マハーバーラタ · 章 13.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.3.1
प्रज्ञाश्रुताभ्यां वृत्तेन शीलेन च यथा भवान् ।
गुणैश्च विविधैः सर्वैर्वयसा च समन्वितः ॥ १३.३.१ ॥
あなたは智慧と学識、行いと徳性、さまざまな美質、そして年齢を備えておられます。
13.3.2
भवान्विशिष्टो बुद्ध्या च प्रज्ञया तपसा तथा ।
सर्वेषामेव जातानां सतामेतन्न संशयः ॥ १३.३.२ ॥
あなたは知性、智慧、苦行において優れておられます。すべての生きものと善人のなかで、これは疑いありません。
13.3.3
तस्माद्भवन्तं पृच्छामि धर्मं धर्मभृतांवर ।
नान्यस्त्वदन्यो लोकेषु प्रष्टव्योस्ति नराधिप ॥ १३.३.३ ॥
それゆえ私はあなたに法を尋ねます、法を保つ者のうち最上の方よ。人の王よ、世界にあなた以外に問うべき者はいません。
13.3.4
क्षत्रियो यदि वा वैश्यः शूद्रो वा राजसत्तम ।
ब्राह्मण्यं प्राप्नुयाद्येन तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.३.४ ॥
王のうち最上の方よ、クシャトリヤ、ヴァイシャ、あるいはシュードラがどのような方法でバラモン性を得られるか、それを私に説明してください。
13.3.5
ब्राह्मण्यं यदि दुष्प्रापं त्रिभिर्वर्णैर्नराधिप ।
तपसा वा सुमहता कर्मणा वा श्रुतेन वा।
ब्राह्मण्यमथ चेदिच्छेत्कथं शक्यं पितामह ॥ १३.३.५ ॥
人の王よ、三つのヴァルナにとってバラモン性が得がたいものであるなら、大いなる苦行によっても、行為によっても、学問によっても。そしてもし誰かがそれを望むなら、祖父よ、それはどうして可能なのでしょうか。
13.3.6
ब्राह्मण्यमतिदुष्प्राप्यं वर्णैः क्षत्रादिभिस्त्रिभिः ।
परं हि सर्वभूतानां स्थानमेतद्युधिष्ठिर ॥ १३.३.६ ॥
ユディシュthira よ、クシャトリヤをはじめとする三つのヴァルナにとって、バラモン性は極めて得がたい。これこそ一切の生きものの最上の境地なのだ。
13.3.7
बह्विस्तु संसरन्योनीर्जायमानः पुनःपनः ।
पर्याये तात कस्मिंश्चिद्ब्राह्मणो नाम जायते ॥ १३.३.७ ॥
多くの胎を巡り、幾度も生まれ変わりながら、愛しい子よ、ある巡りにおいて、ブラーフマナという名で生まれる者がいる。
13.3.8
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
मतङ्गस्य च संवादं गर्दभ्याश्च युधिष्ठिर ॥ १३.३.८ ॥
この件について人々はまた、この古い物語を語る。マタンガと雌ロバの対話である、ユディシュティラよ。
13.3.9
द्विजातेः कस्यचित्तात तुल्यवर्णः सुतस्त्वभूत् ।
मतङ्गो नाम नाम्नाऽऽसीत्सर्वैः समुदितो गुणैः ॥ १३.३.९ ॥
愛しい子よ、ある再生族に同じ種姓の息子が生まれた。マタンガという名で、あらゆる徳を備えていた。
13.3.10
स यज्ञकारः कौन्तेय पित्रोत्सृष्टः परंतप ।
प्रायाद्गर्दभयुक्तेन रथेनाप्याशुगामिना ॥ १३.३.१० ॥
その祭主は、クンティーの子よ、父に遣わされ、敵を焼き尽くす者よ、ロバに牽かれた速い戦車で出発した。
13.3.11
स बालं गर्दभं राजन्वहन्तं मातुरन्तिके ।
निरविध्यत्प्रतोदेन नासिकायां पुनःपुनः ॥ १३.३.११ ॥
王よ、彼は母のそばへ引きずられていた幼いロバの鼻先を、突き棒で何度も突き刺した。
13.3.12
तं दृश्य नसि निर्भिन्नं गर्दभी पुत्रगृद्धिनी ।
उवाच मा शुचः पुत्र चण्डालस्त्वाभिविध्यति ॥ १३.३.१२ ॥
鼻を突き刺された彼を見て、息子を想う雌ロバは言った。息子よ、悲しむな。この賤民がお前を突いているのだ。
13.3.13
ब्राह्मणो दारुणो नास्ति मैत्रो ब्राह्मण उच्यते ।
आचार्यः सर्वभूतानां शास्ता किं प्रहरिष्यति ॥ १३.३.१३ ॥
バラモンは残酷ではなく、慈しみ深い者と呼ばれる。万物の師であり支配者である者が、なぜ打つだろうか。
13.3.14
अयं तु पापप्रकृतिर्बाले न कुरुते दयाम् ।
स्वयोनिं मानयत्येष भावो भावं नियच्छति ॥ १३.३.१४ ॥
しかし彼は罪深い性質であり、娘よ、慈悲を示さない。彼は自らの出自を重んじる；性質が性質を制するのだ。
13.3.15
एतच्छ्रुत्वा मतङ्गस्तु दारुणं रासभीवचः ।
अवतीर्य रथात्तूर्णं रासभीं प्रत्यभाषत ॥ १३.३.१५ ॥
その雌ロバの厳しい言葉を聞くと、マタンガはすぐに戦車から降り、雌ロバに語りかけた。
13.3.16
ब्रूहि रासभि कल्याणि माता मे येन दूषिता ।
केन मां वेत्सि चण्डालं ब्राह्मण्यं केन मेऽनशत्।
तत्त्वेनैतन्महाप्राज्ञे ब्रूहि सर्वमशेषतः ॥ १३.३.१६ ॥
吉祥なる雌ロバよ、教えてくれ。誰が私の母を汚したのか。誰によって私を賤民と知ったのか、そして誰が私のバラモン性を壊したのか。大いなる智慧の女よ、すべてを真実に、省くことなく語れ。
13.3.17
ब्राह्मण्यां वृषलेन त्वं मत्तायां नापितेन ह ।
जातस्त्वमसि चण्डालो ब्राह्मण्यं तेन तेऽनशत् ॥ १३.३.१७ ॥
お前はバラモンの女性に首陀羅によって、また酔った女性に床屋によって生まれた。お前は賤民であり、そのためお前のバラモン性は失われたのだ。
13.3.18
एवमुक्तो मतङ्गस्तु प्रतिप्रायाद्गृहं पुनः ।
तमागतमभिप्रेक्ष्य पिता वाक्यमथाब्रवीत् ॥ १३.३.१८ ॥
こう言われてマタンガは再び家に帰った。彼が戻ってくるのを見て、父はこの言葉を語った。
13.3.19
यस्त्वं यज्ञार्थसंसिद्धौ नियुक्तो गुरुकर्मणि ।
कस्मात्प्रतिनिवृत्तोसि कच्चिन्न कुशलं तव ॥ १३.३.१९ ॥
供犠の成就という重大な務めに任じられた君が、なぜ引き返してきたのか。君は無事なのか。
13.3.20
अन्त्ययोनिरयोनिर्वा कथं स कुशली भवेत् ।
कुशलं तु कुतस्तस्य यस्येयं जननी पितः ॥ १३.३.२० ॥
最下の胎から生まれた者、あるいは胎なき者が、どうして無事でいられようか。父よ、この女を母とする者に、どうして無事があろうか。
13.3.21
ब्राह्मण्यां वृषलाञ्जातं पितर्वेदयते हि माम् ।
अमानुषी गर्दभीयं तस्मात्तप्स्ये तपो महत् ॥ १३.३.२१ ॥
父よ、この人ならぬ雌ロバは、私がバラモンの女から首陀羅によって生まれたと告げる。それゆえ私は大いなる苦行をしよう。
13.3.22
एवमुक्त्वा स पितरं प्रतस्थे कृतनिश्चयः ।
ततो गत्वा महारण्यमतपत्सुमहत्तपः ॥ १३.३.२२ ॥
父にこう告げると、固い決意をもって彼は出立した。そして大森林に入り、きわめて大いなる苦行を行った。
13.3.23
ततः स तापयामास विबुधांस्तपसाऽन्वितः ।
मतङ्गः सुसुखं प्रेप्सुः स्थानं सुचरितादपि ॥ १३.३.२३ ॥
そこで苦行に満ちた彼は神々を苦しめた。善行によってさえ得られる極めて安楽な場所を望んで、マタンガはそうしたのである。
13.3.24
तं तथा तपसा युक्तमुवाच हरिवाहनः ।
मतङ्ग तप्स्यसे किं त्वं भोगानुत्सृज्य मानुषान् ॥ १३.३.२४ ॥
苦行に専心する彼に、ハリヴァーハナ(インドラ)は言った。マタンガよ、人間の楽しみを捨てて、なぜ苦行をするのか。
13.3.25
वरं ददामि ते हन्त वृणीष्व त्वं यदिच्छसि ।
यच्चाप्यवाप्यं हृदि ते सर्वं तद्ब्रूहि मा चिरम् ॥ १३.३.२५ ॥
まことに、そなたに恩恵を授けよう。望むものを選ぶがよい。心に得たいと思うものすべてを、遅れずに告げよ。
13.3.26
ब्राह्मण्यं कामयानोऽहमिदमारब्धवांस्तपः ।
गच्छेयं तदवाप्येह वर एष वृतो मया ॥ १३.३.२६ ॥
バラモンの境地を望み、私はこの苦行を始めた。ここでそれを得て、その境地に至れますように——これが私の選んだ恩恵です。
13.3.27
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं तमुवाच पुरदरः ।
मतङ्ग दुर्लभमिदं विप्रत्वं प्रार्थ्यते त्वया ॥ १३.३.२७ ॥
その言葉を聞いて、プランダラは彼に言った。「マータンガよ、このバラモンの境地は得がたいものだ。おまえはそれを求めている。」
13.3.28
ब्राह्मण्यं प्रार्थयानस्त्वमप्राप्यमकृतात्मभिः ।
विनशिष्यसि दुर्बुद्धे तदुपारम मा चिरम् ॥ १३.३.२८ ॥
心を修めていない者には得られないバラモンの境地を求めれば、おまえは滅びるだろう。愚か者よ、だからそれを捨てよ、遅れることなく。
13.3.29
श्रेष्ठं यत्सर्वभूतेषु तपो यदतिवर्तते ।
तदग्र्यं प्रार्थयानस्त्वमचिराद्विनशिष्यसि ॥ १३.३.२९ ॥
あらゆる存在の中で最もすぐれた苦行、それすら超える至高のものを求めれば、おまえは間もなく滅びるだろう。
13.3.30
देवतासुरमर्त्येषु यत्पवित्रं परं स्मृतम् ।
चण्डालयोनौ जातेन न तत्प्राप्यं कथञ्चन ॥ १३.३.३० ॥
神々、阿修羅、人間の中で最高の清浄とされるものは、旃陀羅の胎から生まれた者にはどのようにしても得られない。