ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.33
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.33.1
प्रायश्चित्तं कृतघ्नानां प्रतिब्रूहि पितामह ।
मातॄः पितॄन्गुरुंश्चैव येऽवमन्यन्ति मोहिताः ॥ १३.३३.१ ॥
ହେ ପିତାମହ, ମୋହରେ ମାତା, ପିତା ଓ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଅବମାନନା କରୁଥିବା କୃତଘ୍ନମାନଙ୍କର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କହନ୍ତୁ।
13.33.2
ये चाप्यन्ते परे तात कृतघ्ना निरपत्रपाः ।
तेषां गतिं महाबाहो श्रोतुमिच्छामि तत्वतः ॥ १३.३३.२ ॥
ହେ ତାତ, ଯେଉଁମାନେ କୃତଘ୍ନ ଓ ନିର୍ଲଜ୍ଜ, ପରଲୋକରେ ସେମାନଙ୍କ ଗତି କ'ଣ, ହେ ମହାବାହୁ, ତାହା ମୁଁ ପ୍ରକୃତରେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
13.33.3
कृतघ्नानां गतिस्तात नरके शाश्वतीः समाः ।
मातापितृगुरूणां च ये न तिष्ठन्ति शासने।
क्रिमिकीटपिपीलेषु जायन्ते स्थावरेषु च ॥ १३.३३.३ ॥
ହେ ତାତ, କୃତଘ୍ନମାନଙ୍କର ଗତି ନରକରେ ଶାଶ୍ୱତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ; ମାତା, ପିତା, ଗୁରୁଙ୍କ ଶାସନରେ ନ ରହିଥିବା ସେମାନେ କୀଟ, ପୋକ, ପିମ୍ପୁଡ଼ି ଓ ସ୍ଥାବରରେ ଜନ୍ମନ୍ତି।
13.33.4
दुर्लभो हि पुनस्तेषां मानुष्ये पुनरुद्भवः ।
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ॥ १३.३३.४ ॥
ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମରେ ପୁନର୍ବାର ଜନ୍ମ ପାଇବା ସତରେ ଦୁର୍ଲଭ। ଏ ବିଷୟରେ ଲୋକେ ଏହି ପୁରାତନ ଇତିହାସ ମଧ୍ୟ କହନ୍ତି।
13.33.5
वत्सनाभो महाप्राज्ञो महर्षिः संशितव्रतः ।
वल्मीकभूतो ब्रह्मर्षिस्तप्यते सुमहत्तपः ॥ १३.३३.५ ॥
ବତ୍ସନାଭ, ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, ମହର୍ଷି, ଦୃଢ଼ବ୍ରତ; ବାମ୍ବି ହୋଇଯାଇଥିବା ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଅତି ମହାନ ତପସ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି।
13.33.6
तस्मिंश्च तप्यति तपो वासवो भरतर्षभ ।
ववर्ष समुहद्वर्षं सविद्युत्स्तनयित्नुमान् ॥ १३.३३.६ ॥
ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ସେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିବାବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ର ବିଜୁଳି ଓ ଗର୍ଜନ ସହିତ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ବର୍ଷାଇଲେ।
13.33.7
तत्र सप्ताहवर्षं तु मुमुचे पाकशासनः ।
निमीलिताक्षस्तद्वर्षं प्रत्यगृह्यत वै द्विजः ॥ १३.३३.७ ॥
ସେଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସାତ ଦିନ ଧରି ବର୍ଷା କଲେ; ସେ ଦ୍ୱିଜ ଆଖି ବନ୍ଦ କରି ସେହି ବର୍ଷା ସହିଲେ।
13.33.8
तस्मिन्पतति वर्षे तु शीतवातसमन्विते ।
विशीर्णध्वस्तशिखरो वल्मीकोऽशनिताडितः ॥ १३.३३.८ ॥
ଶୀତଳ ବାୟୁ ସହିତ ସେହି ବର୍ଷା ପଡ଼ୁଥିବା ବେଳେ, ବଜ୍ରାହତ ବାଲ୍ମୀକର ଶିଖର ଭାଙ୍ଗି ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା।
13.33.9
ताड्यमाने ततस्तस्मिन्वत्सनाभे महात्मनि ।
कारुण्यात्तस्य धर्मः स्वमानृशंस्यमथाकरोत् ॥ १३.३३.९ ॥
ମହାତ୍ମା ବତ୍ସନାଭ ପ୍ରହାର ଖାଉଥିବା ବେଳେ, କରୁଣାବଶତଃ ଧର୍ମ ନିଜର କୋମଳତା ପ୍ରକାଶ କଲେ।
13.33.10
चिन्तयानस्य ब्रह्मर्षि तपन्तमतिधार्मिकम् ।
अनुरूपा मतिः क्षिप्रमुपजाता स्वभावजा ॥ १३.३३.१० ॥
ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା, ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା, ଅତି ଧାର୍ମିକ ସେହି ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଙ୍କ ମନରେ ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କ ସ୍ୱଭାବାନୁରୂପ ଏକ ଚିନ୍ତା ଉଦୟ ହେଲା।
13.33.11
स्वं रूपं माहिषं कृत्वा मनोहरम् ।
रक्षार्थं वत्सनामस्य चतुष्पादुपरिस्थितः ॥ १३.३३.११ ॥
ନିଜର ମନୋହର ମହିଷ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ବତ୍ସନାଭଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ସେ ଚତୁଷ୍ପାଦ ପ୍ରାଣୀ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଠିଆ ହେଲା।
13.33.12
यदा त्वपगतं वर्षं वृष्टिवातसमन्वितम् ।
ततो महिषरुपेण धर्मो धर्मभृतांवर।
शनैर्वल्मीकमुत्सृज्य प्राद्रवद्भरतर्षभ ॥ १३.३३.१२ ॥
ବର୍ଷା ଓ ବାୟୁ ଚାଲିଗଲେ, ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ଧର୍ମଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମ ମହିଷ ରୂପରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ସେହି ବାଲ୍ମୀକ ଛାଡ଼ି ପଳାଇଲେ।
13.33.13
स्थितेऽस्मिन्वृष्टिसम्पाते वीक्षते स्म महातपाः ।
दिशश्च विपुलास्तत्र गिरीणां शिखराणि च ॥ १३.३३.१३ ॥
ବର୍ଷା ବନ୍ଦ ହେଲେ ସେ ମହାତପସ୍ୱୀ ସେଠାକାର ବିଶାଳ ଦିଗ ଓ ପର୍ବତଶିଖର ଦେଖିଲେ।
13.33.14
दृष्ट्वा च पृथिवीं सर्वां सलिलेन परिप्लुताम् ।
जलाशयान्स तान्दृष्ट्वा विप्रः प्रमुदितोऽभवत् ॥ १३.३३.१४ ॥
ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ଜଳରେ ଭରିଯାଇଥିବା ଦେଖି ଓ ସେହି ଜଳାଶୟସବୁ ଦେଖି ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
13.33.15
अचिन्तयद्विस्मितश्चि विप्रः प्रमुदितोऽभवत् ।
अचिन्तयद्विस्तितश्च वर्षात्केनाभिरक्षितः।
ततोऽपश्यत्स महिषमवस्थितमदूरतः ॥ १३.३३.१५ ॥
ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ବିସ୍ମିତ ହୋଇ ଭାବିଲେ ବର୍ଷାରୁ କିଏ ମୋତେ ରକ୍ଷା କଲା? ତା'ପରେ ଅଳ୍ପ ଦୂରରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଏକ ମଈଁଷି ସେ ଦେଖିଲେ।
13.33.16
तिर्यग्योनावपि कथं दृश्यते धर्मवत्सलः ॥ १३.३३.१६ ॥
ତିର୍ଯ୍ୟକ ଯୋନିରେ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମପ୍ରେମୀ କିପରି ଦେଖାଯାଉଛି!
13.33.17
अतो नु भद्रमहिषः शिलापट्टमवस्थितः ।
पीवरश्चैव बल्यश्च बहुमांसो भवेदयम् ॥ १३.३३.१७ ॥
ଅତଏବ ଏହି ଭଲ ମଈଁଷି ପଥର ପଟାରେ ଠିଆ ହୋଇଛି। ଏହା ପୁଷ୍ଟ, ବଳି ଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ବହୁ ମାଂସଯୁକ୍ତ ହେବ।
13.33.18
तस्य बुद्धिरियं जाता धर्मसंसक्तजा मुनेः ।
कृतघ्ना नरकं यान्ति ये च विश्वस्तघातिनः ॥ १३.३३.१८ ॥
ଧର୍ମାସକ୍ତିରୁ ଜନ୍ମିତ ସେହି ମୁନିଙ୍କ ମନରେ ଏହି ଚିନ୍ତା ଉଠିଲା। କୃତଘ୍ନ ଓ ବିଶ୍ୱାସଘାତକମାନେ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି।
13.33.19
निष्कृतिं नैव पश्यामि कृतघ्नानां कथञ्चन ।
क्रते प्राणिपरित्यागाद्धर्मज्ञानां वचो यथा ॥ १३.३३.१९ ॥
କୃତଘ୍ନମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ମୁଁ ଦେଖେ ନାହିଁ; ଧର୍ମଜ୍ଞମାନଙ୍କ ବଚନ ଅନୁସାରେ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ ହିଁ (ପଥ)।
13.33.20
अकृत्वा भरणं पित्रोरदत्त्वा गुरुदक्षिणाम् ।
कृतघ्नतां च सम्प्राप्य मरणान्ता च निष्कृतिः ॥ १३.३३.२० ॥
ପିତାମାତାଙ୍କ ଭରଣପୋଷଣ ନ କରି, ଗୁରୁଦକ୍ଷିଣା ନ ଦେଇ, କୃତଘ୍ନତା ପାଇଲେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ମୃତ୍ୟୁରେ ହିଁ ଶେଷ ହୁଏ।
13.33.21
आकाङ्क्षायामुपेक्षायां चोपपातकमुत्तमम् ।
तस्मात्प्राणान्परित्यक्ष्ये प्रायश्चित्तार्थमित्युत ॥ १३.३३.२१ ॥
ଇଚ୍ଛା ଓ ଅବହେଳାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ମହାନ ଉପପାତକ; ତେଣୁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ପାଇଁ ମୁଁ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବି, ଏହା (ସେ କହିଲା)।
13.33.22
स मेरुशिखरं गत्वा निस्यङ्केनान्तरात्मना ।
प्रायश्चित्तं कर्तुकामः शरीरं त्यक्तुमुद्यतः।
निगृहीतश्च धर्मात्मा हस्ते धर्मेण धर्मवित् ॥ १३.३३.२२ ॥
ସେ ମେରୁ ଶିଖରକୁ ଯାଇ, ନିର୍ମଳ ଅନ୍ତରାତ୍ମାରେ, ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ, ଶରୀର ତ୍ୟାଗ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲା; ଧର୍ମାତ୍ମା ଓ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଧର୍ମରେ ତାହାର ହାତ ଧରି ନିବାରଣ କଲେ।
13.33.23
वत्सनाभ महाप्राज्ञ बहुवर्षशतायुष ।
परितुष्टोस्मि त्यागेन निस्सङ्गेन तथाऽऽत्मनः ॥ १३.३३.२३ ॥
ହେ ବତ୍ସନାଭ, ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, ଶହେ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ଆୟୁଷ୍ମାନ! ତୁମ ନିଃସଙ୍ଗ ତ୍ୟାଗରେ, ଓ ସେହିପରି ତୁମ ଆତ୍ମତ୍ୟାଗରେ ମୁଁ ପରିତୁଷ୍ଟ।
13.33.24
एवं धर्मभृतः सर्वे विमृशन्ति कृताकृतम् ।
न कश्चिद्वत्सनाभस्य यस्य नोपहतं मनः ॥ १३.३३.२४ ॥
ଏହିପରି ଧର୍ମଧାରୀମାନେ ସମସ୍ତେ କୃତ ଓ ଅକୃତର ବିଚାର କରନ୍ତି; ବତ୍ସନାଭ ପରି କେହି ନାହାନ୍ତି, ଯାହାର ମନ ଆହତ ହୋଇନାହିଁ।
13.33.25
यश्चानवद्यश्चरति शक्तो धर्मं च सर्वशः ।
निवर्तस्व महाप्राज्ञ् पूतात्मा ह्यसि शाश्वतः ॥ १३.३३.२५ ॥
ଯିଏ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଭାବରେ ଆଚରଣ କରେ ଓ ସର୍ବପ୍ରକାରେ ଧର୍ମ ପାଳନ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ, ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, ଫେରିଆସ; ତୁମେ ପବିତ୍ରାତ୍ମା ଏବଂ ଶାଶ୍ୱତ।