มหาภารตะ · อัธยายะ 13.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.41.1
सोऽहमामन्त्र्य पितरं तद्भावगतमानसः ।
स्वमेवालयमासाद्य तमेवार्थमचिन्तयम् ॥ १३.४१.१ ॥
ข้าพเจ้าลาจากบิดาแล้ว ใจของข้าพเจ้าจมอยู่กับภาวะนั้น ครั้นกลับถึงที่พำนักของตนแล้ว ข้าพเจ้าก็ครุ่นคิดถึงสิ่งนั้นเท่านั้น
13.41.2
तद्भावगतभावात्मा तद्भूतगतमानसः ।
गोविन्दं चिन्तयन्नासे शाश्वतं परमव्ययम् ॥ १३.४१.२ ॥
ด้วยอาตมันของข้าพเจ้าจมอยู่กับภาวะนั้น และใจของข้าพเจ้าไปอยู่กับผู้นั้น ข้าพเจ้านั่งภาวนาถึงโควินท์ ผู้เป็นนิรันดร์ สูงสุด และไม่เสื่อมสลาย
13.41.3
धृतं बभूव हृदयं नारायणदिदृक्षया ।
सोहं वेगं समास्थाय मनोमारुतवेगवान्।
रम्यां विशालां बदरीं गतो नारायणाश्रमम् ॥ १३.४१.३ ॥
หัวใจของข้าพเจ้ามั่นคงขึ้นด้วยความปรารถนาที่จะเห็นนารายณ์ ข้าพเจ้าจึงเร่งความเร็วขึ้น เร็วดุจใจและลม แล้วไปยังอาศรมของนารายณ์ในพทรีอันงดงามและกว้างใหญ่
13.41.4
ततस्तत्र हरिं जगतः प्रभवं विभुम् ।
गोविन्दं पुण्डरीकाक्षं प्रणतः शिरसा हरिम्।
ऋग्यजुस्सामभिश्चैनं तुष्टाव परया मुदा ॥ १३.४१.४ ॥
แล้วที่นั่น ข้าพเจ้าก้มศีรษะลงถวายแด่หริ โควินท์ ผู้เป็นต้นกำเนิดของโลก ผู้ทรงอำนาจแผ่ไปทั่ว ผู้มีดวงตาดุจดอกบัวขาว ข้าพเจ้าสรรเสริญพระองค์ด้วยบทสวดฤคเวท ยชุรเวท และสามเวท ด้วยความปีติยินดีอย่างยิ่ง
13.41.5
अथापश्यं सुविपुलमश्वत्थं देवसंश्रयम् ॥ १३.४१.५ ॥
แล้วข้าพเจ้าก็เห็นต้นอัศวัตถ์อันกว้างใหญ่ เป็นที่พึ่งของเหล่าเทพ
13.41.6
चतुर्द्विगुणपीनांसः शङ्कचक्रगदाधरः ।
प्रादुर्बभूव पुरुषः पीतवासाः सनातनः।
मध्याह्नार्कप्रतीकाशस्तेजसा भासयन्दिशः ॥ १३.४१.६ ॥
ปรากฏพระบุรุษนิรันดร์ มีพระอังสาใหญ่เป็นแปดเท่า ทรงถือสังข์ จักร และคทา ทรงผ้าสีเหลือง เปล่งรัศมีเหมือนดวงอาทิตย์เที่ยงวัน ส่องสว่างทั่วทุกทิศด้วยพระเดช
13.41.7
संस्तुतः संविदं कृत्वा व्रजेति श्रेयसे रतः ।
प्रागुदीचीं दिशं देवः प्रतस्थे पुरुषोत्तमः।
दिशश्च विदिशश्चैव भासयन्स्वेन तेजसा ॥ १३.४१.७ ॥
เมื่อได้รับการสรรเสริญและทำข้อตกลงกันแล้ว พระองค์ตรัสว่า ไปเถิด เทพปุรุโษตตมะ ผู้มุ่งหวังความดีสูงสุด ทรงมุ่งไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ส่องสว่างทั้งทิศและทิศน้อยด้วยพระเดชของพระองค์เอง
13.41.8
तमहं पुरुषं दिव्यं व्रजन्तममितौजसम् ।
अनुवव्राज वेगेन शनैर्गच्छन्तमव्ययम् ॥ १३.४१.८ ॥
ข้าพเจ้าติดตามพระบุรุษทิพย์ผู้มีพลังอันหาประมาณมิได้ ผู้กำลังเสด็จไป ข้าพเจ้าติดตามไปอย่างรวดเร็ว แม้พระองค์เสด็จไปอย่างช้า ๆ ผู้ไม่เสื่อมสลาย
13.41.9
योजनानां सहस्राणि षष्टिमष्टौ तथा शतम् ।
तथा शतसहस्रं च शतं द्विगुणमेव च ॥ १३.४१.९ ॥
ระยะทางนับเป็นพันโยชน์ คือหกหมื่นแปดพัน ทำนองเดียวกันหนึ่งแสนและหนึ่งร้อยเท่าทวีคูณ
13.41.10
स गत्वा दीर्गमध्वानमपश्यमहमद्भुतम् ।
महान्तं पावकं दीप्तमर्चिष्मन्तमनिन्धनम् ॥ १३.४१.१० ॥
ข้าพเจ้าเดินทางไปตามถนนอันยาวไกล แล้วเห็นไฟใหญ่อันน่าอัศจรรย์ ลุกโพลง มีเปลวเพลิง โดยไม่มีเชื้อฟืน
13.41.11
शतयोजनविस्तीर्णं तस्माद्द्विगुणमायतम् ।
विवेश स महायोगी पावकं पावकद्युतिः ॥ १३.४१.११ ॥
ไฟนั้นกว้างหนึ่งร้อยโยชน์ และยาวเป็นสองเท่า มหาโยคีผู้มีรัศมีดุจไฟนั้นได้เข้าไปในไฟนั้น
13.41.12
तत्र शंभुस्तपस्तेपे महादेवः सहोमया ।
स तेन संविदं कृत्वा पावकं समतिक्रमत् ॥ १३.४१.१२ ॥
ที่นั่น พระศัมภุ มหาเทพ กำลังบำเพ็ญตบะพร้อมกับพระอุมา พระองค์ทำข้อตกลงกับข้าพเจ้าแล้ว จึงข้ามไฟนั้นไป
13.41.13
श्रमाभिभूतेन मया कथञ्चिदनुगम्यते ॥ १३.४१.१३ ॥
ข้าพเจ้าอ่อนแรงลงด้วยความเหนื่อยล้า จึงพอติดตามพระองค์ไปได้บ้าง
13.41.14
गत्वा स दीर्घमध्वानं भास्करेणावभासितम् ।
अभास्करममर्यादं विवेश सुमहत्तमः ॥ १३.४१.१४ ॥
พระองค์เสด็จไปตามทางอันยาวไกล ซึ่งมีแสงอาทิตย์ส่องถึง แล้วเข้าไปในความมืดอันไร้อาทิตย์ ไร้ขอบเขต และมืดมหึมา
13.41.15
अथ दृष्टिः प्रतिहता मम तत्र बभूव ह ।
यथास्वभावं भूतात्मा विवेश स महाद्युतिः ॥ १३.४१.१५ ॥
แล้วการมองเห็นของข้าพเจ้าก็ถูกขัดขวางที่นั่น ส่วนอาตมันแห่งสรรพสัตว์ผู้มีรัศมีอันยิ่งใหญ่ก็เข้าไปในความมืดนั้นตามธรรมชาติของพระองค์
13.41.16
ततोऽहमभवं मूढो जडान्धबधिरोपमः ।
दिशश्च विदिशश्चैव न विजज्ञे तमोवृतः ॥ १३.४१.१६ ॥
ข้าพเจ้าจึงงุนงง เหมือนคนทึบ ตาบอด และหูหนวก ถูกความมืดปกคลุม จนไม่รู้แม้ทิศและทิศน้อย
13.41.17
अविजानन्नहं किञ्चित्तस्मिंस्तमसि संवृते ।
ससंभ्रान्तेन मनसा व्यथां परमिकां गतः ॥ १३.४१.१७ ॥
ในความมืดที่ปกคลุมนั้น ข้าพเจ้าไม่รู้อะไรเลย ด้วยใจที่สับสนงุนงง ข้าพเจ้าจึงตกอยู่ในความทุกข์ยิ่งนัก
13.41.18
सोऽहं प्रपन्नः शरणं देवदेवं सनातनम् ।
प्राञ्चलिर्मनसा भूत्वा वाक्यमेतत्तदोक्तवान् ॥ १३.४१.१८ ॥
ข้าพเจ้าจึงเข้าพึ่งพระเทวเทพนิรันดร์ ผู้เป็นเทพเหนือเทพ ประนมมือด้วยใจ แล้วกล่าวถ้อยคำเหล่านี้
