มหาภารตะ · อัธยายะ 13.32
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.32.1
कीदृशे पुरुषे तात स्त्रीषु भरतर्षभ ।
श्रीः पद्मा वसते नित्यं तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.३२.१ ॥
ข้าแต่ปู่ ผู้เป็นวัวแห่งภรตะ โปรดบอกข้าพเจ้าว่า ศรีผู้เกิดจากดอกบัว สถิตอยู่เป็นนิตย์ในบุรุษเช่นไร และในสตรีเช่นไร
13.32.2
अत्र ते वर्णयिष्यामि यथावृत्तं यथाश्रुतम् ।
रुक्मिणी देवकीपुत्रसन्निधौ पर्यपृच्छत ॥ १३.३२.२ ॥
ในเรื่องนี้ ข้าพเจ้าจะเล่าให้ฟังตามที่เป็นมาและตามที่ได้ยินมา รุกมิณีได้ถามต่อหน้าพระกฤษณะ โอรสของเทวกี
13.32.3
नारायणस्याङ्कगतां ज्वलन्तीं ।
दृष्ट्वा श्रियं पद्मसमानवक्त्राम्।
पप्रच्छ माता मकरध्वजस्यष ॥ १३.३२.३ ॥
เมื่อเห็นศรีประทับอยู่บนตักของพระนารายณ์ ทรงรุ่งโรจน์และมีพระพักตร์เหมือนดอกบัว มารดาของมกรธวัช (กามเทพ) จึงถามว่า…
13.32.4
कौतूहलाद्विस्मितचारुनेत्रा ।
कानीह भूतान्युपसेवसे त्वं
सन्तिष्ठसे कानि च सेवसे त्वम् ।
तानि त्रिलोकेश्वरभूतकान्ते
तत्त्वेन मे ब्रूहि महर्षिकन्ये ॥ १३.३२.४ ॥
ด้วยความพิศวงและอยากรู้ นัยน์ตางามเบิกกว้าง มารดากล่าวว่า เจ้าปรนนิบัติสิ่งมีชีวิตใดในที่นี้ และเจ้าสถิตอยู่ในสิ่งใด และเจ้าบำเรอสิ่งใด ข้าแต่ผู้เป็นที่รักของเจ้าแห่งสามโลก ธิดาของมหาฤๅษี โปรดบอกข้าพเจ้าตามความจริง
13.32.5
एवं तदा श्रीराभिभाष्यमाणा ।
देव्या समक्षं गरुडध्वजस्य।
उवाच वाक्यं मधुराभिधानं ।
मनोहरं चन्द्रमुखी प्रसन्ना ॥ १३.३२.५ ॥
เมื่อเทวีตรัสถามเช่นนั้นต่อหน้าพระวิษณุผู้มีธงเป็นครุฑ ศรีซึ่งมีพระพักตร์งดงามดั่งพระจันทร์และทรงพระเมตตา จึงตรัสถ้อยคำอันไพเราะด้วยน้ำเสียงหวาน ชวนให้จิตใจปีติ
13.32.6
वसामि नित्यं सुभगे प्रगल्भे ।
दक्षे नरे कर्मणि वर्तमाने।
अक्रोधने देवपरे कृतज्ञे ।
जितेन्द्रिये नित्यमुदीर्णसत्वे ॥ १३.३२.६ ॥
ข้าแต่ผู้โชคดี ข้าพเจ้าสถิตอยู่เป็นนิตย์ในบุรุษผู้มั่นคงและมีความสามารถ ผู้ขยันในหน้าที่ ไม่โกรธ ยึดมั่นในเทพเจ้า รู้คุณ ข่มใจตนได้ และมีกำลังใจเข้มแข็งอยู่เสมอ
13.32.7
नाकर्मशीले पुरुषे वसामि ।
न नास्तिके साङ्करिके कृतघ्ने।
न भिन्नवृत्ते न नृशंसवृत्ते ।
न चाविनीते न गुरुष्वसूयके ॥ १३.३२.७ ॥
ข้าพเจ้าไม่สถิตอยู่ในบุรุษผู้มีนิสัยเกียจคร้าน ไม่สถิตอยู่ในผู้ไม่เชื่อ ผู้ปนปะผสมวรรณะ ผู้อกตัญญู ไม่สถิตอยู่ในผู้ประพฤติผิดหรือโหดร้าย ไม่สถิตอยู่ในผู้ไร้ระเบียบ และไม่สถิตอยู่ในผู้ริษยาผู้เฒ่าผู้แก่
13.32.8
ये चाल्पतेजोबलसत्त्वमानाः ।
क्लिश्यन्ति कुप्यन्ति च यत्रतत्र।
न चैव तिष्ठामि तथाविधेषु ।
नरेषु सङ्गुप्तमनोरथेषु ॥ १३.३२.८ ॥
และข้าพเจ้าไม่อยู่ในผู้ที่มีเดชกำลัง กำลังใจ และความกล้าน้อย มีแต่ความทะนงตน ผู้ที่ทุกข์ระทมและโกรธเคืองไปทุกหนทุกแห่ง และผู้ที่เก็บความปรารถนาไว้ในใจ
13.32.9
यश्चात्मनि प्रार्थयते न किञ्चि-
द्यश्च स्वभावोपहतान्तरात्मा।
द्यश्च स्वभावोपहतान्तरात्मा ।
नरेषु नाहं निवसामि स्म्यक् ॥ १३.३२.९ ॥
ข้าพเจ้าไม่สถิตอยู่ดีในหมู่มนุษย์ผู้ไม่ขอสิ่งใดให้ตนเอง และผู้ที่จิตใจถูกนิสัยของตนทำลาย และอีกทั้งผู้ที่จิตใจถูกนิสัยของตนทำลาย
13.32.10
वसामि धर्मशीलेषु धर्मज्ञेषु महात्मसु ।
वृद्धसेविषु दान्तेषु सत्वज्ञेषु महात्मसु ॥ १३.३२.१० ॥
ข้าพเจ้าสถิตอยู่ในผู้มีนิสัยแห่งธรรม ในผู้รู้ธรรม ในมหาตมะผู้ปรนนิบัติผู้ใหญ่ ในผู้ข่มใจได้ และในมหาตมะผู้รู้ธรรมชาติของสรรพสัตว์
13.32.11
अवन्ध्यकालेषु सदा दानशौचरतषु च ।
ब्रह्मचर्यतपोज्ञानगोद्विजातिप्रियेषु च ॥ १३.३२.११ ॥
ข้าพเจ้าสถิตอยู่ในผู้ที่ใช้เวลาอย่างไม่สูญเปล่าเสมอ ผู้ยินดีในการให้ทานและความบริสุทธิ์ และในผู้เป็นที่รักของผู้ประพฤติพรหมจรรย์ ผู้บำเพ็ญตบะ ผู้รู้ ผู้เลี้ยงโค และผู้เกิดสองครั้ง
13.32.12
स्त्रीषु कान्तासु शान्तासु देवद्विजपरासु च ।
विशुद्धगृहभाण्डासु गोधान्याभिरतासु च ॥ १३.३२.१२ ॥
ข้าพเจ้าสถิตอยู่ในสตรีผู้งดงามและสงบ ผู้อุทิศตนแด่เทพเจ้าและผู้เกิดสองครั้ง ผู้มีบ้านเรือนและภาชนะสะอาด และผู้ยินดีในโคและธัญพืช
13.32.13
वसागि देवद्विजपूजिकासु ॥ १३.३२.१३ ॥
ข้าพเจ้าสถิตอยู่ในสตรีผู้บูชาเทพเจ้าและผู้เกิดสองครั้ง
13.32.14
प्रकीर्णभाण्डामनवेक्ष्यकारिणीं ।
सदा च भर्तुः प्रतिकूलवादिनीम्। ॥ १३.३२.१४ ॥
สตรีผู้มีภาชนะกระจัดกระจาย ทำการโดยไม่ระวัง และพูดขัดแย้งกับสามีอยู่เสมอ สตรีเช่นนั้นข้าพเจ้าละทิ้งไป
13.32.15
लोलामदक्षामवलेपिनीं च ।
व्यपेतशौचां कलहप्रियां च।
निद्राभिभूतां सततं शयाना-
मेवंविधां स्त्रीं परिवर्जयामि ॥ १३.३२.१५ ॥
สตรีผู้เหลวไหล ไม่ชำนาญ ทะนงตน ไม่สะอาด ชอบทะเลาะ และนอนเอาแต่หลับจนถูกความง่วงครอบงำอยู่เสมอ สตรีเช่นนี้ข้าพเจ้าหลีกเลี่ยง
13.32.16
सत्यासु नित्यं प्रियदर्शनासु ।
सौभाग्ययुक्तासु गुणान्वितासु।
वसामि नारीषु पतिव्रतासु ।
कल्याणशीलासु विभूषितासु ॥ १३.३२.१६ ॥
ข้าพเจ้าสถิตอยู่ในสตรีผู้ซื่อสัตย์เสมอ น่าชื่นตาเมื่อได้เห็น มีโชคลาภและคุณธรรม ภักดีต่อสามี มีนิสัยเป็นมงคล และประดับประดางาม
13.32.17
यानेषु कन्यासु विभूषणेषु ।
यज्ञेषु मेघेषु च वृष्टिमत्सु।
वसामि फुल्लासु च पद्मिनीषु ।
नक्षत्रवीथीषु च शारदीषु ॥ १३.३२.१७ ॥
ข้าพเจ้าสถิตอยู่ในยานพาหนะ ในหญิงสาว ในเครื่องประดับ ในยัญพิธี ในเมฆที่นำฝนมา ในสระบัวที่บานสะพรั่ง และในวิถีดาวฤดูสารท
13.32.18
गजेषु गोष्ठेषु तथाऽऽसनेषु ।
सरःसु फुल्लोत्पलपङ्कजेषु।
नदीषु हंसस्वननादितासु ।
क्रौञ्चावघुष्टस्वरशोभितासु ॥ १३.३२.१८ ॥
ข้าพเจ้าสถิตอยู่ในช้าง ในคอกโค และเช่นเดียวกันในอาสน์ ในทะเลสาบที่มีบัวสีน้ำเงินและบัวหลวงบาน ในแม่น้ำที่ก้องด้วยเสียงหงส์ และในแม่น้ำที่งดงามด้วยเสียงร้องของนกเครนกราวนก
13.32.19
विकीर्णकूलद्रुमराजितासु ।
तपस्विसिद्धद्विजसेवितासु।
वसामि नित्यं सुबहूदकासु ।
सिम्हैर्गजैश्चाकुलितोदकासु ॥ १३.३२.१९ ॥
ข้าพเจ้าสถิตอยู่เป็นนิตย์ในแม่น้ำที่มีต้นไม้กระจายอยู่ตามฝั่ง มีนักพรตผู้สำเร็จและผู้เกิดสองครั้งมาเยือน มีน้ำมากมาย และมีน้ำที่ถูกสิงโตและช้างกวนให้ปั่นป่วน
13.32.20
मत्ते गजे गोवृषभे नरेन्द्रे ।
सिम्हासने सत्पुरुषेषु नित्यम् ॥ १३.३२.२० ॥
ข้าพเจ้าสถิตอยู่เป็นนิตย์ในช้างที่มันเมา ในวัวจ่าฝูง ในผู้เป็นจอมนรชน ในอาสน์ราชสีห์ และในบุรุษผู้ประเสริฐ
13.32.21
यस्मिञ्चनो हव्यभुजं जुहोति ।
गोब्राह्मणं चार्चति देवताश्च
काले च पुष्पैर्बलयः क्रियन्ते ।
तस्मिन्गृहे नित्यमुपैमि वासम् ॥ १३.३२.२१ ॥
ในเรือนใดที่ชายผู้หนึ่งถวายเครื่องบูชาแด่ไฟซึ่งกินเครื่องบูชา ให้เกียรติโคและพราหมณ์ บูชาเทพทั้งหลาย และถึงเวลาอันควรก็ถวายเครื่องบูชาด้วยดอกไม้ ในเรือนนั้นข้าพเจ้ามาพำนักอยู่เสมอ
13.32.22
स्वाध्यायनित्येषु सदा द्विजेषु ।
क्षत्रे च धर्माभिरते सदैव।
वैश्ये च कृष्याभिरते वसामि ।
शूद्रे च शुश्रूषणनित्ययुक्ते ॥ १३.३२.२२ ॥
ข้าพเจ้าพำนักอยู่ในหมู่ทวิชาที่ศึกษาเวทอยู่เป็นนิตย์เสมอ และในกษัตริย์ผู้ยินดีในธรรมเสมอไป และในไวศยะผู้ยินดีในการเกษตร และในศูทรผู้ประกอบการรับใช้อยู่เป็นนิตย์
13.32.23
नारायणे त्वेकमना वसामि ।
सर्वेण भावेन शरीरभूता।
तस्मिन्हि धर्मः सुमहान्निविष्टो ।
ब्रह्मिण्यता चात्र तथा प्रियत्वम् ॥ १३.३२.२३ ॥
ข้าพเจ้ามีใจจดจ่อในพระนารายณ์ และพำนักอยู่ในพระองค์ด้วยทั้งภาวะของข้าพเจ้า ในรูปที่มีกาย เพราะในพระองค์นั้นธรรมอันยิ่งใหญ่ย่อมตั้งมั่นอยู่ และความอุทิศตนต่อพรหมัน และความเป็นที่รักของข้าพเจ้าในโลกนี้ก็เช่นนั้น
13.32.24
नाहं शरीरेण वसामि देवि ।
नैवं मया शक्यमिहाभिधातुम्।
भावेन यस्मिन्निवसामि पुंसि ।
स वर्धते धर्मयशोर्थकामैः ॥ १३.३२.२४ ॥
ข้าแต่เทวี ข้าพเจ้ามิได้พำนักอยู่ในกาย และข้าพเจ้าไม่อาจกล่าวเรื่องนี้ได้ในทำนองนี้ บุรุษผู้ที่ข้าพเจ้าพำนักอยู่ด้วยภาวะของตนนั้น ย่อมเจริญด้วยธรรม เกียรติยศ ทรัพย์ และความปรารถนา