മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.36.1
चित्तं मे दूयते तात लोके परमविन्दतः ॥ १३.३६.१ ॥
പ്രിയ പിതാവേ, പരമമായത് കണ്ടെത്താനാകാത്തതിനാൽ ലോകത്തിൽ എന്റെ മനസ്സ് വേദനിക്കുന്നു.
13.36.2
अशाश्वतमिदं सर्वं जगत्स्थावरजङ्गमम् ।
क्रते नारायणं पुण्यं प्रतिभाति पितामह ॥ १३.३६.२ ॥
ഈ സകല ലോകവും, സ്ഥാവരജംഗമങ്ങളും, അശാശ്വതമാണ്. പിതാമഹാ, കൃതയുഗത്തിൽ പുണ്യനായ നാരായണനാണ് പ്രകാശിക്കുന്നത്.
13.36.3
नारायणो हि विश्वात्मा पुरुषः पुष्करेक्षणः ।
तस्यास्य देवकीसूनोः श्रुतं कृत्स्नं त्वयाऽनघ ॥ १३.३६.३ ॥
നാരായണനാണ് വിശ്വാത്മാവ്, താമരക്കണ്ണുള്ള പുരുഷൻ. പാപരഹിതനേ, ദേവകീപുത്രനെക്കുറിച്ചുള്ളതെല്ലാം നീ കേട്ടിരിക്കുന്നു.
13.36.4
युधिष्ठिर महाप्राज्ञ मया दृष्टं च सङ्गरे ॥ १३.३६.४ ॥
യുധിഷ്ഠിരാ, മഹാപ്രാജ്ഞാ, യുദ്ധത്തിലും ഞാനിത് കണ്ടിട്ടുണ്ട്.
13.36.5
त्वत्त एव तु राजेन्द्र राजधर्माश्च पुष्कलाः ।
श्रुतं पुराणमखिलं नारदेन निवेदितम्।
गुह्यं नारायणाख्यानं त्रिविधक्लेशनाशनम् ॥ १३.३६.५ ॥
രാജേന്ദ്രാ, നിന്നിൽ നിന്നുതന്നെ രാജധർമ്മങ്ങൾ ഏറെ ഞാൻ കേട്ടു. നാരദൻ അറിയിച്ച സമ്പൂർണ്ണ പുരാണവും, ത്രിവിധ ക്ലേശങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന ഗുഹ്യമായ നാരായണാഖ്യാനവും ഞാൻ കേട്ടു.
13.36.6
एकान्तिधर्मनियमाः समासव्यासकल्पिताः ।
कथिता वै महाभाग त्वया वै मदनुग्रहात् ॥ १३.३६.६ ॥
മഹാഭാഗാ, സംക്ഷേപത്തിലും വിസ്താരത്തിലും ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ ഏകാന്തിക ധർമ്മനിയമങ്ങൾ എന്നോടുള്ള അനുഗ്രഹത്താൽ നീ തന്നെ പറഞ്ഞുതന്നു.
13.36.7
लोकरक्षणकर्तृत्वं तस्यैव हरिमेधसः ।
आतिथेयविधिश्चैव तपांसि नियमाश्च ये ॥ १३.३६.७ ॥
ലോകരക്ഷണത്തിന്റെ കർതൃത്വം ആ ഹരിമേധസ്സിന്റേതാണ്; അതിഥിസത്കാരവിധിയും തപസ്സുകളും നിയമങ്ങളും അവയുമാണ്.
13.36.8
वेदवादप्रसिद्धाश्च वाजपेयादयो मखाः ।
यज्ञा द्रविणनिष्पाद्या अग्निहोत्रानुपालिताः ॥ १३.३६.८ ॥
വേദവാദത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായ വാജപേയം മുതലായ മഖങ്ങൾ, ധനംകൊണ്ട് സാധിക്കുന്ന യജ്ഞങ്ങൾ, അഗ്നിഹോത്രത്താൽ പാലിക്കപ്പെടുന്നവ.
13.36.9
जपयज्ञाश्च विविधा ब्राह्मणानां तपस्विनाम् ।
एकादशविधाः प्रोक्ता हविर्यज्ञा द्विजातिनाम् ॥ १३.३६.९ ॥
ബ്രാഹ്മണരുടെയും തപസ്വികളുടെയും ജപയജ്ഞങ്ങൾ പലവിധമാണ്; ദ്വിജാതികളുടെ ഹവിർയജ്ഞങ്ങൾ പതിനൊന്നു വിധമെന്നു പറയപ്പെടുന്നു.
13.36.10
तेषां फलविशेषाश्च उञ्छधर्मास्तथैव च ।
अहन्यहनि ये प्रोक्ता महायज्ञा द्विजातिनाम् ॥ १३.३६.१० ॥
അവയുടെ പ്രത്യേക ഫലങ്ങളും ഉഞ്ഛധർമ്മവും അതുപോലെതന്നെ; ദ്വിജാതികളുടെ മഹായജ്ഞങ്ങൾ ദിനംതോറും പറയപ്പെട്ടവയാണ്.
13.36.11
वेदश्रवणधर्माश्च ब्रह्मयज्ञफलं तथा ।
वेदव्रतविधानं च नियमाश्चैव वैदिकाः ॥ १३.३६.११ ॥
വേദശ്രവണധർമ്മവും ബ്രഹ്മയജ്ഞഫലവും അതുപോലെ; വേദവ്രതവിധാനവും വൈദികനിയമങ്ങളും അവയുമാണ്.
13.36.12
स्वाहा स्वधा प्रणीते च इष्टापूर्तफलं तथा ।
उत्तरोत्तरसेवायामाश्रमाणां च यत्फलम् ॥ १३.३६.१२ ॥
സ്വാഹാ, സ്വധാ എന്നിവയിലും, പ്രണീത ആഹുതിയിലും, ഇഷ്ടപൂർത്തഫലവും അതുപോലെ; ആശ്രമങ്ങളെ ഓരോന്നായി ഉയർന്നു സേവിക്കുന്നതിലുള്ള ഫലവും.
13.36.13
प्रत्येकशश्च निष्ठायामाश्रमाणां महामते ।
मासपक्षोपवासानां सम्यगुक्तफलं च यत् ॥ १३.३६.१३ ॥
ഓ മഹാമതേ, ആശ്രമങ്ങളിലെ ഓരോന്നിന്റെയും നിഷ്ഠയിലും, മാസവും പക്ഷവുമായി ഉപവാസമെടുക്കുന്നതിന്റെ ഫലമായി യഥാവിധി പറയപ്പെട്ടതും.
13.36.14
अनाशितानां ये लोका ये च पञ्चतपा नराः ।
वीराध्वानं प्रपन्नानां या गतिश्चाग्निहोत्रिणाम् ॥ १३.३६.१४ ॥
ഭക്ഷണമില്ലാതെ വ്രതമെടുക്കുന്നവരുടെ ലോകങ്ങൾ, പഞ്ചതപസ്സ് ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യരുടെ ലോകങ്ങൾ, വീരമാർഗ്ഗം പ്രാപിച്ചവരുടെ ഗതി, അഗ്നിഹോത്രികളുടെ ഗതി.
13.36.15
ग्रीष्मे पञ्चतपानां च शिशिरे जलचारिणाम् ।
वर्षे स्थण्डिलशायीनां फलं यत्परिकीर्तितम् ॥ १३.३६.१५ ॥
വേനലിൽ പഞ്ചതപസ്സ് ചെയ്യുന്നവർക്കും, ശിശിരത്തിൽ വെള്ളത്തിൽ വസിക്കുന്നവർക്കും, മഴക്കാലത്ത് നിലത്ത് കിടന്നുറങ്ങുന്നവർക്കും പറയപ്പെട്ട ഫലം.
13.36.16
लोके चक्रचराणां च द्विजानां यत्फलं स्मृतम् ।
अन्नादीनां च दानानां यत्फलं परिकीर्तितम् ॥ १३.३६.१६ ॥
ലോകത്ത് ഭിക്ഷാടനം ചെയ്യുന്ന ദ്വിജന്മാർക്ക് സ്മരിക്കപ്പെട്ട ഫലവും, അന്നദാനം മുതലായ ദാനങ്ങളുടെ ഫലവും പറയപ്പെട്ടത്.
13.36.17
सर्वतीर्थाभिषिक्तानां नराणां च फलोदयः ।
राज्ञां धर्माश्च ये लोके सम्यक्पालयतां प्रजाः ॥ १३.३६.१७ ॥
സർവതീർത്ഥങ്ങളിലും അഭിഷേകം ചെയ്യപ്പെട്ട മനുഷ്യരുടെ ഫലോദയം, ലോകത്ത് പ്രജകളെ നന്നായി പാലിക്കുന്ന രാജാക്കന്മാരുടെ ധർമ്മങ്ങൾ.
13.36.18
ये च सत्यव्रता लोके ये तीर्थे कृतश्रमाः ।
मातापितृपरा ये च गुरुवृत्तीश्च संश्रिताः ॥ १३.३६.१८ ॥
ലോകത്ത് സത്യവ്രതം പാലിക്കുന്നവർ, തീർത്ഥത്തിൽ പരിശ്രമം ചെയ്തവർ, മാതാപിതാക്കളിൽ നിരതരായവർ, ഗുരുവൃത്തിയെ ആശ്രയിച്ചവർ.
13.36.19
गोब्राह्मणपरित्राणे राष्ट्रातिक्रमणे तथा ।
त्यजन्त्यभिमुखाः प्राणान्निर्भयाः सत्वमाश्रिताः ॥ १३.३६.१९ ॥
പശുക്കളെയും ബ്രാഹ്മണരെയും സംരക്ഷിക്കുമ്പോഴും രാഷ്ട്രത്തിന്റെ അതിക്രമത്തെ എതിർക്കുമ്പോഴും മുന്നിൽ നിന്ന് നിർഭയരായി സത്ത്വത്തെ ആശ്രയിച്ച് പ്രാണൻ വെടിയുന്നവർ.
13.36.20
सहस्रदक्षिणानां च या गतिर्वदनां वर ।
ये च संध्यामुपासन्ते सम्यगुक्ता महाव्रताः ॥ १३.३६.२० ॥
ഹേ ശ്രേഷ്ഠാ, ആയിരം ദക്ഷിണകൾ നൽകുന്നവരുടെ ഗതി ഏതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു, സന്ധ്യോപാസന ചെയ്യുന്നവരും, യഥാവിധി പറയപ്പെട്ട മഹാവ്രതങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കുന്നവരും.
13.36.21
तथा योगविधानं च यद्ग्रन्थेष्वभिशब्दितम् ।
वेदाद्याः श्रुतयश्चापि श्रुता मे गुरुसत्तम ॥ १३.३६.२१ ॥
അതുപോലെ ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ പറയപ്പെട്ട യോഗവിധാനവും, വേദം മുതലായ ശ്രുതികളും, ഹേ ശ്രേഷ്ഠ ഗുരോ, ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
13.36.22
सिद्धान्तनिर्णयाश्चापि द्वैपायनमुखोद्गताः ।
श्रुताः पञ्च महायज्ञा येषु सर्वं प्रतिष्ठितम् ॥ १३.३६.२२ ॥
ദ്വൈപായനന്റെ മുഖത്തുനിന്ന് പുറപ്പെട്ട സിദ്ധാന്തനിർണയങ്ങളും, എല്ലാം സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പഞ്ചമഹായജ്ഞങ്ങളും ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
13.36.23
तत्प्रभेदेषु ये धर्मास्तेऽपि वै कृत्स्नशः श्रुताः ।
न च दूषयितुं शक्याः सद्भिरुक्ता हि ते तथा ॥ १३.३६.२३ ॥
അവയുടെ ഭേദങ്ങളിലുള്ള ധർമങ്ങളും ഞാൻ പൂർണമായി കേട്ടിട്ടുണ്ട്. അവയെ ദൂഷിക്കാൻ കഴിയില്ല, കാരണം സജ്ജനങ്ങൾ അങ്ങനെതന്നെ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
13.36.24
एतेषां किल धर्माणामुत्तमो वैष्णवो विधिः ।
रक्षते भगवान्विष्णुर्भक्तमात्मशरीरवत् ॥ १३.३६.२४ ॥
ഈ ധർമങ്ങളിൽ ഉത്തമമായത് വൈഷ്ണവ വിധിയാണ്. ഭഗവാൻ വിഷ്ണു തന്റെ ശരീരത്തെ എന്നപോലെ ഭക്തനെ രക്ഷിക്കുന്നു.
13.36.25
कर्मणो हि कृतेस्येह कामितस्य द्विजोत्तम ।
फलं ह्यवश्यं भोक्तव्यमृषिर्द्वैपायनोऽब्रवीत् ॥ १३.३६.२५ ॥
ദ്വിജോത്തമാ! ഇവിടെ ചെയ്ത, ആഗ്രഹിച്ച കർമ്മത്തിന്റെ ഫലം അവശ്യം അനുഭവിക്കേണ്ടതാണെന്ന് ദ്വൈപായന ഋഷി പറഞ്ഞു.
13.36.26
भोगान्ते चापि पतनं गतिः पूर्वं प्रभाषिता ।
न मे प्रीतिकरास्त्वेते विषोदर्का हि मे मताः ॥ १३.३६.२६ ॥
ഭോഗാന്ത്യത്തിൽ പതനവും ഗതിയും മുമ്പ് പറയപ്പെട്ടു; ഇവ എനിക്ക് പ്രീതികരമല്ല, വിഷഫലം നൽകുന്നവയെന്നാണ് ഞാൻ കരുതുന്നത്.
13.36.27
वधात्कृष्टतरं मन्ये गर्भवासं महाद्युते ।
दिष्टान्ते यानि दुःखानि पुरुषो विन्दते विभो।
ततः कष्टतराणीह गर्भवासे हि विन्दति ॥ १३.३६.२७ ॥
മഹാദ്യുതേ! ഗർഭവാസം മരണത്തേക്കാൾ കഠിനമാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. ഓ വിഭോ! നിശ്ചിതകാലാന്ത്യത്തിൽ മനുഷ്യൻ അനുഭവിക്കുന്ന ദുഃഖങ്ങളെക്കാൾ, ഇവിടെ ഗർഭവാസത്തിൽ അവൻ കൂടുതൽ കഠിനമായ ദുഃഖങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു.
13.36.28
ततश्चाभ्याधिकां तीव्रां वेदनां लभते नरः ।
गर्भापक्रमणे तात कर्मणासुपसर्पणे ॥ १३.३६.२८ ॥
പിന്നീട് മനുഷ്യൻ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുവരുമ്പോൾ അതിരുകവിഞ്ഞതും തീവ്രവുമായ വേദന അനുഭവിക്കുന്നു, ഓ താതാ; കർമ്മത്താൽ പ്രാണൻ അടുക്കുമ്പോഴും അങ്ങനെതന്നെ.
13.36.29
तस्मान्मे निश्चयो जातो धर्मेष्वेतेषु भारत ।
तदिच्छामि कुरुश्रेष्ठ त्वत्प्रसादान्महामते।
तं धर्मं चेह वेत्तुं वै यो जराजन्ममृत्युहा ॥ १३.३६.२९ ॥
അതിനാൽ, ഭാരതാ, ഈ ധർമ്മങ്ങളെക്കുറിച്ച് എനിക്ക് നിശ്ചയം ഉണ്ടായിരിക്കുന്നു. കുരുശ്രേഷ്ഠാ, മഹാമതേ! അങ്ങയുടെ പ്രസാദത്താൽ, വാർദ്ധക്യവും ജന്മവും മരണവും നശിപ്പിക്കുന്ന ആ ധർമ്മം അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
13.36.30
येनोष्णदा वैतरणी असिपत्रवनं च तत् ।
कुण्डानि चाग्नितप्तानि क्षुरधारापथस्तथा।
शाल्मलीं च महाघोरामायसीं घोरकण्टकाम् ॥ १३.३६.३० ॥
ചൂടേകുന്ന വൈതരണി നദി, ആ അസിപത്രവനം, അഗ്നിയിൽ തപിച്ച കുണ്ഡങ്ങൾ, ക്ഷുരധാരാപഥം, അതുപോലെ ഭയങ്കരമായ ഇരുമ്പുമുള്ളുകളുള്ള ശാൽമലീവൃക്ഷം.
13.36.31
मातापितृकते चापि सुहृन्मित्रार्थकारणात् ।
आत्महेतोश्च पापानि कृतानीह नरैश्च यैः।
तेषां फलोदयं कष्टमृषिर्द्वैपायनोऽब्रवीत् ॥ १३.३६.३१ ॥
മാതാപിതാക്കൾക്കായും സുഹൃത്തുക്കൾക്കും മിത്രങ്ങൾക്കും ധനത്തിനുവേണ്ടിയും സ്വന്തം ആവശ്യത്തിനായും മനുഷ്യർ ഇവിടെ ചെയ്ത പാപങ്ങളുടെ ഫലോദയം കഷ്ടകരമാണെന്ന് ദ്വൈപായന മഹർഷി പറഞ്ഞു.
13.36.32
कुम्भीपाकप्रदीप्तानां शूलार्तानां च क्रन्दताम् ।
रौरवे क्षिप्यमाणानां प्रहारैर्मथितात्मनाम् ॥ १३.३६.३२ ॥
കുംഭീപാകത്തിൽ എരിയുന്നവർക്കും, ശൂലങ്ങളാൽ വേദനിക്കുന്നവർക്കും, കരയുന്നവർക്കും, രൗരവനരകത്തിലേക്ക് എറിയപ്പെടുന്നവർക്കും, അടികളാൽ ശരീരം ഞെരിഞ്ഞവർക്കും.
13.36.33
स्तनतामपकृत्तानां पिबतामात्मशोणितम् ।
तेषामेव प्रवदतां कारुण्यं नास्ति यन्त्रतः ॥ १३.३६.३३ ॥
മുറിക്കപ്പെട്ട് ഞരങ്ങുന്നവർക്കും, സ്വന്തം രക്തം കുടിക്കുന്നവർക്കും, അവർതന്നെ സംസാരിക്കുമ്പോഴും, യന്ത്രങ്ങളാൽ അവരോട് കാരുണ്യമില്ല.
13.36.34
तृष्णाशुष्कोष्ठकण्ठानां विह्वलानामचेतसाम् ।
सर्वदुःखाभिभूतानां रुजार्तानां च क्रोशताम् ॥ १३.३६.३४ ॥
ദാഹത്താൽ ഉണങ്ങിയ ചുണ്ടും തൊണ്ടയുമുള്ളവർ, വിഹ്വലരായവർ, ബോധമില്ലാത്തവർ, എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളാലും മൂടപ്പെട്ടവർ, വേദനയാൽ പീഡിതർ, നിലവിളിക്കുന്നവർ.
13.36.35
वेदनार्ता हि क्रन्दन्ति पूरयन्तो दिशो दश ॥ १३.३६.३५ ॥
വേദനയാൽ പീഡിതരായവർ സത്യമായും നിലവിളിക്കുന്നു; പത്ത് ദിക്കുകളും നിറച്ചുകൊണ്ട്.
13.36.36
एकः करोति पापानि सहभोज्यानि बान्धवैः ।
तेषामेकः फलं भुङ्क्ते कष्टं वैवस्वते गृहे ॥ १३.३६.३६ ॥
ഒരാൾ പാപങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു; അവയുടെ ഫലം ബന്ധുക്കൾ ഒന്നിച്ചു അനുഭവിക്കുന്നു; എന്നാൽ അവരിൽ ഒരാൾ മാത്രം യമന്റെ ഗൃഹത്തിൽ കഷ്ടം അനുഭവിക്കുന്നു.
13.36.37
येन नैतां गतिं गच्छेन्न विण्मूत्रास्थिपिच्छिले ।
विष्ठामूत्रकृमीमध्ये बहुजन्तुनिषेविते ॥ १३.३६.३७ ॥
ഈ അവസ്ഥയിൽ ആരും എത്താതിരിക്കുന്നതിനായി—വിസർജ്യം, മൂത്രം, അസ്ഥികൾ, ചെളി നിറഞ്ഞ്; വിസർജ്യവും മൂത്രവും കൃമികളും നിറഞ്ഞ്, അനേകം ജീവികൾ വസിക്കുന്ന ഇടത്തിൽ.
13.36.38
को गर्भवासात्परतो नरकोऽन्यो विधीयते ।
यत्र वासकृतो योगः कुक्षौ वासो विधीयते ॥ १३.३६.३८ ॥
ഗർഭവാസത്തിന് അപ്പുറം വേറേ ഏത് നരകമാണ് വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്? അവിടെ വാസത്താൽ ചേർച്ച ഉണ്ടാകുന്നു; വയറ്റിൽ വാസം വിധിക്കപ്പെടുന്നു.
13.36.39
जातो विस्तीर्णशोकः स्याद्भवेत विगतज्वरः ।
न चैष लभ्यते कामो जातमात्रं हि मानवम्।
आविशन्तीह दुःखानि मनोवाक्कायिकानि तु ॥ १३.३६.३९ ॥
ജനിച്ച മനുഷ്യന് വിപുലമായ ശോകം ഉണ്ടാകുന്നു; അവൻ പനിയില്ലാത്തവനുമായേക്കാം; പക്ഷേ ഈ ആഗ്രഹം ലഭിക്കുന്നില്ല. ജനിച്ചയുടനെ മനുഷ്യനിൽ മനസ്സ്, വാക്ക്, ശരീരം എന്നിവയിലെ ദുഃഖങ്ങൾ പ്രവേശിക്കുന്നു.
13.36.40
तैरस्वतन्त्रो भवति पीड्यमानो भयानकैः ।
तैर्गर्भवासं गच्छति अवशो जायते तथा ॥ १३.३६.४० ॥
ആ ഭയാനകമായ ദുഃഖങ്ങളാൽ പീഡിതനായി മനുഷ്യൻ സ്വതന്ത്രനല്ലാതാകുന്നു. അവയാലാണ് അവൻ ഗർഭവാസത്തിലേക്കു പോകുന്നത്; ഇങ്ങനെ നിസ്സഹായനായി ജനിക്കുന്നു.
13.36.41
अवशश्चेहते जन्तुर्व्रजत्यवश एव हि ।
जरसा रूपविध्वंसं प्राप्नोत्यवश एव तु ॥ १३.३६.४१ ॥
നിസ്സഹായനായി ജീവി പ്രവർത്തിക്കുന്നു; നിസ്സഹായനായി തന്നെ അത് പോകുന്നു. വാർധക്യത്താൽ രൂപനാശം പ്രാപിക്കുന്നു—നിസ്സഹായനായി തന്നെ.
13.36.42
शरीरभेदमाप्नोति जीर्यतेऽवश एव तु ।
एवं ह्यनियतो मृत्युर्भवत्येव सदा नृषु ॥ १३.३६.४२ ॥
ശരീരം നശിക്കുന്നു; മനുഷ്യൻ വശമില്ലാതെ വാർദ്ധക്യം പ്രാപിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ മനുഷ്യരിൽ മരണം എപ്പോഴും അനിശ്ചിതമാണ്.
13.36.43
गर्भेषु म्रियते कश्चिज्जायमानस्तथाऽपरः ।
जाता म्रियन्ते बहवो यौवनस्थास्तथाऽपरे।
मध्यभावे तु नश्यन्ति स्थविरो मृत एव तु ॥ १३.३६.४३ ॥
ചിലർ ഗർഭത്തിൽ തന്നെ മരിക്കുന്നു, മറ്റു ചിലർ ജനിക്കുമ്പോൾ തന്നെ. ജനിച്ചവരിൽ പലരും മരിക്കുന്നു; യൗവനത്തിലുള്ളവരും മധ്യവയസ്സിലുള്ളവരും നശിക്കുന്നു. വൃദ്ധൻ തന്നെ മരിച്ചവനാണ്.
13.36.44
को जन्मनो नोद्विजते स्वयम्भूरपि यो भवेत् ।
कुतस्त्वस्मद्विधस्तात मरणस्य वशानुगः ॥ १३.३६.४४ ॥
ജനനത്താൽ ആരാണ് ഭയപ്പെടാത്തത്, സ്വയംഭൂവായ ബ്രഹ്മാവ് പോലും? അച്ഛാ, മരണത്തിന്റെ വശത്തിലായ നമ്മെപ്പോലുള്ളവർ എങ്ങനെ ഭയപ്പെടാതിരിക്കും?
13.36.45
नित्याविष्टो भयेनाहं मनसा कुरुसत्तम ।
मुहूर्तमप्यहं शर्म न विन्दामि महामते ॥ १३.३६.४५ ॥
കുരുശ്രേഷ്ഠാ, ഞാൻ എപ്പോഴും മനസ്സിൽ ഭയത്താൽ ഗ്രസിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മഹാമതേ, ഒരു നിമിഷംപോലും എനിക്ക് സമാധാനം കിട്ടുന്നില്ല.
13.36.46
कालात्मनि तिरोभूतो नित्यं तद्गुणवर्जितः ।
अन्नैर्बहुविधैः पुष्टं वस्त्रैर्नानाविधैर्वृतम् ॥ १३.३६.४६ ॥
കാലാത്മാവിൽ മറഞ്ഞവനായി, എപ്പോഴും അതിന്റെ ഗുണങ്ങളില്ലാത്തവനായി, പലതരം അന്നങ്ങളാൽ പോഷിതനായി, നാനാവിധ വസ്ത്രങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ടവനായി.
13.36.47
चन्दनागरुदिग्धाङ्गं मणिमुक्ताविभूषितम् ।
यानैर्बहुविधैर्यातमेकान्तेनैव लालितम् ॥ १३.३६.४७ ॥
ചന്ദനവും അകിലും പൂശിയ ദേഹമുള്ളവനായി, മണികളാലും മുത്തുകളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവനായി, പലവിധ വാഹനങ്ങളിൽ കൊണ്ടുപോകപ്പെട്ടവനായി, പൂർണ്ണമായും ഏകാന്തത്തിൽ ലാളിക്കപ്പെട്ടവൻ.
13.36.48
यौवनोद्धतरूपाभिर्मन्दविह्वलगामिभिः ।
इष्टिभिरभिरामाभिर्वरस्त्रीभिरयन्त्रितम् ॥ १३.३६.४८ ॥
യൗവനത്താൽ ഉദ്ധതമായ രൂപമുള്ള, മന്ദമായും വിറയ്ക്കുന്ന ചുവടുകളോടെ നടക്കുന്ന, ഇഷ്ടരും മനോഹരരുമായ ശ്രേഷ്ഠ സ്ത്രീകളാൽ (അവൻ) നിയന്ത്രിക്കപ്പെടാത്തവനായിരുന്നു.
13.36.49
रमितं सुचिरं कालं शरीरममितप्रभम् ।
अवितृप्ता गमिष्यन्ति हित्वा प्राणांस्तथाऽपरे ॥ १३.३६.४९ ॥
ദീർഘകാലം അപരിമിത തേജസ്സുള്ള ശരീരംകൊണ്ട് (സുഖം) അനുഭവിക്കപ്പെട്ടു; മറ്റുള്ളവരും പ്രാണൻ വെടിഞ്ഞ് അതൃപ്തരായി പോകും.
13.36.50
स्वर्गेऽप्यनियता भूतिस्तथैवाकाशसंश्रये ।
देवाऽप्यधिष्ठानवशास्तस्माद्देवं न कामये ॥ १३.३६.५० ॥
സ്വർഗ്ഗത്തിലും സമ്പത്ത് അനിശ്ചിതമാണ്; ആകാശത്തെ ആശ്രയിച്ചാലും അങ്ങനെ തന്നെ. ദേവന്മാരും അവരുടെ വാസസ്ഥാനത്തിന് വശപ്പെട്ടവരാണ്; അതിനാൽ ദേവത്വം ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
13.36.51
कामानां नास्त्यधिष्ठानमकामस्तु निवर्तते ।
लोकसङ्ग्रहधर्मास्तु सर्व एव न संशयः ॥ १३.३६.५१ ॥
ആഗ്രഹങ്ങൾക്ക് ഉറച്ച അടിത്തറയില്ല; എന്നാൽ ആഗ്രഹമില്ലാത്തവൻ പിന്തിരിയുന്നു. ലോകസംഗ്രഹധർമ്മങ്ങൾ എല്ലാമുണ്ട്; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
13.36.52
डोलासधर्मा धर्मज्ञ ऋषिर्द्वैपायनोऽब्रवीत् ।
अस्मात्को विषमं दुःखमारोहेत विचक्षणः ॥ १३.३६.५२ ॥
ധർമ്മജ്ഞനായ ഋഷി ദ്വൈപായനൻ (ജീവിതം) ഊഞ്ഞാൽ പോലെയാണെന്ന് പറഞ്ഞു; അങ്ങനെയെങ്കിൽ ഏത് വിവേകിയാണ് കഠിനദുഃഖത്തിൽ കയറുക?
13.36.53
विद्यमाने समे मार्गे डोलाधर्मविवर्जिते ।
को ह्यात्मानं प्रियं लोके डोलासाधर्म्यतांनयेत् ॥ १३.३६.५३ ॥
ഊഞ്ഞാലിന്റെ സ്വഭാവമില്ലാത്ത സമമായ വഴി ഉള്ളപ്പോൾ, ലോകത്ത് തനിക്ക് പ്രിയമായ ആത്മാവിനെ ആരാണ് ഊഞ്ഞാലിന്റെ നിലയിലേക്ക് നയിക്കുക?
13.36.54
चराचरैः सर्वभूतैर्गन्तव्यमविशङ्कया ।
अस्माल्लोकात्परं लोकमपाथेयमदैशिकम्।
घोरं तमः प्रवेष्टव्यमत्रातारमबान्धवम् ॥ १३.३६.५४ ॥
ചരങ്ങളും അചരങ്ങളുമായ എല്ലാ ജീവികളും സംശയമില്ലാതെ ഈ ലോകത്തുനിന്ന് പരലോകത്തേക്ക് പോകണം; യാത്രാഭക്ഷണമോ വഴികാട്ടിയോ ഇല്ലാതെ, രക്ഷകനും ബന്ധുവും ഇല്ലാത്ത ഘോരമായ അന്ധകാരത്തിൽ പ്രവേശിക്കണം.
13.36.55
ये तु तं किल धर्मज्ञा धर्मं नारायणेरितम् ।
अनन्यमनसो दान्ताः स्मरन्ति नियतव्रताः ॥ १३.३६.५५ ॥
എന്നാൽ നാരായണൻ ഉപദേശിച്ച ആ ധർമ്മത്തെ ധർമ്മജ്ഞരായവർ, അനന്യമനസ്കരായി, ഇന്ദ്രിയനിയന്ത്രണമുള്ളവരായി, നിയതവ്രതരായി ഓർക്കുന്നു.
13.36.56
ततस्तेनैव पश्यन्ति प्राप्नुव्ति परं पदम् ।
रक्षते भगवान्विष्णुर्भक्तानात्मशरीरवत् ॥ १३.३६.५६ ॥
അപ്പോൾ അതിനാൽത്തന്നെ അവർ കാണുന്നു, പരമപദം പ്രാപിക്കുന്നു. ഭഗവാൻ വിഷ്ണു ഭക്തരെ തന്റെ ശരീരംപോലെ രക്ഷിക്കുന്നു.
13.36.57
कुलालचक्रप्रतिमे भ्राम्यमाणेषु जन्तुषु ।
मातापितृसहस्राणि सम्प्राप्तानि मया गुरो ॥ १३.३६.५७ ॥
കുശവന്റെ ചക്രംപോലെ ജീവികൾ ചുറ്റിത്തിരിയുമ്പോൾ, ഗുരോ, ഞാൻ ആയിരക്കണക്കിന് അമ്മമാരെയും അച്ഛന്മാരെയും പ്രാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.
13.36.58
स्नेहापन्नेन पीतास्तु मातॄणां विविधाः स्तलाः ॥ १३.३६.५८ ॥
സ്നേഹം നിറഞ്ഞവനായി ഞാൻ അമ്മമാരുടെ വിവിധ മുലപ്പാൽ കുടിച്ചിട്ടുണ്ട്.
13.36.59
पुत्रदारसहस्राणि इष्टानिष्टशतानि च ।
प्राप्तान्यधिष्ठानवशादतीतानि तथैव च।
न क्वचिन्न सुखं प्राप्तं न क्वचिच्छाश्वती स्थितिः ॥ १३.३६.५९ ॥
ആയിരക്കണക്കിന് പുത്രന്മാരും ഭാര്യമാരും, നൂറുകണക്കിന് ഇഷ്ടാനിഷ്ടങ്ങളും, അധിഷ്ഠാനവശത്താൽ ലഭിച്ച് അങ്ങനെതന്നെ കഴിഞ്ഞുപോയി. എവിടെയും സുഖം ലഭിച്ചില്ല; എവിടെയും ശാശ്വതമായ സ്ഥിതി ലഭിച്ചില്ല.
13.36.60
स्थानैर्महद्भिर्विभ्रंशो दुःखलब्धैः पुनः पुनः ।
धननाशश्च सम्प्राप्तो लब्ध्वा दुःखेन तद्धनम्।
अध्वगानामिव पथि च्छायामाश्रित्य सङ्गमः ॥ १३.३६.६० ॥
കഷ്ടപ്പെട്ടു നേടിയ മഹത്തായ സ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്ന് വീണ്ടും വീണ്ടും പതനം സംഭവിക്കുന്നു; ധനനാശവും വരുന്നു; കഷ്ടപ്പെട്ടു നേടിയ ആ ധനവും (നഷ്ടപ്പെടുന്നു). വഴിയിൽ യാത്രക്കാർ തണലിനെ ആശ്രയിച്ച് ഒന്നിച്ചുചേരുന്നതുപോലെയാണ് ഈ സംഗമം.
13.36.61
एवं कर्मवशो लोको ज्ञातीनां हितसङ्गमः ।
विश्रम्य च पुनर्याति कर्मभिर्दर्शितां गतिम् ॥ १३.३६.६१ ॥
ഇങ്ങനെ ലോകം കർമ്മത്തിന് വശപ്പെട്ടതാണ്; ബന്ധുക്കളുടെ ഹിതകരമായ സംഗമവും അങ്ങനെതന്നെ. വിശ്രമിച്ച ശേഷം വീണ്ടും തങ്ങളുടെ കർമ്മങ്ങളാൽ കാണിക്കപ്പെട്ട ഗതിയിലേക്ക് പോകുന്നു.
13.36.62
एतदीदृशकं दृष्ट्वा ज्ञात्वा चैव समागमम् ।
को न बिभ्येत्कुरुश्रेष्ठ विष्ठान्नस्येव भोजनात् ॥ १३.३६.६२ ॥
കുരുശ്രേഷ്ഠാ! ഇത്തരമൊന്ന് കണ്ടും ഇത്തരം സംഗമത്തെ അറിഞ്ഞും, വിഷ്ഠാന്നം (മലം പോലെ) ഭക്ഷിക്കുന്നതിൽ ഭയപ്പെടുന്നതുപോലെ ആരാണ് ഭയപ്പെടാതിരിക്കുക?
13.36.63
बुद्धिश्च मे समुत्पन्ना वैष्णवे धर्मविस्तरे ।
तदेष शिरसा पादौ गतोऽस्मि भगवंस्तव।
शरणं च प्रपन्नोऽस्मि गन्तव्ये शरणे ध्रुवे ॥ १३.३६.६३ ॥
വൈഷ്ണവധർമ്മത്തിന്റെ വിസ്താരത്തിൽ എന്റെ ബുദ്ധി ഉദിച്ചിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ ഭഗവാനേ, ശിരസ്സാൽ അങ്ങയുടെ പാദങ്ങളെ വണങ്ങി ഞാൻ വന്നിരിക്കുന്നു. എത്തേണ്ടതായ സ്ഥിരമായ ശരണമായ അങ്ങയുടെ ശരണത്തിൽ ഞാൻ അഭയം തേടിയിരിക്കുന്നു.
13.36.64
जन्ममृत्युजराखिन्नस्त्रिभिर्दुःखैर्निपीडितः ।
इच्छामि भवता त्रातुमेभ्यस्त्वत्तो महामते।
तस्याद्य युगधर्मस्य श्रवणात्कुरुपुङ्गव ॥ १३.३६.६४ ॥
ജനനം, മരണം, വാർദ്ധക്യം എന്നിവയാൽ ക്ഷീണിതനായി, മൂന്ന് ദുഃഖങ്ങളാൽ പീഡിതനായി ഞാൻ നിൽക്കുന്നു; മഹാമതേ! ഇവയിൽ നിന്ന് അങ്ങയാൽ രക്ഷിക്കപ്പെടാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; കുരുശ്രേഷ്ഠാ! ഇന്ന് ആ യുഗധർമ്മം കേൾക്കുന്നതിനാൽ (ഇത് ആഗ്രഹിക്കുന്നു).
13.36.65
एतदाद्ययुगोद्भूतं त्रेतायां तत्तिरोहितम् ।
स एव धर्ममखिलमृषिर्द्वैपायनोऽब्रवीत् ॥ १३.३६.६५ ॥
ആദ്യയുഗത്തിൽ ഉദ്ഭവിച്ച്, ത്രേതായുഗത്തിൽ മറഞ്ഞുപോയ ഇതിനെ, ഋഷി ദ്വൈപായനൻ തന്നെ സമഗ്രധർമ്മമായി പറഞ്ഞു.