ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.273
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.273.1
ततः कुन्तीसुतो राजा पौरजानपदं जनम् ।
पूजयित्वा यथान्यायमनुजज्ञे गृहान्प्रति ॥ १३.२७३.१ ॥
ଏଥର କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ରାଜା ନଗରବାସୀ ଓ ଗ୍ରାମବାସୀ ଲୋକଙ୍କୁ ଯଥୋଚିତ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ନିଜ ନିଜ ଘରକୁ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ।
13.273.2
सान्त्वयामास नारीश्च हतपुत्रा हतेश्वराः ।
विपुलैरर्थदानैः स तदा पाण्डुसुतो नृपः ॥ १३.२७३.२ ॥
ସେତେବେଳେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ସେହି ପୁତ୍ର ରାଜା ପୁତ୍ର ଓ ସ୍ୱାମୀ ହରାଇଥିବା ନାରୀମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଚୁର ଧନଦାନ ଦେଇ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ।
13.273.3
सोभिषिक्तो महाप्राज्ञः प्राप्य राज्यं युधिष्ठिरः ।
अवस्थाप्य नरश्रेष्ठः सर्वाः स्वप्रकृतीस्तथा ॥ १३.२७३.३ ॥
ଅଭିଷିକ୍ତ, ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାଜ୍ୟ ପାଇ ନିଜ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ସେହିପରି ସ୍ଥିର କଲେ।
13.273.4
द्विजेभ्यो बलमुख्येभ्यो नैगमेभ्यश्च सर्वशः ।
प्रतिगृह्याशिषो मुख्यास्तथा धर्मभृतांवरः ॥ १३.२७३.४ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପ୍ରଧାନ ସେନାପତି ଓ ବଣିକ ସଂଘଙ୍କଠାରୁ ସର୍ବପ୍ରକାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶୀର୍ବାଦ ଗ୍ରହଣ କରି, ଧର୍ମଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସେହିପରି କଲେ।
13.273.5
उषित्वा शर्वरीः श्रीमान्पञ्चाशन्नगरोत्तमे ।
समयं कौरवाग्र्यस्य सस्मार पुरुषर्षभः ॥ १३.२७३.५ ॥
ଶ୍ରୀମାନ୍ ପୁରୁଷର୍ଷଭ ସେହି ଉତ୍ତମ ନଗରରେ ପଚାଶ ରାତ୍ରି ବାସ କରି କୌରବାଗ୍ର୍ୟଙ୍କ ସଙ୍କଳ୍ପକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ।
13.273.6
स निर्ययौ जगपुराद्यजकैः परिवारितः ।
दृष्ट्वा निवृत्तमादित्यं प्रवृत्तं चोत्तरायणम् ॥ १३.२७३.६ ॥
ଯଜ୍ଞକାରୀ ପୁରୋହିତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ ସେ ନଗରରୁ ବାହାରିଲେ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଫେରି ଉତ୍ତରାୟଣ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବାର ଦେଖିଲେ।
13.273.7
घृतं माल्यं च गन्धांश्च क्षौमाणि च युधिष्ठिरः ।
चन्दनागरुमुख्यानि तथा कालगरूणि च ॥ १३.२७३.७ ॥
ଘିଅ, ମାଳା, ସୁଗନ୍ଧ ଓ ରେଶମୀ ବସ୍ତ୍ର, ଯୁଧିଷ୍ଠିର — ଚନ୍ଦନ, ଅଗରୁ ପ୍ରଭୃତି ମୁଖ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଏବଂ କଳା ଅଗରୁ ମଧ୍ୟ।
13.273.8
प्रस्थाप्यच पूर्वं कौन्तेयो भीष्मसंस्करणाय वै ।
माल्यानि च वरार्हाणि रत्नानि विविधानि च ॥ १३.२७३.८ ॥
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ପୂର୍ବରୁ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଅନ୍ତ୍ୟେଷ୍ଟି ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟ ମାଳା ଓ ବିବିଧ ରତ୍ନ ପଠାଇଥିଲେ।
13.273.9
धृतराष्ट्रं पुरुस्कृत्य गान्धारीं च यशस्विनीम् ।
मातरं च पृथां धामान्भ्रातॄंश्च पुरुषर्षंभान् ॥ १३.२७३.९ ॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଆଗେ ରଖି, ଯଶସ୍ବିନୀ ଗାନ୍ଧାରୀ ଓ ମାତା ପୃଥାଙ୍କୁ, ତେଜସ୍ୱୀ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଓ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କୁ (ସାଥେ ନେଇ)।
13.273.10
जनार्दनेनानुगतो विदुरेण च धीमता ।
युयुत्सुना च कौरव्यो युयुधानेन चाभिभो ॥ १३.२७३.१० ॥
ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନୁସୃତ; ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଦୁର, ଯୁଯୁତ୍ସୁ ଓ କୌରବ ଯୁଯୁଧାନଙ୍କ ସହିତ — ହେ ସମର୍ଥ।
13.273.11
महता राजभोगेन पारिबर्हेण संवृतः ।
स्तूयमानो महातेजा भीष्मिस्याग्नीननुव्रजन् ॥ १३.२७३.११ ॥
ମହାନ ରାଜବୈଭବ ଓ ପରିବାରରେ ଘେରା, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଅଗ୍ନି ପଛରେ ଚାଲି।
13.273.12
निश्चक्राम पुरात्तस्माद्यथा देवपतिस्तथा ।
आससाद कुरुक्षेत्रे ततः शान्तनवं नृपः ॥ १३.२७३.१२ ॥
ସେ ସେହି ନଗରରୁ ଦେବପତି (ଇନ୍ଦ୍ର) ପରି ବାହାରିଲେ; ତା'ପରେ ରାଜା କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର (ଭୀଷ୍ମ)ଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
13.273.13
उपास्यमानं व्यासेन पाराशर्येण धीमता ।
नारदेन च राजर्षे देवलेनासितेन च ॥ १३.२७३.१३ ॥
ବୁଦ୍ଧିମାନ ପରାଶରପୁତ୍ର ବ୍ୟାସ, ନାରଦ, ଦେବଳ ଓ ଅସିତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ହୋଇ, ହେ ରାଜର୍ଷି।
13.273.14
हतशिष्टैर्नृपैस्चान्यैर्नानादेशसमागतैः ।
रक्षिभिश्च महात्मानं रक्ष्यमाणं समन्ततः ॥ १३.२७३.१४ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ବଞ୍ଚିଥିବା ରାଜାମାନେ, ନାନା ଦେଶରୁ ଆସିଥିବା ଅନ୍ୟମାନେ ଓ ପ୍ରହରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଶରୁ ରକ୍ଷିତ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ।
13.273.15
शयानं वीरशयने ददर्श नृपतिस्ततः ।
ततो रथादवारोहद्धातृभिः सह धर्मराट् ॥ १३.२७३.१५ ॥
ବୀରଶଯ୍ୟାରେ ଶୟନ କରିଥିବା ତାଙ୍କୁ ରାଜା ଦେଖିଲେ। ତା'ପରେ ଧର୍ମରାଜ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହ ରଥରୁ ଓହ୍ଲାଇଲେ।
13.273.16
अभिवाद्याथ कौन्तेयः पितामहमरिंदमम् ।
द्वैपायनादीन्विप्रांश्च तैश्च प्रत्यभिनन्दितः ॥ १३.२७३.१६ ॥
ତା'ପରେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଶତ୍ରୁଦମନ ପିତାମହ ଓ ଦ୍ୱୈପାୟନ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ; ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସେ ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ।
13.273.17
ऋत्विग्भिर्ब्रह्मकल्पैश्च भ्रातृभिः सह धर्मजः ।
आसाद्य शरतल्पस्थमृषिभिः परिवारितम् ॥ १३.२७३.१७ ॥
ଋତ୍ୱିକ୍ ଓ ବ୍ରହ୍ମତୁଲ୍ୟ ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ଧର୍ମପୁତ୍ର ଶରଶଯ୍ୟାରେ ଥିବା ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ହୋଇଥିବା ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
13.273.18
अब्रवीद्भरतश्रेष्ठं धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
भ्रातृभिः सह कौरव्यः शयानं निम्नगासुतम् ॥ १३.२७३.१८ ॥
ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ କୌରବ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଶୟନ କରିଥିବା ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନଦୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।
13.273.19
युधिष्ठिरोऽहं नृपते नमस्ते जाह्नवीसुत ।
शृणोषि चेन्महाबाहो ब्रूहि किं करवाणि ते ॥ १३.२७३.१९ ॥
ମୁଁ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ହେ ରାଜନ୍, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ହେ ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର, ଆପଣ ଯଦି ଶୁଣୁଛନ୍ତି, ହେ ମହାବାହୁ, କୁହନ୍ତୁ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ କ'ଣ କରିବି।
13.273.20
प्राप्तोस्मि समये राजन्नग्नीनादाय ते विभो ।
आचार्यान्ब्राह्मणांश्चैव ऋत्विजो भ्रातरश्च मे ॥ १३.२७३.२० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ହେ ବିଭୁ, ଠିକ୍ ସମୟରେ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ନେଇ ମୁଁ ପହଞ୍ଚିଛି; ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଋତ୍ବିଜ୍ ଏବଂ ମୋ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସାଙ୍ଗରେ ଆଣିଛି।
13.273.21
पुत्रश्च ते महातेजा धृतराष्ट्रो जनेश्वरः ।
उपस्थितः सहामात्यो वासुदेवश्च वीर्यवान् ॥ १३.२७३.२१ ॥
ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ଜନେଶ୍ୱର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଅମାତ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ପରାକ୍ରମୀ ବାସୁଦେବ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
13.273.22
हतशिष्टाश्च राजानः सर्वे च कुरुजाङ्गलाः ।
तान्पश्य नरशार्दूल समुन्मीलय लोचने ॥ १३.२७३.२२ ॥
ମୃତ୍ୟୁରୁ ବଞ୍ଚିଥିବା ରାଜାମାନେ ଏବଂ କୁରୁ-ଜାଙ୍ଗଳର ସମସ୍ତ ଲୋକ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି; ହେ ନରଶାର୍ଦୂଳ, ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତୁ, ଆପଣଙ୍କ ଆଖି ଖୋଲନ୍ତୁ।
13.273.23
यच्चेह किञ्चित्कर्तव्यं तत्सर्वं प्रापितं मया ।
यथोक्तं भवता काले सर्वमेव च तत्कृतम् ॥ १३.२७३.२३ ॥
ଏଠାରେ ଯାହା କିଛି କରିବାର ଥିଲା, ସେ ସବୁ ମୁଁ ସମ୍ପନ୍ନ କରିଛି; ଆପଣ ସମୟରେ ଯାହା କହିଥିଲେ, ସବୁ ତାହା କରାଯାଇଛି।
13.273.24
एवमुक्तस्तु गाङ्गेयः कुन्तीपुत्रेण धीमता ।
ददर्श भारतान्सर्वान्स्थितान्सम्परिवार्य ह ॥ १३.२७३.२४ ॥
ବୁଦ୍ଧିମାନ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଏହିପରି କହିବାରୁ, ଗାଙ୍ଗେୟ ଦେଖିଲେ ସବୁ ଭାରତ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି।
13.273.25
ततश्चलवपुर्भीष्मः प्रगृह्य विपुलं भुजम् ।
ओघमेघस्वरो वाग्मी काले वचनमब्रवीत् ॥ १३.२७३.२५ ॥
ତା'ପରେ କମ୍ପିତ ଶରୀର ଭୀଷ୍ମ ନିଜର ବିଶାଳ ବାହୁ ଉଠାଇ, ମେଘଗର୍ଜନ ପରି ସ୍ୱରରେ, ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
13.273.26
दिष्ट्या प्राप्तोसि कौन्तेय सहामात्यो युधिष्ठिर ।
परिवृत्तो हि भगवान्सहस्रांशुर्दिवाकरः ॥ १३.२७३.२६ ॥
ହେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ପହଞ୍ଚିଛ; ସହସ୍ର କିରଣ ଭଗବାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏବେ ଫେରିଛନ୍ତି।
13.273.27
अष्टपञ्चाशतं रात्र्यः शयानस्याद्य मे गताः ।
शरेषु निशिताग्नेषु यथा वर्षशतं तथा ॥ १३.२७३.२७ ॥
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅଗ୍ନି ପରି ଶରଶଯ୍ୟାରେ ଶୟନ କରିଥିବା ମୋର ଆଜି ଅଠାବନ ରାତି ଅତିବାହିତ ହୋଇଛି; ତାହା ଶହେ ବର୍ଷ ପରି ଗଲା।
13.273.28
माघोऽयं समनुप्राप्तो मासः पुण्यो युधिष्ठिर ।
त्रिभागशेषः पक्षोऽयं शुक्लो भवितुमर्हति ॥ १३.२७३.२८ ॥
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଏହି ପୁଣ୍ୟ ମାଘ ମାସ ଆସିଛି; ଏହି ପକ୍ଷର ତିନି ଭାଗ ବାକି ଅଛି; ଏହା ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ହେବାର ଯୋଗ୍ୟ।
13.273.29
एवमुक्त्वा तु गाङ्गेयो धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
धृतराष्ट्रमथामन्त्र्य काले वचनमब्रवीत् ॥ १३.२७३.२९ ॥
ଏହା କହି ଗାଙ୍ଗେୟ ଭୀଷ୍ମ ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଓ ପରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
13.273.30
राजन्विदितधर्मोसि सुनिर्णीतार्थसंशयः ।
बहुश्रुता हि ते विप्रा बहवः पर्युपासिताः ॥ १३.२७३.३० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତୁମେ ଧର୍ମ ଜାଣିଛ; ତୁମର ଅର୍ଥ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସନ୍ଦେହ ଭଲ ଭାବରେ ନିର୍ଣ୍ଣୀତ ହୋଇଛି; ବହୁଶ୍ରୁତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛନ୍ତି ଏବଂ ଅନେକେ ତୁମର ସେବା କରିଛନ୍ତି।
13.273.31
वेद शास्त्राणि सूक्ष्माणि धर्मांश्च मनुजेश्वर ।
वेदांश्च चतुरः सर्वान्षडङ्गैरुपबृंहितान् ॥ १३.२७३.३१ ॥
ହେ ମନୁଜେଶ୍ୱର, ତୁମେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ବେଦଶାସ୍ତ୍ର ଓ ଧର୍ମ ଜାଣ, ଏବଂ ଷଡ଼ଙ୍ଗରେ ପୁଷ୍ଟ ଚାରି ବେଦ ସବୁ ମଧ୍ୟ ଜାଣ।
13.273.32
न शोचितव्यं कौरव्य भवितव्यं हि तत्तथा ।
श्रुतं देवरहस्यं ते कृष्णद्वैपायनादपि ॥ १३.२७३.३२ ॥
ହେ କୌରବ୍ୟ, ଶୋକ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଯାହା ହେବାର ତାହା ସେହିପରି ହୁଏ। କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଦେବରହସ୍ୟ ଶୁଣିଛ।
13.273.33
यथा पाण्डोः सुता राजंस्तथैव तव धर्मतः ।
तान्पालय स्थितो धर्मे गुरुशुश्रूषणे रतान् ॥ १३.२७३.३३ ॥
ହେ ରାଜନ, ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଯେପରି, ସେହିପରି ଧର୍ମତଃ ସେମାନେ ତୁମରୁ ମଧ୍ୟ ପୁତ୍ର। ଧର୍ମରେ ସ୍ଥିତ ରହି, ଗୁରୁସେବାରେ ରତ ସେମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର।
13.273.34
धर्मराजो हि शुद्धात्मा निदेशे स्थास्यते तव ।
आनृशंस्यपरं ह्येन जानामि गुरुवत्सलम् ॥ १३.२७३.३४ ॥
ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା; ସେ ତୁମ ଆଦେଶରେ ସ୍ଥିର ରହିବେ। ସେ କରୁଣାପରାୟଣ ଓ ଗୁରୁବତ୍ସଳ ବୋଲି ମୁଁ ଜାଣେ।
13.273.35
तव पुत्रा दुरात्मानः क्रोधलोभपरायणाः ।
ईर्ष्याभिभूता दुर्वृत्तास्तान्न शोचितुमर्हसि ॥ १३.२७३.३५ ॥
ତୁମ ପୁତ୍ରମାନେ ଦୁରାତ୍ମା; କ୍ରୋଧ ଓ ଲୋଭରେ ନିରତ, ଈର୍ଷ୍ୟାରେ ଅଭିଭୂତ, ଦୁର୍ବୃତ୍ତ। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ଶୋକ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
