ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 13.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.36.1
चित्तं मे दूयते तात लोके परमविन्दतः ॥ १३.३६.१ ॥
ಅಯ್ಯಾ, ಪರಮವನ್ನು ಪಡೆಯದ ಕಾರಣ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ನೊಂದಿದೆ.
13.36.2
अशाश्वतमिदं सर्वं जगत्स्थावरजङ्गमम् ।
क्रते नारायणं पुण्यं प्रतिभाति पितामह ॥ १३.३६.२ ॥
ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು, ಸ್ಥಾವರ ಜಂಗಮ, ಅಶಾಶ್ವತ. ಪಿತಾಮಹ, ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯ ನಾರಾಯಣನೇ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.36.3
नारायणो हि विश्वात्मा पुरुषः पुष्करेक्षणः ।
तस्यास्य देवकीसूनोः श्रुतं कृत्स्नं त्वयाऽनघ ॥ १३.३६.३ ॥
ನಾರಾಯಣನೇ ವಿಶ್ವಾತ್ಮ, ಕಮಲನೇತ್ರ ಪುರುಷ. ಅನಘನೇ, ದೇವಕೀಸುತನ ಕುರಿತು ನೀನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೇಳಿದ್ದೀಯ.
13.36.4
युधिष्ठिर महाप्राज्ञ मया दृष्टं च सङ्गरे ॥ १३.३६.४ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ, ನಾನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿಯೂ ಇದನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ.
13.36.5
त्वत्त एव तु राजेन्द्र राजधर्माश्च पुष्कलाः ।
श्रुतं पुराणमखिलं नारदेन निवेदितम्।
गुह्यं नारायणाख्यानं त्रिविधक्लेशनाशनम् ॥ १३.३६.५ ॥
ರಾಜೇಂದ್ರ, ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ರಾಜಧರ್ಮಗಳನ್ನು ವಿಪುಲವಾಗಿ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ನಾರದರು ತಿಳಿಸಿದ ಸಮಸ್ತ ಪುರಾಣವನ್ನು, ತ್ರಿವಿಧ ಕ್ಲೇಶಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಗುಹ್ಯ ನಾರಾಯಣ ಆಖ್ಯಾನವನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ.
13.36.6
एकान्तिधर्मनियमाः समासव्यासकल्पिताः ।
कथिता वै महाभाग त्वया वै मदनुग्रहात् ॥ १३.३६.६ ॥
ಮಹಾಭಾಗ, ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿಯೂ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿಯೂ ರಚಿತವಾದ ಏಕಾಂತಿಕ ಧರ್ಮ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ನನ್ನ ಮೇಲಿನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನೀನು ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದೀಯ.
13.36.7
लोकरक्षणकर्तृत्वं तस्यैव हरिमेधसः ।
आतिथेयविधिश्चैव तपांसि नियमाश्च ये ॥ १३.३६.७ ॥
ಲೋಕರಕ್ಷಣೆಯ ಕರ್ತೃತ್ವವು ಆ ಹರಿಮೇಧಸನದೇ; ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರದ ವಿಧಿ, ತಪಸ್ಸುಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳೂ ಹೌದು.
13.36.8
वेदवादप्रसिद्धाश्च वाजपेयादयो मखाः ।
यज्ञा द्रविणनिष्पाद्या अग्निहोत्रानुपालिताः ॥ १३.३६.८ ॥
ವೇದವಾದದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ವಾಜಪೇಯ ಮೊದಲಾದ ಮಖಗಳು, ಧನದಿಂದ ಸಿದ್ಧವಾಗುವ ಯಜ್ಞಗಳು, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರದಿಂದ ಪಾಲಿಸಲ್ಪಡುವವು.
13.36.9
जपयज्ञाश्च विविधा ब्राह्मणानां तपस्विनाम् ।
एकादशविधाः प्रोक्ता हविर्यज्ञा द्विजातिनाम् ॥ १३.३६.९ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮತ್ತು ತಪಸ್ವಿಗಳ ಜಪಯಜ್ಞಗಳು ಹಲವು ವಿಧ; ದ್ವಿಜರ ಹವಿರ್ಯಜ್ಞಗಳು ಹನ್ನೊಂದು ವಿಧ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
13.36.10
तेषां फलविशेषाश्च उञ्छधर्मास्तथैव च ।
अहन्यहनि ये प्रोक्ता महायज्ञा द्विजातिनाम् ॥ १३.३६.१० ॥
ಅವುಗಳ ವಿಶೇಷ ಫಲಗಳೂ, ಉಂಛ ಧರ್ಮವೂ ಹಾಗೆಯೇ; ದ್ವಿಜರ ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳು ದಿನದಿನವೂ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
13.36.11
वेदश्रवणधर्माश्च ब्रह्मयज्ञफलं तथा ।
वेदव्रतविधानं च नियमाश्चैव वैदिकाः ॥ १३.३६.११ ॥
ವೇದಶ್ರವಣ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞದ ಫಲವೂ ಹಾಗೆಯೇ; ವೇದವ್ರತ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ವೈದಿಕ ನಿಯಮಗಳೂ ಹೌದು.
13.36.12
स्वाहा स्वधा प्रणीते च इष्टापूर्तफलं तथा ।
उत्तरोत्तरसेवायामाश्रमाणां च यत्फलम् ॥ १३.३६.१२ ॥
ಸ್ವಾಹಾ, ಸ್ವಧಾ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಣೀತ ಆಹುತಿಯಲ್ಲಿ, ಇಷ್ಟಪೂರ್ತ ಫಲವೂ ಹಾಗೆಯೇ; ಆಶ್ರಮಗಳನ್ನು ಮೇಲುಮೇಲಾಗಿ ಸೇವಿಸುವುದರಲ್ಲಿನ ಫಲವೂ.
13.36.13
प्रत्येकशश्च निष्ठायामाश्रमाणां महामते ।
मासपक्षोपवासानां सम्यगुक्तफलं च यत् ॥ १३.३६.१३ ॥
ಓ ಮಹಾಮತಿಯೇ, ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದರ ನಿಷ್ಠೆಯಲ್ಲಿ, ತಿಂಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಗಳ ಉಪವಾಸಗಳಿಂದ ಸಮ್ಯಕ್ ಆಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಫಲವೇನೋ ಅದನ್ನೂ.
13.36.14
अनाशितानां ये लोका ये च पञ्चतपा नराः ।
वीराध्वानं प्रपन्नानां या गतिश्चाग्निहोत्रिणाम् ॥ १३.३६.१४ ॥
ಉಪವಾಸ ಮಾಡುವವರ ಲೋಕಗಳು, ಪಂಚತಪಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಮನುಷ್ಯರ ಲೋಕಗಳು, ವೀರಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದವರ ಗತಿ, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಿಗಳ ಗತಿ.
13.36.15
ग्रीष्मे पञ्चतपानां च शिशिरे जलचारिणाम् ।
वर्षे स्थण्डिलशायीनां फलं यत्परिकीर्तितम् ॥ १३.३६.१५ ॥
ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪಂಚತಪ ಮಾಡುವವರಿಗೆ, ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರಿಗೆ, ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗುವವರಿಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಫಲ ಯಾವುದೋ ಅದು.
13.36.16
लोके चक्रचराणां च द्विजानां यत्फलं स्मृतम् ।
अन्नादीनां च दानानां यत्फलं परिकीर्तितम् ॥ १३.३६.१६ ॥
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ ಮಾಡುವ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ನೆನಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಫಲ ಯಾವುದೋ, ಅನ್ನದಾನ ಮೊದಲಾದ ದಾನಗಳಿಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಫಲ ಯಾವುದೋ.
13.36.17
सर्वतीर्थाभिषिक्तानां नराणां च फलोदयः ।
राज्ञां धर्माश्च ये लोके सम्यक्पालयतां प्रजाः ॥ १३.३६.१७ ॥
ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕ ಪಡೆದ ಮನುಷ್ಯರ ಫಲೋದಯ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಆಗಿ ಪಾಲಿಸುವ ರಾಜರ ಧರ್ಮಗಳು.
13.36.18
ये च सत्यव्रता लोके ये तीर्थे कृतश्रमाः ।
मातापितृपरा ये च गुरुवृत्तीश्च संश्रिताः ॥ १३.३६.१८ ॥
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವ್ರತರಾದವರು, ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಶ್ರಮ ಪಟ್ಟವರು, ತಾಯಿ ತಂದೆಯರಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರು, ಗುರುವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವರು.
13.36.19
गोब्राह्मणपरित्राणे राष्ट्रातिक्रमणे तथा ।
त्यजन्त्यभिमुखाः प्राणान्निर्भयाः सत्वमाश्रिताः ॥ १३.३६.१९ ॥
ಗೋವು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೇಲಿನ ಅತಿಕ್ರಮಣವನ್ನು ಎದುರಿಸುವಾಗ, ಎದುರುನಿಂತು ನಿರ್ಭಯರಾಗಿ ಸತ್ತ್ವವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವವರು.
13.36.20
सहस्रदक्षिणानां च या गतिर्वदनां वर ।
ये च संध्यामुपासन्ते सम्यगुक्ता महाव्रताः ॥ १३.३६.२० ॥
ಓ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಸಹಸ್ರ ದಕ್ಷಿಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವವರ ಗತಿ ಯಾವುದೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಸಂಧ್ಯೋಪಾಸನೆ ಮಾಡುವವರು, ಸಮ್ಯಕ್ ಆಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಾವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುವವರು.
13.36.21
तथा योगविधानं च यद्ग्रन्थेष्वभिशब्दितम् ।
वेदाद्याः श्रुतयश्चापि श्रुता मे गुरुसत्तम ॥ १३.३६.२१ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಯೋಗವಿಧಾನವನ್ನೂ, ವೇದ ಮೊದಲಾದ ಶ್ರುತಿಗಳನ್ನೂ, ಓ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುರುವೇ, ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ.
13.36.22
सिद्धान्तनिर्णयाश्चापि द्वैपायनमुखोद्गताः ।
श्रुताः पञ्च महायज्ञा येषु सर्वं प्रतिष्ठितम् ॥ १३.३६.२२ ॥
ದ್ವೈಪಾಯನನ ಬಾಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಸಿದ್ಧಾಂತ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನೂ, ಎಲ್ಲವೂ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಪಂಚ ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳನ್ನೂ ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ.
13.36.23
तत्प्रभेदेषु ये धर्मास्तेऽपि वै कृत्स्नशः श्रुताः ।
न च दूषयितुं शक्याः सद्भिरुक्ता हि ते तथा ॥ १३.३६.२३ ॥
ಅವುಗಳ ಭೇದಗಳಲ್ಲಿರುವ ಧರ್ಮಗಳನ್ನೂ ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಅವನ್ನು ದೂಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಸತ್ಪುರುಷರು ಹಾಗೆಯೇ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
13.36.24
एतेषां किल धर्माणामुत्तमो वैष्णवो विधिः ।
रक्षते भगवान्विष्णुर्भक्तमात्मशरीरवत् ॥ १३.३६.२४ ॥
ಈ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾದದ್ದು ವೈಷ್ಣವ ವಿಧಿ. ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವು ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಂತೆ ತನ್ನ ಭಕ್ತನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.
13.36.25
कर्मणो हि कृतेस्येह कामितस्य द्विजोत्तम ।
फलं ह्यवश्यं भोक्तव्यमृषिर्द्वैपायनोऽब्रवीत् ॥ १३.३६.२५ ॥
ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನೇ! ಇಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ, ಬಯಸಿದ ಕರ್ಮದ ಫಲವನ್ನು ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಬೇಕು ಎಂದು ದ್ವೈಪಾಯನ ಋಷಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
13.36.26
भोगान्ते चापि पतनं गतिः पूर्वं प्रभाषिता ।
न मे प्रीतिकरास्त्वेते विषोदर्का हि मे मताः ॥ १३.३६.२६ ॥
ಭೋಗದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪತನ ಮತ್ತು ಗತಿ ಮೊದಲೇ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಇವು ನನಗೆ ಸಂತೋಷಕರವಲ್ಲ, ವಿಷದ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುವವು ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
13.36.27
वधात्कृष्टतरं मन्ये गर्भवासं महाद्युते ।
दिष्टान्ते यानि दुःखानि पुरुषो विन्दते विभो।
ततः कष्टतराणीह गर्भवासे हि विन्दति ॥ १३.३६.२७ ॥
ಮಹಾದ್ಯುತಿಯೇ! ಗರ್ಭವಾಸವು ಮರಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಷ್ಟಕರವೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಓ ವಿಭೋ! ನಿಯತ ಕಾಲದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ಅನುಭವಿಸುವ ದುಃಖಗಳಿಗಿಂತ, ಇಲ್ಲಿ ಗರ್ಭವಾಸದಲ್ಲಿ ಅವನು ಇನ್ನೂ ಕಷ್ಟಕರ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.
13.36.28
ततश्चाभ्याधिकां तीव्रां वेदनां लभते नरः ।
गर्भापक्रमणे तात कर्मणासुपसर्पणे ॥ १३.३६.२८ ॥
ನಂತರ ಮನುಷ್ಯನು ಗರ್ಭದಿಂದ ಹೊರಬರುವಾಗ ಅತಿಯಾದ, ತೀವ್ರವಾದ ವೇದನೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ, ಓ ತಾತ; ಕರ್ಮದಿಂದ ಪ್ರಾಣಗಳು ಸಮೀಪಿಸುವಾಗಲೂ ಹಾಗೆಯೇ.
13.36.29
तस्मान्मे निश्चयो जातो धर्मेष्वेतेषु भारत ।
तदिच्छामि कुरुश्रेष्ठ त्वत्प्रसादान्महामते।
तं धर्मं चेह वेत्तुं वै यो जराजन्ममृत्युहा ॥ १३.३६.२९ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ, ಭಾರತ, ಈ ಧರ್ಮಗಳ ಕುರಿತು ನನಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿದೆ. ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಮಹಾಮತಿಯೇ! ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಜರೆ, ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣವನ್ನು ಹರಿಸುವ ಆ ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
13.36.30
येनोष्णदा वैतरणी असिपत्रवनं च तत् ।
कुण्डानि चाग्नितप्तानि क्षुरधारापथस्तथा।
शाल्मलीं च महाघोरामायसीं घोरकण्टकाम् ॥ १३.३६.३० ॥
ಬಿಸಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ವೈತರಣಿ ನದಿ, ಆ ಅಸಿಪತ್ರವನ, ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಕಾಯಿಸಿದ ಕುಂಡಗಳು, ಕ್ಷುರಧಾರ ಮಾರ್ಗ, ಹಾಗೆಯೇ ಭಯಂಕರ ಕಬ್ಬಿಣದ ಮುಳ್ಳುಗಳ ಶಾಲ್ಮಲೀ ವೃಕ್ಷ.
13.36.31
मातापितृकते चापि सुहृन्मित्रार्थकारणात् ।
आत्महेतोश्च पापानि कृतानीह नरैश्च यैः।
तेषां फलोदयं कष्टमृषिर्द्वैपायनोऽब्रवीत् ॥ १३.३६.३१ ॥
ತಾಯಿತಂದೆಗಾಗಿ, ಸ್ನೇಹಿತರು ಮಿತ್ರರು ಧನದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ತನ್ನ ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಮನುಷ್ಯರು ಇಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪಾಪಗಳ ಫಲದ ಕಷ್ಟಕರ ಉದಯವನ್ನು ದ್ವೈಪಾಯನ ಋಷಿ ಹೇಳಿದರು.
13.36.32
कुम्भीपाकप्रदीप्तानां शूलार्तानां च क्रन्दताम् ।
रौरवे क्षिप्यमाणानां प्रहारैर्मथितात्मनाम् ॥ १३.३६.३२ ॥
ಕುಂಭೀಪಾಕದಲ್ಲಿ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ, ಶೂಲಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರಿಗೆ, ಅಳುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ, ರೌರವದಲ್ಲಿ ಎಸೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ, ಹೊಡೆತಗಳಿಂದ ದೇಹ ನಜ್ಜುಗುಜ್ಜಾದವರಿಗೆ.
13.36.33
स्तनतामपकृत्तानां पिबतामात्मशोणितम् ।
तेषामेव प्रवदतां कारुण्यं नास्ति यन्त्रतः ॥ १३.३६.३३ ॥
ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ನರಳುವವರಿಗೆ, ತಮ್ಮದೇ ರಕ್ತವನ್ನು ಕುಡಿಯುವವರಿಗೆ, ಅವರೇ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಯಂತ್ರಗಳಿಂದ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಕರುಣೆ ಇಲ್ಲ.
13.36.34
तृष्णाशुष्कोष्ठकण्ठानां विह्वलानामचेतसाम् ।
सर्वदुःखाभिभूतानां रुजार्तानां च क्रोशताम् ॥ १३.३६.३४ ॥
ಬಾಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ಒಣಗಿದ ತುಟಿ ಗಂಟಲಿನವರು, ವಿಹ್ವಲರು, ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿದವರು, ಎಲ್ಲ ದುಃಖಗಳಿಂದ ಆವೃತರಾದವರು, ನೋವಿನಿಂದ ಬಾಧಿತರಾದವರು, ಕೂಗುತ್ತಿರುವವರು.
13.36.35
वेदनार्ता हि क्रन्दन्ति पूरयन्तो दिशो दश ॥ १३.३६.३५ ॥
ನೋವಿನಿಂದ ಆರ್ತರಾದ ಅವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕೂಗುತ್ತಾರೆ, ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತುಂಬುತ್ತಾ.
13.36.36
एकः करोति पापानि सहभोज्यानि बान्धवैः ।
तेषामेकः फलं भुङ्क्ते कष्टं वैवस्वते गृहे ॥ १३.३६.३६ ॥
ಒಬ್ಬನು ಪಾಪಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಅವುಗಳ ಫಲವನ್ನು ಬಂಧುಗಳು ಜೊತೆಯಾಗಿ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ಯಮನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.
13.36.37
येन नैतां गतिं गच्छेन्न विण्मूत्रास्थिपिच्छिले ।
विष्ठामूत्रकृमीमध्ये बहुजन्तुनिषेविते ॥ १३.३६.३७ ॥
ಈ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಯಾರೂ ಹೋಗದಂತೆ—ಮಲ, ಮೂತ್ರ, ಮೂಳೆ ಮತ್ತು ಕೆಸರಿನ ನಡುವೆ, ಮಲಮೂತ್ರ ಮತ್ತು ಹುಳುಗಳ ನಡುವೆ, ಅನೇಕ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ.
13.36.38
को गर्भवासात्परतो नरकोऽन्यो विधीयते ।
यत्र वासकृतो योगः कुक्षौ वासो विधीयते ॥ १३.३६.३८ ॥
ಗರ್ಭವಾಸಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇರೆ ಯಾವ ನರಕ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ? ಅಲ್ಲಿ ವಾಸದ ಕಾರಣದಿಂದ ಸಂಯೋಗ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸ ವಿಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
13.36.39
जातो विस्तीर्णशोकः स्याद्भवेत विगतज्वरः ।
न चैष लभ्यते कामो जातमात्रं हि मानवम्।
आविशन्तीह दुःखानि मनोवाक्कायिकानि तु ॥ १३.३६.३९ ॥
ಹುಟ್ಟಿದ ಮಾನವನಿಗೆ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಶೋಕ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಅವನು ಜ್ವರರಹಿತನೂ ಆಗಬಹುದು; ಆದರೆ ಈ ಆಸೆ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಹುಟ್ಟಿದ ಕೂಡಲೇ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು, ವಾಕ್ಕು, ದೇಹದ ದುಃಖಗಳು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತವೆ.
13.36.40
तैरस्वतन्त्रो भवति पीड्यमानो भयानकैः ।
तैर्गर्भवासं गच्छति अवशो जायते तथा ॥ १३.३६.४० ॥
ಆ ಭಯಾನಕ ದುಃಖಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಮನುಷ್ಯ ಸ್ವತಂತ್ರನಲ್ಲದವನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವುಗಳಿಂದಲೇ ಅವನು ಗರ್ಭವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಹೀಗೆ ಅಸಹಾಯಕನಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ.
13.36.41
अवशश्चेहते जन्तुर्व्रजत्यवश एव हि ।
जरसा रूपविध्वंसं प्राप्नोत्यवश एव तु ॥ १३.३६.४१ ॥
ಅಸಹಾಯನಾಗಿ ಜೀವಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ; ಅಸಹಾಯನಾಗಿಯೇ ಅದು ಸಾಗುತ್ತದೆ. ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಿಂದ ರೂಪದ ನಾಶವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ—ಅಸಹಾಯನಾಗಿಯೇ.
13.36.42
शरीरभेदमाप्नोति जीर्यतेऽवश एव तु ।
एवं ह्यनियतो मृत्युर्भवत्येव सदा नृषु ॥ १३.३६.४२ ॥
ದೇಹ ನಾಶವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ; ಮನುಷ್ಯ ವಶವಿಲ್ಲದೆ ಮುಪ್ಪಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಮರಣವು ಸದಾ ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ.
13.36.43
गर्भेषु म्रियते कश्चिज्जायमानस्तथाऽपरः ।
जाता म्रियन्ते बहवो यौवनस्थास्तथाऽपरे।
मध्यभावे तु नश्यन्ति स्थविरो मृत एव तु ॥ १३.३६.४३ ॥
ಕೆಲವರು ಗರ್ಭದಲ್ಲಿಯೇ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಹುಟ್ಟುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ. ಹುಟ್ಟಿದವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಸಾಯುತ್ತಾರೆ; ಯೌವನದಲ್ಲಿರುವವರು, ಮಧ್ಯವಯಸ್ಸಿನವರು ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ. ವೃದ್ಧನಂತೂ ಈಗಾಗಲೇ ಮೃತನೇ.
13.36.44
को जन्मनो नोद्विजते स्वयम्भूरपि यो भवेत् ।
कुतस्त्वस्मद्विधस्तात मरणस्य वशानुगः ॥ १३.३६.४४ ॥
ಜನ್ಮದಿಂದ ಯಾರು ನಡುಗುವುದಿಲ್ಲ, ಸ್ವಯಂಭು ಬ್ರಹ್ಮನಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ? ಅಯ್ಯಾ, ಮರಣದ ವಶಕ್ಕೊಳಗಾದ ನಮ್ಮಂಥವರು ಹೇಗೆ ಭಯಪಡದಿರಲು ಸಾಧ್ಯ?
13.36.45
नित्याविष्टो भयेनाहं मनसा कुरुसत्तम ।
मुहूर्तमप्यहं शर्म न विन्दामि महामते ॥ १३.३६.४५ ॥
ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಾನು ಸದಾ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭಯದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ಮಹಾಮತಿಯೇ, ಒಂದು ಕ್ಷಣವಾದರೂ ನನಗೆ ಶಾಂತಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ.
13.36.46
कालात्मनि तिरोभूतो नित्यं तद्गुणवर्जितः ।
अन्नैर्बहुविधैः पुष्टं वस्त्रैर्नानाविधैर्वृतम् ॥ १३.३६.४६ ॥
ಕಾಲ-ರೂಪ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದವನಾಗಿ, ಸದಾ ಅದರ ಗುಣಗಳಿಲ್ಲದವನಾಗಿ, ಹಲವು ಬಗೆಯ ಅನ್ನಗಳಿಂದ ಪೋಷಿತನಾಗಿ, ನಾನಾ ವಿಧದ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟವನಾಗಿ.
13.36.47
चन्दनागरुदिग्धाङ्गं मणिमुक्ताविभूषितम् ।
यानैर्बहुविधैर्यातमेकान्तेनैव लालितम् ॥ १३.३६.४७ ॥
ಗಂಧ ಮತ್ತು ಅಗರು ಲೇಪಿತ ದೇಹದವನಾಗಿ, ಮಣಿ ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿ, ಹಲವು ಬಗೆಯ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಲಾಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು.
13.36.48
यौवनोद्धतरूपाभिर्मन्दविह्वलगामिभिः ।
इष्टिभिरभिरामाभिर्वरस्त्रीभिरयन्त्रितम् ॥ १३.३६.४८ ॥
ಯೌವನದಿಂದ ಉದ್ಧತ ರೂಪವುಳ್ಳ, ಮಂದವಾಗಿ ತಡವರಿಸುತ್ತ ನಡೆಯುವ, ಇಷ್ಟರಾದ ಮನೋಹರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ (ಅವನು) ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದವನಾಗಿದ್ದನು.
13.36.49
रमितं सुचिरं कालं शरीरममितप्रभम् ।
अवितृप्ता गमिष्यन्ति हित्वा प्राणांस्तथाऽपरे ॥ १३.३६.४९ ॥
ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸಿನ ದೇಹದಿಂದ (ಸುಖ) ಅನುಭವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಇತರರೂ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತೃಪ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
13.36.50
स्वर्गेऽप्यनियता भूतिस्तथैवाकाशसंश्रये ।
देवाऽप्यधिष्ठानवशास्तस्माद्देवं न कामये ॥ १३.३६.५० ॥
ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲೂ ವೈಭವ ಅನಿಶ್ಚಿತ; ಆಕಾಶಾಶ್ರಯದಲ್ಲೂ ಹಾಗೆಯೇ. ದೇವತೆಗಳೂ ತಮ್ಮ ನೆಲೆಗೆ ವಶರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ದೇವತ್ವವನ್ನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ.
13.36.51
कामानां नास्त्यधिष्ठानमकामस्तु निवर्तते ।
लोकसङ्ग्रहधर्मास्तु सर्व एव न संशयः ॥ १३.३६.५१ ॥
ಕಾಮನೆಗಳಿಗೆ ಯಾವ ಆಧಾರವೂ ಇಲ್ಲ; ಆದರೆ ಕಾಮರಹಿತನು ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾನೆ. ಲೋಕಸಂಗ್ರಹದ ಧರ್ಮಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಇವೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
13.36.52
डोलासधर्मा धर्मज्ञ ऋषिर्द्वैपायनोऽब्रवीत् ।
अस्मात्को विषमं दुःखमारोहेत विचक्षणः ॥ १३.३६.५२ ॥
ಧರ್ಮಜ್ಞ ಋಷಿ ದ್ವೈಪಾಯನನು (ಜೀವನವು) ಉಯ್ಯಾಲೆಯಂತೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದನು; ಹಾಗಿರುವಾಗ ಯಾವ ಜ್ಞಾನಿ ವಿಷಮ ದುಃಖವನ್ನು ಏರುತ್ತಾನೆ?
13.36.53
विद्यमाने समे मार्गे डोलाधर्मविवर्जिते ।
को ह्यात्मानं प्रियं लोके डोलासाधर्म्यतांनयेत् ॥ १३.३६.५३ ॥
ಉಯ್ಯಾಲೆ ಸ್ವಭಾವವಿಲ್ಲದ ಸಮ ಮಾರ್ಗ ಇರುವಾಗ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ತನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಆತ್ಮವನ್ನು ಯಾರು ಉಯ್ಯಾಲೆಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವರು?
13.36.54
चराचरैः सर्वभूतैर्गन्तव्यमविशङ्कया ।
अस्माल्लोकात्परं लोकमपाथेयमदैशिकम्।
घोरं तमः प्रवेष्टव्यमत्रातारमबान्धवम् ॥ १३.३६.५४ ॥
ಚರ ಮತ್ತು ಅಚರ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳೂ ಶಂಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ಈ ಲೋಕದಿಂದ ಪರಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಪಾಥೇಯವಿಲ್ಲದೆ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಿಲ್ಲದೆ, ರಕ್ಷಕನೂ ಬಂಧುವೂ ಇಲ್ಲದ ಘೋರ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕು.
13.36.55
ये तु तं किल धर्मज्ञा धर्मं नारायणेरितम् ।
अनन्यमनसो दान्ताः स्मरन्ति नियतव्रताः ॥ १३.३६.५५ ॥
ಆದರೆ ನಾರಾಯಣನು ಹೇಳಿದ ಆ ಧರ್ಮವನ್ನು ಧರ್ಮಜ್ಞರು, ಅನನ್ಯ ಮನಸ್ಕರಾಗಿ, ದಾಂತರಾಗಿ, ನಿಯತ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ.
13.36.56
ततस्तेनैव पश्यन्ति प्राप्नुव्ति परं पदम् ।
रक्षते भगवान्विष्णुर्भक्तानात्मशरीरवत् ॥ १३.३६.५६ ॥
ಆಗ ಅದೇ ಧರ್ಮದಿಂದ ಅವರು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ, ಪರಮ ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವು ಭಕ್ತರನ್ನು ತನ್ನ ದೇಹದಂತೆ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.
13.36.57
कुलालचक्रप्रतिमे भ्राम्यमाणेषु जन्तुषु ।
मातापितृसहस्राणि सम्प्राप्तानि मया गुरो ॥ १३.३६.५७ ॥
ಕುಂಬಾರನ ಚಕ್ರದಂತೆ ಜೀವಿಗಳು ತಿರುಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ಓ ಗುರುವೇ, ನಾನು ಸಾವಿರಾರು ತಾಯಿ ತಂದೆಯರನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ.
13.36.58
स्नेहापन्नेन पीतास्तु मातॄणां विविधाः स्तलाः ॥ १३.३६.५८ ॥
ಸ್ನೇಹದಿಂದ ತುಂಬಿದ ನಾನು ತಾಯಂದಿರ ವಿವಿಧ ಸ್ತನಪಾನವನ್ನು ಕುಡಿದಿದ್ದೇನೆ.
13.36.59
पुत्रदारसहस्राणि इष्टानिष्टशतानि च ।
प्राप्तान्यधिष्ठानवशादतीतानि तथैव च।
न क्वचिन्न सुखं प्राप्तं न क्वचिच्छाश्वती स्थितिः ॥ १३.३६.५९ ॥
ಸಾವಿರಾರು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಪತ್ನಿಯರು, ನೂರಾರು ಇಷ್ಟಾನಿಷ್ಟಗಳು, ಅಧಿಷ್ಠಾನದ ವಶದಿಂದ ಲಭಿಸಿ ಹಾಗೆಯೇ ಕಳೆದುಹೋದವು. ಎಲ್ಲಿಯೂ ಸುಖ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ, ಎಲ್ಲಿಯೂ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ಥಿತಿ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ.
13.36.60
स्थानैर्महद्भिर्विभ्रंशो दुःखलब्धैः पुनः पुनः ।
धननाशश्च सम्प्राप्तो लब्ध्वा दुःखेन तद्धनम्।
अध्वगानामिव पथि च्छायामाश्रित्य सङ्गमः ॥ १३.३६.६० ॥
ಕಷ್ಟದಿಂದ ಪಡೆದ ಮಹಾ ಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪತನವಾಗುತ್ತದೆ, ಧನನಾಶವೂ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಕಷ್ಟದಿಂದ ಪಡೆದ ಆ ಧನವನ್ನೂ (ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ). ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ನೆರಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರುವಂತೆ (ಈ ಸಂಗಮ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ).
13.36.61
एवं कर्मवशो लोको ज्ञातीनां हितसङ्गमः ।
विश्रम्य च पुनर्याति कर्मभिर्दर्शितां गतिम् ॥ १३.३६.६१ ॥
ಹೀಗೆ ಲೋಕವು ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ವಶವಾಗಿದೆ; ಬಂಧುಗಳ ಹಿತಕರ ಸಂಗಮವೂ ಹಾಗೆಯೇ. ವಿಶ್ರಮಿಸಿದ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ತೋರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗತಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
13.36.62
एतदीदृशकं दृष्ट्वा ज्ञात्वा चैव समागमम् ।
को न बिभ्येत्कुरुश्रेष्ठ विष्ठान्नस्येव भोजनात् ॥ १३.३६.६२ ॥
ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಇಂತಹದನ್ನು ನೋಡಿ, ಇಂತಹ ಸಂಗಮವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಮಲಭೋಜನಕ್ಕೆ ಹೆದರುವಂತೆ ಯಾರು ಹೆದರದಿರುತ್ತಾರೆ?
13.36.63
बुद्धिश्च मे समुत्पन्ना वैष्णवे धर्मविस्तरे ।
तदेष शिरसा पादौ गतोऽस्मि भगवंस्तव।
शरणं च प्रपन्नोऽस्मि गन्तव्ये शरणे ध्रुवे ॥ १३.३६.६३ ॥
ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮದ ವಿಸ್ತಾರದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಉದಯಿಸಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಭಗವಂತನೇ, ತಲೆಯಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಪಾದಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ತಲುಪಬೇಕಾದ ಸ್ಥಿರ ಶರಣವಾದ ನಿಮ್ಮ ಶರಣನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದೇನೆ.
13.36.64
जन्ममृत्युजराखिन्नस्त्रिभिर्दुःखैर्निपीडितः ।
इच्छामि भवता त्रातुमेभ्यस्त्वत्तो महामते।
तस्याद्य युगधर्मस्य श्रवणात्कुरुपुङ्गव ॥ १३.३६.६४ ॥
ಜನನ, ಮರಣ, ಮುಪ್ಪಿನಿಂದ ಬಳಲಿ, ಮೂರು ದುಃಖಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಮಹಾಮತಿಯೇ! ನಿಮ್ಮಿಂದ ಇವುಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಇಂದು ಆ ಯುಗಧರ್ಮವನ್ನು ಕೇಳುವುದರಿಂದ (ಇದನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ).
13.36.65
एतदाद्ययुगोद्भूतं त्रेतायां तत्तिरोहितम् ।
स एव धर्ममखिलमृषिर्द्वैपायनोऽब्रवीत् ॥ १३.३६.६५ ॥
ಆದಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾದ ಇದನ್ನು, ಋಷಿ ದ್ವೈಪಾಯನರೇ ಸಮಗ್ರ ಧರ್ಮವಾಗಿ ಹೇಳಿದರು.