ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.33
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.33.1
प्रायश्चित्तं कृतघ्नानां प्रतिब्रूहि पितामह ।
मातॄः पितॄन्गुरुंश्चैव येऽवमन्यन्ति मोहिताः ॥ १३.३३.१ ॥
ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪੈ ਕੇ ਮਾਤਾ, ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਤਘਣਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਦੱਸੋ।
13.33.2
ये चाप्यन्ते परे तात कृतघ्ना निरपत्रपाः ।
तेषां गतिं महाबाहो श्रोतुमिच्छामि तत्वतः ॥ १३.३३.२ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਤਘਣ ਅਤੇ ਬੇਸ਼ਰਮ ਹਨ, ਮਰਨ ਮਗਰੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਮੈਂ ਯਥਾਰਥ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
13.33.3
कृतघ्नानां गतिस्तात नरके शाश्वतीः समाः ।
मातापितृगुरूणां च ये न तिष्ठन्ति शासने।
क्रिमिकीटपिपीलेषु जायन्ते स्थावरेषु च ॥ १३.३३.३ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਕ੍ਰਿਤਘਣਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਸਦੀਵੀ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਮਾਤਾ, ਪਿਤਾ ਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ ਉਹ ਕੀੜਿਆਂ, ਕੀਟਾਂ, ਕੀੜੀਆਂ ਅਤੇ ਸਥਾਵਰ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
13.33.4
दुर्लभो हि पुनस्तेषां मानुष्ये पुनरुद्भवः ।
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ॥ १३.३३.४ ॥
ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਣਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦੁਰਲਭ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਲੋਕ ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਤਿਹਾਸ ਵੀ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
13.33.5
वत्सनाभो महाप्राज्ञो महर्षिः संशितव्रतः ।
वल्मीकभूतो ब्रह्मर्षिस्तप्यते सुमहत्तपः ॥ १३.३३.५ ॥
ਵਤਸਨਾਭ, ਮਹਾਪ੍ਰਾਗਿਆ, ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ; ਬਾਂਬੀ ਬਣੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
13.33.6
तस्मिंश्च तप्यति तपो वासवो भरतर्षभ ।
ववर्ष समुहद्वर्षं सविद्युत्स्तनयित्नुमान् ॥ १३.३३.६ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਤਪ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਬਿਜਲੀ ਤੇ ਗਰਜ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਇਆ।
13.33.7
तत्र सप्ताहवर्षं तु मुमुचे पाकशासनः ।
निमीलिताक्षस्तद्वर्षं प्रत्यगृह्यत वै द्विजः ॥ १३.३३.७ ॥
ਉੱਥੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਸੱਤ ਦਿਨ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਇਆ; ਉਹ ਦ੍ਵਿਜ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮੀਂਹ ਝੱਲਦਾ ਰਿਹਾ।
13.33.8
तस्मिन्पतति वर्षे तु शीतवातसमन्विते ।
विशीर्णध्वस्तशिखरो वल्मीकोऽशनिताडितः ॥ १३.३३.८ ॥
ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਪੈ ਰਹੇ ਉਸ ਮੀਂਹ ਵਿੱਚ, ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਮਾਰੀ ਗਈ ਬਾਂਬੀ ਦੀ ਚੋਟੀ ਟੁੱਟ ਕੇ ਢਹਿ ਗਈ।
13.33.9
ताड्यमाने ततस्तस्मिन्वत्सनाभे महात्मनि ।
कारुण्यात्तस्य धर्मः स्वमानृशंस्यमथाकरोत् ॥ १३.३३.९ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਵਤਸਨਾਭ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਕਰੁਣਾ ਨਾਲ ਧਰਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕੋਮਲਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ।
13.33.10
चिन्तयानस्य ब्रह्मर्षि तपन्तमतिधार्मिकम् ।
अनुरूपा मतिः क्षिप्रमुपजाता स्वभावजा ॥ १३.३३.१० ॥
ਸੋਚਦੇ, ਤਪ ਕਰਦੇ, ਅਤਿ ਧਾਰਮਿਕ ਉਸ ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਸਦੇ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਵਿਚਾਰ ਜਾਗਿਆ।
13.33.11
स्वं रूपं माहिषं कृत्वा मनोहरम् ।
रक्षार्थं वत्सनामस्य चतुष्पादुपरिस्थितः ॥ १३.३३.११ ॥
ਆਪਣਾ ਮਨਮੋਹਕ ਮੱਝ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਵਤਸਨਾਭ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਹ ਚੌਪਾਇਆ ਉਸ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ।
13.33.12
यदा त्वपगतं वर्षं वृष्टिवातसमन्वितम् ।
ततो महिषरुपेण धर्मो धर्मभृतांवर।
शनैर्वल्मीकमुत्सृज्य प्राद्रवद्भरतर्षभ ॥ १३.३३.१२ ॥
ਜਦੋਂ ਉਹ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਹਵਾ ਲੰਘ ਗਏ, ਤਦ ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਧਰਮਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਧਰਮ ਮੱਝ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸ ਬਾਂਬੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜ ਗਿਆ।
13.33.13
स्थितेऽस्मिन्वृष्टिसम्पाते वीक्षते स्म महातपाः ।
दिशश्च विपुलास्तत्र गिरीणां शिखराणि च ॥ १३.३३.१३ ॥
ਮੀਂਹ ਦੀ ਬੌਛਾਰ ਰੁਕੀ ਤਾਂ ਉਸ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਨੇ ਉੱਥੋਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪਰਬਤਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵੇਖੀਆਂ।
13.33.14
दृष्ट्वा च पृथिवीं सर्वां सलिलेन परिप्लुताम् ।
जलाशयान्स तान्दृष्ट्वा विप्रः प्रमुदितोऽभवत् ॥ १३.३३.१४ ॥
ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਵੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜਲਾਸ਼ਯਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ।
13.33.15
अचिन्तयद्विस्मितश्चि विप्रः प्रमुदितोऽभवत् ।
अचिन्तयद्विस्तितश्च वर्षात्केनाभिरक्षितः।
ततोऽपश्यत्स महिषमवस्थितमदूरतः ॥ १३.३३.१५ ॥
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਮੀਂਹ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਬਚਾਇਆ? ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰ ਖੜ੍ਹੀ ਇੱਕ ਮੱਝ ਵੇਖੀ।
13.33.16
तिर्यग्योनावपि कथं दृश्यते धर्मवत्सलः ॥ १३.३३.१६ ॥
ਪਸ਼ੂ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਧਰਮ-ਪ੍ਰੇਮੀ ਕਿਵੇਂ ਦਿਸਦਾ ਹੈ!
13.33.17
अतो नु भद्रमहिषः शिलापट्टमवस्थितः ।
पीवरश्चैव बल्यश्च बहुमांसो भवेदयम् ॥ १३.३३.१७ ॥
ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਚੰਗੀ ਮੱਝ ਪੱਥਰ ਦੀ ਸਿੱਲ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਹਸ਼ਟ-ਪੁਸ਼ਟ, ਬਲੀ ਯੋਗ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਮਾਸ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇਗੀ।
13.33.18
तस्य बुद्धिरियं जाता धर्मसंसक्तजा मुनेः ।
कृतघ्ना नरकं यान्ति ये च विश्वस्तघातिनः ॥ १३.३३.१८ ॥
ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਉਸ ਮੁਨੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਉੱਠਿਆ। ਕ੍ਰਿਤਘਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤੀ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.33.19
निष्कृतिं नैव पश्यामि कृतघ्नानां कथञ्चन ।
क्रते प्राणिपरित्यागाद्धर्मज्ञानां वचो यथा ॥ १३.३३.१९ ॥
ਕ੍ਰਿਤਘਨਾਂ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਸ਼ਚਿੱਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ; ਧਰਮਜ੍ਞਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਾਣਤਿਆਗ ਹੀ (ਮਾਰਗ) ਹੈ।
13.33.20
अकृत्वा भरणं पित्रोरदत्त्वा गुरुदक्षिणाम् ।
कृतघ्नतां च सम्प्राप्य मरणान्ता च निष्कृतिः ॥ १३.३३.२० ॥
ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦਾ ਪਾਲਣ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਗੁਰੂ-ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਨਾ ਦੇ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਤਘਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਾਸ਼ਚਿੱਤ ਮੌਤ ਤੇ ਹੀ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.33.21
आकाङ्क्षायामुपेक्षायां चोपपातकमुत्तमम् ।
तस्मात्प्राणान्परित्यक्ष्ये प्रायश्चित्तार्थमित्युत ॥ १३.३३.२१ ॥
ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਅਣਗਹਿਲੀ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਵੱਡਾ ਉਪਪਾਤਕ; ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰਾਸ਼ਚਿੱਤ ਲਈ ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦਿਆਂਗਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ (ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ)।
13.33.22
स मेरुशिखरं गत्वा निस्यङ्केनान्तरात्मना ।
प्रायश्चित्तं कर्तुकामः शरीरं त्यक्तुमुद्यतः।
निगृहीतश्च धर्मात्मा हस्ते धर्मेण धर्मवित् ॥ १३.३३.२२ ॥
ਉਹ ਮੇਰੂ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਨਿਰਮਲ ਅੰਤਰਾਤਮਾ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਾਸ਼ਚਿੱਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਦੇਹ ਤਿਆਗਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ; ਧਰਮਾਤਮਾ ਤੇ ਧਰਮਜ੍ਞ ਨੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਰੋਕਿਆ।
13.33.23
वत्सनाभ महाप्राज्ञ बहुवर्षशतायुष ।
परितुष्टोस्मि त्यागेन निस्सङ्गेन तथाऽऽत्मनः ॥ १३.३३.२३ ॥
ਹੇ ਵਤਸਨਾਭ, ਮਹਾਪ੍ਰਾਗ੍ਯ, ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਵਾਲਿਆ! ਤੇਰੇ ਨਿਰਲੇਪ ਤਿਆਗ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਆਤਮ-ਤਿਆਗ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਪੂਰਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ।
13.33.24
एवं धर्मभृतः सर्वे विमृशन्ति कृताकृतम् ।
न कश्चिद्वत्सनाभस्य यस्य नोपहतं मनः ॥ १३.३३.२४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਮ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਭ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਨਾ ਕੀਤੇ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਵਤਸਨਾਭ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਨਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
13.33.25
यश्चानवद्यश्चरति शक्तो धर्मं च सर्वशः ।
निवर्तस्व महाप्राज्ञ् पूतात्मा ह्यसि शाश्वतः ॥ १३.३३.२५ ॥
ਜੋ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਆਚਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਮ ਪਾਲਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਗਿਆ, ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਆਓ; ਤੁਸੀਂ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਹੋ।