Mahābhārata · Adhyāya 13.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.3.1
प्रज्ञाश्रुताभ्यां वृत्तेन शीलेन च यथा भवान् ।
गुणैश्च विविधैः सर्वैर्वयसा च समन्वितः ॥ १३.३.१ ॥
Estáis dotado de sabiduría y saber, de conducta y carácter, de diversas virtudes y de edad.
13.3.2
भवान्विशिष्टो बुद्ध्या च प्रज्ञया तपसा तथा ।
सर्वेषामेव जातानां सतामेतन्न संशयः ॥ १३.३.२ ॥
Destacáis en intelecto, en sabiduría y en austeridad; entre todos los seres y entre los justos, no hay duda de ello.
13.3.3
तस्माद्भवन्तं पृच्छामि धर्मं धर्मभृतांवर ।
नान्यस्त्वदन्यो लोकेषु प्रष्टव्योस्ति नराधिप ॥ १३.३.३ ॥
Por eso os pregunto sobre el dharma, mejor de los portadores del dharma. Oh señor de los hombres, no hay en los mundos nadie más a quien preguntar que vos.
13.3.4
क्षत्रियो यदि वा वैश्यः शूद्रो वा राजसत्तम ।
ब्राह्मण्यं प्राप्नुयाद्येन तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.३.४ ॥
Oh mejor de los reyes, si un kṣatriya, un vaiśya o un śūdra pudiera alcanzar la condición de brāhmaṇa, por qué medio, eso debéis explicarme.
13.3.5
ब्राह्मण्यं यदि दुष्प्रापं त्रिभिर्वर्णैर्नराधिप ।
तपसा वा सुमहता कर्मणा वा श्रुतेन वा।
ब्राह्मण्यमथ चेदिच्छेत्कथं शक्यं पितामह ॥ १३.३.५ ॥
Señor de los hombres, si la condición de brāhmaṇa es difícil de alcanzar para las tres varṇas, por gran austeridad, por la acción o por el saber; y si alguien la desea, abuelo, ¿cómo es posible?
13.3.6
ब्राह्मण्यमतिदुष्प्राप्यं वर्णैः क्षत्रादिभिस्त्रिभिः ।
परं हि सर्वभूतानां स्थानमेतद्युधिष्ठिर ॥ १३.३.६ ॥
La condición de brāhmaṇa es sumamente difícil de alcanzar para las tres varṇas, comenzando por el kṣatriya, oh Yudhiṣṭhira; pues esta es la morada suprema de todos los seres.
13.3.7
बह्विस्तु संसरन्योनीर्जायमानः पुनःपनः ।
पर्याये तात कस्मिंश्चिद्ब्राह्मणो नाम जायते ॥ १३.३.७ ॥
Vagando por muchos vientres, naciendo una y otra vez, hijo querido, en alguna vuelta nace uno llamado brāhmaṇa.
13.3.8
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
मतङ्गस्य च संवादं गर्दभ्याश्च युधिष्ठिर ॥ १३.३.८ ॥
Sobre esto también relatan esta antigua historia, el diálogo de Mataṅga y la asna, oh Yudhiṣṭhira.
13.3.9
द्विजातेः कस्यचित्तात तुल्यवर्णः सुतस्त्वभूत् ।
मतङ्गो नाम नाम्नाऽऽसीत्सर्वैः समुदितो गुणैः ॥ १३.३.९ ॥
Hijo querido, a cierto dvija le nació un hijo de igual varna, llamado Mataṅga, dotado de todas las cualidades.
13.3.10
स यज्ञकारः कौन्तेय पित्रोत्सृष्टः परंतप ।
प्रायाद्गर्दभयुक्तेन रथेनाप्याशुगामिना ॥ १३.३.१० ॥
Aquel sacrificador, oh hijo de Kuntī, enviado por su padre, oh abrasador de enemigos, partió en un carro veloz uncido a asnos.
13.3.11
स बालं गर्दभं राजन्वहन्तं मातुरन्तिके ।
निरविध्यत्प्रतोदेन नासिकायां पुनःपुनः ॥ १३.३.११ ॥
Oh rey, él pinchaba una y otra vez con su aguijón la nariz de un burrito que era arrastrado junto a su madre.
13.3.12
तं दृश्य नसि निर्भिन्नं गर्दभी पुत्रगृद्धिनी ।
उवाच मा शुचः पुत्र चण्डालस्त्वाभिविध्यति ॥ १३.३.१२ ॥
Al verlo con la nariz perforada, la asna, ansiosa por su hijo, dijo: No te aflijas, hijo mío; este chandāla te está pinchando.
13.3.13
ब्राह्मणो दारुणो नास्ति मैत्रो ब्राह्मण उच्यते ।
आचार्यः सर्वभूतानां शास्ता किं प्रहरिष्यति ॥ १३.३.१३ ॥
Un brahmán no es cruel; se le llama amistoso. ¿Por qué golpearía el maestro y gobernante de todos los seres?
13.3.14
अयं तु पापप्रकृतिर्बाले न कुरुते दयाम् ।
स्वयोनिं मानयत्येष भावो भावं नियच्छति ॥ १३.३.१४ ॥
Pero este tiene una naturaleza pecadora, niña; no muestra compasión. Honra su propio origen; la naturaleza refrena a la naturaleza.
13.3.15
एतच्छ्रुत्वा मतङ्गस्तु दारुणं रासभीवचः ।
अवतीर्य रथात्तूर्णं रासभीं प्रत्यभाषत ॥ १३.३.१५ ॥
Al oír estas duras palabras de la burra, Mataṅga bajó rápidamente de su carro y le habló a la burra.
