Mahābhārata · Adhyāya 13.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.36.1
चित्तं मे दूयते तात लोके परमविन्दतः ॥ १३.३६.१ ॥
Querido padre, mi mente sufre en el mundo porque no he hallado lo supremo.
13.36.2
अशाश्वतमिदं सर्वं जगत्स्थावरजङ्गमम् ।
क्रते नारायणं पुण्यं प्रतिभाति पितामह ॥ १३.३६.२ ॥
Este mundo entero, lo inmóvil y lo móvil, es impermanente; en la edad Kṛta, el sagrado Nārāyaṇa resplandece, abuelo.
13.36.3
नारायणो हि विश्वात्मा पुरुषः पुष्करेक्षणः ।
तस्यास्य देवकीसूनोः श्रुतं कृत्स्नं त्वयाऽनघ ॥ १३.३६.३ ॥
Nārāyaṇa es, en verdad, el alma del universo, el Varón de ojos de loto; oh sin mácula, has escuchado todo sobre aquel hijo de Devakī.
13.36.4
युधिष्ठिर महाप्राज्ञ मया दृष्टं च सङ्गरे ॥ १३.३६.४ ॥
Yudhiṣṭhira, oh gran sabio, también lo he visto en la batalla.
13.36.5
त्वत्त एव तु राजेन्द्र राजधर्माश्च पुष्कलाः ।
श्रुतं पुराणमखिलं नारदेन निवेदितम्।
गुह्यं नारायणाख्यानं त्रिविधक्लेशनाशनम् ॥ १३.३६.५ ॥
Señor de reyes, de ti he oído abundantes deberes reales; he escuchado el Purāṇa completo narrado por Nārada y el relato secreto de Nārāyaṇa, que destruye las tres aflicciones.
13.36.6
एकान्तिधर्मनियमाः समासव्यासकल्पिताः ।
कथिता वै महाभाग त्वया वै मदनुग्रहात् ॥ १३.३६.६ ॥
Oh bienaventurado, las normas del dharma exclusivo, ordenadas en resumen y en detalle, las has expuesto en verdad por tu favor hacia mí.
13.36.7
लोकरक्षणकर्तृत्वं तस्यैव हरिमेधसः ।
आतिथेयविधिश्चैव तपांसि नियमाश्च ये ॥ १३.३६.७ ॥
La protección de los mundos pertenece a aquel Hari-medhas; también la norma de hospitalidad hacia los huéspedes, las austeridades y las observancias.
13.36.8
वेदवादप्रसिद्धाश्च वाजपेयादयो मखाः ।
यज्ञा द्रविणनिष्पाद्या अग्निहोत्रानुपालिताः ॥ १३.३६.८ ॥
Los sacrificios célebres en la enseñanza védica, como el Vājapeya; los ritos realizados con riqueza, mantenidos con el agnihotra.
13.36.9
जपयज्ञाश्च विविधा ब्राह्मणानां तपस्विनाम् ।
एकादशविधाः प्रोक्ता हविर्यज्ञा द्विजातिनाम् ॥ १३.३६.९ ॥
Los sacrificios de recitación de brahmanes y ascetas son de muchas clases; los sacrificios de oblación de los dos veces nacidos se declaran de once clases.
13.36.10
तेषां फलविशेषाश्च उञ्छधर्मास्तथैव च ।
अहन्यहनि ये प्रोक्ता महायज्ञा द्विजातिनाम् ॥ १३.३६.१० ॥
Sus frutos particulares y la norma de la recolección del grano caído son igualmente; y los grandes sacrificios de los dos veces nacidos, declarados día tras día.
13.36.11
वेदश्रवणधर्माश्च ब्रह्मयज्ञफलं तथा ।
वेदव्रतविधानं च नियमाश्चैव वैदिकाः ॥ १३.३६.११ ॥
El deber de escuchar el Veda y el fruto del sacrificio a Brahman son igualmente; también la norma de los votos védicos y las observancias védicas.
13.36.12
स्वाहा स्वधा प्रणीते च इष्टापूर्तफलं तथा ।
उत्तरोत्तरसेवायामाश्रमाणां च यत्फलम् ॥ १३.३६.१२ ॥
En la pronunciación de svāhā y svadhā, en la ofrenda preparada, el fruto del sacrificio y la caridad es igualmente; y el fruto de servir a las etapas de la vida, una más alta que la siguiente.
13.36.13
प्रत्येकशश्च निष्ठायामाश्रमाणां महामते ।
मासपक्षोपवासानां सम्यगुक्तफलं च यत् ॥ १३.३६.१३ ॥
Oh de gran mente, el fruto que se ha declarado cumplidamente para cada una de las etapas de la vida en su observancia, y para los ayunos de meses y quincenas.
13.36.14
अनाशितानां ये लोका ये च पञ्चतपा नराः ।
वीराध्वानं प्रपन्नानां या गतिश्चाग्निहोत्रिणाम् ॥ १३.३६.१४ ॥
Los mundos de quienes ayunan sin comer, y de los hombres que practican los cinco fuegos, el destino de quienes han alcanzado el camino de los héroes y el destino de los sacrificadores del fuego.
13.36.15
ग्रीष्मे पञ्चतपानां च शिशिरे जलचारिणाम् ।
वर्षे स्थण्डिलशायीनां फलं यत्परिकीर्तितम् ॥ १३.३६.१५ ॥
El fruto declarado para quienes practican los cinco fuegos en verano, para quienes viven en el agua en invierno, y para quienes duermen en el suelo desnudo en la estación de lluvias.
13.36.16
लोके चक्रचराणां च द्विजानां यत्फलं स्मृतम् ।
अन्नादीनां च दानानां यत्फलं परिकीर्तितम् ॥ १३.३६.१६ ॥
El fruto recordado para los dvijas que vagan por el mundo como mendigos, y el fruto declarado para las donaciones de alimento y similares.
13.36.17
सर्वतीर्थाभिषिक्तानां नराणां च फलोदयः ।
राज्ञां धर्माश्च ये लोके सम्यक्पालयतां प्रजाः ॥ १३.३६.१७ ॥
El surgimiento del fruto para los hombres ungidos en todos los vados sagrados, y los deberes de los reyes en el mundo que protegen rectamente a sus súbditos.
13.36.18
ये च सत्यव्रता लोके ये तीर्थे कृतश्रमाः ।
मातापितृपरा ये च गुरुवृत्तीश्च संश्रिताः ॥ १३.३६.१८ ॥
Quienes en el mundo guardan votos de verdad, quienes se han esforzado en el vado sagrado, quienes se dedican a madre y padre, y quienes se han acogido a la conducta de un maestro.
13.36.19
गोब्राह्मणपरित्राणे राष्ट्रातिक्रमणे तथा ।
त्यजन्त्यभिमुखाः प्राणान्निर्भयाः सत्वमाश्रिताः ॥ १३.३६.१९ ॥
Quienes, al proteger a las vacas y a los brāhmaṇas y al resistir la invasión del reino, se enfrentan de frente y entregan su vida, sin miedo, amparados en la fortaleza interior.
13.36.20
सहस्रदक्षिणानां च या गतिर्वदनां वर ।
ये च संध्यामुपासन्ते सम्यगुक्ता महाव्रताः ॥ १३.३६.२० ॥
Oh mejor, el destino que se describe para quienes dan mil ofrendas de honorario, y para quienes practican la adoración del crepúsculo y observan los grandes votos tal como han sido correctamente enseñados.
13.36.21
तथा योगविधानं च यद्ग्रन्थेष्वभिशब्दितम् ।
वेदाद्याः श्रुतयश्चापि श्रुता मे गुरुसत्तम ॥ १३.३६.२१ ॥
Asimismo, el método del yoga tal como se declara en los textos, y las enseñanzas revelatorias (śruti) que comienzan con los Vedas, las he escuchado, oh mejor de los maestros.
13.36.22
सिद्धान्तनिर्णयाश्चापि द्वैपायनमुखोद्गताः ।
श्रुताः पञ्च महायज्ञा येषु सर्वं प्रतिष्ठितम् ॥ १३.३६.२२ ॥
También he escuchado las conclusiones doctrinales proclamadas por la boca de Dvaipāyana (Vyāsa), y los cinco grandes sacrificios en los que todo está establecido.
13.36.23
तत्प्रभेदेषु ये धर्मास्तेऽपि वै कृत्स्नशः श्रुताः ।
न च दूषयितुं शक्याः सद्भिरुक्ता हि ते तथा ॥ १३.३६.२३ ॥
Y también he escuchado por completo los deberes (dharma) contenidos en sus divisiones. No pueden ser desacreditados, porque así los han declarado los sabios.