13.41.19
भगवन्भूतभव्येश भवद्भूतकृदव्यय ।
शरणं सम्प्रपन्नं मां त्रातुमर्हस्यरिंदम ॥ १३.४१.१९ ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ผู้เป็นนายแห่งอดีตและอนาคต ผู้ไม่เสื่อมสลาย ผู้สร้างสรรพสัตว์ ขอพระองค์โปรดปกป้องข้าพเจ้าผู้มาขอที่พึ่ง ข้าแต่ผู้ปราบศัตรู
13.41.20
अहं तु तत्त्वजिज्ञासुः कोसि कस्यासि कुत्र वा ।
सम्प्राप्तः पदवीं देव स मां संत्रातुमर्हसि ॥ १३.४१.२० ॥
ส่วนข้าพเจ้าใคร่รู้ความจริง พระองค์เป็นผู้ใด เป็นของผู้ใด และมาจากที่ใด ข้าแต่เทพ ผู้ที่บรรลุทางนี้แล้ว ขอพระองค์โปรดปกป้องข้าพเจ้า
13.41.21
आविर्भूतः पुराणात्मा मामेहीति सनातनः ।
ततोपरान्ततो देवो विश्वस्य गतिरात्मवान्।
मोहयामास मां तत्र दुर्विभाव्यवपुर्विभुः ॥ १३.४१.२१ ॥
พระผู้เป็นเจ้าผู้เป็นอาตมันโบราณ ผู้เป็นนิรันดร์ ปรากฏขึ้นและตรัสว่า "จงมาหาเรา" ครั้งนั้น พระเทพผู้เป็นจุดหมายแห่งจักรวาล ผู้มีอาตมันควบคุมตน มีรูปที่ยากจะเข้าใจ ผู้ทรงแผ่ไปทั่ว ได้ทำให้เราหลงไปในที่นั้น
13.41.22
स्वभावमात्मनस्तत्र दर्शयन्स्वयमात्मना ।
श्रमं मे जनयामास भयं चाभयदः प्रभुः ॥ १३.४१.२२ ॥
ที่นั้นพระองค์ทรงแสดงธรรมชาติของพระองค์เองด้วยพระองค์เอง พระปรมินทร์ผู้ประทานความไม่กลัว ได้ทำให้เกิดความเหน็ดเหนื่อยในเรา และยังให้เกิดความกลัวด้วย
13.41.23
खिन्न इत्येव मां मत्वा भगवानव्ययोऽच्युतः ।
शब्देनाश्वासयामास जगाहे च तमो महत् ॥ १३.४१.२३ ॥
พระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงพระคุณ ผู้ไม่เสื่อมสลายและไม่ผิดพลาด ทรงดำริว่า "เขาเหนื่อยแล้ว" จึงทรงปลอบเราด้วยเสียงหนึ่ง และเสด็จเข้าไปในความมืดอันใหญ่หลวง
13.41.24
अहं तमेवानुगतः श्रमालसपदश्चरन् ।
मनसा देवदेवेशं ध्यातुं समुपचक्रमे ॥ १३.४१.२४ ॥
เราติดตามพระองค์นั้นเพียงผู้เดียว เดินไปด้วยฝีเท้าที่อ่อนล้าและเชื่องช้าเพราะความเหนื่อย เริ่มตั้งใจภาวนาในใจถึงเทพแห่งเทพ องค์ผู้เป็นใหญ่
13.41.25
तथागतं तु मां ज्ञात्वा भगवानमितद्युतिः ।
तमः प्रणाशयामास ममानुग्रहकाङ्क्षया ॥ १३.४१.२५ ॥
เมื่อพระผู้เป็นเจ้าผู้มีพระรัศมีหาประมาณมิได้ทรงทราบว่าเราอยู่ในสภาพเช่นนั้น ด้วยพระประสงค์จะแสดงพระกรุณาแก่เรา จึงทรงขจัดความมืดนั้นเสีย
13.41.26
ततः प्रनष्टे तमसि तमहं दीप्ततेजसम् ।
अपश्यं तेजसा व्याप्तं मध्याह्न इव भास्करम् ॥ १३.४१.२६ ॥
เมื่อความมืดสิ้นไปแล้ว เราได้เห็นพระองค์ผู้มีรัศมีรุ่งโรจน์ ถูกแสงสว่างแผ่ไปทั่ว ดุจดวงอาทิตย์ยามเที่ยงวัน
13.41.27
स्वयंप्रभांश्च पुरुषान्स्त्रियश्च परमाद्भुताः ।
अपश्यमहमव्यग्रस्तस्मिन्देशे सहस्रशः ॥ १३.४१.२७ ॥
ในที่นั้น เราไม่รู้สึกวิตก ได้เห็นบุรุษเป็นพันๆ ที่ส่องแสงด้วยตนเอง และสตรีผู้มีความงามอันน่าอัศจรรย์
13.41.28
न तत्र द्योतते सूर्यो नक्षत्राणि तथैव च ।
न तत्र चन्द्रमा भाति न वायुर्वाति पांसुलः ॥ १३.४१.२८ ॥
ที่นั้นดวงอาทิตย์ไม่ส่องแสง ดวงดาวทั้งหลายก็เช่นกัน ที่นั้นดวงจันทร์ก็ไม่ส่องแสง และลมก็ไม่พัดพาฝุ่นมาเลย
13.41.29
तत्र तूर्याण्यनेकानि गीतानि मधुराणि च ।
अदृश्यानि मनोज्ञानि श्रूयन्ते सर्वतोदिशम् ॥ १३.४१.२९ ॥
ที่นั้นมีเสียงดนตรีและเพลงอันไพเราะมากมายดังมาจากทุกทิศ มองไม่เห็นแต่ก็น่ายินดีนัก
13.41.30
स्रवन्ति वैडूर्यलताः पद्मोत्पलझषाकुलाः ।
मुक्तासिकतवप्राश्च सरितो निर्मलोदकाः ॥ १३.४१.३० ॥
มีแม่น้ำไหลด้วยน้ำใสสะอาด มีเถาไพฑูรย์ขึ้นริมฝั่ง เต็มไปด้วยบัวและปลา มีตลิ่งเป็นทรายดุจไข่มุก
13.41.31
अगतिस्तत्र देवानामसुराणां तथैव च ।
गन्धर्वनागयक्षाणां राक्षसानां तथैव च ॥ १३.४१.३१ ॥
ที่นั้นไม่มีทางผ่านสำหรับเทวดา อสูร คนธรรพ์ นาค ยักษ์ หรือรากษสเลย
13.41.32
स्वयंप्रभास्तत्र नरा दृश्यन्तेऽद्भुतदर्शनाः ।
येषां न देवतास्तुल्याः प्रभाभिर्भावितात्मनाम् ॥ १३.४१.३२ ॥
ที่นั้นมองเห็นมนุษย์ที่ส่องแสงด้วยตนเอง น่าอัศจรรย์เมื่อได้เห็น ซึ่งรัศมีของเขาแม้เทวดาก็ไม่อาจเทียบได้ เพราะจิตของเขาบริสุทธิ์แล้ว
13.41.33
स च तानप्यतिक्रम्य दैवतैरपि पूजितः ।
विवेश ज्वलनं दीप्तमनिन्धनमनौपमम् ॥ १३.४१.३३ ॥
ท่านนั้นล่วงพ้นพวกเขาไปแล้ว แม้เทวดาก็บูชาท่าน ท่านเข้าไปในกองไฟอันรุ่งโรจน์ ซึ่งลุกโดยไม่มีเชื้อและไม่มีใครเทียบได้
13.41.34
ज्वालाभिर्मां प्रविष्टं च ज्वलन्तं सर्वतोदिशम् ।
दैत्यदानवरक्षोभिर्दैवतैश्चापि दुस्सहम् ॥ १३.४१.३४ ॥
เมื่อเราเข้าไปท่ามกลางเปลวไฟ เห็นไฟลุกโชนไปทุกทิศ เป็นสิ่งที่แม้ไดตยะ ทานพ เรากษส และเทวดาก็ทนไม่ไหว
13.41.35
ज्वालामालिनमासाद्य तमग्निमहमव्ययम् ।
अविषह्यतमं मत्वा मनसेदमचिन्तयम् ॥ १३.४१.३५ ॥
เมื่อเข้าถึงไฟอันไม่เสื่อมสลายที่มีเปลวไฟเป็นพวงมาลัยนั้น และเห็นว่าทนได้ยากที่สุด เราจึงใคร่ครวญสิ่งนี้ในใจ
13.41.36
मया हि समरेष्वग्निरनेकेषु महाद्युतिः ।
प्रविष्टश्चापविद्धश्च न च मां दग्धवान्क्वचित् ॥ १३.४१.३६ ॥
เพราะในการรบหลายครั้ง เราเคยเข้าไปในไฟอันยิ่งใหญ่ผู้มีความรุ่งโรจน์ และเคยโยนมันทิ้งไป แต่มันไม่เคยเผาเราเลยสักครั้ง
13.41.37
अयं च दुस्सहः शश्वत्तेजसाऽतिहुताशनः ।
अत्यादित्यप्रकाशार्चिरनलो दीप्यते महान् ॥ १३.४१.३७ ॥
และไฟใหญ่นี้ก็ทนได้ยาก ลุกโชนอยู่เสมอ มีเปลวที่สว่างกว่าแสงอาทิตย์
13.41.38
स तथा दह्यमानोपि तेजसा दीप्तवर्चसा ।
प्रपन्नः शरणं देवं शङ्कचक्रगदाधरम् ॥ १३.४१.३८ ॥
แม้ถูกเผาด้วยความรุ่งโรจน์ของไฟนั้น เขาก็ยังหาที่พึ่งในเทพผู้ทรงสังข์ จักร และคทา
13.41.39
भक्तश्चानुगतश्चेति त्रातुमर्हसि मां विभो ।
यथा मां न दहेदग्निः सद्यो देव तथा कुरु ॥ १३.४१.३९ ॥
"ข้าพระองค์เป็นผู้ภักดีและผู้ติดตาม ข้าแต่พระเจ้าข้า พระองค์ควรคุ้มครองข้าพระองค์ ข้าแต่เทพ ขอทรงกระทำโดยพลัน เพื่อไฟจะไม่เผาข้าพระองค์"
13.41.40
एवं विलपमानस्य ज्ञात्वा मे वचनं प्रभुः ।
मा भैरिति वचः प्राह मेघगम्बीरनिस्वनः ॥ १३.४१.४० ॥
เมื่อพระผู้เป็นเจ้าทรงทราบถ้อยคำของเราที่คร่ำครวญเช่นนั้น ก็ตรัสด้วยพระสุรเสียงลึกดุจเมฆว่า "อย่ากลัวเลย"
13.41.41
स मामाश्वास्य वचनं प्राहेदं भगवान्विभुः ।
मम त्वं विदितः सौम्य यथावत्तत्वदर्शने ॥ १३.४१.४१ ॥
พระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงอำนาจแผ่ไปทั่ว ทรงปลอบโยนข้าพเจ้าแล้ว จึงตรัสถ้อยคำนี้ว่า "ดูก่อนผู้มีจิตใจอ่อนโยน เจ้าเป็นที่รู้จักของเราโดยแท้ในการเห็นสัจธรรม"
13.41.42
ज्ञापितश्चापि यत्पित्रा तच्चापि विदितं महत् ।
वैनतेय ममाप्येवमहं वेद्यः कथञ्चन ॥ १३.४१.४२ ॥
"สิ่งที่บิดาของเจ้าได้ให้ทราบ และสัจธรรมอันยิ่งใหญ่นั้นด้วย เรารู้แล้ว ดูก่อนไวนเตยะ เราเองก็เป็นที่ต้องรู้จักในทำนองนี้ด้วยวิธีใดวิธีหนึ่ง"
13.41.43
महदेतत्स्वरूपं मे न ते वेद्यं कथञ्चन ।
मां हि विन्दन्ति विद्वांसो ये ज्ञाने परिनिष्ठिताः
निर्ममा निरहङ्कारा निराशीर्बन्धनायुताः ॥ १३.४१.४३ ॥
รูปอันยิ่งใหญ่นี้ของเรา เจ้าไม่อาจรู้ได้ด้วยวิธีใดเลย บัณฑิตผู้ตั้งมั่นอยู่ในญาณ ปราศจากความยึดถือว่าเป็นของตนและปราศจากอหังการ พ้นจากผูกพันแห่งความปรารถนา ย่อมพบเรา
13.41.44
भवांस्तु सततं भक्तो मन्मनाः पक्षिसत्तम ।
स्थूलंमां वेत्स्यसे तस्माज्जगतः कारणेस्थितम् ॥ १३.४१.४४ ॥
ส่วนเจ้านั้นภักดีต่อเราอยู่เสมอ มีใจจดจ่อในเรา ดูก่อนผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่นก เพราะฉะนั้น เจ้าจะรู้จักเราในรูปหยาบนี้ ซึ่งตั้งอยู่ในฐานะเหตุแห่งโลก