13.3.16
ब्रूहि रासभि कल्याणि माता मे येन दूषिता ।
केन मां वेत्सि चण्डालं ब्राह्मण्यं केन मेऽनशत्।
तत्त्वेनैतन्महाप्राज्ञे ब्रूहि सर्वमशेषतः ॥ १३.३.१६ ॥
Dime, bendita burra: ¿por quién fue mancillada mi madre? ¿Por quién me conoces como un chandala, y por quién fue destruida mi condición de brahmán? Oh muy sabia, cuéntame todo con verdad y sin omitir nada.
13.3.17
ब्राह्मण्यां वृषलेन त्वं मत्तायां नापितेन ह ।
जातस्त्वमसि चण्डालो ब्राह्मण्यं तेन तेऽनशत् ॥ १३.३.१७ ॥
Naciste de una mujer brahmán por un śūdra, y de una mujer ebria por un barbero; eres un chandala, y por eso tu condición de brahmán fue destruida.
13.3.18
एवमुक्तो मतङ्गस्तु प्रतिप्रायाद्गृहं पुनः ।
तमागतमभिप्रेक्ष्य पिता वाक्यमथाब्रवीत् ॥ १३.३.१८ ॥
Así interpelado, Mataṅga regresó a casa. Al verlo volver, su padre pronunció estas palabras.
13.3.19
यस्त्वं यज्ञार्थसंसिद्धौ नियुक्तो गुरुकर्मणि ।
कस्मात्प्रतिनिवृत्तोसि कच्चिन्न कुशलं तव ॥ १३.३.१९ ॥
Tú, que habías sido designado para una tarea de gran peso para el cumplimiento del sacrificio, ¿por qué has regresado? ¿Acaso no estás bien?
13.3.20
अन्त्ययोनिरयोनिर्वा कथं स कुशली भवेत् ।
कुशलं तु कुतस्तस्य यस्येयं जननी पितः ॥ १३.३.२० ॥
¿Cómo podría estar bien quien es de la más baja cuna, o sin cuna? Y, padre, ¿de dónde vendría el bienestar a aquel cuya madre es esta?
13.3.21
ब्राह्मण्यां वृषलाञ्जातं पितर्वेदयते हि माम् ।
अमानुषी गर्दभीयं तस्मात्तप्स्ये तपो महत् ॥ १३.३.२१ ॥
Padre, esta asna no humana me informa de que nací de una mujer brahmán y un hombre śūdra. Por eso practicaré una gran austeridad.
13.3.22
एवमुक्त्वा स पितरं प्रतस्थे कृतनिश्चयः ।
ततो गत्वा महारण्यमतपत्सुमहत्तपः ॥ १३.३.२२ ॥
Tras decir esto a su padre, decidido, partió. Luego, yendo al gran bosque, practicó una austeridad muy grande.
13.3.23
ततः स तापयामास विबुधांस्तपसाऽन्वितः ।
मतङ्गः सुसुखं प्रेप्सुः स्थानं सुचरितादपि ॥ १३.३.२३ ॥
Entonces él, dotado de austeridad, atormentó a los dioses; Mataṅga, deseando un lugar de gran dicha, uno que se alcanza incluso por la buena conducta, lo hizo.
13.3.24
तं तथा तपसा युक्तमुवाच हरिवाहनः ।
मतङ्ग तप्स्यसे किं त्वं भोगानुत्सृज्य मानुषान् ॥ १३.३.२४ ॥
A él, así entregado a la austeridad, Hari-vāhana (Indra) le dijo: Mataṅga, ¿por qué practicas la austeridad, habiendo abandonado los placeres de los hombres?
13.3.25
वरं ददामि ते हन्त वृणीष्व त्वं यदिच्छसि ।
यच्चाप्यवाप्यं हृदि ते सर्वं तद्ब्रूहि मा चिरम् ॥ १३.३.२५ ॥
Te concedo un don, en verdad. Elige lo que desees, y dime sin demora todo lo que anhelas obtener en tu corazón.
13.3.26
ब्राह्मण्यं कामयानोऽहमिदमारब्धवांस्तपः ।
गच्छेयं तदवाप्येह वर एष वृतो मया ॥ १३.३.२६ ॥
Deseando la condición de brahmán, he emprendido esta austeridad. Que aquí mismo alcance esa condición al obtenerla: este es el don que he elegido.
13.3.27
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं तमुवाच पुरदरः ।
मतङ्ग दुर्लभमिदं विप्रत्वं प्रार्थ्यते त्वया ॥ १३.३.२७ ॥
Al oír estas palabras, Puraṃdara le dijo: Oh Mataṅga, esta condición de brahmán es difícil de obtener, y tú la estás buscando.
13.3.28
ब्राह्मण्यं प्रार्थयानस्त्वमप्राप्यमकृतात्मभिः ।
विनशिष्यसि दुर्बुद्धे तदुपारम मा चिरम् ॥ १३.३.२८ ॥
Buscando la condición de brahmán, inalcanzable para los de alma no purificada, perecerás. Oh insensato, desiste pues de ello sin demora.
13.3.29
श्रेष्ठं यत्सर्वभूतेषु तपो यदतिवर्तते ।
तदग्र्यं प्रार्थयानस्त्वमचिराद्विनशिष्यसि ॥ १३.३.२९ ॥
Buscando aquello supremo, la mejor austeridad entre todos los seres, que incluso supera a esa, pronto perecerás.
13.3.30
देवतासुरमर्त्येषु यत्पवित्रं परं स्मृतम् ।
चण्डालयोनौ जातेन न तत्प्राप्यं कथञ्चन ॥ १३.३.३० ॥
La pureza suprema que se considera existir entre dioses, asuras y mortales no puede alcanzarse de ninguna manera por quien nació en vientre de caṇḍāla.