మహాభారతం · అధ్యాయం 13.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.3.1
प्रज्ञाश्रुताभ्यां वृत्तेन शीलेन च यथा भवान् ।
गुणैश्च विविधैः सर्वैर्वयसा च समन्वितः ॥ १३.३.१ ॥
ప్రజ్ఞ, శ్రుతము, ఆచారము, శీలము, అనేక గుణాలు, వయస్సు — ఇవన్నీ మీలో సమన్వితమై ఉన్నాయి.
13.3.2
भवान्विशिष्टो बुद्ध्या च प्रज्ञया तपसा तथा ।
सर्वेषामेव जातानां सतामेतन्न संशयः ॥ १३.३.२ ॥
బుద్ధిలో, ప్రజ్ఞలో, తపస్సులో మీరు విశిష్టులు; ఇది సర్వ ప్రాణులలోను, సత్పురుషులలోను నిస్సందేహం.
13.3.3
तस्माद्भवन्तं पृच्छामि धर्मं धर्मभृतांवर ।
नान्यस्त्वदन्यो लोकेषु प्रष्टव्योस्ति नराधिप ॥ १३.३.३ ॥
కాబట్టి ధర్మధారులలో శ్రేష్ఠుడా, మిమ్మల్ని ధర్మం అడుగుతున్నాను; నరాధిపా, లోకాలలో మీకంటె వేరొకరు అడగదగినవారు లేరు.
13.3.4
क्षत्रियो यदि वा वैश्यः शूद्रो वा राजसत्तम ।
ब्राह्मण्यं प्राप्नुयाद्येन तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.३.४ ॥
రాజశ్రేష్ఠా, క్షత్రియుడు, వైశ్యుడు లేదా శూద్రుడు ఏ విధంగా బ్రాహ్మణత్వాన్ని పొందగలడో అది నాకు వివరించాలి.
13.3.5
ब्राह्मण्यं यदि दुष्प्रापं त्रिभिर्वर्णैर्नराधिप ।
तपसा वा सुमहता कर्मणा वा श्रुतेन वा।
ब्राह्मण्यमथ चेदिच्छेत्कथं शक्यं पितामह ॥ १३.३.५ ॥
నరాధిపా, మూడు వర్ణాలకు బ్రాహ్మణత్వం దుష్ప్రాపమైతే, గొప్ప తపస్సు ద్వారానో, కర్మ ద్వారానో, శ్రుతం ద్వారానో; పితామహా, ఎవరైనా దానిని కోరితే అది ఎలా సాధ్యం?
13.3.6
ब्राह्मण्यमतिदुष्प्राप्यं वर्णैः क्षत्रादिभिस्त्रिभिः ।
परं हि सर्वभूतानां स्थानमेतद्युधिष्ठिर ॥ १३.३.६ ॥
యుధిష్ఠిరా, క్షత్రియాది మూడు వర్ణాలకు బ్రాహ్మణత్వం అతి దుష్ప్రాప్యం; ఇదే సర్వ ప్రాణులకు పరమ స్థానం.
13.3.7
बह्विस्तु संसरन्योनीर्जायमानः पुनःपनः ।
पर्याये तात कस्मिंश्चिद्ब्राह्मणो नाम जायते ॥ १३.३.७ ॥
అనేక యోనులలో సంచరిస్తూ, మళ్ళీ మళ్ళీ జన్మిస్తూ, ఓ కుమారా, ఏదో ఒక వంతులో బ్రాహ్మణుడనే పేరుతో ఒకడు జన్మిస్తాడు.
13.3.8
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
मतङ्गस्य च संवादं गर्दभ्याश्च युधिष्ठिर ॥ १३.३.८ ॥
ఈ విషయంలో కూడా ప్రజలు ఈ పురాతన ఇతిహాసాన్ని చెబుతారు — మతంగుడు మరియు గార్దభి మధ్య సంవాదం, ఓ యుధిష్ఠిరా.
13.3.9
द्विजातेः कस्यचित्तात तुल्यवर्णः सुतस्त्वभूत् ।
मतङ्गो नाम नाम्नाऽऽसीत्सर्वैः समुदितो गुणैः ॥ १३.३.९ ॥
ఓ కుమారా, ఒక ద్విజునికి సమాన వర్ణానికి చెందిన ఒక కుమారుడు కలిగాడు; అతడు మతంగుడనే పేరుతో, సమస్త గుణాలతో కూడినవాడు.
13.3.10
स यज्ञकारः कौन्तेय पित्रोत्सृष्टः परंतप ।
प्रायाद्गर्दभयुक्तेन रथेनाप्याशुगामिना ॥ १३.३.१० ॥
యజ్ఞం చేసే అతడు, కౌంతేయా, తండ్రిచే పంపబడి, శత్రుసంహారీ, గాడిదలు కట్టిన వేగంగా వెళ్ళే రథంపై వెళ్ళాడు.
13.3.11
स बालं गर्दभं राजन्वहन्तं मातुरन्तिके ।
निरविध्यत्प्रतोदेन नासिकायां पुनःपुनः ॥ १३.३.११ ॥
ఓ రాజా, అతడు తల్లి దగ్గర లాగుతున్న ఒక చిన్న గాడిదను కొరడాతో ముక్కులో పదే పదే పొడిచాడు.
13.3.12
तं दृश्य नसि निर्भिन्नं गर्दभी पुत्रगृद्धिनी ।
उवाच मा शुचः पुत्र चण्डालस्त्वाभिविध्यति ॥ १३.३.१२ ॥
ముక్కు గుచ్చబడిన అతడిని చూసి, పుత్రునిపై మమకారం గల గార్దభి ఇలా అన్నది — కుమారా, దుఃఖించకు; ఈ చండాలుడు నిన్ను పొడుస్తున్నాడు.
13.3.13
ब्राह्मणो दारुणो नास्ति मैत्रो ब्राह्मण उच्यते ।
आचार्यः सर्वभूतानां शास्ता किं प्रहरिष्यति ॥ १३.३.१३ ॥
బ్రాహ్మణుడు క్రూరుడు కాడు; బ్రాహ్మణుడు మైత్రీపూర్ణుడని చెప్పబడతాడు. సర్వ ప్రాణులకు ఆచార్యుడు, శాసకుడు అయినవాడు ఎందుకు కొట్టును?
13.3.14
अयं तु पापप्रकृतिर्बाले न कुरुते दयाम् ।
स्वयोनिं मानयत्येष भावो भावं नियच्छति ॥ १३.३.१४ ॥
కానీ ఇతడు పాప స్వభావుడు, ఓ బాలా; ఇతడు దయ చూపడు. ఇతడు తన స్వజాతిని గౌరవిస్తాడు; స్వభావం స్వభావాన్నే నియంత్రిస్తుంది.
13.3.15
एतच्छ्रुत्वा मतङ्गस्तु दारुणं रासभीवचः ।
अवतीर्य रथात्तूर्णं रासभीं प्रत्यभाषत ॥ १३.३.१५ ॥
ఆ కఠినమైన గాడిద మాటలను విన్న మతంగుడు వెంటనే రథం దిగి ఆ గాడిదతో మాట్లాడాడు.
13.3.16
ब्रूहि रासभि कल्याणि माता मे येन दूषिता ।
केन मां वेत्सि चण्डालं ब्राह्मण्यं केन मेऽनशत्।
तत्त्वेनैतन्महाप्राज्ञे ब्रूहि सर्वमशेषतः ॥ १३.३.१६ ॥
గాడిదా, కల్యాణీ! నా తల్లిని ఎవరు దూషించారో చెప్పు; నన్ను చండాలుడని ఎవరు తెలుసుకున్నారు, నా బ్రాహ్మణత్వాన్ని ఎవరు నాశనం చేశారు? మహాప్రాజ్ఞురాలా, ఇవన్నీ సత్యంగా పూర్తిగా చెప్పు.
13.3.17
ब्राह्मण्यां वृषलेन त्वं मत्तायां नापितेन ह ।
जातस्त्वमसि चण्डालो ब्राह्मण्यं तेन तेऽनशत् ॥ १३.३.१७ ॥
బ్రాహ్మణ స్త్రీయందు, శూద్రుడి వలన, మత్తులైన స్త్రీయందు, మంగలివాని వలన నీవు పుట్టావు; నీవు చండాలుడవు, అందువలన నీ బ్రాహ్మణత్వం నశించింది.
13.3.18
एवमुक्तो मतङ्गस्तु प्रतिप्रायाद्गृहं पुनः ।
तमागतमभिप्रेक्ष्य पिता वाक्यमथाब्रवीत् ॥ १३.३.१८ ॥
ఇలా చెప్పబడిన మతంగుడు ఇంటికి తిరిగి వెళ్ళాడు. అతడు తిరిగి రావడం చూసి అతని తండ్రి ఈ మాటలు అన్నాడు.
13.3.19
यस्त्वं यज्ञार्थसंसिद्धौ नियुक्तो गुरुकर्मणि ।
कस्मात्प्रतिनिवृत्तोसि कच्चिन्न कुशलं तव ॥ १३.३.१९ ॥
యజ్ఞ సిద్ధికి గొప్ప కార్యంలో నియమించబడిన నీవు ఎందుకు తిరిగి వచ్చావు? నీకు క్షేమమేనా?
13.3.20
अन्त्ययोनिरयोनिर्वा कथं स कुशली भवेत् ।
कुशलं तु कुतस्तस्य यस्येयं जननी पितः ॥ १३.३.२० ॥
అంత్యయోనిలో జన్మించినవాడు లేదా యోని లేనివాడు ఎలా క్షేమంగా ఉండగలడు? తండ్రీ, ఈమె ఎవరికి తల్లో అతనికి క్షేమం ఎక్కడి నుండి?
13.3.21
ब्राह्मण्यां वृषलाञ्जातं पितर्वेदयते हि माम् ।
अमानुषी गर्दभीयं तस्मात्तप्स्ये तपो महत् ॥ १३.३.२१ ॥
తండ్రీ, బ్రాహ్మణ స్త్రీలో శూద్రుని వలన జన్మించినవాడినని ఈ మానుషేతర గార్దభి నాకు చెబుతోంది. అందుకే నేను గొప్ప తపస్సు చేస్తాను.
13.3.22
एवमुक्त्वा स पितरं प्रतस्थे कृतनिश्चयः ।
ततो गत्वा महारण्यमतपत्सुमहत्तपः ॥ १३.३.२२ ॥
తండ్రితో ఇలా చెప్పి, నిశ్చయం చేసుకుని అతడు బయలుదేరాడు. తర్వాత మహారణ్యానికి వెళ్లి అత్యంత గొప్ప తపస్సు చేశాడు.
13.3.23
ततः स तापयामास विबुधांस्तपसाऽन्वितः ।
मतङ्गः सुसुखं प्रेप्सुः स्थानं सुचरितादपि ॥ १३.३.२३ ॥
అప్పుడు తపస్సుతో కూడిన ఆ మతంగుడు దేవతలను తపింపజేశాడు. సుచరితం వల్ల కూడా లభించే అత్యంత సుఖమైన స్థానాన్ని కోరి అతడు అలా చేశాడు.
13.3.24
तं तथा तपसा युक्तमुवाच हरिवाहनः ।
मतङ्ग तप्स्यसे किं त्वं भोगानुत्सृज्य मानुषान् ॥ १३.३.२४ ॥
తపస్సులో అలా నిమగ్నమైన అతనితో హరివాహనుడు (ఇంద్రుడు) ఇలా అన్నాడు: మతంగా, మానుష భోగాలను విడిచి నీవు ఎందుకు తపస్సు చేస్తున్నావు?
13.3.25
वरं ददामि ते हन्त वृणीष्व त्वं यदिच्छसि ।
यच्चाप्यवाप्यं हृदि ते सर्वं तद्ब्रूहि मा चिरम् ॥ १३.३.२५ ॥
నీకు వరం ఇస్తాను. నీకు ఇష్టమైనది ఏదైనా కోరుకో. నీ హృదయంలో పొందదగినదంతా ఆలస్యం చేయకుండా చెప్పు.
13.3.26
ब्राह्मण्यं कामयानोऽहमिदमारब्धवांस्तपः ।
गच्छेयं तदवाप्येह वर एष वृतो मया ॥ १३.३.२६ ॥
బ్రాహ్మణత్వాన్ని కోరుకునే నేను ఈ తపస్సును ప్రారంభించాను. దానిని ఇక్కడే పొంది ఆ స్థితిని చేరాలి—ఇదే నేను ఎంచుకున్న వరం.
13.3.27
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं तमुवाच पुरदरः ।
मतङ्ग दुर्लभमिदं विप्रत्वं प्रार्थ्यते त्वया ॥ १३.३.२७ ॥
ఈ మాటలు విని పురందరుడు అతనితో ఇలా అన్నాడు—ఓ మతంగా, ఈ బ్రాహ్మణత్వం దుర్లభం; నీవు దానినే కోరుతున్నావు.
13.3.28
ब्राह्मण्यं प्रार्थयानस्त्वमप्राप्यमकृतात्मभिः ।
विनशिष्यसि दुर्बुद्धे तदुपारम मा चिरम् ॥ १३.३.२८ ॥
అకృతాత్ములకు అందనిదైన బ్రాహ్మణత్వాన్ని కోరుతూ నీవు నశించిపోతావు. ఓ దుర్బుద్ధీ, అందుకే విరమించు, ఆలస్యం చేయకు.
13.3.29
श्रेष्ठं यत्सर्वभूतेषु तपो यदतिवर्तते ।
तदग्र्यं प्रार्थयानस्त्वमचिराद्विनशिष्यसि ॥ १३.३.२९ ॥
సమస్త ప్రాణులలో శ్రేష్ఠమైన తపస్సు ఏదో, దానిని కూడా అధిగమించేది ఏదో, ఆ అత్యుత్తమాన్ని కోరుతున్న నీవు త్వరలోనే నశించిపోతావు.
13.3.30
देवतासुरमर्त्येषु यत्पवित्रं परं स्मृतम् ।
चण्डालयोनौ जातेन न तत्प्राप्यं कथञ्चन ॥ १३.३.३० ॥
దేవతలు, అసురులు, మానవులలో ఏ పరమ పవిత్రత గుర్తించబడిందో, అది చండాల యోనిలో జన్మించినవానికి ఏ విధంగానూ లభించదు.