Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.4

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

13.4.1

एवमुक्तो मतङ्गस्तु संशितात्मा यतव्रतः ।
अतिष्ठदेकपादेन वर्षाणां शतमच्युतः ॥ १३.४.१ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਸੰਜਮੀ ਮਨ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲਾ ਮਤੰਗ ਇੱਕ ਪੈਰ 'ਤੇ ਸੌ ਵਰ੍ਹੇ ਅਡੋਲ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ।

13.4.2

तमुवाच ततः शक्रः पुनरेव महायशाः ।
ब्राह्मण्यं दुर्लभं तात प्रार्थयानो न लप्स्यसे ॥ १३.४.२ ॥

ਤਦ ਮਹਾਯਸ਼ਸ੍ਵੀ ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਰ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਤਾਤ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਪਣ ਦੁਰਲੱਭ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਕੇ ਵੀ ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਾਏਂਗਾ।'

13.4.3

मतङ्ग परमं स्थानं प्रार्थयन्विनशिष्यसि ।
मा कृथाः साहसं पुत्र नैष धर्मपथस्तव ॥ १३.४.३ ॥

ਹੇ ਮਤੰਗ, ਪਰਮ ਸਥਾਨ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਤੂੰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਦਲੇਰੀ ਨਾ ਕਰ; ਇਹ ਤੇਰਾ ਧਰਮਮਾਰਗ ਨਹੀਂ।

13.4.4

विमार्गतो मार्गमाणः सर्वथा नभविष्यसि ।
न हि शक्यं त्वया प्राप्तुं ब्राह्मण्यमिह दुर्मते।
अप्राप्यं प्रार्थयानो हि नचिराद्विनशिष्यसि ॥ १३.४.४ ॥

ਗ਼ਲਤ ਰਾਹ ਤੋਂ ਮਾਰਗ ਲੱਭਣ ਵਾਲਾ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਂਗਾ। ਹੇ ਦੁਰਮਤੀ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਪਣ ਪਾਉਣਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਪਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਉਸ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਤੂੰ ਛੇਤੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।

13.4.5

मतङ्ग परमं स्थानं वार्यमाणोऽसकृन्मया ।
चिकीर्षस्येव तपसा सर्वथा नभविष्यसि ॥ १३.४.५ ॥

ਹੇ ਮਤੰਗ, ਪਰਮ ਸਥਾਨ ਲਈ ਮੇਰੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰੋਕਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਤੂੰ ਤਪ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਧਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ; ਪਰ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਂਗਾ।

13.4.6

तिर्यग्योनिगतः सर्वो मानुष्यं यदि गच्छति ।
स जायते पुल्कसो वा चण्डालो वाऽप्यसंशयः ॥ १३.४.६ ॥

ਪਸ਼ੂ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਕੋਈ ਵੀ ਜੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਪਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਪੁਲਕਸ ਜਾਂ ਚੰਡਾਲ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

13.4.7

पुल्कसः पापयोनिर्वा यः कश्चिदिह लक्ष्यते ।
स तस्यामेव सुचिरं मतङ्ग परिवर्तते ॥ १३.४.७ ॥

ਇਥੇ ਜੋ ਪਾਪਯੋਨੀ ਜਾਂ ਪੁਲਕਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਉਸੇ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

13.4.8

ततो दशशते काले लभते शूद्रतामपि ।
शूद्रयोनावपि ततो बहुशः परिवर्तते ॥ १३.४.८ ॥

ਫਿਰ ਹਜ਼ਾਰ ਦਸ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਸ਼ੂਦਰਪਣ ਵੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਸ਼ੂਦਰ ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।

13.4.9

ततस्त्रिंशद्गणे काले लभते वैश्यतामपि ।
वैश्यतायां चिरं कालं तत्रैव परिवर्तते।
ततः षष्टिगुणे काले राजन्यो नाम जायते ॥ १३.४.९ ॥

ਫਿਰ ਤੀਹ ਗੁਣਾ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਵੈਸ਼ਪਣ ਵੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਵੈਸ਼ਪਣ ਵਿੱਚ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਉਥੇ ਹੀ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸੱਠ ਗੁਣਾ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਮਗਰੋਂ ਰਾਜਨਯ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

13.4.10

ततः षष्टिगुणे काले लभते ब्रह्मबन्धुताम् ।
ब्रह्मबन्धुश्चिरं कालं ततस्तु परिवर्तते ॥ १३.४.१० ॥

ਫਿਰ ਸੱਠ ਗੁਣਾ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਬੰਧੂਪਣ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮਬੰਧੂ ਵਜੋਂ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਰਹਿ ਕੇ ਫਿਰ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।

13.4.11

ततस्तु द्विशते काले लभते काण्डपृष्ठताम् ।
काण्डपृष्ठश्चिरं कालं तत्रैव परिवर्तते ॥ १३.४.११ ॥

ਫਿਰ ਦੋ ਸੌ ਗੁਣਾ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਕਾਂਡਪ੍ਰਿਸ਼ਠਪਣ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਕਾਂਡਪ੍ਰਿਸ਼ਠ ਵਜੋਂ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਉਥੇ ਹੀ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।

13.4.12

ततस्तु त्रिशते काले लभते जपतामपि ।
तं च प्राप्य चिरं कालं तत्रैव परिवर्तते ॥ १३.४.१२ ॥

ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਸੌ ਗੁਣਾ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਜਪ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਸਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਉਥੇ ਹੀ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।

13.4.13

ततश्चतुःशते काले श्रोत्रियो नाम जायते ।
श्रोत्रियत्वे चिरं कालं तत्रैव परिवर्तते ॥ १३.४.१३ ॥

ਫਿਰ ਚਾਰ ਸੌ ਕਾਲਾਂ ਮਗਰੋਂ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯ ਨਾਮ ਦਾ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ) ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯ ਹੋਣ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਉੱਥੇ ਹੀ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

13.4.14

तदेवं शोकहर्षौ तु कामद्वेषौ च पुत्रक ।
अतिमानातिवादौ च प्रविशेते द्विजाधमम् ॥ १३.४.१४ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ੋਕ ਅਤੇ ਹਰਖ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਦਵੇਸ਼, ਅਤਿਮਾਨ ਅਤੇ ਅਤਿਵਾਦ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਉਸ ਅਧਮ ਦ੍ਵਿਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।

13.4.15

तांश्चेज्जयति शत्रून्स तदा प्राप्नोति सद्गतिम् ।
अथ ते वै जयन्त्येनं तालं पक्वमिवापतेत् ॥ १३.४.१५ ॥

ਜੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਉਹ ਸਦਗਤੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਪੱਕੇ ਤਾੜ-ਫਲ ਵਾਂਗ ਉਹ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

13.4.16

मतङ्ग सम्प्रधार्यैवं यदहं त्वामचूचुदम् ।
वृणीष्व काममन्यं त्वं ब्राह्मण्यं हि सुदुर्लभम् ॥ १३.४.१६ ॥

ਹੇ ਮਤੰਗ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ ਹੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਵਰ ਚੁਣ ਲੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣਪਣ ਬਹੁਤ ਦੁਰਲੱਭ ਹੈ।