ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.274
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.274.1
एवमुक्त्वा कुरून्सर्वान्भीष्मः शान्तनवस्तदा ।
तूष्णीं बभूव कौरव्यः स मुहूर्तमरिंदम ॥ १३.२७४.१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਕੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਉਦੋਂ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਅਰਿੰਦਮ।
13.274.2
धारयामास चात्मानं धारणासु यथाक्रमम् ।
तस्योर्ध्वमगमन्प्राणाः सन्निरुद्धा महात्मनः ॥ १३.२७४.२ ॥
ਉਸਨੇ ਧਾਰਣਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਟਿਕਾਈ ਰੱਖਿਆ; ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੁਕ ਕੇ ਉੱਪਰ ਚਲੇ ਗਏ।
13.274.3
इदमाश्चर्यमासीच्च मध्ये तेषां महात्मनाम् ।
सहितैर्ऋषिभिः सर्वैस्तदा व्यासादिभिः प्रभो ॥ १३.२७४.३ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਆਸ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਦੋਂ ਇਹ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ।
13.274.4
यद्यन्मुञ्चति गात्रं हि स शन्तनुसुतस्तदा ।
तत्तद्विशल्यमभवद्योगयुक्तस्य वै क्रमात्।
क्षणेन प्रेक्षतां तेषां विशल्यः सोऽभवत्तदा ॥ १३.२७४.४ ॥
ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਿਹੜਾ ਜਿਹੜਾ ਅੰਗ ਛੱਡਦਾ ਗਿਆ, ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਉਸਦੇ ਉਹ ਉਹ ਅੰਗ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਤੀਰਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਏ; ਵੇਖਦਿਆਂ ਵੇਖਦਿਆਂ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੀਰਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ।
13.274.5
तद्दृष्ट्वा विस्मिताः सर्वे वासुदेवपुरोगमाः ।
सह तैर्मुनिभिः सर्वैस्तदा व्यासादिभिर्नृप ॥ १३.२७४.५ ॥
ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ; ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਮੁਨੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਵਿਆਸ ਆਦਿ ਸਮੇਤ, ਹੇ ਰਾਜਨ।
13.274.6
सन्निरुद्धस्तु तेनात्मा सर्वेष्वायतनेषु च ।
जगाम भित्त्वा मूर्धानं दिवमभ्युत्पपात ह ॥ १३.२७४.६ ॥
ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ-ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਕਿਆ ਆਤਮਾ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਉੱਪਰ ਉੱਡ ਗਿਆ।
13.274.7
देवदुन्दुभिनादश्च पुष्पवर्षैः सहाभवत् ।
सिद्धा ब्रह्मर्षयश्चैव सादुसाध्विति हर्षिताः ॥ १३.२७४.७ ॥
ਦੇਵ-ਦੁੰਦੁਭੀ ਦਾ ਨਾਦ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ; ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀ 'ਸਾਧੂ, ਸਾਧੂ' ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ।
13.274.8
महोल्केव च भीष्मस्य मूर्धदेशाज्जनाधिप ।
निःसृकत्याकाशमाविश्य क्षणेनान्तरधीयत ॥ १३.२७४.८ ॥
ਹੇ ਜਨਾਧਿਪ, ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਉਲਕਾ ਨਿਕਲ ਕੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਲੋਪ ਹੋ ਗਈ।
13.274.9
एवं स राजशार्दूल नृपः शान्तनवस्तदा ।
समयुज्यत लोकैः स्वैर्भरतानां कुलोद्वहः ॥ १३.२७४.९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸ਼ਾਂਤਨਵ ਰਾਜਾ, ਭਰਤਾਂ ਦੇ ਕੁਲ ਦਾ ਬੋਝ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜਾ ਮਿਲਿਆ।
13.274.10
ततस्त्वादाय दारूणि गन्धांश्च विविधान्बहून् ।
चितां चक्रुर्महात्मानः पाण्डवा विदुरस्तथा।
युयुत्सुश्चापि कौरव्यं प्रेक्षकास्त्वितरेऽभवन् ॥ १३.२७४.१० ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਲੱਕੜਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੁਗੰਧ ਪਦਾਰਥ ਲਿਆ ਕੇ ਚਿਤਾ ਬਣਾਈ; ਯੁਯੁਤਸੂ ਵੀ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਰਸ਼ਕ ਬਣੇ ਰਹੇ।
13.274.11
युधिष्ठिरश्च गाङ्गेयं धृतराष्ट्रश्च दुःखितौ ।
छादयामासतुरुभौ क्षौमेर्माल्यैश्च कौरवम् ॥ १३.२७४.११ ॥
ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੋਵੇਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਗਾਂਗੇਯ ਕੌਰਵ ਨੂੰ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ।
13.274.12
धारयामास तस्याथ युयुत्सुश्छत्रमुत्तमम् ।
चामरे व्यजने शुभ्रे भीमसेनार्जुनावुभौ।
उष्णीषे परिगृह्णीतां माद्रीपुत्रावुभौ तथा ॥ १३.२७४.१२ ॥
ਫਿਰ ਯੁਯੁਤਸੂ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਉੱਤਮ ਛੱਤਰ ਫੜਿਆ; ਭੀਮਸੇਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਚਿੱਟੇ ਚਾਮਰ ਅਤੇ ਪੱਖੇ ਫੜੇ; ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਪੱਗਾਂ ਸੰਭਾਲੀਆਂ।
13.274.13
युधिष्ठिरेण सहितो धृतराष्ट्रश्च पादतः ।
वृद्धा स्त्रियः कौरवाणां भीष्मं कुरुकुलोद्वहम्।
तालवृन्तान्युपादाय पर्यवीजन्त सर्वशः ॥ १३.२७४.१३ ॥
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨਾਲ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਵੀ ਪੈਦਲ ਤੁਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਕੌਰਵਾਂ ਦੀਆਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤਾਂ ਕੁਰੂ ਕੁਲ ਦਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਤਾੜ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਪੱਖਿਆਂ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਹਵਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
13.274.14
ततोस्य विदिवच्चक्रुः पितृमेधं महात्मनः ।
याजका जुहुवुश्चाग्नौ जगुः सामानि समागाः ॥ १३.२७४.१४ ॥
ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹਾਤਮਾ ਦਾ ਪਿਤ੍ਰਮੇਧ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤਾ। ਯਾਜਕਾਂ ਨੇ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਆਹੂਤੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਾਮ ਗਾਇਆ।
13.274.15
ततश्चन्दनकाष्ठैश्च तथा कालीयकैरपि ।
कालागुरुप्रभृतिभिर्गन्धैश्चोच्चावच्चैस्तथा ॥ १३.२७४.१५ ॥
ਫਿਰ ਚੰਦਨ ਦੀ ਲੱਕੜੀ, ਕਾਲੀਯਕ ਅਤੇ ਕਾਲਾਗੁਰੂ ਆਦਿ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਨਾਲ (ਚਿਤਾ ਸਜਾਈ ਗਈ)।
13.274.16
समवच्छाद्य गाङ्गेयं सम्प्रज्वाल्य हुताशनम् ।
अपसव्यमकुर्वन्त धृतराष्ट्रमुखाश्चिताम् ॥ १३.२७४.१६ ॥
ਗਾਂਗੇਯ (ਭੀਸ਼ਮ) ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢਕ ਕੇ, ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਲ ਕੇ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਿਤਾ ਦੀ ਅਪਸਵਿਆ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕੀਤੀ।
13.274.17
संस्कृत्य च कुरुश्रेष्ठं गाङ्गेयं कुरुसत्तमाः ।
जग्मुर्भागीरथीं पुण्यामृषिजुष्टां कुरूद्वहाः ॥ १३.२७४.१७ ॥
ਕੁਰੂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਗਾਂਗੇਯ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਕੁਰੂ ਕੁਲ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁਰਖ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਤ ਪਵਿੱਤਰ ਭਾਗੀਰਥੀ (ਗੰਗਾ) ਵੱਲ ਗਏ।
