ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.37
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.37.1
सदृशं राजशार्दूल वृत्तस्य च कुलस्य च ॥ १३.३७.१ ॥
ହେ ରାଜଶାର୍ଦୂଳ, ଏହା ତୁମ ଆଚରଣ ଓ କୁଳ ଉଭୟ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ।
13.37.2
को राज्यं विपुलं गृह्य स्फीताकारं पुनर्महत् ।
निर्जितारातिसामन्तं देवराज्योपमं सुखम् ॥ १३.३७.२ ॥
ବିଶାଳ, ବିସ୍ତୃତ ଓ ମହାନ ରାଜ୍ୟ ପାଇ, ଶତ୍ରୁ ଓ ସାମନ୍ତମାନଙ୍କୁ ଜିତିଥିବା କିଏ ଦେବରାଜ୍ୟ ସମାନ ସୁଖ ଭୋଗ କରିବ?
13.37.3
राज्ये राज्यगुणा ये च तान्व्युदस्य नराधिप ।
दोषं पश्यति राजेन्द्र देहेऽस्मिन्पाञ्चभौतिके ॥ १३.३७.३ ॥
ହେ ନରାଧିପ, ରାଜ୍ୟରେ ଥିବା ରାଜଗୁଣକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ ମଧ୍ୟ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ପଞ୍ଚଭୂତ ନିର୍ମିତ ଏ ଦେହରେ ଦୋଷ ହିଁ ଦେଖାଯାଏ।
13.37.4
अतिक्रान्तास्त्वया राजन्वृत्तेन प्रपितामहाः ।
धर्मो विग्रहवान्धीरो विदुरश्च महायशाः ॥ १३.३७.४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ ପ୍ରପିତାମହମାନେ ନିଜ ଆଚରଣରେ ଚାଲିଗଲେ; ମୂର୍ତିମନ୍ତ ଧର୍ମ, ଧୀର ବିଦୁର ଓ ମହାଯଶସ୍ୱୀ ମଧ୍ୟ ଚାଲିଗଲେ।
13.37.5
सञ्जयश्च महातेजा ये चान्ये दिव्यदर्शनाः ।
प्रवृत्तज्ञानसम्पन्नास्तत्वज्ञानविदो नृप ॥ १३.३७.५ ॥
ମହାତେଜସ୍ୱୀ ସଞ୍ଜୟ ଓ ଦିବ୍ୟଦର୍ଶୀ ଅନ୍ୟମାନେ, ପ୍ରବୃତ୍ତ ଜ୍ଞାନସମ୍ପନ୍ନ ଓ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞାନ ଜାଣିଥିବା, ହେ ନୃପ।
13.37.6
तेऽतिक्रान्ता महाराज ब्रह्माद्याः ससुरासुराः ।
अनित्यं दुःखसंतप्तं जगदेतन्न संशयः ॥ १३.३७.६ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରମୁଖ ଦେବତା ଓ ଅସୁରଗଣ ସହିତ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଚାଲିଗଲେ। ଏହି ଜଗତ ଅନିତ୍ୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ସନ୍ତପ୍ତ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
13.37.7
एवमेतान्महाबाहो ब्रह्माद्यान्ससुरासुरान् ।
अनित्यान्सततं पश्य मनुष्यादिषु का कथा ॥ १३.३७.७ ॥
ହେ ମହାବାହୁ, ଏହିପରି ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ଏବଂ ଦେବ-ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସଦା ଅନିତ୍ୟ ବୋଲି ଦେଖ। ମନୁଷ୍ୟାଦିଙ୍କ କଥା କ'ଣ?
13.37.8
नित्यां तु प्रकृतीमाह याऽसौ प्रसवधर्मिणी ।
अरूपिणीमनिर्देश्यामकृतां पुरुषातिगाम् ॥ १३.३७.८ ॥
କିନ୍ତୁ ସେ ନିତ୍ୟ ପ୍ରକୃତି ବିଷୟରେ କୁହନ୍ତି, ଯାହା ସୃଷ୍ଟିଧର୍ମୀ; ତାହା ଅରୂପ, ଅନିର୍ଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ଅକୃତ ଏବଂ ପୁରୁଷଙ୍କଠାରୁ ପର।
13.37.9
तामत्यन्तसुखां सौम्यां निर्वाणमिति संज्ञिताम् ।
आहुर्ब्रह्मर्षयो ह्याद्यां भुवि चैव महर्षयः ॥ १३.३७.९ ॥
ତାହାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁଖମୟ, ଶାନ୍ତ ଏବଂ 'ନିର୍ବାଣ' ନାମରେ କୁହାଯାଏ; ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଓ ମହର୍ଷିମାନେ ପୃଥିବୀରେ ତାହାକୁ ଆଦ୍ୟ ବୋଲନ୍ତି।
13.37.10
तया पुरुषरूपिण्या धर्मप्रकृतिकोऽनघ ।
स यात्येव हि निर्वाणं यत्तत्प्रकृतिसंज्ञितम् ॥ १३.३७.१० ॥
ହେ ନିଷ୍ପାପ, ପୁରୁଷରୂପିଣୀ ତାହା ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମସ୍ୱଭାବୀ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଶ୍ଚୟ ସେହି ନିର୍ବାଣକୁ ଯାଏ, ଯାହା 'ପ୍ରକୃତି' ନାମରେ ଜଣାଯାଏ।
13.37.11
स एष प्राकृतो धर्मो भ्राजत्यादियुगे नृप ।
विकारधर्माः शेषेषु युगेषु भरतर्षभ।
भ्राजन्तेऽभ्यधिकं वीर संसारपथगोचराः ॥ १३.३७.११ ॥
ହେ ରାଜା, ସେହି ପ୍ରାକୃତ ଧର୍ମ ଆଦିଯୁଗରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ; ଅବଶିଷ୍ଟ ଯୁଗରେ ବିକାରଧର୍ମୀ (ଧର୍ମ) ଅଛନ୍ତି। ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ବୀର, ସଂସାରପଥରେ ବିଚରଣକାରୀ (ଧର୍ମ) ଅଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଅନ୍ତି।
13.37.12
प्रकृतीनां च सर्वासामकृता प्रकृतिः स्मृता ।
एवं प्रकृतिधर्मा हि वरां प्रकृतिमाश्रिता ॥ १३.३७.१२ ॥
ସମସ୍ତ ପ୍ରକୃତି ମଧ୍ୟରେ ଅକୃତ ପ୍ରକୃତି ହିଁ ସ୍ମରଣୀୟ। ଏହିପରି ପ୍ରକୃତିଧର୍ମୀମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରକୃତିକୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି।
13.37.13
पश्यन्ति परमां लोके दृष्टादृष्टानुदर्शिनीम् ।
सत्वादियुगपर्यन्ते त्रेतायुगसमुद्भवे ॥ १३.३७.१३ ॥
ଜଗତରେ ସେମାନେ ତାହାକୁ ପରମ ବୋଲି ଦେଖନ୍ତି; ଦୃଷ୍ଟ ଓ ଅଦୃଷ୍ଟର ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ସେ; ସତ୍ତ୍ୱାଦି ଯୁଗର ଶେଷରେ ଓ ତ୍ରେତାଯୁଗର ଉଦୟରେ।
13.37.14
कामं कामयमानेषु ब्राह्मणेषु तिरोहितः ।
कुपथेषु तु धर्मेषु प्रादुर्भूतेषु कौरव।
जातो मन्दप्रचारो हि धर्मः कलियुगे नृप ॥ १३.३७.१४ ॥
କାମନା କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାହା ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଲୁଚିଯାଏ; ହେ କୌରବ, କୁପଥର ଧର୍ମ ପ୍ରକଟ ହେଲେ; ହେ ନୃପ, କଳିଯୁଗରେ ଧର୍ମ ମନ୍ଦ ଗତିରେ ଜନ୍ମେ।
13.37.15
नित्यस्तु पुरुषो ज्ञेयो विश्वरूपो निरञ्जनः ।
ब्रह्माद्या अपि देवाश्च यं सदा पर्युपासते ॥ १३.३७.१५ ॥
ନିତ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଜାଣିବା ଉଚିତ, ଯିଏ ବିଶ୍ୱରୂପ ଓ ନିର୍ମଳ; ବ୍ରହ୍ମାଦି ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାହାଙ୍କୁ ସଦା ଉପାସନା କରନ୍ତି।
13.37.16
तं च नारायणं विद्धि परं ब्रह्मेति शाश्वतम् ।
तत्कर्म कुरु कायेन ध्यायस्व मनसा च तम् ॥ १३.३७.१६ ॥
ସେହି ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପରବ୍ରହ୍ମ ଓ ଶାଶ୍ୱତ ବୋଲି ଜାଣ; ସେହି କର୍ମ ଶରୀରରେ କର, ମନରେ ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କର।
13.37.17
कीर्तयस्व च तन्नाम वाचा सर्वत्र भूपते ।
तत्पदं प्राप्नुहि प्राप्यं शाश्वतं चापुनर्भवम् ॥ १३.३७.१७ ॥
ତାଙ୍କ ନାମକୁ ସର୍ବତ୍ର ବାଣୀରେ କୀର୍ତ୍ତନ କର, ହେ ଭୂପତି; ପ୍ରାପ୍ତବ୍ୟ, ଶାଶ୍ୱତ ଓ ପୁନର୍ଜନ୍ମହୀନ ସେହି ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କର।
13.37.18
इत्येतद्विष्णुमाश्रित्य संसारग्रहमोक्षणम् ।
कथितं ते महाबाहो किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.३७.१८ ॥
ଏହିପରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ସଂସାର-ଗ୍ରହରୁ ମୁକ୍ତି ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି; ହେ ମହାବାହୁ, ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର?