ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.28
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.28.1
पितामहवचः श्रुत्वा गरुडः पततांवरः ।
जगाम गोकुलं किञ्चिन्नवनीतजिहीर्षया ॥ १३.२८.१ ॥
ਪਿਤਾਮਹ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਗਰੁੜ ਮੱਖਣ ਚੁਰਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕੁਝ ਦੂਰ ਗੋਕੁਲ ਵੱਲ ਗਿਆ।
13.28.2
नवनीतं तथाऽपश्यन्मथितं कलशे स्थितम् ।
तदादाय ततोऽगच्छद्यतस्तद्रक्ष्यतेऽमृतम् ॥ १३.२८.२ ॥
ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਰਿੜਕਿਆ ਹੋਇਆ ਮੱਖਣ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਉੱਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
13.28.3
स तत्र गत्वा पतगस्तिर्यक्तोयं महाबलः ।
हुताशनमपक्रम्य नवनीतमपातयत् ॥ १३.२८.३ ॥
ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਪੰਛੀ ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਟੇਢੇ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਵਹਿੰਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬਚ ਕੇ, ਮੱਖਣ ਹੇਠਾਂ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
13.28.4
सो र्चिष्मान्मन्दवेगोऽभूत्सर्पिषा तेन तर्पितः ।
धूमकेतुर्न जज्वाल धूममेव ससर्ज ह ॥ १३.२८.४ ॥
ਉਹ ਲਾਟਾਂ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਉਸ ਘਿਓ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਕੇ ਮੰਦ ਵੇਗ ਵਾਲੀ ਹੋ ਗਈ। ਧੂਮਕੇਤੂ ਅੱਗ ਨਾ ਬਲੀ; ਸਿਰਫ਼ ਧੂੰਆਂ ਹੀ ਛੱਡਿਆ।
13.28.5
तमतीत्याशु गरुडो हृष्टात्मा जातवेदसम् ।
रक्षांसि समतिक्रामत्पक्षवातेन पातयन् ॥ १३.२८.५ ॥
ਉਸ ਅੱਗ ਨੂੰ ਝਟਪਟ ਲੰਘ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਮਨ ਵਾਲੇ ਗਰੁੜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੰਭਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਡੇਗਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।
13.28.6
ते पतन्ति शिरोभिस्च जानुभिश्चरणैस्तथा ।
उत्सृज्य शस्त्रावरणं पक्षिपक्षसमाहताः ॥ १३.२८.६ ॥
ਉਹ ਸਿਰਾਂ, ਗੋਡਿਆਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ; ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਕਵਚ ਛੱਡ ਕੇ, ਪੰਛੀ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ।
13.28.7
उत्प्लुत्य चावृतान्नागान्हत्वा चक्रं व्यतीत्य च ।
अरान्तरेण शिरसा भित्त्वा जालं समाद्रवत् ॥ १३.२८.७ ॥
ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ, ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਨਾਗਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਤੀਲੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਸਿਰ ਨਾਲ ਜਾਲ ਨੂੰ ਭੇਦ ਕੇ ਉਹ ਅੱਗੇ ਦੌੜ ਗਿਆ।
13.28.8
स भित्त्वा शिरसा जालं वज्रवेगसमो बली ।
उज्जहार ततः शीघ्रममृतं भुजगाशनः ॥ १३.२८.८ ॥
ਵੱਜਰ ਦੇ ਵੇਗ ਵਰਗਾ ਬਲਵਾਨ ਉਹ ਸਿਰ ਨਾਲ ਜਾਲ ਨੂੰ ਭੇਦ ਕੇ, ਫਿਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਸਰਪ-ਭੋਜੀ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
13.28.9
तदादायाद्रवच्छीघ्रं गरुडः श्वसनो यथा ।
अथ सन्नाहमकरोद्वृत्रहा विबुधैः सह ॥ १३.२८.९ ॥
ਉਸਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗਰੁੜ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਛੇਤੀ ਦੌੜ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਾ ਇੰਦਰ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਕਵਚ ਪਹਿਨਿਆ।
13.28.10
ततो मातलिसंयुक्तं हरिभिः स्वर्णमालिभिः ।
आरुरोह रथं शीघ्रं सूर्याग्निसमतेजसम् ॥ १३.२८.१० ॥
ਫਿਰ ਮਾਤਲੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਉਹ ਛੇਤੀ ਚੜ੍ਹਿਆ।
13.28.11
सोऽभ्यद्रवत्पक्षिराजं वृत्रहा पाकशासनः ।
उद्यम्य निशितं वज्रं वज्रहस्तो महाबलः ॥ १३.२८.११ ॥
ਉਹ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਾ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨ ਇੰਦਰ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ। ਤਿੱਖਾ ਵੱਜਰ ਉਠਾ ਕੇ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਵੱਜਰ ਫੜੀ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਸੀ।
13.28.12
तथैव गरुडो राजन्वज्रहस्तं समाद्रवत् ।
ततो वै मातलिं प्राह शीघ्रं वाहय वाजिनः ॥ १३.२८.१२ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਗਰੁੜ ਵੱਜਰ-ਹੱਥ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ। ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਮਾਤਲੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਛੇਤੀ ਘੋੜੇ ਹੱਕ।"
13.28.13
अथ दिव्यं महाघोरं गरुडाय ससर्ज ह ।
वज्रं सहस्रनयनस्तिग्मवेगपराक्रमः ॥ १३.२८.१३ ॥
ਫਿਰ ਸਹਸ੍ਰਨੇਤਰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਅਤੇ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਵਜ੍ਰ ਛੱਡਿਆ; ਉਸਦਾ ਵੇਗ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਤੀਬਰ ਸਨ।
13.28.14
उत्सिसृक्षन्तमाज्ञाय वज्रं वै त्रिदशेश्वरम् ।
तूर्णं वेगपरो भूत्वा जगाम पततांवरः ॥ १३.२८.१४ ॥
ਵਜ੍ਰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਦੇਵੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਗਰੁੜ ਤੁਰੰਤ ਵੇਗ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
13.28.15
पितामहनिसर्गेण ज्ञात्वा लब्धवरः खगः ।
आयुधानां वरं वज्रमथ शक्रमुवाच ह ॥ १३.२८.१५ ॥
ਪਿਤਾਮਹ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਪੰਛੀ ਨੇ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਆਯੁਧਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਜ੍ਰ ਬਾਰੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
13.28.16
वृत्रहन्नेष वज्रस्ते वरो लब्धः पितामहात् ।
अतः सम्मानमाकाङ्क्षन्मुञ्चाम्येकं तनूरुहम् ॥ १३.२८.१६ ॥
ਹੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹੰਤਾ! ਇਹ ਵਜ੍ਰ ਤੈਨੂੰ ਪਿਤਾਮਹ ਤੋਂ ਵਰ ਵਜੋਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਤੇਰੇ ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਖੰਭ ਛੱਡਦਾ ਹਾਂ।
13.28.17
एतेनायुधराजेन यदि शक्तोसि वृत्रहन् ।
हन्यास्त्वं परया शक्तया गच्छाम्यहमनामयः ॥ १३.२८.१७ ॥
ਹੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹੰਤਾ! ਜੇ ਤੂੰ ਇਸ ਆਯੁਧਰਾਜ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਸਮਰੱਥ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰ; ਮੈਂ ਅਣਸੱਟ ਰਹਿ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
13.28.18
तत्तु तूर्णं तदा वज्रं स्वेन वेगेन भारत ।
जघान परया शक्त्या न चैनमदहद्भृशम् ॥ १३.२८.१८ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ! ਤਦ ਉਸ ਵਜ੍ਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਵੇਗ ਨਾਲ ਝਟਪਟ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ; ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤਾ ਨਹੀਂ ਸਾੜਿਆ।
13.28.19
ततो देवर्षयो राजन्गच्छन्तो वै विहायसा ।
दृष्ट्वा वज्रं विवक्तं तं पक्षइपर्णेऽब्रुवन्वचः ॥ १३.२८.१९ ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਕਾਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂਦੇ ਦੇਵਰਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੰਛੀ ਦੇ ਖੰਭ ਉੱਤੇ ਵੱਖ ਹੋਏ ਉਸ ਵਜ੍ਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
13.28.20
सुपर्णः पक्षिगरुडो यस्य पर्णे वरायुधम् ।
विषक्तं देवराजस्य वृत्रहन्तुः सनातनम् ॥ १३.२८.२० ॥
ਇਹ ਪੰਛੀ ਸੁਪਰਣ ਗਰੁੜ ਹੈ; ਇਸ ਦੇ ਖੰਭ ਉੱਤੇ ਦੇਵਰਾਜ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹੰਤਾ ਦਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਤੇ ਸਨਾਤਨ ਹਥਿਆਰ ਚਿਪਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
13.28.21
एवं सुपर्णो विहगो वैनतेयः प्रतापवान् ।
ऋषयस्तं विजानन्ति चाग्नेयं वैष्णवं पुनः ॥ १३.२८.२१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਪਰਣ, ਵਿਨਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਪੁੱਤਰ ਵੈਨਤੇਯ ਪੰਛੀ ਹੈ; ਰਿਸ਼ੀ ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਰ ਅਗਨੀ-ਸੰਬੰਧੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ-ਸੰਬੰਧੀ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
13.28.22
वेदाभिष्टुतमत्यर्थं स्वर्गमार्गफलप्रदम् ।
तनुपर्णं सुपर्णस्य जगृहुर्बर्हिणस्तथा ॥ १३.२८.२२ ॥
ਵੇਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਤਿਅੰਤ ਸਰਾਹਿਆ ਗਿਆ, ਸਵਰਗ-ਮਾਰਗ ਦਾ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸੁਪਰਣ ਦਾ ਪਤਲਾ ਖੰਭ ਮੋਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੜ ਲਿਆ।
13.28.23
मयूराविस्मिताः सर्वे आद्रवन्ति स्म वज्रिणम् ॥ १३.२८.२३ ॥
ਸਾਰੇ ਮੋਰ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ।