മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.41.1
सोऽहमामन्त्र्य पितरं तद्भावगतमानसः ।
स्वमेवालयमासाद्य तमेवार्थमचिन्तयम् ॥ १३.४१.१ ॥
ഞാൻ പിതാവിനോട് യാത്ര പറഞ്ഞ്, ആ ഭാവത്തിൽ മനസ്സലിഞ്ഞ്, എന്റെ വാസസ്ഥലത്തെത്തി അതേ വിഷയത്തെ ചിന്തിച്ചു.
13.41.2
तद्भावगतभावात्मा तद्भूतगतमानसः ।
गोविन्दं चिन्तयन्नासे शाश्वतं परमव्ययम् ॥ १३.४१.२ ॥
ആ ഭാവത്തിൽ ആത്മാവ് ലയിച്ച്, ആ സത്തയിൽ മനസ്സ് ചേർന്ന്, ശാശ്വതനും പരമനും അവ്യയനുമായ ഗോവിന്ദനെ ധ്യാനിച്ച് ഞാനിരുന്നു.
13.41.3
धृतं बभूव हृदयं नारायणदिदृक्षया ।
सोहं वेगं समास्थाय मनोमारुतवेगवान्।
रम्यां विशालां बदरीं गतो नारायणाश्रमम् ॥ १३.४१.३ ॥
നാരായണനെ ദർശിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ ഹൃദയം ഉറച്ചു. ഞാൻ മനസ്സിന്റെയും കാറ്റിന്റെയും വേഗത്തോടെ ആ വേഗം സ്വീകരിച്ച് രമ്യവും വിശാലവുമായ ബദരിയിലെ നാരായണാശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി.
13.41.4
ततस्तत्र हरिं जगतः प्रभवं विभुम् ।
गोविन्दं पुण्डरीकाक्षं प्रणतः शिरसा हरिम्।
ऋग्यजुस्सामभिश्चैनं तुष्टाव परया मुदा ॥ १३.४१.४ ॥
അവിടെ ലോകത്തിന്റെ ഉത്ഭവവും സർവ്വവ്യാപിയും താമരക്കണ്ണനുമായ ഗോവിന്ദനായ ഹരിയെ ശിരസ്സു വണങ്ങി പ്രണമിച്ച്, ഋക്ക്, യജുസ്, സാമ മന്ത്രങ്ങളാൽ പരമാനന്ദത്തോടെ ഞാൻ സ്തുതിച്ചു.
13.41.5
अथापश्यं सुविपुलमश्वत्थं देवसंश्रयम् ॥ १३.४१.५ ॥
അപ്പോൾ ദേവന്മാരുടെ അഭയമായ അതിവിശാലമായ അശ്വത്ഥവൃക്ഷം ഞാൻ കണ്ടു.
13.41.6
चतुर्द्विगुणपीनांसः शङ्कचक्रगदाधरः ।
प्रादुर्बभूव पुरुषः पीतवासाः सनातनः।
मध्याह्नार्कप्रतीकाशस्तेजसा भासयन्दिशः ॥ १३.४१.६ ॥
എട്ടിരട്ടി പുഷ്ടമായ തോളുകളുള്ള, ശംഖ, ചക്ര, ഗദ ധരിച്ച, മഞ്ഞവസ്ത്രധാരിയായ സനാതന പുരുഷൻ പ്രത്യക്ഷനായി; മധ്യാഹ്നസൂര്യനെപ്പോലെ തേജസ്സിനാൽ ദിക്കുകളെ പ്രകാശിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്.
13.41.7
संस्तुतः संविदं कृत्वा व्रजेति श्रेयसे रतः ।
प्रागुदीचीं दिशं देवः प्रतस्थे पुरुषोत्तमः।
दिशश्च विदिशश्चैव भासयन्स्वेन तेजसा ॥ १३.४१.७ ॥
ദേവന്മാരാൽ സ്തുതിക്കപ്പെട്ട്, ധാരണ ചെയ്ത്, 'പോകുക' എന്നു പറഞ്ഞ്, ശ്രേയസ്സിൽ മുഴുകിയ ദേവനായ പുരുഷോത്തമൻ വടക്കുകിഴക്കൻ ദിക്കിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു; തന്റെ തേജസ്സിനാൽ ദിക്കുകളെയും ഉപദിക്കുകളെയും പ്രകാശിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്.