13.36.24
एतेषां किल धर्माणामुत्तमो वैष्णवो विधिः ।
रक्षते भगवान्विष्णुर्भक्तमात्मशरीरवत् ॥ १३.३६.२४ ॥
De estos deberes, la regla más elevada es la vaiṣṇava: el bienaventurado Viṣṇu protege a su devoto como protegería su propio cuerpo.
13.36.25
कर्मणो हि कृतेस्येह कामितस्य द्विजोत्तम ।
फलं ह्यवश्यं भोक्तव्यमृषिर्द्वैपायनोऽब्रवीत् ॥ १३.३६.२५ ॥
Oh, el mejor de los dvijas: el fruto de la acción realizada aquí y deseada debe ciertamente ser experimentado, así lo dijo el sabio Dvaipāyana.
13.36.26
भोगान्ते चापि पतनं गतिः पूर्वं प्रभाषिता ।
न मे प्रीतिकरास्त्वेते विषोदर्का हि मे मताः ॥ १३.३६.२६ ॥
La caída al final del disfrute y los destinos fueron declarados antes; estos no me agradan, pues considero que sus frutos son venenosos.
13.36.27
वधात्कृष्टतरं मन्ये गर्भवासं महाद्युते ।
दिष्टान्ते यानि दुःखानि पुरुषो विन्दते विभो।
ततः कष्टतराणीह गर्भवासे हि विन्दति ॥ १३.३६.२७ ॥
Oh, de gran resplandor, considero que la estancia en el vientre es más dolorosa que la muerte. Oh poderoso, los sufrimientos que un hombre soporta al final de su tiempo destinado son superados por los aún más duros que aquí padece en el vientre.
13.36.28
ततश्चाभ्याधिकां तीव्रां वेदनां लभते नरः ।
गर्भापक्रमणे तात कर्मणासुपसर्पणे ॥ १३.३६.२८ ॥
Luego el hombre sufre un dolor excesivo y agudo al salir del vientre, querido padre, y del mismo modo cuando el aliento vital se acerca por la acción.
13.36.29
तस्मान्मे निश्चयो जातो धर्मेष्वेतेषु भारत ।
तदिच्छामि कुरुश्रेष्ठ त्वत्प्रसादान्महामते।
तं धर्मं चेह वेत्तुं वै यो जराजन्ममृत्युहा ॥ १३.३६.२९ ॥
Por tanto, oh Bhārata, en mí ha surgido una resolución sobre estos dharmas. Oh el mejor de los Kurus, oh de gran sabiduría, por tu gracia deseo conocer aquel dharma que destruye la vejez, el nacimiento y la muerte.
13.36.30
येनोष्णदा वैतरणी असिपत्रवनं च तत् ।
कुण्डानि चाग्नितप्तानि क्षुरधारापथस्तथा।
शाल्मलीं च महाघोरामायसीं घोरकण्टकाम् ॥ १३.३६.३० ॥
Donde está el río Vaitaraṇī, que quema, aquel bosque de hojas de espada, los hoyos calentados por el fuego, el sendero de filos de navaja y el terrible árbol śālmalī de espinas de hierro.
13.36.31
मातापितृकते चापि सुहृन्मित्रार्थकारणात् ।
आत्महेतोश्च पापानि कृतानीह नरैश्च यैः।
तेषां फलोदयं कष्टमृषिर्द्वैपायनोऽब्रवीत् ॥ १३.३६.३१ ॥
El doloroso surgir del fruto de los pecados que los hombres han cometido aquí, por madre y padre, por amigos, aliados y riquezas, y por sí mismos, esto ha declarado el sabio Dvaipāyana.
13.36.32
कुम्भीपाकप्रदीप्तानां शूलार्तानां च क्रन्दताम् ।
रौरवे क्षिप्यमाणानां प्रहारैर्मथितात्मनाम् ॥ १३.३६.३२ ॥
De los que arden en las ollas kumbhīpāka, atormentados por estacas, que gritan, arrojados al infierno Raurava, cuyos cuerpos son triturados por golpes.
13.36.33
स्तनतामपकृत्तानां पिबतामात्मशोणितम् ।
तेषामेव प्रवदतां कारुण्यं नास्ति यन्त्रतः ॥ १३.३६.३३ ॥
Para aquellos que gimen mientras son cortados, que beben su propia sangre; aunque ellos mismos hablen, no hay compasión para ellos por parte de los instrumentos de tormento.
13.36.34
तृष्णाशुष्कोष्ठकण्ठानां विह्वलानामचेतसाम् ।
सर्वदुःखाभिभूतानां रुजार्तानां च क्रोशताम् ॥ १३.३६.३४ ॥
De aquellos cuyos labios y gargantas están secos de sed, desorientados e inconscientes, abrumados por todo sufrimiento, atormentados por el dolor y que claman.
13.36.35
वेदनार्ता हि क्रन्दन्ति पूरयन्तो दिशो दश ॥ १३.३६.३५ ॥
Ciertamente, atormentados por el dolor, claman llenando las diez direcciones.
13.36.36
एकः करोति पापानि सहभोज्यानि बान्धवैः ।
तेषामेकः फलं भुङ्क्ते कष्टं वैवस्वते गृहे ॥ १३.३६.३६ ॥
Uno solo comete los pecados, cuyo fruto disfrutan juntos los parientes que comparten la comida; pero de ellos solo uno sufre tormento en la casa de Vaivasvata.
13.36.37
येन नैतां गतिं गच्छेन्न विण्मूत्रास्थिपिच्छिले ।
विष्ठामूत्रकृमीमध्ये बहुजन्तुनिषेविते ॥ १३.३६.३७ ॥
Para que uno no llegue a tal estado: entre excrementos, orina, huesos y lodo, en medio de excremento, orina y gusanos, un lugar frecuentado por muchas criaturas.
13.36.38
को गर्भवासात्परतो नरकोऽन्यो विधीयते ।
यत्र वासकृतो योगः कुक्षौ वासो विधीयते ॥ १३.३६.३८ ॥
¿Qué otro infierno se ordena más allá de la morada en el vientre, donde la unión se produce por la morada y la morada en el vientre se ordena?
13.36.39
जातो विस्तीर्णशोकः स्याद्भवेत विगतज्वरः ।
न चैष लभ्यते कामो जातमात्रं हि मानवम्।
आविशन्तीह दुःखानि मनोवाक्कायिकानि तु ॥ १३.३६.३९ ॥
Nacido, el hombre sufre un vasto dolor, y puede quedar libre de fiebre; pero este deseo no se alcanza. Pues apenas nace el ser humano, aquí le entran los sufrimientos de la mente, la palabra y el cuerpo.
13.36.40
तैरस्वतन्त्रो भवति पीड्यमानो भयानकैः ।
तैर्गर्भवासं गच्छति अवशो जायते तथा ॥ १३.३६.४० ॥
Atormentado por esos terribles males, el hombre deja de ser libre; por ellos va a la morada del vientre, y así nace indefenso.
13.36.41
अवशश्चेहते जन्तुर्व्रजत्यवश एव हि ।
जरसा रूपविध्वंसं प्राप्नोत्यवश एव तु ॥ १३.३६.४१ ॥
Impotente, la criatura se esfuerza, e impotente en verdad avanza; por la vejez alcanza la destrucción de su forma—impotente en verdad.
13.36.42
शरीरभेदमाप्नोति जीर्यतेऽवश एव तु ।
एवं ह्यनियतो मृत्युर्भवत्येव सदा नृषु ॥ १३.३६.४२ ॥
El cuerpo alcanza su disolución, y el hombre, impotente, envejece. Así, entre los hombres, la muerte es siempre incierta.
13.36.43
गर्भेषु म्रियते कश्चिज्जायमानस्तथाऽपरः ।
जाता म्रियन्ते बहवो यौवनस्थास्तथाऽपरे।
मध्यभावे तु नश्यन्ति स्थविरो मृत एव तु ॥ १३.३६.४३ ॥
Algunos mueren en el vientre, otros al nacer. De los nacidos, muchos mueren; los que están en la juventud y en la mediana edad perecen. El anciano ya está muerto.
13.36.44
को जन्मनो नोद्विजते स्वयम्भूरपि यो भवेत् ।
कुतस्त्वस्मद्विधस्तात मरणस्य वशानुगः ॥ १३.३६.४४ ॥
¿Quién no se inquieta por el nacimiento, aunque fuera el Autoexistente Brahmā? Querido, ¿cómo no habrían de temer seres como nosotros, sometidos al poder de la muerte?