13.274.18
अनुगम्यमाना व्यासेन नारदेनासितेन च ।
कृष्णेन भरतस्त्रीभिर्ये च पौराः समागताः ॥ १३.२७४.१८ ॥
ਵਿਆਸ, ਨਾਰਦ ਅਤੇ ਅਸਿਤ (ਦੇਵਲ) ਦੇ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਭਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਨਗਰ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ (ਉਹ ਤੁਰ ਪਏ)।
13.274.19
उदकं चक्रिरे सर्वे गाङ्गेयस्य महात्मनः ।
विधिवत्क्षत्रियश्रेष्ठाः स च सर्वो जनस्तदा ॥ १३.२७४.१९ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਗੇਯ (ਭੀਸ਼ਮ) ਲਈ ਸਭ ਨੇ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਜਲ-ਤਰਪਣ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ।
13.274.20
ततो भागीरथी देवी तनयस्योदके कृते ।
उत्थाय सलिलात्तस्माद्रुदती शोकविह्वला।
परिदेवयती तत्र कौरकवानभ्यभाषत ॥ १३.२७४.२० ॥
ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਜਲ-ਤਰਪਣ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਭਾਗੀਰਥੀ ਦੇਵੀ ਉਸ ਜਲ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਠੀ; ਰੋਂਦੀ ਹੋਈ, ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਉੱਥੇ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਦਿਆਂ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲੀ।
13.274.21
निबोधत यथावृत्तमुच्यमानं मया नृपाः ।
राजवृत्तेन सम्पन्नः प्रज्ञयाभिजनेन च।
सत्कर्ता कुरुवृद्धानां पितृभक्तो दृढव्रतः ॥ १३.२७४.२१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਿਓ, ਜਿਵੇਂ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ ਉਹ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸੁਣੋ। ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਵਰਗੇ ਆਚਰਣ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਕੁਲ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਸਨ; ਕੁਰੂ ਵੱਡਿਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਭਗਤ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਸਨ।
13.274.22
जामदग्न्येन रामेण यः पुरा न पराजितः ।
दिव्यैरस्त्रैर्महावीर्यः स हतोऽद्य शिखण्डिना ॥ १३.२७४.२२ ॥
ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਾਰੇ ਸਨ, ਉਹ ਮਹਾਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਅੱਜ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ।
13.274.23
अश्मसारमयं नूनं हृदयं मम पार्थिवाः ।
अपश्यन्त्याः प्रियं पुत्रं यन्न दीर्यति मेऽद्य वै ॥ १३.२७४.२३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਿਓ, ਯਕੀਨਨ ਮੇਰਾ ਹਿਰਦਾ ਪੱਥਰ ਦੇ ਸਾਰ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਦਿਆਂ ਵੀ ਅੱਜ ਉਹ ਫਟਦਾ ਨਹੀਂ।
13.274.24
समेतं पार्थिवं क्षत्रं काशिपुर्यां स्वयंपरे ।
विजित्यैकरथेनाजौ कन्याश्चायं जहारह ॥ १३.२७४.२४ ॥
ਕਾਸ਼ੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸਵੈਂਵਰ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਰਥ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਲਿਆ ਸੀ।
13.274.25
यस्य नास्ति बले तुल्यः पृथिव्यामपि कश्चन ।
हतं शिखण्डिना श्रुत्वा यन्न दीर्यति मे मनः ॥ १३.२७४.२५ ॥
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਬਲ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੇ ਮਾਰਿਆ — ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ ਮੇਰਾ ਮਨ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਫਟਦਾ?
13.274.26
जामदग्न्यः कुरुक्षेत्रे युधि येन महात्मना ।
पीडितो नातियत्नेन स हतोऽद्य शिखण्डिना ॥ १३.२७४.२६ ॥
ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਮਹਾਤਮਾ ਜਾਮਦਗਨਯ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਵੱਡੇ ਯਤਨ ਦੇ ਵੀ ਦਬਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਅੱਜ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
13.274.27
एवंविधं बहु तदा विलन्पतीं नहानदीम् ।
आश्वासयामास तदा साम्ना दामोदरो विभुः ॥ १३.२७४.२७ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਹੀ ਨਦੀ ਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਰਬ-ਵਿਆਪੀ ਦਾਮੋਦਰ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤਾ।
13.274.28
समाश्वसिहि भद्रे त्वं मा शुचः शुभदर्शने ।
गतः स परमं लोकं तव पुत्रो न संशयः ॥ १३.२७४.२८ ॥
ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਧੀਰਜ ਰੱਖ; ਸੋਗ ਨਾ ਕਰ, ਹੇ ਸ਼ੁਭ-ਦਰਸ਼ਨੀ। ਤੇਰਾ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਪਰਮ ਲੋਕ ਨੂੰ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
13.274.29
वसुरेष महातेजाः शापदोषेण शोभने ।
मानुषत्वमनुप्राप्तो नैनं शोचितुमर्हसि ॥ १३.२७४.२९ ॥
ਇਹ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਵਸੂ ਸਰਾਪ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਕਾਰਨ, ਹੇ ਸ਼ੋਭਨੇ, ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਤੈਨੂੰ ਉਸ ਲਈ ਸੋਗ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
13.274.30
स एष क्षत्रधर्मेण युध्यमानो रणाजिरे ।
धनंजयेन निहतो नैष देवि शिखण्डिना ॥ १३.२७४.३० ॥
ਉਹ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਰਣ-ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਲੜਦਿਆਂ ਧਨੰਜਯ (ਅਰਜੁਨ) ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹਨੂੰ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੇ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ।
13.274.31
भीष्मं हि कुरुशार्दूलमुद्यतेषु महारणे ।
न शक्तः संयुगे हन्तुं साक्षादपि शतक्रतुः ॥ १३.२७४.३१ ॥
ਮਹਾਂ ਰਣ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਸ਼ਸਤਰ ਉਠੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਸਾਖਿਆਤ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਇੰਦਰ ਵੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ ਸੀ।
13.274.32
स्वच्छन्दतस्तव सुतो गतः स्वर्गं शुभानने ।
न शक्ता विनिहन्तुं हि रणे तं सर्वदेवताः ॥ १३.२७४.३२ ॥
ਹੇ ਸ਼ੁਭਾਨਨੇ, ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਗਿਆ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ ਸਨ।
13.274.33
तस्मान्मा त्वं सरिच्छ्रेष्ठे शोचस्य कुरुनन्दनम् ।
वसूनेष गतो देवि पुत्रस्ते विज्वरा भव ॥ १३.२७४.३३ ॥
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕੁਰੂ-ਨੰਦਨ ਲਈ ਸੋਗ ਨਾ ਕਰ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਵਸੂਆਂ ਕੋਲ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਸੋਗ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾ।
13.274.34
इत्युक्ता सा तु कृष्णेन व्यासेन तु सरिद्वरा ।
त्यक्त्वा शोकं महाराज स्वं वार्यवततार ह ॥ १३.२७४.३४ ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਿਆਸ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਸ ਨੇ ਸੋਗ ਤਿਆਗ ਕੇ ਆਪਣੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਗਈ।
13.274.35
सत्कृत्य ते तां सरितं ततः कृष्णमुखा नृप ।
अनुज्ञातास्तया सर्वे न्यवर्तन्त जनाधिपाः ॥ १३.२७४.३५ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨਦੀ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਉਸਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰੇ ਜਨਾਧਿਪ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਏ।