Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 13.29

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

13.29.1

ततो व्रज्रं सहस्राक्षो दृष्ट्वा सक्तं वरायुधम् ।
ऋषींश्च दृष्ट्वा सहसा सुपर्णमिदमब्रवीत् ॥ १३.२९.१ ॥

तेव्हा सहस्राक्ष (इंद्र) उत्तम आयुध वज्र सज्ज असलेले पाहून आणि ऋषींना पाहून सहसा सुपर्णाला असे म्हणाला.

13.29.3

कद्रूमभ्यगमत्तूर्णममृतं गृह्य भारतः ॥ १३.२९.३ ॥

भारताने (गरुडाने) अमृत घेऊन त्वरेने कद्रूजवळ धाव घेतली.

13.29.4

तदाहृतं मया शीघ्रममृतं जननीकृते ।
अदासी सा भवत्वद्य विनता धर्मिचारिणी ॥ १३.२९.४ ॥

मातेसाठी मी हे अमृत त्वरेने आणले आहे. धर्माचरण करणारी विनता आजच दास्यातून मुक्त होवो.

13.29.5

स्वागतं स्वाहृतं चेदममृतं विनतात्मज ।
अदासी जननी तेऽद्य पुत्र कामवशा शुभा। ॥ १३.२९.५ ॥

विनतापुत्रा, स्वागत! हे अमृत तू चांगले आणले आहेस. पुत्रा, आज तुझी माता दास्यातून मुक्त झाली; ती शुभ आहे आणि पुत्रप्रेमाच्या वशीभूत आहे.

13.29.6

एवमुक्ते तदा सा च सम्प्राप्ता विनता गृहम् ।
उपनीय यथान्यायं विहगो बलिनांवरः। ॥ १३.२९.६ ॥

असे म्हटल्यावर विनता घरी आली; बलवानांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या पक्ष्याने (गरुडाने) तिला यथाविधी घरी आणले.

13.29.7

स्मृत्वा निकृत्या विजयं मातुः सम्प्रतिपद्य च ।
वधं च भुजगेन्द्राणां ये वालास्तस्य वाजिनः। ॥ १३.२९.७ ॥

कपटाने मातेचा विजय स्मरून, तो पूर्ण करून; नागराजांचा वधही (आठवून) — जे त्याच्या घोड्यांच्या शेपट्यांसारखे...

13.29.8

बभूवुरसितप्रख्या निकृत्या वै जितं त्वया ।
तामुवाच ततो न्याय्यं विहगो बलिनांवरः। ॥ १३.२९.८ ॥

ते काळ्या रंगाचे झाले. "फसवणुकीनेच तू जिंकलीस" असे पक्ष्यांतील बलवानांमध्ये श्रेष्ठ असलेला (गरुड) न्यायाने तिला म्हणाला.

13.29.9

उञ्जहारामृतं तूर्णमुत्पपात च रंहसा ।
तद्गृहीत्वाऽमृतं तूर्णं प्रयान्तमपराजितम्। ॥ १३.२९.९ ॥

त्याने त्वरित अमृत उचलले आणि वेगाने वर उडाला. ते अमृत त्वरित घेऊन अपराजित (गरुड) निघून जात होता.

13.29.10

किमर्थं वैनतेय त्वमाहृत्यामृतमुत्तमम् ।
पुनर्हरति दुर्बुद्धे मा जातु वृजितं कृथाः ॥ १३.२९.१० ॥

हे वैनतेया, उत्तम अमृत आणून तू ते पुन्हा का नेतोस? हे दुर्बुद्धे, कधीही अधर्म करू नकोस.

13.29.11

अमृताहरणं मेऽद्य यत्कृतं जननीकृते ।
भवत्या वचनादेतदाहरामृतमित्युत ॥ १३.२९.११ ॥

आज माझ्या आईसाठी मी जे अमृत आणले, ते तुझ्याच शब्दाने — "हे अमृत आण" असे म्हणून — केले आहे.

13.29.12

आहृतं तदिदं शीघ्रं मुक्ता च जननी मम ।
हराम्येष पुनस्तत्र यत एतन्मयाऽऽहृतम् ॥ १३.२९.१२ ॥

हे (अमृत) त्वरित आणले गेले आणि माझी आई मुक्त झाली. मी हे पुन्हा तिथेच नेईन जिथून मी ते आणले होते.

13.29.13

यदि मां भवती ब्रूयादमृतं मे च दीयताम् ।
तथा कुर्यां न वा कुर्यां न हि त्वममृतक्षमा।
मया धर्मेण सत्येन विनता च समुद्धृता ॥ १३.२९.१३ ॥

तू मला "मला अमृत दे" असे म्हणालीस तर मी तसे करीनही किंवा करणारही नाही; कारण तू अमृतासाठी पात्र नाहीस. माझ्या धर्माने आणि सत्याने विनतेचा उद्धार झाला आहे.

13.29.14

ततो गत्वाऽथ गरुडः पुरन्दरमुवाच ह ।
इदं मया वृत्रहन्तर्हृतं तेऽमृतमुत्तमम्।
मात्रर्थे हि तथैवेदं गृहाणामृतमाहृतम् ॥ १३.२९.१४ ॥

नंतर गरुड पुरंदराजवळ जाऊन म्हणाला, हे वृत्रहंता, तुझे हे उत्तम अमृत मी हरण केले आहे. माझ्या मातेसाठीच हे अमृत असे आणले आहे.

13.29.15

माता च मम देवेश दासीत्वमुपजग्मुषी ।
भुजङ्गमानां मातुर्वै सा मुक्ताऽमृतदर्शनात् ॥ १३.२९.१५ ॥

हे देवेशा, माझी माता सर्पांच्या दास्यात पडली होती; अमृताच्या दर्शनाने ती सर्पमातेच्या दास्यातून मुक्त झाली.

13.29.16

एतच्छ्रुत्वा सहस्राक्षः सुपर्णमनुमन्यते ।
उवाच च मुदा युक्तो दिष्ट्यादिष्ट्येति वासवः ॥ १३.२९.१६ ॥

हे ऐकून सहस्राक्षाने सुपर्णाला मान्यता दिली; आनंदाने वासव म्हणाला, "दिष्ट्या दिष्ट्या!" (सुदैव! सुदैव!)

13.29.17

क्रषयो ये सहस्राक्षमुपासन्ति सुरैः सह ।
ते सर्वे च मुदा युक्ता विश्वेदेवास्तथैव च ॥ १३.२९.१७ ॥

सहस्राक्षाची देवांसह उपासना करणारे सर्व ऋषी आनंदाने युक्त झाले; विश्वेदेवही तसेच आनंदले.

13.29.18

ततस्तमृषयः सर्वे देवाश्च भरतर्षभ ।
ऊचुः पुरन्दरं दृष्टा गरुडो लभतां वरम् ॥ १३.२९.१८ ॥

नंतर हे भरतर्षभा, सर्व ऋषी व देव गरुडाला पाहून पुरंदराला म्हणाले, "गरुडाला वर प्राप्त होवो."

13.29.19

ततः शचीपतिर्वाक्यमुवाच प्रहसन्निव ।
जनिष्यति हृषीकेशः स्वयमेवैष पक्षिराट् ॥ १३.२९.१९ ॥

नंतर शचीपती हसल्यासारखे म्हणाला, "हा पक्षिराजच स्वतः हृषीकेश (विष्णू) म्हणून जन्म घेईल."

13.29.20

केशवः पुण्डरीकाक्षः शूरपुत्रस्य वेश्मनि ।
स्वयं धर्मस्य रक्षार्थं विभज्य भुजगाशनः ॥ १३.२९.२० ॥

कमलनयन केशव शूरपुत्राच्या (वसुदेवाच्या) घरी धर्माच्या रक्षणासाठी स्वतःला विभागून स्वयं अवतरले; ते सर्पभक्षक (गरुड) होते.

13.29.21

एष ते पाण्डवश्रेष्ठ गरुडोऽथ पतत्रिराट् ।
सुपर्णो वैनतेयश्च कीर्तितो भद्रमस्तु ते ॥ १३.२९.२१ ॥

हे पांडवश्रेष्ठा, हाच तुझा गरुड, पक्ष्यांचा राजा; त्याला सुपर्ण आणि वैनतेय असेही म्हटले जाते. तुझे कल्याण होवो.

13.29.22

तदेतद्भरतश्रेष्ठ मयाऽऽख्यानं प्रकीर्तितम् ।
सुपर्णस्य महाबाहो किं भूयः कथयामि ते ॥ १३.२९.२२ ॥

हे भरतश्रेष्ठा, सुपर्णाची ही कथा मी तुला सांगितली. हे महाबाहो, आणखी काय सांगू?