महाभारत · अध्याय 13.28
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.28.1
पितामहवचः श्रुत्वा गरुडः पततांवरः ।
जगाम गोकुलं किञ्चिन्नवनीतजिहीर्षया ॥ १३.२८.१ ॥
पितामहांचे वचन ऐकून पक्ष्यांमध्ये श्रेष्ठ असलेला गरुड लोण्याचे हरण करण्याच्या इच्छेने काही अंतरावर असलेल्या गोकुळाकडे गेला.
13.28.2
नवनीतं तथाऽपश्यन्मथितं कलशे स्थितम् ।
तदादाय ततोऽगच्छद्यतस्तद्रक्ष्यतेऽमृतम् ॥ १३.२८.२ ॥
तेथे त्याने मंथन केलेले लोणी घागरीत ठेवलेले पाहिले. ते घेऊन तो जिथे अमृत राखले जात होते तिथे गेला.
13.28.3
स तत्र गत्वा पतगस्तिर्यक्तोयं महाबलः ।
हुताशनमपक्रम्य नवनीतमपातयत् ॥ १३.२८.३ ॥
तो महाबलवान पक्षी तिथे जाऊन, वाकड्या पाण्यासारख्या अग्नीला वळसा घालून, लोणी खाली पाडला.
13.28.4
सो र्चिष्मान्मन्दवेगोऽभूत्सर्पिषा तेन तर्पितः ।
धूमकेतुर्न जज्वाल धूममेव ससर्ज ह ॥ १३.२८.४ ॥
ज्वालायुक्त तो अग्नी त्या तुपाने तृप्त होऊन मंदवेगी झाला. धूमकेतू अग्नी पेटला नाही; केवळ धूरच निर्माण केला.
13.28.5
तमतीत्याशु गरुडो हृष्टात्मा जातवेदसम् ।
रक्षांसि समतिक्रामत्पक्षवातेन पातयन् ॥ १३.२८.५ ॥
त्या अग्नीला झपाट्याने ओलांडून, आनंदित मनाचा गरुड आपल्या पंखांच्या वाऱ्याने राक्षसांना पाडत त्यांना पार करून गेला.
13.28.6
ते पतन्ति शिरोभिस्च जानुभिश्चरणैस्तथा ।
उत्सृज्य शस्त्रावरणं पक्षिपक्षसमाहताः ॥ १३.२८.६ ॥
ते डोक्यांवर, गुडघ्यांवर आणि पायांवर कोसळतात; शस्त्रे आणि कवचे टाकून, पक्ष्याच्या पंखांच्या प्रहाराने आदळलेले.
13.28.7
उत्प्लुत्य चावृतान्नागान्हत्वा चक्रं व्यतीत्य च ।
अरान्तरेण शिरसा भित्त्वा जालं समाद्रवत् ॥ १३.२८.७ ॥
उडी मारून, वेढलेल्या नागांना मारून, चक्र ओलांडून, आऱ्यांच्या मधून डोक्याने जाळे भेदून तो वेगाने पुढे गेला.
13.28.8
स भित्त्वा शिरसा जालं वज्रवेगसमो बली ।
उज्जहार ततः शीघ्रममृतं भुजगाशनः ॥ १३.२८.८ ॥
वज्राच्या वेगासमान बलवान त्याने डोक्याने जाळे भेदून, मग लगेच सर्पभक्षकाने अमृत उचलले.
13.28.9
तदादायाद्रवच्छीघ्रं गरुडः श्वसनो यथा ।
अथ सन्नाहमकरोद्वृत्रहा विबुधैः सह ॥ १३.२८.९ ॥
ते घेऊन गरुड वाऱ्यासारखा वेगाने पळाला. मग वृत्रहंता इंद्राने देवांसह कवच धारण केले.
13.28.10
ततो मातलिसंयुक्तं हरिभिः स्वर्णमालिभिः ।
आरुरोह रथं शीघ्रं सूर्याग्निसमतेजसम् ॥ १३.२८.१० ॥
मग मातलीने युक्त, सोन्याच्या माळा घातलेल्या घोड्यांनी जोडलेल्या, सूर्य व अग्नीसमान तेजस्वी रथावर तो लगेच चढला.
13.28.11
सोऽभ्यद्रवत्पक्षिराजं वृत्रहा पाकशासनः ।
उद्यम्य निशितं वज्रं वज्रहस्तो महाबलः ॥ १३.२८.११ ॥
तो वृत्रहंता पाकशासन इंद्र पक्षिराजाकडे धावला. धारदार वज्र उगारून, हातात वज्र घेतलेला तो महाबलवान होता.
13.28.12
तथैव गरुडो राजन्वज्रहस्तं समाद्रवत् ।
ततो वै मातलिं प्राह शीघ्रं वाहय वाजिनः ॥ १३.२८.१२ ॥
तसेच, हे राजा, गरुड वज्रहस्ताकडे धावला. मग तो मातलीला म्हणाला, "लवकर घोडे हाक."
13.28.13
अथ दिव्यं महाघोरं गरुडाय ससर्ज ह ।
वज्रं सहस्रनयनस्तिग्मवेगपराक्रमः ॥ १३.२८.१३ ॥
मग सहस्रनयन इंद्राने गरुडावर दिव्य आणि अतिभयंकर वज्र सोडले; त्याचा वेग आणि पराक्रम तीव्र होता.
13.28.14
उत्सिसृक्षन्तमाज्ञाय वज्रं वै त्रिदशेश्वरम् ।
तूर्णं वेगपरो भूत्वा जगाम पततांवरः ॥ १३.२८.१४ ॥
वज्र सोडण्यास उद्युक्त असलेल्या देवेश्वराला ओळखून, पक्ष्यांमध्ये श्रेष्ठ असलेला गरुड तत्काळ वेगाने पुढे गेला.
13.28.15
पितामहनिसर्गेण ज्ञात्वा लब्धवरः खगः ।
आयुधानां वरं वज्रमथ शक्रमुवाच ह ॥ १३.२८.१५ ॥
पितामह ब्रह्मदेवाच्या कृपेने वर मिळालेला तो पक्षी हे जाणून, आयुधांमध्ये श्रेष्ठ अशा वज्राबद्दल इंद्राला म्हणाला.
13.28.16
वृत्रहन्नेष वज्रस्ते वरो लब्धः पितामहात् ।
अतः सम्मानमाकाङ्क्षन्मुञ्चाम्येकं तनूरुहम् ॥ १३.२८.१६ ॥
हे वृत्रहंता! हे वज्र तुला पितामहांकडून वर म्हणून मिळाले आहे. म्हणून तुझ्या सन्मानाची इच्छा करून मी माझे एक पीस सोडतो.
13.28.17
एतेनायुधराजेन यदि शक्तोसि वृत्रहन् ।
हन्यास्त्वं परया शक्तया गच्छाम्यहमनामयः ॥ १३.२८.१७ ॥
हे वृत्रहंता! या आयुधराज वज्राने तू समर्थ असशील तर परम शक्तीने मला प्रहार कर; मी अक्षत राहून जातो.
13.28.18
तत्तु तूर्णं तदा वज्रं स्वेन वेगेन भारत ।
जघान परया शक्त्या न चैनमदहद्भृशम् ॥ १३.२८.१८ ॥
हे भारता! तेव्हा ते वज्र स्वतःच्या वेगाने त्वरेने परम शक्तीने प्रहार करते झाले; परंतु त्याला अतिशय जाळले नाही.
13.28.19
ततो देवर्षयो राजन्गच्छन्तो वै विहायसा ।
दृष्ट्वा वज्रं विवक्तं तं पक्षइपर्णेऽब्रुवन्वचः ॥ १३.२८.१९ ॥
तेव्हा हे राजा, आकाशमार्गाने जाणाऱ्या देवर्षींनी पक्ष्याच्या पिसावर वेगळे पडलेले ते वज्र पाहून हे शब्द उच्चारले.
13.28.20
सुपर्णः पक्षिगरुडो यस्य पर्णे वरायुधम् ।
विषक्तं देवराजस्य वृत्रहन्तुः सनातनम् ॥ १३.२८.२० ॥
हा पक्षी सुपर्ण गरुड आहे; त्याच्या पिसावर देवराज, वृत्रहन्त्याचे श्रेष्ठ व सनातन आयुध चिकटलेले आहे.
13.28.21
एवं सुपर्णो विहगो वैनतेयः प्रतापवान् ।
ऋषयस्तं विजानन्ति चाग्नेयं वैष्णवं पुनः ॥ १३.२८.२१ ॥
अशा प्रकारे सुपर्ण, विनतेचा पराक्रमी पुत्र वैनतेय हा पक्षी; ऋषी त्याला पुन्हा आग्नेय आणि वैष्णव आयुध म्हणून ओळखतात.
13.28.22
वेदाभिष्टुतमत्यर्थं स्वर्गमार्गफलप्रदम् ।
तनुपर्णं सुपर्णस्य जगृहुर्बर्हिणस्तथा ॥ १३.२८.२२ ॥
वेदांनी अत्यंत स्तुती केलेले, स्वर्गमार्गाचे फल देणारे सुपर्णाचे सूक्ष्म पीस मोरांनीही तसेच घेतले.
13.28.23
मयूराविस्मिताः सर्वे आद्रवन्ति स्म वज्रिणम् ॥ १३.२८.२३ ॥
सर्व मोर विस्मित होऊन वज्रधारीकडे धावले.