ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.34
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.34.1
स्त्रीपुंसयोः सम्प्रयोगे स्पर्शः कस्याधिको भवेत् ।
एतस्मिन्संशये राजन्यथावद्वक्तुमर्हसि ॥ १३.३४.१ ॥
ਇਸਤਰੀ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਦੇ ਸੰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸਪਰਸ਼ ਕਿਸ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਰਾਜਨ, ਇਸ ਸੰਸੇ ਬਾਰੇ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਦੱਸਣਾ ਤੁਹਾਡਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਹੈ।
13.34.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
भङ्गास्वनेन शक्रस्य यथा वैरमभूत्पुरा ॥ १३.३४.२ ॥
ਇੱਥੇ ਵੀ ਲੋਕ ਇਸ ਪੁਰਾਤਨ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ: ਪਹਿਲਾਂ ਭੰਗਾਸ੍ਵਨ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਦਾ ਵੈਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ।
13.34.3
पुरा भङ्गास्वनो नाम राजर्षिरतिधार्मिकः ।
अपुत्रः पुरुषव्याघ्र पुत्रार्थं यज्ञमाहरत् ॥ १३.३४.३ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਭੰਗਾਸ੍ਵਨ ਨਾਮ ਦਾ ਬਹੁਤ ਧਰਮੀ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਸੀ। ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ, ਪੁੱਤਰਹੀਣ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਯੱਗ ਕੀਤਾ।
13.34.4
अग्निष्टुतं स राजर्षिरिन्द्रद्विष्टं महाबलः ।
प्रायश्चित्तेषु मर्त्यानां पुत्रकामेषु चेष्यते ॥ १३.३४.४ ॥
ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਅਗਨਿਸ਼ਟੁਤ ਯੱਗ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਅਪ੍ਰਿਯ ਸੀ; ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਯੱਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.34.5
इन्द्रो ज्ञात्वा तु तं यज्ञं महाभागः सुरेश्वरः ।
अन्तरं तस्य राजर्षेरन्विच्छन्नियतात्मनः।
न चैवास्यान्तरं राजन्स ददर्श महात्मनः ॥ १३.३४.५ ॥
ਮਹਾਭਾਗ ਸੁਰੇਸ਼ਵਰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸ ਯੱਗ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਸੰਯਮੀ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮੌਕਾ ਲੱਭਿਆ; ਰਾਜਨ, ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮੌਕਾ ਨਾ ਮਿਲਿਆ।
13.34.6
कस्य चित्त्वथ कालस्य मृगयां गतवान्नृपः ।
इदमन्तरमित्येव शक्रो नृपममोहयत् ॥ १३.३४.६ ॥
ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਗਿਆ, ਤਾਂ 'ਇਹੀ ਮੌਕਾ ਹੈ' ਸੋਚ ਕੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਭਰਮਾ ਦਿੱਤਾ।
13.34.7
एकाश्वेन च राजर्षिर्भ्रान्त इन्द्रेण मोहितः ।
न दिशोऽविन्दत नृपः क्षुत्पिपासार्दितस्तदा ॥ १३.३४.७ ॥
ਇੰਦਰ ਦੁਆਰਾ ਮੋਹਿਤ ਉਹ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ, ਇੱਕੋ ਘੋੜੇ ਨਾਲ ਭਟਕਦਾ, ਭੁੱਖ-ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾ ਲੱਭ ਸਕਿਆ।
13.34.8
इतश्चेतश्च धावन्वै श्रमतृष्णार्दितो नृप ।
सरोऽपश्यत्सुरुचिरं पूर्णं परमवारिणा ॥ १३.३४.८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਦੌੜਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਮ ਜਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਸਰੋਵਰ ਵੇਖਿਆ।
13.34.9
सोऽवगाह्य सरस्तात पाययामास वाजिनम् ॥ १३.३४.९ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਸ ਨੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਕੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾਇਆ।
13.34.10
अथ पीतोदकं सोऽश्वं वृक्षे बद्ध्वा नृपोत्तमः ।
अवगाह्य ततः स्नातस्तत्र स्त्रीत्वमवाप्तवान् ॥ १३.३४.१० ॥
ਫਿਰ ਪਾਣੀ ਪੀ ਚੁੱਕੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਉਸ ਨਰੇਸ਼ਰੇਸ਼ਟ ਨੇ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਅਤੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਿਆਂ ਉੱਥੇ ਹੀ ਇਸਤਰੀਪਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ।
13.34.11
आत्मानं स्त्रीकृतं दृष्ट्वा व्रीडितो नृपसत्तमः ।
चिन्तानुगतसर्वात्मा व्याकुलेन्द्रियचेतनः ॥ १३.३४.११ ॥
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਸਤਰੀ ਬਣਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋਏ ਉਸ ਨਰੇਸ਼ਰੇਸ਼ਟ ਦੀ ਸਾਰੀ ਹਸਤੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਈ; ਇੰਦਰੀਆਂ ਅਤੇ ਚੇਤਨਾ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਈਆਂ।
13.34.12
आरोहिष्ये कथं त्वश्वं कथं यास्यामि वै पुरम् ।
इष्टेनाग्निष्टुता चापि पुत्राणां शतमौरसम् ॥ १३.३४.१२ ॥
"ਮੈਂ ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਚੜ੍ਹਾਂ? ਨਗਰ ਕਿਵੇਂ ਜਾਵਾਂ?" ਯੱਗਾਂ ਅਤੇ ਅਗਨੀ-ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ, ਆਪਣੇ ਔਰਸ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ (ਉਹ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗਾ)।
13.34.13
जातं महाबलानां मे तान्प्रवक्ष्यामि किन्नवहम् ।
दारेषु चात्मकीयेषु पौरजानपदेषु च ॥ १३.३४.१३ ॥
ਮਹਾਬਲੀ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਦੱਸਾਂ? ਮੇਰੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਆਪਣਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਨਗਰ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ (ਇਹ ਗੱਲ ਫੈਲ ਗਈ)।
13.34.14
मृदुत्वं च तनुत्वं च पराधीनत्वमेव च ।
हासभावादि लावण्यं स्त्रीगुणाद्वा कुतूहलम्।
स्त्रीगुणा ऋषिभिः प्रोक्ता धर्मतत्त्वार्थदर्शिभिः ॥ १३.३४.१४ ॥
ਕੋਮਲਤਾ, ਪਤਲਾਪਨ, ਪਰਾਧੀਨਤਾ, ਹਾਸਾ ਅਤੇ ਹਾਵ-ਭਾਵ ਆਦਿ, ਲਾਵਣਯ, ਜਾਂ ਇਸਤਰੀ-ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਉਤਸੁਕਤਾ — ਧਰਮ ਦੇ ਤੱਤ ਅਤੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਹੀ ਇਸਤਰੀ-ਗੁਣ ਆਖੇ ਹਨ।
13.34.15
व्यायामः कर्कशत्वं च वीर्यं च पुरुषे गुणाः ॥ १३.३४.१५ ॥
ਕਸਰਤ, ਕਠੋਰਤਾ ਅਤੇ ਵੀਰਜ — ਇਹ ਪੁਰਸ਼ ਦੇ ਗੁਣ ਹਨ।
13.34.16
पौरुषं विप्रनष्टं स्त्रीत्वं केनापि मेऽभवत् ।
स्त्रीभावात्पुनरश्वं तं कथमारोढुमुत्सहे ॥ १३.३४.१६ ॥
ਮੇਰਾ ਪੌਰਖ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ; ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰੀਪਣ ਆ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਇਸਤਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ?
13.34.17
महता त्वथ खेदेन आरुह्याश्वं नराधिपः ।
पुनरायात्पुरं तात स्त्रीभूतो नृपसत्तमः। ॥ १३.३४.१७ ॥
ਪੁੱਤਰ! ਫਿਰ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਉਸ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਹ ਨਰਾਧਿਪ ਇਸਤਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਗਰ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਆਇਆ।
13.34.18
पुत्रा दाराश्च भृत्याश्च पौरजानपदाश्च ते ।
किन्न्विदं त्विति विज्ञाय विस्मयं परमं गताः ॥ १३.३४.१८ ॥
ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀਆਂ, ਸੇਵਕ, ਨਗਰ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ — "ਇਹ ਕੀ ਹੈ?" ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ।
13.34.19
अथोवाच स राजर्षिः स्त्रीभूतो वदतांवरः ।
मृगयामस्मि निर्यातो बलैः परिवृतो दृढम्।
उद्भान्तः प्राविशं घोरामटवीं दैवमोहितः ॥ १३.३४.१९ ॥
ਫਿਰ ਇਸਤਰੀ ਬਣੇ ਹੋਏ, ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਸ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਪੱਕੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਿਰਿਆ ਮੈਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਨਿਕਲਿਆ; ਰਾਹ ਭੁੱਲ ਕੇ, ਦੈਵੀ ਮੋਹ ਨਾਲ ਭਰਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਿਆ।
13.34.20
अटव्यां च सुघोंरायां तृष्णार्तो नष्टचेतनः ।
सरः सुरुचिरप्रख्यमपश्यं पक्षिभिर्वृतम् ॥ १३.३४.२० ॥
ਉਸ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਤੜਫਦੇ, ਹੋਸ਼ ਗਵਾਏ ਹੋਏ ਮੈਂ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਸਰੋਵਰ ਵੇਖਿਆ।
13.34.21
तत्रावगाढः स्त्रीभूतो व्यक्तं दैवान्न संशयः ।
अतृप्त एव पुत्राणां दाराणां च धनस्य च ॥ १३.३४.२१ ॥
ਉੱਥੇ ਉਤਰ ਕੇ, ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੈਵ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸਤਰੀ ਬਣ ਗਿਆ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਧਨ ਲਈ ਮੈਂ ਅਜੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਸੀ।
13.34.22
नामगोत्राणि चाभाव्य दाराणां मन्त्रिणां तथा ।
आह पुत्रांस्ततः सोऽथ स्त्रीभूतः पार्तिवोत्तमः।
सम्प्रीत्या भुज्यतांराज्यं वनं यास्यामि पुत्रकाः ॥ १३.३४.२२ ॥
ਨਾਮਾਂ ਅਤੇ ਗੋਤਾਂ ਨੂੰ, ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੋਚ ਕੇ, ਇਸਤਰੀ ਬਣੇ ਉਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜੇ ਨੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਪੁੱਤਰੋ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰਾਜ ਭੋਗੋ; ਮੈਂ ਬਨ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗਾ।
13.34.23
स पुत्राणां शतं राजा अभिषिच्य वनं गतः ।
गत्वा चैवाश्रमं सा तु तापसं प्रत्यपद्यत ॥ १३.३४.२३ ॥
ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜ-ਤਿਲਕ ਕਰ ਕੇ ਬਨ ਨੂੰ ਗਮਨ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਜਾ ਕੇ ਇੱਕ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ।
13.34.24
तापसेनास्य पुत्राणामाश्रमेष्वभवच्छतम् ।
अथ साऽऽदाय तान्सर्वान्पूर्वपुत्रानभाषत ॥ १३.३४.२४ ॥
ਉਸ ਤਪਸੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ; ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪਹਿਲੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
13.34.25
पुरुषत्वे सुता यूयं स्त्रीत्वे चेमे शतं सुताः ।
एकत्र भुज्यतां राज्यं भ्रातृभावेन पुत्रकाः ॥ १३.३४.२५ ॥
ਪੁਰਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਤਰ ਹੋ, ਅਤੇ ਇਸਤਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਹੇ ਪੁੱਤਰੋ, ਭਰਾਤਰੀ ਭਾਵ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਰਾਜ ਭੋਗੋ।
13.34.26
सहिता भ्रातरस्तेऽथ राज्यं बुभुजिरे तदा ॥ १३.३४.२६ ॥
ਤਦ ਉਹ ਭਰਾ ਇਕੱਠੇ ਰਾਜ ਭੋਗਣ ਲੱਗੇ।
13.34.27
तान्दृष्ट्वा भातृभावेन भुञ्जानान्राज्यमुत्तमम् ।
चिन्तयामास देवेन्द्रो मन्युनाऽथ परिप्लुतः।
उपकारोऽस्य राजर्षेः कृतो नापकृतं मया ॥ १३.३४.२७ ॥
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਰਾਤਰੀ ਭਾਵ ਨਾਲ ਉੱਤਮ ਰਾਜ ਭੋਗਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰੇ ਦੇਵਰਾਜ ਨੇ ਸੋਚਿਆ: "ਇਸ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਦਾ ਮੈਂ ਉਪਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਅਪਕਾਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।"
13.34.28
ततो ब्राह्मणरुपेण देवराजः शतक्रतुः ।
भेदयामास तान्गत्वा नगरं वै नृपात्मजान् ॥ १३.३४.२८ ॥
ਫਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਦੇਵਰਾਜ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਨੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟ ਪਾ ਦਿੱਤੀ।
13.34.29
भ्रातृणां नास्ति सौभ्रात्रं येऽप्येकस्य पितः सुताः ।
कश्यपस्य सुराश्चैव असुराश्व सुतास्तथा। ॥ १३.३४.२९ ॥
ਇੱਕੋ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਰਾਤਰੀ ਪ੍ਰੇਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਕਸ਼ਿਅਪ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁਰ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ।
13.34.30
राज्यहेतोर्विवदिताः कश्यपस्य सुरासुराः ।
यूयं भङ्गास्वनापत्यास्तापसस्येतरे सुताः। ॥ १३.३४.३० ॥
ਰਾਜ ਲਈ ਕਸ਼ਿਅਪ ਦੇ ਸੁਰ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਝਗੜ ਪਏ। ਤੁਸੀਂ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਬੇ-ਔਲਾਦ ਹੋ; ਤਪਸਵੀ ਦੇ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਹੀ (ਅਸਲ ਪੁੱਤਰ ਹਨ)।
13.34.31
युष्माकं भेदितास्ते तु युद्धेऽन्योन्यमपातयन् ।
तच्छ्रुत्वा तापसी चापि संतप्ता प्ररुरोद ह ॥ १३.३४.३१ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਉਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਤਪਸਵਿਨੀ ਵੀ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਰੋਣ ਲੱਗੀ।
13.34.32
ब्राह्मणच्छद्मनाऽभ्येत्य तामिन्द्रोऽथान्वपृच्छत ।
केन दुःखेन संतप्ता रोदिषि त्वं वरानने ॥ १३.३४.३२ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਭੇਸ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀ, ਕਿਸ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਤੂੰ ਰੋ ਰਹੀ ਹੈਂ?'
13.34.33
ब्राह्म्णं तं ततो दृष्ट्वा सा स्त्री करणमब्रवीत् ।
पुत्राणां द्वे शते ब्रह्मन्कालेन विनिपातिते ॥ १३.३४.३३ ॥
ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਔਰਤ ਨੇ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ, 'ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮੇਰੇ ਦੋ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਡਿੱਗ ਪਏ ਹਨ।'
13.34.34
अहं राजाऽभव विप्र तत्र पूर्वं शतं मम ।
समुत्पन्नं सुरूपाणां पुत्राणां ब्राह्मणोत्तम ॥ १३.३४.३४ ॥
ਹੇ ਵਿਪਰ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜਾ ਸੀ; ਉੱਥੇ ਮੇਰੇ ਸੁੰਦਰ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇ ਸਨ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
13.34.35
कदाचिन्मृगयां यात उद्धान्तो गहने वने ।
अवगाढश्च सरसि स्त्रीभूतो ब्राह्मणोत्तम ॥ १३.३४.३५ ॥
ਇੱਕ ਵਾਰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਗਿਆ ਤੇ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਭਟਕ ਗਿਆ; ਇੱਕ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਡੁਬਕੀ ਲਾ ਕੇ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਇਸਤਰੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।
13.34.36
पुत्रान्राज्ये प्रतिष्ठाप्य वनमस्मि ततो गतः ॥ १३.३४.३६ ॥
ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਥਾਪ ਕੇ ਫਿਰ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
13.34.37
स्त्रियाश्च मे पुत्रशतं तापसेन महात्मना ।
आश्रमे जनितं ब्रह्मन्नीतं तन्नगरं मया ॥ १३.३४.३७ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਤਪਸਵੀ ਤੋਂ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਨਗਰ ਮੈਂ ਲੈ ਗਿਆ।
13.34.38
तेषां च वैरमुत्पन्नं कालयोगेन वै द्विज ।
एतच्छोचाम्यहं ब्रह्मन्दैवेन समभिप्लुता ॥ १३.३४.३८ ॥
ਹੇ ਦਵਿਜ, ਕਾਲ ਦੇ ਯੋਗ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਦੈਵ ਨੇ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਮੈਂ ਇਸ ਲਈ ਸੋਗ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
13.34.39
इन्द्रस्तां दुःशितां दृष्ट्वा अब्रवीत्परुषं वचः ॥ १३.३४.३९ ॥
ਉਸਨੂੰ ਦੁਖੀ ਵੇਖ ਕੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਕਹੇ।
13.34.40
पुरा सुदुःसहं भद्रे मम दुःखं त्वया कृतम् ।
इन्द्रद्विष्टेन यजता मामनाहूय धिष्ठितम्।
इन्द्रोऽहमस्मि दुर्बुद्धे वैरं ते पातितं मया ॥ १३.३४.४० ॥
ਪਹਿਲਾਂ, ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਅਸਹਿ ਦੁੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਇੰਦਰ-ਦਵੇਸ਼ੀ ਯਜਮਾਨ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬੁਲਾਏ ਬਿਨਾਂ ਥਾਂ ਮੱਲ ਲਈ। ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਹਾਂ, ਹੇ ਦੁਰਬੁੱਧੀ, ਤੇਰਾ ਵੈਰ ਮੈਂ ਡੇਗਿਆ ਹੈ।
13.34.41
इन्द्रं दृष्ट्वा तु राजर्षिः पादयोः शिरसा गतः ।
प्रसीद त्रिदशश्रेष्ठ पुत्रकामेन स क्रतुः।
इष्टस्त्रिदशशार्दूल तत्र मे क्षन्तुमर्हसि ॥ १३.३४.४१ ॥
ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਸਿਰ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਪੈਰੀਂ ਪਿਆ। ਹੇ ਦੇਵਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ। ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਨਾਲ ਉਹ ਯੱਗ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੇ ਦੇਵਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਉੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰੋ।
13.34.42
प्रणिपातेन तस्येन्द्रः परितुष्टो वरं ददौ ॥ १३.३४.४२ ॥
ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ।
13.34.43
पुत्रास्ते कतमे राजञ्जीवन्त्वेतत्प्रचक्ष्व मे ।
स्त्रीभूतस्य हि ये जाताः पुरुषस्याथ येऽभवन् ॥ १३.३४.४३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਕਿਹੜੇ ਪੁੱਤਰ ਜੀਉਂਦੇ ਰਹਿਣ? ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ—ਜੋ ਇਸਤਰੀ ਬਣੇ ਪੁਰਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਜਾਂ ਜੋ ਪੁਰਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮੇ?
13.34.44
तापसी तु ततः शक्रमुवाच प्रयताञ्जलिः ।
स्त्रीभूतस्य हि ये पुत्रास्ते मे जीवन्तु वासव ॥ १३.३४.४४ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਤਪਸਵੀ ਇਸਤਰੀ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਵਾਸਵ, ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਇਸਤਰੀ ਬਣੇ ਪੁਰਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਜੀਉਂਦੇ ਰਹਿਣ।
13.34.45
इन्द्रस्तु विस्मितो दृष्ट्वा स्त्रियं पप्रच्छ तां पुनः ।
पुरुषोत्पादिता ये ते कथं द्वेष्याः सुतास्तव ॥ १३.३४.४५ ॥
ਪਰ ਇੰਦਰ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਫਿਰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ—ਪੁਰਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਤੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵੈਰੀ ਹਨ?
13.34.46
स्त्रीभूतस्य हि ये जाताः स्नेहस्तेभ्योऽधिकः कथम् ।
कारणं श्रोतुमिच्छामि तन्मे वक्तुमिहार्हसि ॥ १३.३४.४६ ॥
ਇਸਤਰੀ ਬਣੇ ਪੁਰਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਲੋਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਤੇਰਾ ਪਿਆਰ ਵੱਧ ਕਿਵੇਂ ਹੈ? ਮੈਂ ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਤੇਰਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ।
13.34.47
स्त्रियास्त्वभ्यधिकः स्नेहो न तता पुरुषस्य वै ।
तस्मात्ते शक्र जीवन्तु ये जाताः स्त्रीकृतस्य वै ॥ १३.३४.४७ ॥
ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਪਿਆਰ ਪੁਰਸ਼ ਦੇ ਪਿਆਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਪੁਰਸ਼ ਦਾ ਐਸਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਸ਼ਕਰ, ਜੋ ਇਸਤਰੀ ਬਣਾਏ ਪੁਰਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਹਨ, ਉਹ ਜੀਉਂਦੇ ਰਹਿਣ।
13.34.48
एवमुक्तस्ततस्त्विन्द्रः प्रीतो वाक्यमुवाच ह ।
सर्व एवेह जीवन्तु पुत्रास्ते सत्यवादिनि ॥ १३.३४.४८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਇੰਦਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਿਆ—ਹੇ ਸੱਚਬੋਲੀ, ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਇੱਥੇ ਜੀਉਂਦੇ ਰਹਿਣ।
13.34.49
वरं च वृणु राजेन्द्र यं त्वमिच्छसि सुव्रत ।
पुरुषत्वमथ स्त्रीत्वं मत्तो यदभिकाङ्क्षसे ॥ १३.३४.४९ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ, ਜੋ ਵਰ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਉਹ ਮੰਗ। ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਤੂੰ ਪੁਰਸ਼ਤਵ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਜਾਂ ਇਸਤਰੀਪਣ, ਜੋ ਵੀ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ ਮੰਗ।
13.34.50
स्त्रीत्वमेव वृणे शक्र पुंस्त्वं नेच्छामि वासव ।
एवमुक्तस्तु देवेन्द्रस्तां स्त्रियं प्रत्युवाच ह ॥ १३.३४.५० ॥
ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਮੈਂ ਇਸਤਰੀਪਣ ਹੀ ਚੁਣਦੀ ਹਾਂ, ਪੁਰਸ਼ਤਵ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ। ਹੇ ਵਾਸਵ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਦੇਵੇਂਦਰ ਨੇ ਉਸ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
13.34.51
पुरुषत्वं कथं त्यक्त्वा स्त्रीत्वं रोचयसे विभो ।
एवमुक्तः प्रत्युवाच स्त्रीभूतो राजसत्तमः ॥ १३.३४.५१ ॥
ਹੇ ਵਿਭੂ, ਪੁਰਸ਼ਤਵ ਛੱਡ ਕੇ ਇਸਤਰੀਪਣ ਤੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਸੰਦ ਆਇਆ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਇਸਤਰੀ ਬਣੇ ਉਸ ਰਾਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
13.34.52
स्त्रियाः पुरुषसंयोगे प्रीतिरभ्यधिका सदा ।
एतस्मात्कारणाच्छक्र स्त्रीत्वमेव वृणोम्यहम् ॥ १३.३४.५२ ॥
ਪੁਰਸ਼ ਦੇ ਸੰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਧ ਅਨੰਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ, ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਮੈਂ ਇਸਤਰੀਪਣ ਹੀ ਚੁਣਦੀ ਹਾਂ।
13.34.53
रमाभि चाधिकं स्त्रीत्वे सत्यं वै देवसत्तम ।
स्त्रीभावेन हि तुष्यामि गम्यतां त्रिदशाधिप ॥ १३.३४.५३ ॥
ਹੇ ਦੇਵਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਇਸਤਰੀਪਣ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਵੱਧ ਅਨੰਦ ਹੈ। ਇਸਤਰੀ ਭਾਵ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਾਂ; ਹੇ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਧਿਪ, ਤੂੰ ਜਾ।
13.34.54
एवमस्त्विति चोक्त्वा तामापृच्छ्य त्रिदिवं गतः ।
एवं स्त्रिया महाराज अधिका प्रीतिरुच्यते ॥ १३.३४.५४ ॥
"ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੋਵੇ" ਆਖ ਕੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਵੱਧ ਅਨੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਐਸਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।