13.41.8
तमहं पुरुषं दिव्यं व्रजन्तममितौजसम् ।
अनुवव्राज वेगेन शनैर्गच्छन्तमव्ययम् ॥ १३.४१.८ ॥
ആ ദിവ്യനും അപരിമിത ഓജസ്സുള്ളവനുമായ, പോയിക്കൊണ്ടിരുന്ന പുരുഷനെ ഞാൻ വേഗത്തിൽ പിന്തുടർന്നു; അവൻ പതുക്കെ, നാശമില്ലാത്തവനായി നടന്നു.
13.41.9
योजनानां सहस्राणि षष्टिमष्टौ तथा शतम् ।
तथा शतसहस्रं च शतं द्विगुणमेव च ॥ १३.४१.९ ॥
യോജനങ്ങളുടെ ആയിരങ്ങൾ—അറുപത്തെട്ടായിരം, അതുപോലെ ഒരു ലക്ഷം, ഇരട്ടിച്ച നൂറും (അത്രയും ദൂരം).
13.41.10
स गत्वा दीर्गमध्वानमपश्यमहमद्भुतम् ।
महान्तं पावकं दीप्तमर्चिष्मन्तमनिन्धनम् ॥ १३.४१.१० ॥
ആ നീണ്ട വഴി പിന്നിട്ട് ഞാൻ ഒരു അത്ഭുതകരവും മഹത്തായതുമായ അഗ്നി കണ്ടു—ജ്വലിക്കുന്ന, ജ്വാലകളുള്ള, വിറകില്ലാത്ത ഒന്ന്.
13.41.11
शतयोजनविस्तीर्णं तस्माद्द्विगुणमायतम् ।
विवेश स महायोगी पावकं पावकद्युतिः ॥ १३.४१.११ ॥
നൂറ് യോജന വിസ്താരമുള്ളതും അതിനേക്കാൾ ഇരട്ടി നീളമുള്ളതുമായ (ആ അഗ്നി). ആ മഹായോഗി, അഗ്നിയുടെ ദ്യുതിയോടെ, ആ അഗ്നിയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
13.41.12
तत्र शंभुस्तपस्तेपे महादेवः सहोमया ।
स तेन संविदं कृत्वा पावकं समतिक्रमत् ॥ १३.४१.१२ ॥
അവിടെ ശംഭുവായ മഹാദേവൻ ഉമയോടൊപ്പം തപസ്സു ചെയ്യുകയായിരുന്നു. അവനുമായി ധാരണ ചെയ്ത് അവൻ ആ അഗ്നി കടന്നു.
13.41.13
श्रमाभिभूतेन मया कथञ्चिदनुगम्यते ॥ १३.४१.१३ ॥
ക്ഷീണത്താൽ തളർന്ന ഞാൻ എങ്ങനെയോ അദ്ദേഹത്തെ പിന്തുടർന്നുകൊണ്ടിരുന്നു.
13.41.14
गत्वा स दीर्घमध्वानं भास्करेणावभासितम् ।
अभास्करममर्यादं विवेश सुमहत्तमः ॥ १३.४१.१४ ॥
സൂര്യൻ പ്രകാശിപ്പിച്ച ദീർഘമായ വഴിയിലൂടെ പോയി അദ്ദേഹം സൂര്യനില്ലാത്ത, അതിരില്ലാത്ത, അതിവിശാലമായ ഇരുളിൽ പ്രവേശിച്ചു.
13.41.15
अथ दृष्टिः प्रतिहता मम तत्र बभूव ह ।
यथास्वभावं भूतात्मा विवेश स महाद्युतिः ॥ १३.४१.१५ ॥
അപ്പോൾ അവിടെ എന്റെ കാഴ്ച തടസ്സപ്പെട്ടു; മഹാപ്രഭയുള്ള ഭൂതാത്മാവ് തന്റെ സ്വഭാവമനുസരിച്ച് അതിൽ പ്രവേശിച്ചു.
13.41.16
ततोऽहमभवं मूढो जडान्धबधिरोपमः ।
दिशश्च विदिशश्चैव न विजज्ञे तमोवृतः ॥ १३.४१.१६ ॥
അപ്പോൾ ഞാൻ മൂഢനായി, ജഡനും അന്ധനും ബധിരനുമെന്നപോലെയായി; ഇരുളാൽ മൂടപ്പെട്ട് ദിക്കുകളും ഉപദിക്കുകളും ഞാൻ അറിഞ്ഞില്ല.
13.41.17
अविजानन्नहं किञ्चित्तस्मिंस्तमसि संवृते ।
ससंभ्रान्तेन मनसा व्यथां परमिकां गतः ॥ १३.४१.१७ ॥
ആ ഇരുളിൽ മൂടപ്പെട്ട്, ഒന്നും അറിയാതെ, ഭ്രാന്തമായ മനസ്സോടെ ഞാൻ അത്യന്തം വ്യഥയിലായി.
13.41.18
सोऽहं प्रपन्नः शरणं देवदेवं सनातनम् ।
प्राञ्चलिर्मनसा भूत्वा वाक्यमेतत्तदोक्तवान् ॥ १३.४१.१८ ॥
അപ്പോൾ ഞാൻ ശാശ്വതനായ ദേവദേവനെ ശരണം പ്രാപിച്ച്, മനസ്സാൽ കൈകൂപ്പി ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
13.41.19
भगवन्भूतभव्येश भवद्भूतकृदव्यय ।
शरणं सम्प्रपन्नं मां त्रातुमर्हस्यरिंदम ॥ १३.४१.१९ ॥
ഭഗവാനേ, ഭൂതഭവ്യങ്ങളുടെ ഈശ്വരാ, ഭൂതങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന അവ്യയാ, ശരണം പ്രാപിച്ച എന്നെ രക്ഷിക്കേണമേ, ശത്രുനാശകാ.
13.41.20
अहं तु तत्त्वजिज्ञासुः कोसि कस्यासि कुत्र वा ।
सम्प्राप्तः पदवीं देव स मां संत्रातुमर्हसि ॥ १३.४१.२० ॥
ഞാൻ തത്ത്വം അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. നീ ആരാണ്, ആരുടേതാണ്, എവിടെനിന്നാണ്? ദേവാ, വഴി പ്രാപിച്ച നീ എന്നെ രക്ഷിക്കേണമേ.
13.41.21
आविर्भूतः पुराणात्मा मामेहीति सनातनः ।
ततोपरान्ततो देवो विश्वस्य गतिरात्मवान्।
मोहयामास मां तत्र दुर्विभाव्यवपुर्विभुः ॥ १३.४१.२१ ॥
പുരാണാത്മാവായ സനാതനൻ "വരൂ" എന്നു പറഞ്ഞുകൊണ്ട് പ്രത്യക്ഷനായി. പിന്നീട് വിശ്വത്തിന്റെ ഗതിയായ ആത്മവാനായ ദേവൻ, ദുർവിഭാവ്യരൂപനായ സർവവ്യാപി, അവിടെ എന്നെ മോഹിപ്പിച്ചു.
13.41.22
स्वभावमात्मनस्तत्र दर्शयन्स्वयमात्मना ।
श्रमं मे जनयामास भयं चाभयदः प्रभुः ॥ १३.४१.२२ ॥
അവിടെ സ്വന്തം സ്വഭാവം സ്വയം തന്നാൽ കാണിച്ചുകൊണ്ട്, അഭയം നൽകുന്ന പ്രഭു എനിക്ക് ക്ഷീണവും ഭയവും ഉണ്ടാക്കി.
13.41.23
खिन्न इत्येव मां मत्वा भगवानव्ययोऽच्युतः ।
शब्देनाश्वासयामास जगाहे च तमो महत् ॥ १३.४१.२३ ॥
"ഇവൻ ക്ഷീണിതനാണ്" എന്നു കരുതി, അവ്യയനും അച്യുതനുമായ ഭഗവാൻ ശബ്ദംകൊണ്ട് എന്നെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു; മഹത്തായ ഇരുട്ടിലും പ്രവേശിച്ചു.
13.41.24
अहं तमेवानुगतः श्रमालसपदश्चरन् ।
मनसा देवदेवेशं ध्यातुं समुपचक्रमे ॥ १३.४१.२४ ॥
ഞാൻ അവനെത്തന്നെ പിന്തുടർന്ന്, ക്ഷീണിച്ചതും മന്ദമായതുമായ കാൽവെപ്പുകളോടെ നടന്ന്, മനസ്സുകൊണ്ട് ദേവദേവനായ ഈശ്വരനെ ധ്യാനിക്കാൻ തുടങ്ങി.
13.41.25
तथागतं तु मां ज्ञात्वा भगवानमितद्युतिः ।
तमः प्रणाशयामास ममानुग्रहकाङ्क्षया ॥ १३.४१.२५ ॥
അങ്ങനെ എത്തിയ എന്നെ അറിഞ്ഞ്, അമിതതേജസ്സുള്ള ഭഗവാൻ എന്നിൽ അനുഗ്രഹം ചൊരിയാൻ ആഗ്രഹിച്ച് ഇരുട്ടിനെ നശിപ്പിച്ചു.
13.41.26
ततः प्रनष्टे तमसि तमहं दीप्ततेजसम् ।
अपश्यं तेजसा व्याप्तं मध्याह्न इव भास्करम् ॥ १३.४१.२६ ॥
പിന്നീട് ഇരുട്ട് നശിച്ചപ്പോൾ, ജ്വലിക്കുന്ന തേജസ്സുള്ളവനെ ഞാൻ കണ്ടു; ആ തേജസ്സിൽ നിറഞ്ഞവൻ മധ്യാഹ്നസൂര്യനെപ്പോലെ ആയിരുന്നു.
13.41.27
स्वयंप्रभांश्च पुरुषान्स्त्रियश्च परमाद्भुताः ।
अपश्यमहमव्यग्रस्तस्मिन्देशे सहस्रशः ॥ १३.४१.२७ ॥
ആ ദേശത്ത് ഞാൻ ശാന്തനായി, സ്വയം പ്രകാശിക്കുന്ന പുരുഷന്മാരെയും അത്ഭുതകരരായ സ്ത്രീകളെയും ആയിരക്കണക്കിന് കണ്ടു.
13.41.28
न तत्र द्योतते सूर्यो नक्षत्राणि तथैव च ।
न तत्र चन्द्रमा भाति न वायुर्वाति पांसुलः ॥ १३.४१.२८ ॥
അവിടെ സൂര്യൻ പ്രകാശിക്കുന്നില്ല; നക്ഷത്രങ്ങളും അങ്ങനെതന്നെ. അവിടെ ചന്ദ്രൻ തിളങ്ങുന്നില്ല; പൊടി നിറഞ്ഞ കാറ്റും വീശുന്നില്ല.
13.41.29
तत्र तूर्याण्यनेकानि गीतानि मधुराणि च ।
अदृश्यानि मनोज्ञानि श्रूयन्ते सर्वतोदिशम् ॥ १३.४१.२९ ॥
അവിടെ അനേകം വാദ്യങ്ങളും മധുരമായ ഗാനങ്ങളും കേൾക്കുന്നു; കാണാനാകാത്തവയെങ്കിലും മനോഹരമായവ, എല്ലാ ദിക്കുകളിൽനിന്നും കേൾക്കുന്നു.
13.41.30
स्रवन्ति वैडूर्यलताः पद्मोत्पलझषाकुलाः ।
मुक्तासिकतवप्राश्च सरितो निर्मलोदकाः ॥ १३.४१.३० ॥
വൈഡൂര്യലതകൾ നിറഞ്ഞ, താമരയും ആമ്പലും മീനുകളും നിറഞ്ഞ, മുത്തുമണൽ തീരങ്ങളുള്ള, നിർമ്മലജലമുള്ള നദികൾ ഒഴുകുന്നു.
13.41.31
अगतिस्तत्र देवानामसुराणां तथैव च ।
गन्धर्वनागयक्षाणां राक्षसानां तथैव च ॥ १३.४१.३१ ॥
അവിടെ ദേവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും, അതുപോലെ ഗന്ധർവന്മാർ, നാഗന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ എന്നിവർക്കും ഗതിയില്ല.
13.41.32
स्वयंप्रभास्तत्र नरा दृश्यन्तेऽद्भुतदर्शनाः ।
येषां न देवतास्तुल्याः प्रभाभिर्भावितात्मनाम् ॥ १३.४१.३२ ॥
അവിടെ സ്വയം പ്രകാശിക്കുന്നവരും അദ്ഭുത രൂപികളുമായ മനുഷ്യർ കാണപ്പെടുന്നു; ശുദ്ധാത്മാക്കളായ അവരുടെ പ്രഭയ്ക്ക് ദേവന്മാർപോലും തുല്യരല്ല.
13.41.33
स च तानप्यतिक्रम्य दैवतैरपि पूजितः ।
विवेश ज्वलनं दीप्तमनिन्धनमनौपमम् ॥ १३.४१.३३ ॥
അവരെയും കടന്ന്, ദേവന്മാരാലും പൂജിതനായി, ഇന്ധനമില്ലാതെ ജ്വലിക്കുന്ന അതുല്യമായ അഗ്നിയിൽ അവൻ പ്രവേശിച്ചു.
13.41.34
ज्वालाभिर्मां प्रविष्टं च ज्वलन्तं सर्वतोदिशम् ।
दैत्यदानवरक्षोभिर्दैवतैश्चापि दुस्सहम् ॥ १३.४१.३४ ॥
ജ്വാലകളിൽ പ്രവേശിച്ച ഞാൻ; എല്ലാ ദിക്കുകളിലും ജ്വലിക്കുന്ന ആ അഗ്നി, ദൈത്യ-ദാനവ-രാക്ഷസന്മാർക്കും ദേവന്മാർക്കും പോലും അസഹ്യമായത്.
13.41.35
ज्वालामालिनमासाद्य तमग्निमहमव्ययम् ।
अविषह्यतमं मत्वा मनसेदमचिन्तयम् ॥ १३.४१.३५ ॥
ജ്വാലമാലയണിഞ്ഞ ആ നശിക്കാത്ത അഗ്നിയിലെത്തി, അത് അത്യന്തം അസഹ്യമെന്നു കരുതി, ഞാൻ മനസ്സിൽ ഇതു ചിന്തിച്ചു.
13.41.36
मया हि समरेष्वग्निरनेकेषु महाद्युतिः ।
प्रविष्टश्चापविद्धश्च न च मां दग्धवान्क्वचित् ॥ १३.४१.३६ ॥
അനേകം യുദ്ധങ്ങളിൽ എന്നാൽ ആ മഹാതേജസ്സുള്ള അഗ്നി പ്രവേശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു, എറിയപ്പെട്ടു; എന്നിട്ടും അത് എന്നെ ഒരിക്കലും ദഹിപ്പിച്ചിട്ടില്ല.
13.41.37
अयं च दुस्सहः शश्वत्तेजसाऽतिहुताशनः ।
अत्यादित्यप्रकाशार्चिरनलो दीप्यते महान् ॥ १३.४१.३७ ॥
ഇതാ, സഹിക്കാനാവാത്ത, നിരന്തരം ജ്വലിക്കുന്ന മഹാഗ്നി എരിയുന്നു; അതിന്റെ ജ്വാലകൾ സൂര്യപ്രകാശത്തെയും കവിയുന്നു.
13.41.38
स तथा दह्यमानोपि तेजसा दीप्तवर्चसा ।
प्रपन्नः शरणं देवं शङ्कचक्रगदाधरम् ॥ १३.४१.३८ ॥
അങ്ങനെ, ആ ജ്വലിക്കുന്ന തേജസ്സിൽ എരിഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നിട്ടും, ശംഖ-ചക്ര-ഗദാധരനായ ദേവനെ അവൻ ശരണം പ്രാപിച്ചു.
13.41.39
भक्तश्चानुगतश्चेति त्रातुमर्हसि मां विभो ।
यथा मां न दहेदग्निः सद्यो देव तथा कुरु ॥ १३.४१.३९ ॥
'ഞാൻ അങ്ങയുടെ ഭക്തനും അനുയായിയുമാണ്; ഓ വിഭോ, എന്നെ രക്ഷിക്കുന്നത് അങ്ങേക്ക് യോജിച്ചതാണ്. ഓ ദേവാ, അഗ്നി എന്നെ ദഹിപ്പിക്കാതിരിക്കാൻ ഉടൻ ചെയ്തരുളണം.'
13.41.40
एवं विलपमानस्य ज्ञात्वा मे वचनं प्रभुः ।
मा भैरिति वचः प्राह मेघगम्बीरनिस्वनः ॥ १३.४१.४० ॥
ഇങ്ങനെ വിലപിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന എന്റെ വാക്ക് അറിഞ്ഞ പ്രഭു, മേഘഗംഭീരമായ സ്വരത്തിൽ, 'ഭയപ്പെടേണ്ട' എന്നു പറഞ്ഞു.
13.41.41
स मामाश्वास्य वचनं प्राहेदं भगवान्विभुः ।
मम त्वं विदितः सौम्य यथावत्तत्वदर्शने ॥ १३.४१.४१ ॥
എന്നെ ആശ്വസിപ്പിച്ചശേഷം ആ ഭഗവാൻ വിഭു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: 'സൗമ്യാ, തത്ത്വദർശനത്തിൽ നീ എനിക്ക് യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയപ്പെട്ടവനാണ്.'
13.41.42
ज्ञापितश्चापि यत्पित्रा तच्चापि विदितं महत् ।
वैनतेय ममाप्येवमहं वेद्यः कथञ्चन ॥ १३.४१.४२ ॥
'നിന്റെ പിതാവ് അറിയിച്ചതും ആ മഹത്തായ തത്ത്വവും എനിക്കറിയാം. ഓ വൈനതേയാ, ഞാനും ഇങ്ങനെതന്നെ ഏതെങ്കിലും വിധത്തിൽ അറിയപ്പെടേണ്ടവനാണ്.'
13.41.43
महदेतत्स्वरूपं मे न ते वेद्यं कथञ्चन ।
मां हि विन्दन्ति विद्वांसो ये ज्ञाने परिनिष्ठिताः
निर्ममा निरहङ्कारा निराशीर्बन्धनायुताः ॥ १३.४१.४३ ॥
എന്റെ ഈ മഹത്തായ സ്വരൂപം നിനക്ക് ഒരു വിധത്തിലും അറിയാനാവില്ല. ജ്ഞാനത്തിൽ ഉറച്ചു നിലകൊള്ളുന്ന, മമകാരവും അഹങ്കാരവും ഇല്ലാത്ത, ആശാബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്ന് മുക്തരായ വിദ്വാന്മാർ മാത്രമേ എന്നെ പ്രാപിക്കുന്നുള്ളൂ.
13.41.44
भवांस्तु सततं भक्तो मन्मनाः पक्षिसत्तम ।
स्थूलंमां वेत्स्यसे तस्माज्जगतः कारणेस्थितम् ॥ १३.४१.४४ ॥
എന്നാൽ നീ എപ്പോഴും എന്റെ ഭക്തനും എന്നിൽ മനസ്സുറപ്പിച്ചവനുമാണ്, പക്ഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ. അതിനാൽ ജഗത്കാരണത്തിൽ സ്ഥിതനായ എന്നെ ഈ സ്ഥൂലരൂപത്തിൽ നീ അറിയും.