มหาภารตะ · อัธยายะ 13.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.4.1
एवमुक्तो मतङ्गस्तु संशितात्मा यतव्रतः ।
अतिष्ठदेकपादेन वर्षाणां शतमच्युतः ॥ १३.४.१ ॥
เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้น มตังคะผู้มีจิตมั่นคงและมีความเพียรมั่นคง ยืนอยู่บนขาข้างเดียวอย่างไม่หวั่นไหวตลอดหนึ่งร้อยปี
13.4.2
तमुवाच ततः शक्रः पुनरेव महायशाः ।
ब्राह्मण्यं दुर्लभं तात प्रार्थयानो न लप्स्यसे ॥ १३.४.२ ॥
ลำดับนั้น ศักระผู้มีเกียรติยศอันเลื่องลือได้กล่าวกับเขาอีกครั้งว่า ลูกรัก ความเป็นพราหมณ์นั้นได้มาไม่ง่าย แม้เจ้าจะปรารถนาก็จะไม่ได้มา
13.4.3
मतङ्ग परमं स्थानं प्रार्थयन्विनशिष्यसि ।
मा कृथाः साहसं पुत्र नैष धर्मपथस्तव ॥ १३.४.३ ॥
มตังคะ เจ้าปรารถนาฐานะอันสูงสุด จะต้องพินาศ ลูกเอ๋ย อย่าได้ทำการบุ่มบ่ามเช่นนี้เลย นี่มิใช่หนทางแห่งธรรมของเจ้า
13.4.4
विमार्गतो मार्गमाणः सर्वथा नभविष्यसि ।
न हि शक्यं त्वया प्राप्तुं ब्राह्मण्यमिह दुर्मते।
अप्राप्यं प्रार्थयानो हि नचिराद्विनशिष्यसि ॥ १३.४.४ ॥
เมื่อแสวงหาทางด้วยวิธีผิด เจ้าจะไม่สำเร็จเลยไม่ว่าด้วยวิธีใด ดูก่อนผู้มีใจชั่ว ความเป็นพราหมณ์นี้เจ้าไม่อาจได้มาในที่นี้ เมื่อปรารถนาสิ่งที่ไม่อาจได้มา เจ้าก็จะพินาศในไม่ช้า
13.4.5
मतङ्ग परमं स्थानं वार्यमाणोऽसकृन्मया ।
चिकीर्षस्येव तपसा सर्वथा नभविष्यसि ॥ १३.४.५ ॥
มตังคะ แม้ข้าได้ห้ามเจ้าซ้ำแล้วซ้ำอีกไม่ให้มุ่งสู่ฐานะอันสูงสุด เจ้าก็ยังปรารถนาจะบรรลุด้วยการบำเพ็ญตบะ แต่เจ้าจะไม่สำเร็จเลยไม่ว่าด้วยวิธีใด
13.4.6
तिर्यग्योनिगतः सर्वो मानुष्यं यदि गच्छति ।
स जायते पुल्कसो वा चण्डालो वाऽप्यसंशयः ॥ १३.४.६ ॥
ผู้ใดที่เกิดในกำเนิดสัตว์เดรัจฉาน แล้วได้มาซึ่งกำเนิดมนุษย์ ผู้นั้นย่อมเกิดเป็นปุลกสะหรือจัณฑาล ไม่ต้องสงสัยเลย
13.4.7
पुल्कसः पापयोनिर्वा यः कश्चिदिह लक्ष्यते ।
स तस्यामेव सुचिरं मतङ्ग परिवर्तते ॥ १३.४.७ ॥
ผู้ใดก็ตามที่ปรากฏในที่นี้ในกำเนิดอันชั่วร้ายหรือเป็นปุลกสะ ผู้นั้นย่อมวนเวียนอยู่ในสภาพนั้นเองเป็นเวลานาน มตังคะ
13.4.8
ततो दशशते काले लभते शूद्रतामपि ।
शूद्रयोनावपि ततो बहुशः परिवर्तते ॥ १३.४.८ ॥
ต่อจากนั้น เมื่อผ่านกาลเวลาอันยาวนานนับพันปี เขาย่อมได้สภาพแห่งศูทร และเมื่อเกิดในกำเนิดศูทรแล้ว ก็ยังวนเวียนอยู่หลายครั้ง
13.4.9
ततस्त्रिंशद्गणे काले लभते वैश्यतामपि ।
वैश्यतायां चिरं कालं तत्रैव परिवर्तते।
ततः षष्टिगुणे काले राजन्यो नाम जायते ॥ १३.४.९ ॥
ต่อจากนั้น เมื่อผ่านกาลเวลาสามสิบเท่าของช่วงเวลานั้น เขาย่อมได้สภาพแห่งแพศย์ และเมื่ออยู่ในสภาพแพศย์ก็วนเวียนอยู่ที่นั่นเป็นเวลานาน ต่อจากนั้น เมื่อผ่านกาลเวลาหกสิบเท่า เขาจึงเกิดมีนามว่าราชันย์
13.4.10
ततः षष्टिगुणे काले लभते ब्रह्मबन्धुताम् ।
ब्रह्मबन्धुश्चिरं कालं ततस्तु परिवर्तते ॥ १३.४.१० ॥
ต่อจากนั้น เมื่อผ่านกาลเวลาหกสิบเท่า เขาย่อมได้สภาพของพรหมพันธุ์ คือผู้เป็นพราหมณ์ในนามเท่านั้น และอยู่ในสภาพนั้นเป็นเวลานานก่อนจะวนเวียนต่อไป
13.4.11
ततस्तु द्विशते काले लभते काण्डपृष्ठताम् ।
काण्डपृष्ठश्चिरं कालं तत्रैव परिवर्तते ॥ १३.४.११ ॥
ต่อจากนั้น เมื่อผ่านกาลเวลาสองร้อยเท่า เขาย่อมได้สภาพแห่งกาณฑปฤษฐะ และในฐานะผู้ถูกเรียกเช่นนั้น เขาวนเวียนอยู่ที่นั่นเป็นเวลานาน
13.4.12
ततस्तु त्रिशते काले लभते जपतामपि ।
तं च प्राप्य चिरं कालं तत्रैव परिवर्तते ॥ १३.४.१२ ॥
ต่อจากนั้น เมื่อผ่านกาลเวลาสามร้อยเท่า เขาย่อมได้สภาพแม้แห่งผู้สวดมนต์ และเมื่อได้สภาพนั้นแล้ว เขาก็วนเวียนอยู่ที่นั่นเป็นเวลานาน
13.4.13
ततश्चतुःशते काले श्रोत्रियो नाम जायते ।
श्रोत्रियत्वे चिरं कालं तत्रैव परिवर्तते ॥ १३.४.१३ ॥
ต่อจากนั้น หลังจากผ่านยุคสี่ร้อย เขาย่อมเกิดเป็นพราหมณ์นามว่าศโรตริยะ เมื่ออยู่ในสภาพของพราหมณ์ผู้ศึกษาคัมภีร์แล้ว เขาก็วนเวียนอยู่ที่นั่นเป็นเวลานาน
13.4.14
तदेवं शोकहर्षौ तु कामद्वेषौ च पुत्रक ।
अतिमानातिवादौ च प्रविशेते द्विजाधमम् ॥ १३.४.१४ ॥
ดูก่อนลูกรัก ดังนี้เอง ความเศร้าโศกและความยินดี ความปรารถนาและความเกลียดชัง ความถือตัวเกินพอดีและการพูดเกินพอดี ทั้งสองสิ่งนี้เข้าสู่พราหมณ์ผู้ต่ำทรามนั้น
13.4.15
तांश्चेज्जयति शत्रून्स तदा प्राप्नोति सद्गतिम् ।
अथ ते वै जयन्त्येनं तालं पक्वमिवापतेत् ॥ १३.४.१५ ॥
หากเขาชนะศัตรูเหล่านั้นได้ เขาก็จะบรรลุคติอันดี แต่หากศัตรูเหล่านั้นชนะเขา เขาจะล้มลงเหมือนผลตาลสุกที่หล่นลงมา
13.4.16
मतङ्ग सम्प्रधार्यैवं यदहं त्वामचूचुदम् ।
वृणीष्व काममन्यं त्वं ब्राह्मण्यं हि सुदुर्लभम् ॥ १३.४.१६ ॥
มตังคะ เมื่อพิจารณาดังนี้แล้วข้าจึงได้เตือนเจ้า บัดนี้จงเลือกพรอย่างอื่นตามที่ปรารถนาเถิด เพราะความเป็นพราหมณ์นั้นยากยิ่งที่จะได้มา