มหาภารตะ · อัธยายะ 13.33
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.33.1
प्रायश्चित्तं कृतघ्नानां प्रतिब्रूहि पितामह ।
मातॄः पितॄन्गुरुंश्चैव येऽवमन्यन्ति मोहिताः ॥ १३.३३.१ ॥
ปิตามห โปรดตรัสถึงการชดใช้บาปสำหรับผู้อกตัญญู ผู้ที่หลงผิดดูหมิ่นมารดา บิดา และครูอาจารย์
13.33.2
ये चाप्यन्ते परे तात कृतघ्ना निरपत्रपाः ।
तेषां गतिं महाबाहो श्रोतुमिच्छामि तत्वतः ॥ १३.३३.२ ॥
ลูกรัก ผู้มีแขนทรงพลัง หม่อมฉันปรารถนาจะฟังอย่างแท้จริงถึงคติของผู้อกตัญญูและไร้ความละอาย ที่ต้องพินาศไปในโลกหน้า
13.33.3
कृतघ्नानां गतिस्तात नरके शाश्वतीः समाः ।
मातापितृगुरूणां च ये न तिष्ठन्ति शासने।
क्रिमिकीटपिपीलेषु जायन्ते स्थावरेषु च ॥ १३.३३.३ ॥
ลูกรัก คติของผู้อกตัญญูคือการตกนรกนานปีนิรันดร์ ผู้ที่ไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของมารดา บิดา และครูอาจารย์ ย่อมเกิดเป็นหนอน แมลง มด และสัตว์ที่ไม่เคลื่อนที่
13.33.4
दुर्लभो हि पुनस्तेषां मानुष्ये पुनरुद्भवः ।
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ॥ १३.३३.४ ॥
เพราะการได้เกิดเป็นมนุษย์อีกครั้งเป็นสิ่งที่หาได้ยากยิ่งสำหรับพวกเขา ในเรื่องนี้ผู้รู้ยังได้เล่าตำนานโบราณเรื่องนี้ไว้
13.33.5
वत्सनाभो महाप्राज्ञो महर्षिः संशितव्रतः ।
वल्मीकभूतो ब्रह्मर्षिस्तप्यते सुमहत्तपः ॥ १३.३३.५ ॥
วัตสนาภะผู้มีปัญญายิ่งใหญ่ เป็นมหาฤๅษีผู้มั่นในศีลวัตร เป็นพรหมฤๅษีที่กลายเป็นจอมปลวก และบำเพ็ญตบะอันยิ่งใหญ่
13.33.6
तस्मिंश्च तप्यति तपो वासवो भरतर्षभ ।
ववर्ष समुहद्वर्षं सविद्युत्स्तनयित्नुमान् ॥ १३.३३.६ ॥
ขณะที่เขากำลังบำเพ็ญตบะอยู่นั้น ดูก่อนผู้เป็นยอดของภรตวงศ์ พระอินทร์ได้ทรงหลั่งฝนใหญ่พร้อมด้วยสายฟ้าและเสียงคำราม
13.33.7
तत्र सप्ताहवर्षं तु मुमुचे पाकशासनः ।
निमीलिताक्षस्तद्वर्षं प्रत्यगृह्यत वै द्विजः ॥ १३.३३.७ ॥
ที่นั่น พระอินทร์ผู้ทรงลงทัณฑ์แก่ปากะ ทรงหลั่งฝนอยู่เจ็ดวัน ส่วนพราหมณ์ฤๅษีหลับตาอยู่ ได้รับสายฝนนั้น
13.33.8
तस्मिन्पतति वर्षे तु शीतवातसमन्विते ।
विशीर्णध्वस्तशिखरो वल्मीकोऽशनिताडितः ॥ १३.३३.८ ॥
เมื่อฝนนั้นตกลงมาพร้อมกับลมหนาว ยอดของจอมปลวกถูกสายฟ้าฟาดจนแหลกละเอียดพังทลายลง
13.33.9
ताड्यमाने ततस्तस्मिन्वत्सनाभे महात्मनि ।
कारुण्यात्तस्य धर्मः स्वमानृशंस्यमथाकरोत् ॥ १३.३३.९ ॥
ขณะที่วัตสนาภะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่กำลังถูกกระทบกระแทกนั้น ธรรมะด้วยความกรุณาต่อเขา ได้แสดงความอ่อนโยนของตนออกมา
13.33.10
चिन्तयानस्य ब्रह्मर्षि तपन्तमतिधार्मिकम् ।
अनुरूपा मतिः क्षिप्रमुपजाता स्वभावजा ॥ १३.३३.१० ॥
ในใจของพรหมฤๅษีผู้มีธรรมะยิ่งนัก ผู้กำลังครุ่นคิดและบำเพ็ญตบะอยู่นั้น ความคิดที่เหมาะสมซึ่งเกิดจากธรรมชาติของตนได้เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว
13.33.11
स्वं रूपं माहिषं कृत्वा मनोहरम् ।
रक्षार्थं वत्सनामस्य चतुष्पादुपरिस्थितः ॥ १३.३३.११ ॥
ธรรมะทรงรับร่างควายอันงดงามของพระองค์เอง ยืนอยู่เหนือวัตสนาภะ สี่เท้า เพื่อปกป้องเขา
13.33.12
यदा त्वपगतं वर्षं वृष्टिवातसमन्वितम् ।
ततो महिषरुपेण धर्मो धर्मभृतांवर।
शनैर्वल्मीकमुत्सृज्य प्राद्रवद्भरतर्षभ ॥ १३.३३.१२ ॥
เมื่อฝนและลมพายุพ้นผ่านไปแล้ว ธรรมะผู้เป็นยอดของผู้ทรงธรรม ในร่างควาย ได้ค่อยๆ ออกจากจอมปลวกและวิ่งหนีไป ดูก่อนผู้เป็นยอดของภรตวงศ์
13.33.13
स्थितेऽस्मिन्वृष्टिसम्पाते वीक्षते स्म महातपाः ।
दिशश्च विपुलास्तत्र गिरीणां शिखराणि च ॥ १३.३३.१३ ॥
เมื่อสายฝนหยุดลงแล้ว มหาฤๅษีผู้บำเพ็ญตบะยิ่งใหญ่ได้มองไปยังทิศทั้งหลายอันกว้างใหญ่ และยอดเขาทั้งหลายที่นั่น
13.33.14
दृष्ट्वा च पृथिवीं सर्वां सलिलेन परिप्लुताम् ।
जलाशयान्स तान्दृष्ट्वा विप्रः प्रमुदितोऽभवत् ॥ १३.३३.१४ ॥
เมื่อเห็นแผ่นดินทั้งผืนถูกน้ำท่วมไปหมด และเห็นแหล่งน้ำเหล่านั้น พราหมณ์ก็เปี่ยมด้วยความยินดี
13.33.15
अचिन्तयद्विस्मितश्चि विप्रः प्रमुदितोऽभवत् ।
अचिन्तयद्विस्तितश्च वर्षात्केनाभिरक्षितः।
ततोऽपश्यत्स महिषमवस्थितमदूरतः ॥ १३.३३.१५ ॥
ด้วยความประหลาดใจ พราหมณ์คิดว่าใครหนอได้คุ้มครองตนจากสายฝน แล้วเขาก็เปี่ยมด้วยความยินดี จากนั้นเขาเห็นควายตัวหนึ่งยืนอยู่ไม่ไกล
13.33.16
तिर्यग्योनावपि कथं दृश्यते धर्मवत्सलः ॥ १३.३३.१६ ॥
แม้ในกำเนิดสัตว์เดียรัจฉาน ผู้รักธรรมะจะปรากฏให้เห็นได้อย่างไรกัน
13.33.17
अतो नु भद्रमहिषः शिलापट्टमवस्थितः ।
पीवरश्चैव बल्यश्च बहुमांसो भवेदयम् ॥ १३.३३.१७ ॥
เพราะฉะนั้น ควายงามตัวนี้ยืนอยู่บนแท่นหิน คงจะอ้วนพี เหมาะแก่การบูชายัญ และมีเนื้อมากมาย
13.33.18
तस्य बुद्धिरियं जाता धर्मसंसक्तजा मुनेः ।
कृतघ्ना नरकं यान्ति ये च विश्वस्तघातिनः ॥ १३.३३.१८ ॥
ความคิดนี้เกิดขึ้นในใจของมุนีผู้นั้น อันเกิดจากความยึดมั่นในธรรมะ ว่า ผู้อกตัญญูและผู้ทรยศต่อผู้ที่ไว้วางใจย่อมตกนรก
13.33.19
निष्कृतिं नैव पश्यामि कृतघ्नानां कथञ्चन ।
क्रते प्राणिपरित्यागाद्धर्मज्ञानां वचो यथा ॥ १३.३३.१९ ॥
หม่อมฉันไม่เห็นหนทางชดใช้บาปใดๆ ให้แก่ผู้อกตัญญูเลย นอกจากการสละชีวิต ดังที่คำของผู้รู้ธรรมะกล่าวไว้
13.33.20
अकृत्वा भरणं पित्रोरदत्त्वा गुरुदक्षिणाम् ।
कृतघ्नतां च सम्प्राप्य मरणान्ता च निष्कृतिः ॥ १३.३३.२० ॥
ผู้ที่ไม่เลี้ยงดูบิดามารดา ไม่ถวายค่าครูอาจารย์ และตกเป็นผู้อกตัญญู การชดใช้บาปย่อมสิ้นสุดลงได้เพียงที่ความตาย
13.33.21
आकाङ्क्षायामुपेक्षायां चोपपातकमुत्तमम् ।
तस्मात्प्राणान्परित्यक्ष्ये प्रायश्चित्तार्थमित्युत ॥ १३.३३.२१ ॥
แม้เป็นบาปเล็กน้อยที่เกิดจากความปรารถนาและจากความประมาท แต่ก็ยังเป็นบาปที่สูงสุดในประเภทนั้น ฉะนั้นข้าพเจ้าจะสละชีวิตเพื่อการชดใช้ดังนี้ ท่านกล่าวดังนี้จริงๆ
13.33.22
स मेरुशिखरं गत्वा निस्यङ्केनान्तरात्मना ।
प्रायश्चित्तं कर्तुकामः शरीरं त्यक्तुमुद्यतः।
निगृहीतश्च धर्मात्मा हस्ते धर्मेण धर्मवित् ॥ १३.३३.२२ ॥
ท่านไปยังยอดเขาเมรุด้วยจิตใจที่บริสุทธิ์ ปรารถนาจะทำการชดใช้ และเตรียมพร้อมที่จะละทิ้งร่างกาย แต่ผู้มีจิตใจประเสริฐและรู้ธรรม คือท่านที่รู้ธรรม ได้จับมือท่านไว้ด้วยธรรม และยับยั้งท่านไว้
13.33.23
वत्सनाभ महाप्राज्ञ बहुवर्षशतायुष ।
परितुष्टोस्मि त्यागेन निस्सङ्गेन तथाऽऽत्मनः ॥ १३.३३.२३ ॥
ข้าแต่วัตสนาภะ ผู้มีปัญญายิ่งใหญ่ ผู้มีอายุยืนหลายร้อยปี ข้าพเจ้าพอใจในการสละของท่านที่ปราศจากความยึดติด และพอใจในการสละตนของท่านเช่นกัน
13.33.24
एवं धर्मभृतः सर्वे विमृशन्ति कृताकृतम् ।
न कश्चिद्वत्सनाभस्य यस्य नोपहतं मनः ॥ १३.३३.२४ ॥
ผู้ทรงธรรมทั้งปวงย่อมพิจารณาสิ่งที่ทำแล้วและยังไม่ได้ทำ ไม่มีผู้ใดเหมือนวัตสนาภะ ซึ่งจิตใจของท่านไม่เคยถูกทำร้าย
13.33.25
यश्चानवद्यश्चरति शक्तो धर्मं च सर्वशः ।
निवर्तस्व महाप्राज्ञ् पूतात्मा ह्यसि शाश्वतः ॥ १३.३३.२५ ॥
ผู้ที่ประพฤติตนโดยไม่มีโทษ และสามารถรักษาธรรมได้ทุกด้าน ข้าแต่ผู้มีปัญญายิ่งใหญ่ จงหันกลับเถิด เพราะท่านมีจิตใจบริสุทธิ์และเป็นนิรันดร์