13.36.45
नित्याविष्टो भयेनाहं मनसा कुरुसत्तम ।
मुहूर्तमप्यहं शर्म न विन्दामि महामते ॥ १३.३६.४५ ॥
Mejor de los Kurus, estoy siempre asido por el temor en mi mente. Oh, de gran sabiduría, ni por un instante encuentro paz.
13.36.46
कालात्मनि तिरोभूतो नित्यं तद्गुणवर्जितः ।
अन्नैर्बहुविधैः पुष्टं वस्त्रैर्नानाविधैर्वृतम् ॥ १३.३६.४६ ॥
Oculto en el ser del tiempo, siempre privado de sus cualidades, alimentado con manjares de muchas clases, cubierto con vestiduras de diversas clases.
13.36.47
चन्दनागरुदिग्धाङ्गं मणिमुक्ताविभूषितम् ।
यानैर्बहुविधैर्यातमेकान्तेनैव लालितम् ॥ १३.३६.४७ ॥
De cuerpo untado de sándalo y áloe, adornado con joyas y perlas, llevado en vehículos de muchas clases, mimado por completo en la intimidad.
13.36.48
यौवनोद्धतरूपाभिर्मन्दविह्वलगामिभिः ।
इष्टिभिरभिरामाभिर्वरस्त्रीभिरयन्त्रितम् ॥ १३.३६.४८ ॥
No refrenado por excelentes mujeres, deleitosas y queridas, de belleza desbordada por la juventud, que caminan lenta y vacilantemente.
13.36.49
रमितं सुचिरं कालं शरीरममितप्रभम् ।
अवितृप्ता गमिष्यन्ति हित्वा प्राणांस्तथाऽपरे ॥ १३.३६.४९ ॥
El cuerpo de esplendor inmensurable disfrutó del placer durante mucho tiempo; otros también partirán, abandonando sus alientos, insatisfechos.
13.36.50
स्वर्गेऽप्यनियता भूतिस्तथैवाकाशसंश्रये ।
देवाऽप्यधिष्ठानवशास्तस्माद्देवं न कामये ॥ १३.३६.५० ॥
Incluso en el cielo la prosperidad es incierta, y lo mismo en la dependencia del cielo. Los dioses también están sujetos a su morada; por eso no deseo la condición divina.
13.36.51
कामानां नास्त्यधिष्ठानमकामस्तु निवर्तते ।
लोकसङ्ग्रहधर्मास्तु सर्व एव न संशयः ॥ १३.३६.५१ ॥
Los deseos no tienen fundamento, pero el que está libre de deseo se aparta. Los deberes que sostienen el mundo son todos ellos; no hay duda.
13.36.52
डोलासधर्मा धर्मज्ञ ऋषिर्द्वैपायनोऽब्रवीत् ।
अस्मात्को विषमं दुःखमारोहेत विचक्षणः ॥ १३.३६.५२ ॥
El sabio Dvaipāyana, conocedor del dharma, dijo que (la vida) es como un columpio; entonces, ¿qué sabio subiría al áspero sufrimiento a partir de esto?
13.36.53
विद्यमाने समे मार्गे डोलाधर्मविवर्जिते ।
को ह्यात्मानं प्रियं लोके डोलासाधर्म्यतांनयेत् ॥ १३.३६.५३ ॥
Existiendo un camino llano libre de la naturaleza del columpio, ¿quién en el mundo llevaría a su propio yo querido a una condición semejante a un columpio?
13.36.54
चराचरैः सर्वभूतैर्गन्तव्यमविशङ्कया ।
अस्माल्लोकात्परं लोकमपाथेयमदैशिकम्।
घोरं तमः प्रवेष्टव्यमत्रातारमबान्धवम् ॥ १३.३६.५४ ॥
Todos los seres, móviles e inmóviles, deben ir sin temor de este mundo a aquel otro mundo, sin provisiones y sin guía, y deben entrar en la oscuridad terrible, sin protector y sin parientes.
13.36.55
ये तु तं किल धर्मज्ञा धर्मं नारायणेरितम् ।
अनन्यमनसो दान्ताः स्मरन्ति नियतव्रताः ॥ १३.३६.५५ ॥
Pero quienes conocen el dharma, con mentes indivisas, dominados a sí mismos y firmes en sus votos, recuerdan aquel dharma proclamado por Nārāyaṇa.
13.36.56
ततस्तेनैव पश्यन्ति प्राप्नुव्ति परं पदम् ।
रक्षते भगवान्विष्णुर्भक्तानात्मशरीरवत् ॥ १३.३६.५६ ॥
Entonces, por ese mismo dharma, ven y alcanzan el estado supremo. El bienaventurado Viṣṇu protege a sus devotos como a su propio cuerpo.
13.36.57
कुलालचक्रप्रतिमे भ्राम्यमाणेषु जन्तुषु ।
मातापितृसहस्राणि सम्प्राप्तानि मया गुरो ॥ १३.३६.५७ ॥
Mientras los seres giran como la rueda del alfarero, oh maestro, yo he tenido miles de madres y padres.
13.36.58
स्नेहापन्नेन पीतास्तु मातॄणां विविधाः स्तलाः ॥ १३.३६.५८ ॥
Lleno de afecto, he bebido la leche de diversas madres.
13.36.59
पुत्रदारसहस्राणि इष्टानिष्टशतानि च ।
प्राप्तान्यधिष्ठानवशादतीतानि तथैव च।
न क्वचिन्न सुखं प्राप्तं न क्वचिच्छाश्वती स्थितिः ॥ १३.३६.५९ ॥
Miles de hijos y esposas, cientos de cosas agradables y desagradables, se obtuvieron por el poder de la morada y de igual modo pasaron. En ninguna parte se alcanzó la felicidad; en ninguna parte se halló un estado eterno.
13.36.60
स्थानैर्महद्भिर्विभ्रंशो दुःखलब्धैः पुनः पुनः ।
धननाशश्च सम्प्राप्तो लब्ध्वा दुःखेन तद्धनम्।
अध्वगानामिव पथि च्छायामाश्रित्य सङ्गमः ॥ १३.३६.६० ॥
De posiciones elevadas logradas con esfuerzo llega una caída una y otra vez, y llega también la pérdida de la riqueza; incluso la riqueza obtenida con dificultad se pierde. Como viajeros en el camino que se reúnen a la sombra, así es el encuentro.
13.36.61
एवं कर्मवशो लोको ज्ञातीनां हितसङ्गमः ।
विश्रम्य च पुनर्याति कर्मभिर्दर्शितां गतिम् ॥ १३.३६.६१ ॥
Así el mundo está sujeto al karma, y también lo está el encuentro beneficioso de los parientes. Tras descansar, vuelve a ir hacia el camino que muestran sus propias acciones.
13.36.62
एतदीदृशकं दृष्ट्वा ज्ञात्वा चैव समागमम् ।
को न बिभ्येत्कुरुश्रेष्ठ विष्ठान्नस्येव भोजनात् ॥ १३.३६.६२ ॥
¡Oh mejor de los Kurus! Habiendo visto esto y conocido tal encuentro, ¿quién no temería, como se teme comer inmundicia?
13.36.63
बुद्धिश्च मे समुत्पन्ना वैष्णवे धर्मविस्तरे ।
तदेष शिरसा पादौ गतोऽस्मि भगवंस्तव।
शरणं च प्रपन्नोऽस्मि गन्तव्ये शरणे ध्रुवे ॥ १३.३६.६३ ॥
Y en mí ha surgido el entendimiento en la vasta enseñanza del dharma vaisnava; por ello, oh venerable, he venido con la cabeza a tus pies. Me he acogido a tu refugio, el refugio firme que ha de alcanzarse.
13.36.64
जन्ममृत्युजराखिन्नस्त्रिभिर्दुःखैर्निपीडितः ।
इच्छामि भवता त्रातुमेभ्यस्त्वत्तो महामते।
तस्याद्य युगधर्मस्य श्रवणात्कुरुपुङ्गव ॥ १३.३६.६४ ॥
Agotado por el nacimiento, la muerte y la vejez, oprimido por los tres dolores, ¡oh de gran mente!, deseo ser salvado de ellos por ti. Toro de los Kurus, hoy, al escuchar ese dharma de la era, lo deseo.
13.36.65
एतदाद्ययुगोद्भूतं त्रेतायां तत्तिरोहितम् ।
स एव धर्ममखिलमृषिर्द्वैपायनोऽब्रवीत् ॥ १३.३६.६५ ॥
Este dharma, surgido en la edad primera y oculto en la Tretā, fue expuesto en su totalidad por el sabio Dvaipāyana.