మహాభారతం · అధ్యాయం 13.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.41.1
सोऽहमामन्त्र्य पितरं तद्भावगतमानसः ।
स्वमेवालयमासाद्य तमेवार्थमचिन्तयम् ॥ १३.४१.१ ॥
నేను తండ్రికి వీడ్కోలు చెప్పి, ఆ భావంలో మనసు లీనమై, నా నివాసానికి చేరి అదే విషయాన్ని ధ్యానించాను.
13.41.2
तद्भावगतभावात्मा तद्भूतगतमानसः ।
गोविन्दं चिन्तयन्नासे शाश्वतं परमव्ययम् ॥ १३.४१.२ ॥
ఆ భావంలో ఆత్మ లీనమై, ఆ సత్తలో మనసు చేరి, శాశ్వతుడు, పరమ, అవ్యయుడు అయిన గోవిందుని ధ్యానిస్తూ నేను కూర్చున్నాను.
13.41.3
धृतं बभूव हृदयं नारायणदिदृक्षया ।
सोहं वेगं समास्थाय मनोमारुतवेगवान्।
रम्यां विशालां बदरीं गतो नारायणाश्रमम् ॥ १३.४१.३ ॥
నారాయణుని దర్శించాలనే కోరికతో హృదయం స్థిరమైంది. నేను మనసు, గాలి వేగంతో ఆ వేగాన్ని ధరించి, రమణీయమైన విశాలమైన బదరికి, నారాయణాశ్రమానికి వెళ్ళాను.
13.41.4
ततस्तत्र हरिं जगतः प्रभवं विभुम् ।
गोविन्दं पुण्डरीकाक्षं प्रणतः शिरसा हरिम्।
ऋग्यजुस्सामभिश्चैनं तुष्टाव परया मुदा ॥ १३.४१.४ ॥
అప్పుడు అక్కడ జగత్తుకు మూలమైన, సర్వవ్యాపకుడైన, పద్మనేత్రుడైన గోవిందుడైన హరికి శిరసు వంచి నమస్కరించి, ఋక్, యజుః, సామ మంత్రాలతో అత్యానందంతో ఆయనను స్తుతించాను.
13.41.5
अथापश्यं सुविपुलमश्वत्थं देवसंश्रयम् ॥ १३.४१.५ ॥
అప్పుడు దేవతల ఆశ్రయమైన అతి విశాలమైన రావి వృక్షాన్ని చూశాను.
13.41.6
चतुर्द्विगुणपीनांसः शङ्कचक्रगदाधरः ।
प्रादुर्बभूव पुरुषः पीतवासाः सनातनः।
मध्याह्नार्कप्रतीकाशस्तेजसा भासयन्दिशः ॥ १३.४१.६ ॥
ఎనిమిది రెట్లు బలిసిన భుజాలతో, శంఖ, చక్ర, గదలను ధరించి, పసుపు వస్త్రధారియైన సనాతన పురుషుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు; మధ్యాహ్న సూర్యునిలా తన తేజస్సుతో దిక్కులను ప్రకాశింపజేశాడు.
13.41.7
संस्तुतः संविदं कृत्वा व्रजेति श्रेयसे रतः ।
प्रागुदीचीं दिशं देवः प्रतस्थे पुरुषोत्तमः।
दिशश्च विदिशश्चैव भासयन्स्वेन तेजसा ॥ १३.४१.७ ॥
దేవతలచే స్తుతించబడి, ఒప్పందం చేసి, 'వెళ్ళు' అని చెప్పి, శ్రేయస్సులో నిమగ్నుడైన దేవుడు పురుషోత్తముడు ఈశాన్య దిశగా బయలుదేరాడు; తన తేజస్సుతో దిక్కులను, ఉపదిక్కులను ప్రకాశింపజేస్తూ.
13.41.8
तमहं पुरुषं दिव्यं व्रजन्तममितौजसम् ।
अनुवव्राज वेगेन शनैर्गच्छन्तमव्ययम् ॥ १३.४१.८ ॥
ఆ దివ్యుడు, అపరిమిత తేజస్సు గలవాడు, వెళ్తున్న ఆ పురుషుణ్ని నేను వేగంగా అనుసరించాను; అతడు నెమ్మదిగా, నాశనం లేనివాడిగా నడుస్తున్నాడు.
13.41.9
योजनानां सहस्राणि षष्टिमष्टौ तथा शतम् ।
तथा शतसहस्रं च शतं द्विगुणमेव च ॥ १३.४१.९ ॥
యోజనాల వేలు—అరవై ఎనిమిది వేలు, అలాగే లక్ష, మరియు రెట్టింపు నూరు కూడా (అంతే దూరం).
13.41.10
स गत्वा दीर्गमध्वानमपश्यमहमद्भुतम् ।
महान्तं पावकं दीप्तमर्चिष्मन्तमनिन्धनम् ॥ १३.४१.१० ॥
ఆ సుదీర్ఘ మార్గం గడిచి నేను ఒక అద్భుతమైన, గొప్ప అగ్నిని చూశాను—మండుతూ, జ్వాలలతో, ఇంధనం లేకుండా.
13.41.11
शतयोजनविस्तीर्णं तस्माद्द्विगुणमायतम् ।
विवेश स महायोगी पावकं पावकद्युतिः ॥ १३.४१.११ ॥
వంద యోజనాల వెడల్పు, దానికంటే రెట్టింపు పొడవు గల (ఆ అగ్ని). ఆ మహాయోగి, అగ్ని కాంతితో ప్రకాశిస్తూ, ఆ అగ్నిలో ప్రవేశించాడు.
13.41.12
तत्र शंभुस्तपस्तेपे महादेवः सहोमया ।
स तेन संविदं कृत्वा पावकं समतिक्रमत् ॥ १३.४१.१२ ॥
అక్కడ శంభుడు, మహాదేవుడు, ఉమతో కలిసి తపస్సు చేస్తున్నాడు. అతనితో ఒప్పందం చేసుకొని అతడు ఆ అగ్నిని దాటాడు.
13.41.13
श्रमाभिभूतेन मया कथञ्चिदनुगम्यते ॥ १३.४१.१३ ॥
అలసటతో అభిభూతుడనైన నేను ఎలాగోలా అతనిని అనుసరిస్తూ ఉన్నాను.
13.41.14
गत्वा स दीर्घमध्वानं भास्करेणावभासितम् ।
अभास्करममर्यादं विवेश सुमहत्तमः ॥ १३.४१.१४ ॥
సూర్యునిచే ప్రకాశించిన దీర్ఘ మార్గంలో వెళ్లి అతడు సూర్యుడు లేని, హద్దులేని, అత్యంత విశాలమైన చీకటిలో ప్రవేశించాడు.
13.41.15
अथ दृष्टिः प्रतिहता मम तत्र बभूव ह ।
यथास्वभावं भूतात्मा विवेश स महाद्युतिः ॥ १३.४१.१५ ॥
అప్పుడు అక్కడ నా దృష్టి అడ్డగించబడింది; మహాతేజస్వి అయిన భూతాత్మ తన స్వభావానుసారం అందులో ప్రవేశించాడు.
13.41.16
ततोऽहमभवं मूढो जडान्धबधिरोपमः ।
दिशश्च विदिशश्चैव न विजज्ञे तमोवृतः ॥ १३.४१.१६ ॥
అప్పుడు నేను మూఢుడనై, మొద్దు, గ్రుడ్డి, చెవిటి వాడిలా అయ్యాను; చీకటిలో కప్పబడి దిక్కులను, ఉపదిక్కులను కూడా తెలుసుకోలేకపోయాను.
13.41.17
अविजानन्नहं किञ्चित्तस्मिंस्तमसि संवृते ।
ससंभ्रान्तेन मनसा व्यथां परमिकां गतः ॥ १३.४१.१७ ॥
ఆ చీకటిలో కప్పబడి ఏమీ తెలియక, భ్రాంతచిత్తంతో నేను అత్యంత వ్యథకు లోనయ్యాను.
13.41.18
सोऽहं प्रपन्नः शरणं देवदेवं सनातनम् ।
प्राञ्चलिर्मनसा भूत्वा वाक्यमेतत्तदोक्तवान् ॥ १३.४१.१८ ॥
అప్పుడు నేను సనాతనుడైన దేవదేవుని శరణు పొంది, మనసారా అంజలి ఘటించి ఈ మాటలు పలికాను.
13.41.19
भगवन्भूतभव्येश भवद्भूतकृदव्यय ।
शरणं सम्प्रपन्नं मां त्रातुमर्हस्यरिंदम ॥ १३.४१.१९ ॥
భగవంతుడా, భూత భవిష్యత్తుల ప్రభువా, భూతములను సృష్టించే అవ్యయుడా, శరణు కోరి వచ్చిన నన్ను రక్షించుట నీకు తగును, శత్రుదమనా.
13.41.20
अहं तु तत्त्वजिज्ञासुः कोसि कस्यासि कुत्र वा ।
सम्प्राप्तः पदवीं देव स मां संत्रातुमर्हसि ॥ १३.४१.२० ॥
నేను తత్త్వాన్ని తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాను. నీవు ఎవరివి, ఎవరివాడవు, ఎక్కడ నుండి వచ్చావు? దేవా, మార్గాన్ని పొందిన నీవు నన్ను రక్షించుట తగును.
13.41.21
आविर्भूतः पुराणात्मा मामेहीति सनातनः ।
ततोपरान्ततो देवो विश्वस्य गतिरात्मवान्।
मोहयामास मां तत्र दुर्विभाव्यवपुर्विभुः ॥ १३.४१.२१ ॥
పురాణాత్ముడు, సనాతనుడు "రా" అని పలుకుతూ ప్రత్యక్షమయ్యాడు. తరువాత విశ్వానికి గమ్యమైన, ఆత్మవంతుడైన దేవుడు, గ్రహింపరాని రూపముతో సర్వవ్యాపియై అక్కడ నన్ను మోహింపజేశాడు.
13.41.22
स्वभावमात्मनस्तत्र दर्शयन्स्वयमात्मना ।
श्रमं मे जनयामास भयं चाभयदः प्रभुः ॥ १३.४१.२२ ॥
అక్కడ తన స్వభావాన్ని తనే తనకు తానుగా చూపుతూ, అభయమిచ్చే ప్రభువు నాలో అలసటను, భయాన్ని కలిగించాడు.
13.41.23
खिन्न इत्येव मां मत्वा भगवानव्ययोऽच्युतः ।
शब्देनाश्वासयामास जगाहे च तमो महत् ॥ १३.४१.२३ ॥
"ఇతడు అలసిపోయాడు" అని భావించి, అవ్యయుడు, అచ్యుతుడు అయిన భగవానుడు శబ్దంతో నన్ను ఓదార్చాడు; గొప్ప చీకటిలోకి ప్రవేశించాడు.
13.41.24
अहं तमेवानुगतः श्रमालसपदश्चरन् ।
मनसा देवदेवेशं ध्यातुं समुपचक्रमे ॥ १३.४१.२४ ॥
నేను ఆయనను అనుసరించి, అలసిన మందమైన అడుగులతో నడుస్తూ, మనస్సుతో దేవదేవుడైన ఈశ్వరుని ధ్యానించడం ప్రారంభించాను.
13.41.25
तथागतं तु मां ज्ञात्वा भगवानमितद्युतिः ।
तमः प्रणाशयामास ममानुग्रहकाङ्क्षया ॥ १३.४१.२५ ॥
అలా ఉన్న నన్ను తెలుసుకొని, అపరిమిత తేజస్సు గల భగవానుడు నాపై అనుగ్రహించాలనే కోరికతో చీకటిని తొలగించాడు.
13.41.26
ततः प्रनष्टे तमसि तमहं दीप्ततेजसम् ।
अपश्यं तेजसा व्याप्तं मध्याह्न इव भास्करम् ॥ १३.४१.२६ ॥
అప్పుడు చీకటి నశించగా, ప్రజ్వలించే తేజస్సు గలవానిని చూశాను; ఆ తేజస్సుతో నిండి, మధ్యాహ్న సూర్యునిలా ఉన్నాడు.
13.41.27
स्वयंप्रभांश्च पुरुषान्स्त्रियश्च परमाद्भुताः ।
अपश्यमहमव्यग्रस्तस्मिन्देशे सहस्रशः ॥ १३.४१.२७ ॥
ఆ ప్రదేశంలో నేను శాంతంగా, తానే ప్రకాశించే పురుషులను, అత్యద్భుతమైన స్త్రీలను వేలకొలదిగా చూశాను.
13.41.28
न तत्र द्योतते सूर्यो नक्षत्राणि तथैव च ।
न तत्र चन्द्रमा भाति न वायुर्वाति पांसुलः ॥ १३.४१.२८ ॥
అక్కడ సూర్యుడు ప్రకాశించడు, నక్షత్రాలూ అలాగే. అక్కడ చంద్రుడు ప్రకాశించడు; ధూళి నిండిన గాలి వీయదు.
13.41.29
तत्र तूर्याण्यनेकानि गीतानि मधुराणि च ।
अदृश्यानि मनोज्ञानि श्रूयन्ते सर्वतोदिशम् ॥ १३.४१.२९ ॥
అక్కడ అనేక వాద్యాలు, మధురమైన గీతాలు వినిపిస్తాయి; కనిపించకపోయినా మనోహరమైనవి, అన్ని దిక్కుల నుండి వినిపిస్తాయి.
13.41.30
स्रवन्ति वैडूर्यलताः पद्मोत्पलझषाकुलाः ।
मुक्तासिकतवप्राश्च सरितो निर्मलोदकाः ॥ १३.४१.३० ॥
వైడూర్య లతలతో, పద్మాలు, ఉత్పలాలు, చేపలతో నిండిన, ముత్యాల ఇసుక తీరాలతో, స్వచ్ఛ జలం గల నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి.
13.41.31
अगतिस्तत्र देवानामसुराणां तथैव च ।
गन्धर्वनागयक्षाणां राक्षसानां तथैव च ॥ १३.४१.३१ ॥
అక్కడ దేవతలకు, అసురులకు, అలాగే గంధర్వులు, నాగులు, యక్షులు, రాక్షసులకు కూడా గతి లేదు.
13.41.32
स्वयंप्रभास्तत्र नरा दृश्यन्तेऽद्भुतदर्शनाः ।
येषां न देवतास्तुल्याः प्रभाभिर्भावितात्मनाम् ॥ १३.४१.३२ ॥
అక్కడ స్వయంప్రకాశులైన, అద్భుత రూపులైన మానవులు కనిపిస్తారు; పవిత్రాత్ములైన వారి తేజస్సుతో దేవతలు కూడా సమానులు కారు.
13.41.33
स च तानप्यतिक्रम्य दैवतैरपि पूजितः ।
विवेश ज्वलनं दीप्तमनिन्धनमनौपमम् ॥ १३.४१.३३ ॥
అతను వారిని కూడా దాటి, దేవతలచేత కూడా పూజితుడై, ఇంధనం లేకుండా ప్రజ్వలిస్తున్న సాటిలేని అగ్నిలో ప్రవేశించాడు.
13.41.34
ज्वालाभिर्मां प्रविष्टं च ज्वलन्तं सर्वतोदिशम् ।
दैत्यदानवरक्षोभिर्दैवतैश्चापि दुस्सहम् ॥ १३.४१.३४ ॥
జ్వాలలలో ప్రవేశించిన నేను, అన్ని దిక్కులలో మండుతున్న ఆ అగ్ని, దైత్యులకు, దానవులకు, రాక్షసులకు, దేవతలకూ కూడా దుస్సహమైనది.
13.41.35
ज्वालामालिनमासाद्य तमग्निमहमव्ययम् ।
अविषह्यतमं मत्वा मनसेदमचिन्तयम् ॥ १३.४१.३५ ॥
జ్వాలామాలతో ఉన్న ఆ అవ్యయ అగ్నిని చేరి, అది అత్యంత దుస్సహమని భావించి, నేను మనసులో ఇలా ఆలోచించాను.
13.41.36
मया हि समरेष्वग्निरनेकेषु महाद्युतिः ।
प्रविष्टश्चापविद्धश्च न च मां दग्धवान्क्वचित् ॥ १३.४१.३६ ॥
అనేక యుద్ధాలలో నా ద్వారా ఆ మహాతేజస్సు గల అగ్ని ప్రవేశించబడింది, విసరబడింది; అయినా అది నన్ను ఎప్పుడూ దహించలేదు.
13.41.37
अयं च दुस्सहः शश्वत्तेजसाऽतिहुताशनः ।
अत्यादित्यप्रकाशार्चिरनलो दीप्यते महान् ॥ १३.४१.३७ ॥
ఇదిగో, భరించరాని, నిత్యం తపించే మహాగ్ని మండుతోంది; దాని జ్వాలలు సూర్యకాంతిని మించి ప్రకాశిస్తున్నాయి.
13.41.38
स तथा दह्यमानोपि तेजसा दीप्तवर्चसा ।
प्रपन्नः शरणं देवं शङ्कचक्रगदाधरम् ॥ १३.४१.३८ ॥
అలా, ఆ దీప్తమైన తేజస్సుతో దహించబడుతున్నా, అతడు శంఖ-చక్ర-గదాధారుడైన దేవుని శరణు పొందాడు.
13.41.39
भक्तश्चानुगतश्चेति त्रातुमर्हसि मां विभो ।
यथा मां न दहेदग्निः सद्यो देव तथा कुरु ॥ १३.४१.३९ ॥
'నేను నీ భక్తుడను, అనుచరుడను; ఓ విభూ, నన్ను రక్షించడం నీ బాధ్యత. ఓ దేవా, అగ్ని నన్ను దహించకుండా తక్షణమే చేయి.'
13.41.40
एवं विलपमानस्य ज्ञात्वा मे वचनं प्रभुः ।
मा भैरिति वचः प्राह मेघगम्बीरनिस्वनः ॥ १३.४१.४० ॥
ఇలా విలపిస్తున్న నా మాటను గ్రహించి, మేఘగంభీర స్వరుడైన ప్రభువు 'భయపడకు' అని పలికాడు.
13.41.41
स मामाश्वास्य वचनं प्राहेदं भगवान्विभुः ।
मम त्वं विदितः सौम्य यथावत्तत्वदर्शने ॥ १३.४१.४१ ॥
నన్ను ఓదార్చి, ఆ భగవంతుడు విభుడు ఇలా పలికాడు: 'సౌమ్యుడా, తత్త్వ దర్శనంలో నీవు నాకు యథార్థంగా తెలిసినవాడవు.'
13.41.42
ज्ञापितश्चापि यत्पित्रा तच्चापि विदितं महत् ।
वैनतेय ममाप्येवमहं वेद्यः कथञ्चन ॥ १३.४१.४२ ॥
'నీ తండ్రి తెలియజేసినది, ఆ మహత్తరమైన తత్త్వమూ నాకు తెలుసు. ఓ వైనతేయా, నేను కూడా ఇలా ఏదో విధంగా తెలియదగినవాడను.'
13.41.43
महदेतत्स्वरूपं मे न ते वेद्यं कथञ्चन ।
मां हि विन्दन्ति विद्वांसो ये ज्ञाने परिनिष्ठिताः
निर्ममा निरहङ्कारा निराशीर्बन्धनायुताः ॥ १३.४१.४३ ॥
నా ఈ మహత్తరమైన స్వరూపం నీచేత ఏ విధంగానూ తెలియబడదు. జ్ఞానంలో దృఢంగా స్థిరపడి, మమకారం, అహంకారం లేనివారై, ఆశాబంధాలనుండి విముక్తులైన విద్వాంసులే నన్ను పొందుతారు.
13.41.44
भवांस्तु सततं भक्तो मन्मनाः पक्षिसत्तम ।
स्थूलंमां वेत्स्यसे तस्माज्जगतः कारणेस्थितम् ॥ १३.४१.४४ ॥
కానీ నీవు ఎల్లప్పుడూ నా భక్తుడవు, నాపై మనస్సు నిలిపినవాడవు, పక్షులలో శ్రేష్ఠుడా. కాబట్టి జగత్కారణంలో ఉన్న నన్ను ఈ స్థూల రూపంలో నీవు తెలుసుకుంటావు.