13.273.36
एतावधुक्त्वा वचनं धृतराष्ट्रं मनीषिणम् ।
वासुदेवं महाबाहुमभ्यभाषय कौरवः ॥ १३.२७३.३६ ॥
ଏତିକି କହି କୌରବ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସହ କଥା ସାରି, ତା'ପରେ ମହାବାହୁ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।
13.273.37
भगवन्देवदेवेश सुरासुरनमस्कृत ।
त्रिविक्रम नमस्तुभ्यं शङ्खचक्रगदाधर ॥ १३.२७३.३७ ॥
ହେ ଭଗବାନ, ଦେବଦେବ, ଈଶ, ସୁର ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନମସ୍କୃତ, ତ୍ରିବିକ୍ରମ, ଶଙ୍ଖ-ଚକ୍ର-ଗଦାଧର, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
13.273.38
वासुदेवो हिरण्यात्मा पुरुषः सविता विराद् ।
जीवभूतोऽनुरूपस्त्वं परमात्मा सनातनः ॥ १३.२७३.३८ ॥
ଆପଣ ବାସୁଦେବ, ହିରଣ୍ୟାତ୍ମା, ପୁରୁଷ, ସବିତା, ବିରାଟ୍; ଜୀବରୂପ ହେଲେ ବି ଆପଣ ଅନୁରୂପ, ଆପଣ ସନାତନ ପରମାତ୍ମା।
13.273.39
त्वद्भक्तं त्वद्गतिं शान्तमुदारमपरिग्रहम् ।
त्रायस्व पुण्डरीकाक्ष पुरुषोत्तम नित्यशः।
अनुजानीहि मां कृष्ण वैकुण्ठ पुरुषोत्तम ॥ १३.२७३.३९ ॥
ଆପଣଙ୍କ ଭକ୍ତ, ଆପଣ ଯାହାର ଗତି, ଶାନ୍ତ, ଉଦାର, ଅପରିଗ୍ରହୀ ତାହାକୁ ସର୍ବଦା ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ହେ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ। ହେ କୃଷ୍ଣ, ହେ ବୈକୁଣ୍ଠ, ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତୁ।
13.273.40
रक्ष्याश्च ते पाण्डवेया भवान्येषां परायणम् ।
उक्तवानस्मि दुर्बद्धिं मन्दं दुर्योधनं तदा ॥ १३.२७३.४० ॥
ଆପଣଙ୍କ ପାଣ୍ଡବ ପୁତ୍ରମାନେ ରକ୍ଷଣୀୟ; ଆପଣ ହିଁ ସେମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ। ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି, ମୂଢ଼ ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କୁ କହିଥିଲି।
13.273.41
यतः कृष्णस्ततो धर्मो यतो धर्मस्ततो जयः ।
वासुदेवेन तीर्थेन पुत्र संशाम्य पाण्डवैः ॥ १३.२७३.४१ ॥
ଯେଉଁଠି କୃଷ୍ଣ, ସେଇଠି ଧର୍ମ; ଯେଉଁଠି ଧର୍ମ, ସେଇଠି ଜୟ। ପୁତ୍ର, ବାସୁଦେବଙ୍କ ପଥରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ସନ୍ଧି କର।
13.273.42
सन्धानस्य परः कालस्तवेति च पुनःपुनः ।
न च मे तद्वचो मूढः कृतवान्स सुमन्दधीः।
घातयित्वेह पृथिवीं ततः स निधनं गतः ॥ १३.२७३.४२ ॥
'ଏହା ହିଁ ତୁମ ପାଇଁ ସନ୍ଧିର ଉତ୍ତମ ସମୟ' ବୋଲି ମୁଁ ବାରମ୍ବାର କହିଲି; କିନ୍ତୁ ସେ ମୂଢ଼, ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି ମୋ କଥା ମାନିଲା ନାହିଁ; ଏ ପୃଥିବୀକୁ ସଂହାର କରାଇ ସେ ନିଜେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲା।
13.273.43
त्वां तु जानाम्यहं देवं पुराणमृषिसत्तमम् ।
नरेण सहितं देव बदर्यां सुचिरोषितम् ॥ १३.२७३.४३ ॥
ହେ ଦେବ, ମୁଁ ଜାଣେ ଆପଣ ପୁରାତନ ଦେବ, ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ; ନରଙ୍କ ସହ ବଦରୀରେ ଆପଣ ବହୁକାଳ ବାସ କରିଥିଲେ।
13.273.44
तथा मे नारदः प्राह व्यासश्च सुमहातपाः ।
नरनारायणावेतौ सम्भूतौ मनुजेष्विति ॥ १३.२७३.४४ ॥
ନାରଦ ମୋତେ ଏହିପରି କହିଥିଲେ, ମହାତପସ୍ୱୀ ବ୍ୟାସ ମଧ୍ୟ; ଏହି ନର-ନାରାୟଣ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମିଛନ୍ତି।
13.273.45
स मां त्वमनुजानीहि कृष्ण मोक्ष्ये कलेवरम् ।
त्वयाऽहं समनुज्ञातो गच्छेयं परमां गतिम् ॥ १३.२७३.४५ ॥
ତେଣୁ ହେ କୃଷ୍ଣ, ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତୁ; ମୁଁ ଏ ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରିବି। ଆପଣଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ମୁଁ ପରମ ଗତି ପାଇବି।
13.273.46
अनुजानामि भीष्म त्वां वसून्प्राप्नुहि पार्थिव ।
न तेऽस्ति वृजिनं किञ्चिच्छुद्धात्मैश्वर्यसंयुतः ॥ १३.२७३.४६ ॥
ହେ ଭୀଷ୍ମ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦିଏ; ହେ ରାଜନ, ବସୁମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କଠାରେ କୌଣସି ପାପ ନାହିଁ; ଆପଣ ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ଓ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ।
13.273.47
पितृभक्तोसि राजर्षे मार्कण्डेय इवापरः ।
तेन मृत्युस्तव वशे स्थितो भृत्य इवानतः ॥ १३.२७३.४७ ॥
ହେ ରାଜର୍ଷି, ଆପଣ ପିତୃଭକ୍ତ, ଯେମିତି ଆଉ ଜଣେ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ; ସେଥିପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ ଆପଣଙ୍କ ବଶରେ ବିନମ୍ର ଦାସ ପରି ଠିଆ ହୋଇଛି।
13.273.48
एवमुक्तस्तु गाङ्गेयः पाण्डवानिदमब्रवीत् ।
धृतराष्ट्रमुखांश्चापि सर्वांश्च सुहृदस्तथा ॥ १३.२७३.४८ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବା ପରେ ଗାଙ୍ଗେୟ ଭୀଷ୍ମ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ; ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ସମସ୍ତ ସୁହୃଦମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।
13.273.49
प्राणानुत्स्रष्टुमिच्छामि तत्रानुज्ञातुमर्हथ ।
सत्येषु यतितव्यं वः सत्यं हि परमं बलम् ॥ १३.२७३.४९ ॥
ମୁଁ ଏବେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି; ସେଥିପାଇଁ ଆପଣମାନେ ଅନୁମତି ଦେବାର ଯୋଗ୍ୟ। ଆପଣମାନେ ସତ୍ୟ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ସତ୍ୟ ହିଁ ପରମ ବଳ।
13.273.50
आनृशंस्यपरैर्भाव्यं सदैव नियतात्मभिः ।
ब्रह्मण्यैर्धर्मशीलैश्च तपोनित्यैश्च भारताः ॥ १३.२७३.५० ॥
ହେ ଭରତବଂଶୀୟଗଣ, ଆପଣମାନେ ସର୍ବଦା କରୁଣାରେ ରତ, ସଂଯତ ମନ, ବ୍ରାହ୍ମଣ-ଭକ୍ତ, ଧର୍ମଶୀଳ ଏବଂ ନିତ୍ୟ ତପସ୍ୟାରେ ଲୀନ ରହିବା ଉଚିତ।
13.273.51
इत्युक्त्वा सुहृदः सर्वांस्तथा सम्पूज्य चैव ह ।
धनं बहुविधं राजन्दत्त्वा नित्यं द्विजातिषु।
पुनरेवाब्रवीद्धीमान्युधिष्ठिरमिदं वचः ॥ १३.२७३.५१ ॥
ଏହା କହି, ସମସ୍ତ ସୁହୃଦଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ହେ ରାଜନ୍, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ବହୁବିଧ ଧନ ଦେଇ, ପୁଣି ସେହି ବୁଦ୍ଧିମାନ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଏହି ବଚନ କହିଲେ।
13.273.52
ब्राह्मणाश्चैव ते नित्यं प्राज्ञाश्चैव विशेषतः ।
आचार्या ऋत्विजश्चैव पूजनीया जनाधिप ॥ १३.२७३.५२ ॥
ହେ ଜନାଧିପ, ଆପଣଙ୍କର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ବିଶେଷତଃ ପ୍ରାଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଋତ୍ବିଜମାନେ ସର୍ବଦା ପୂଜନୀୟ।