यवान् ॥ १३.२७१.४८ ॥

हे राजन्, यह आदि (श्रेष्ठ) सभी पापों से मुक्त करने वाला कहा गया है। नृग, ययाति, नहुष, यदु और पराक्रमी पूरु।

13.271.49

धुन्धुमारो दिलीपश्च सगरश्च प्रतापवान् ।
कृशाश्वो यौवनाश्वश्च चित्राश्वः सत्यवांस्तथा ॥ १३.२७१.४९ ॥

धुन्धुमार, दिलीप और प्रतापी सगर, कृशाश्व, यौवनाश्व, चित्राश्व और सत्यवादी राजा भी।

13.271.50

दुष्यन्तो भरतश्चैव चक्रवर्ती महायशाः ।
पवनो जनकश्चैव तथा दृष्टरथो नृपः ॥ १३.२७१.५० ॥

दुष्यन्त, भरत जो चक्रवर्ती और महायशस्वी थे, पवन, जनक, तथा राजा दृष्टरथ भी।

13.271.51

रघुर्नरवरश्चैव तथा दशरथो नृपः ।
रामो राक्षसहा वीरः शशबिन्दुर्भगीरथः ॥ १३.२७१.५१ ॥

रघु, श्रेष्ठ नर, तथा राजा दशरथ, राक्षसों का वध करने वाले वीर राम, शशबिन्दु और भगीरथ।

13.271.52

हरिश्चन्द्रो मरुत्तश्च तथा दढरथो नृपः ।
महोदर्यो ह्यलर्कश्च ऐलश्चैव नराधिपः ॥ १३.२७१.५२ ॥

हरिश्चन्द्र, मरुत्त तथा राजा दृढ़रथ, महोदर्य, अलर्क और ऐल नरेश भी।

13.271.53

करंधमो नरश्रेष्ठः कध्मोरश्च नराधिपः ।
दक्षोऽम्बरीषः कुकुरो रैवतश्च महायशाः ॥ १३.२७१.५३ ॥

करन्धम, नरश्रेष्ठ, नराधिप कध्मोर, दक्ष, अम्बरीष, कुकुर और महायशस्वी रैवत।

13.271.54

कुरु संवरणश्चैव मांधाता सत्यविक्रमः ।
मुचुकुन्दश्च राजर्षिर्जह्नुर्जाह्नविसेवितः ॥ १३.२७१.५४ ॥

कुरु, संवरण, मांधाता जो सत्यपराक्रमी थे, राजर्षि मुचुकुन्द, और गंगा से सेवित जह्नु।

13.271.55

आदिराजः पृथुर्वैन्यो मित्रभानुः प्रियङ्करः ।
त्रसद्दस्युस्तथा राजा श्वेतो राजर्षिसत्तमः ॥ १३.२७१.५५ ॥

आदिराज पृथु वैन्य, मित्रभानु और प्रियंकर, राजा त्रसद्दस्यु तथा श्वेत, जो राजर्षियों में श्रेष्ठ थे।

13.271.56

महाभिषश्च विख्यातो निमी राजा तथाऽष्टकः ।
आयुः क्षुपश्च राजर्षिः कक्षेयुस्च नराधिपः ॥ १३.२७१.५६ ॥

प्रसिद्ध महाभिष, राजा निमि तथा अष्टक, राजर्षि आयु और क्षुप, तथा नराधिप कक्षेयु।

13.271.57

प्रतर्दनो दिवोदासः सुदासः कोसलेश्वरः ।
ऐलो नलश्च राजर्षिर्मनुश्चैव प्रजापतिः ॥ १३.२७१.५७ ॥

प्रतर्दन, दिवोदास, सुदास जो कोसल के स्वामी थे, राजर्षि ऐल और नल, तथा प्रजापति मनु।

13.271.58

हविध्रश्च पृषध्रश्च प्रतीपः शान्तनुस्तथा ।
अजः प्राचीनबर्हिश्च तथैक्ष्वाकुर्महायशाः ॥ १३.२७१.५८ ॥

हविर्ध्र और पृषध्र, प्रतीप और शान्तनु, अज और प्राचीनबर्हि, तथा महायशस्वी इक्ष्वाकु-वंशी।

13.271.59

अनरण्यो नरपतिर्जानुजङ्घस्तथैव च ।
कक्षसेनश्च राजर्षिर्ये चान्ये चानुकीर्तिताः ॥ १३.२७१.५९ ॥

नरपति अनरण्य, जानुजङ्घ, राजर्षि कक्षसेन, तथा अन्य जिनका वर्णन किया गया।

13.271.60

कल्यमुत्थाय यो नित्यं सन्ध्ये द्वेऽस्तमयोदये ।
पठेच्छुचिरनावृत्तः स धर्मफलभाग्भवेत् ॥ १३.२७१.६० ॥

जो प्रातः उठकर सदा दोनों संध्याओं में, सूर्यास्त और सूर्योदय के समय, शुद्ध होकर इसका पाठ करता है, वह धर्म के फल का भागी होता है।

13.271.61

देवा देवर्षयश्चैव स्तुता राजर्षयस्तथा ।
पुष्टिमायुर्यशः स्वर्गं विधास्यन्ति ममेश्वराः ॥ १३.२७१.६१ ॥

देवता, देवर्षि और राजर्षि, जिनकी स्तुति की गई है, वे सभी मेरे ईश्वर मुझे पुष्टि, आयु, यश और स्वर्ग प्रदान करेंगे।

13.271.62

मा विघ्नं मा च मे पापं मा च मे परिपन्थिनः ।
ध्रुवो जयो मे नित्यः स्यात्परत्र च शुभा गतिः ॥ १३.२७१.६२ ॥

मेरे लिए विघ्न न हो, पाप न हो, और मेरे शत्रु न हों। मेरी विजय सदा निश्चित रहे, और परलोक में भी मेरी गति शुभ हो।

13.271.63

पालय त्वं प्रजाः सर्वाः शान्तात्मा त्वनुशासिता ।
द्वैपायनः स्वयंचक्षुः कृष्णस्तेऽस्तु परायणम् ॥ १३.२७१.६३ ॥

तुम शान्तचित्त और उपदेशित होकर सभी प्रजाओं का पालन करो। द्वैपायन (व्यास) स्वयं-दृष्टा हैं, और कृष्ण तुम्हारे आश्रय हों।

13.271.64

इत्युक्त्वोपासनार्थाय विरराम महामतिः ॥ १३.२७१.६४ ॥

ऐसा कहकर उपासना के लिए वह महामति चुप हो गए।