Mahābhārata · Adhyāya 13.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.5.1
एवमुक्तो मतङ्गस्तु संशितात्मा यतव्रतः ।
सहस्रमेकपादेन ततो ध्याने व्यतिष्ठत ॥ १३.५.१ ॥
Así interpelado, Mataṅga, con el alma disciplinada y el voto firme, permaneció sobre un pie durante mil años, absorto en la meditación.
13.5.2
तं सहस्रावरे काले शक्रो द्रष्टुमुपागमत् ।
तदेव च पुनर्वाक्यमुवाच बलवृत्रहा ॥ १३.५.२ ॥
Al cabo de los mil años, Indra acudió a verlo, y el matador de Vṛtra, el poderoso, volvió a pronunciar aquellas mismas palabras.
13.5.3
इदं वर्षसहस्रं वै ब्रह्मचारी समाहितः ।
अतिष्ठमेकपादेन ब्राह्मण्यं नाप्नुयां कथम् ॥ १३.५.३ ॥
Durante mil años he permanecido sobre un pie, como estudiante célibe, sereno y concentrado; ¿cómo, entonces, no alcanzaría la condición de brahmán?
13.5.4
चण्डालयोनो जातेन नावाप्यं वै कथञ्चन ।
अन्यं कामं वृणीष्व त्वं मा वृथा तेऽस्त्वयं श्रमः ॥ १३.५.४ ॥
Nacido de vientre caṇḍāla, nadie puede alcanzar esto de ninguna manera. Elige otro don; que tu esfuerzo no sea en vano.
13.5.5
एवमुक्तो मतङ्गस्तु भृशं शोकपरायणः ।
अध्यतिष्ठद्गयां गत्वा सोऽङ्गुष्टेन शतं समाः ॥ १३.५.५ ॥
Así interpelado, Mataṅga se hundió en la aflicción; fue a Gayā y permaneció sobre el dedo gordo del pie durante cien años.
13.5.6
सुदुर्वहं वहन्योगं कृशो धमनिसन्ततः ।
त्वगस्थिभूतो धर्मात्मा स ततापेति नः श्रुतम् ॥ १३.५.६ ॥
Soportando una disciplina sumamente difícil, demacrado, cubierto de venas, reducido a piel y hueso, aquella alma justa practicó austeridad, según hemos oído.
13.5.7
तं तपन्तमभिद्रुत्य पाणिं जग्राह वासवः ।
वराणामीश्वरो दाता सर्वभूतहिते रतः ॥ १३.५.७ ॥
Corriendo hacia él mientras practicaba austeridades, Vāsava (Indra) le tomó la mano: el señor y dador de dones, deleitado en el bien de todos los seres.
13.5.8
मतङ्ग ब्राह्मणत्वं ते विरुद्धमिह दृश्यते ।
ब्राह्मण्यं दुर्लभतरं संवृतं परिपन्थिभिः ॥ १३.५.८ ॥
Mataṅga, tu condición de brahmán parece fuera de lugar aquí. La brahmanidad es sumamente difícil de alcanzar, y está obstruida por sus adversarios.
13.5.9
पूजयन्सुखमाप्नोति दुःखमाप्नोत्यपूजयन् ।
ब्राह्मणे सर्वभूतानां योगक्षेमः समाहितः ॥ १३.५.९ ॥
Quien honra a un brahmán obtiene felicidad; quien no lo honra obtiene sufrimiento. En el brahmán reposa el bienestar y la seguridad de todos los seres.
13.5.10
ब्राह्मणेभ्योऽनुतृप्यन्ते पितरो देवतास्तथा ।
ब्राह्मणः सर्वभूतानां मतङ्ग पर उच्यते ॥ १३.५.१० ॥
Por medio de los brahmanes también se satisfacen los antepasados y los dioses. Mataṅga, el brahmán es llamado el supremo entre todos los seres.
13.5.11
ब्राह्मणः कुरुते तद्धि यथा यद्यच्च वाञ्छति ॥ १३.५.११ ॥
El brahmán hace precisamente como y lo que desea.
13.5.12
बह्वीस्तु संसरन्योनीर्जायमानः पनुःपुनः ।
पर्याये तात कस्मिंश्चिद्ब्राह्मण्यमिह विन्दति ॥ १३.५.१२ ॥
Vagando por muchos vientres, naciendo una y otra vez, querido, en algún turno u otro, uno aquí alcanza la brahmanidad.
13.5.13
तदुत्सृज्येह दुष्प्रापं ब्राह्मण्यमकृतात्मभिः ।
अन्यं वरं वृणीष्व त्वं दुर्लभोऽयं हि ते वरः ॥ १३.५.१३ ॥
Por tanto, abandonando aquí la brahmanidad, difícil de alcanzar para quienes tienen un yo no refinado, elige otro don; este don es raro para ti.
13.5.14
किं मां तुदसि दुःखार्तं मृतं मारयसे च माम् ।
त्वां तु शोचामि यो लब्ध्वा ब्राह्मण्यं न बुभूषसे ॥ १३.५.१४ ॥
¿Por qué me atormentas, afligido por el dolor, y matas de nuevo a quien ya está muerto? Por ti me lamento, que, habiendo obtenido la brahmanidad, no deseas serlo.
13.5.15
ब्राह्मण्यं यदि दुष्प्रापं त्रिभिर्वर्णैर्दुरासदम् ।
सुदुर्लभं सदावाप्य नानुतिष्ठन्ति मानवाः ॥ १३.५.१५ ॥
Si la brahmanidad es difícil de alcanzar, inaccesible para las tres clases y siempre muy rara, aun así los hombres, habiéndola obtenido, no la practican.
13.5.16
ये पापेभ्यः पापतमास्तेषामधम एव सः ।
ब्राह्मण्यं योऽवजानीते धनं लब्ध्वेव दुर्लभम् ॥ १३.५.१६ ॥
Entre los más pecadores de los pecadores, es el más vil quien desprecia la brahmanidad, como si, habiendo obtenido una riqueza rara, la despreciara.
13.5.17
दुष्प्रापं खलु विप्रत्वं प्राप्तं दुरनुपालनम् ।
दुरवापमवाप्यैतन्नानुतिष्ठन्ति मानवाः ॥ १३.५.१७ ॥
Ciertamente la brahmanidad es difícil de alcanzar; una vez alcanzada, es difícil de mantener. Aunque se obtiene con dificultad, los hombres no la practican.
13.5.18
एकारामो ह्यहं शक्र निर्न्द्वद्वो निष्परिग्रहः ।
अहिंसादममास्थाय कथं नार्हामि विप्रताम् ॥ १३.५.१८ ॥
Oh Śakra, yo me deleito en la soledad, estoy libre de los pares de opuestos y no tengo posesiones. Habiéndome refugiado en la no violencia y el dominio de sí, ¿por qué no he de merecer la condición de brahmán?
13.5.19
दैवं तु कथमेतद्वै यदहं मातृदोषतः ।
एतामवस्थां सम्प्राप्तो धर्मज्ञः सन्पुरन्दरं ॥ १३.५.१९ ॥
¿Qué destino es este, que yo, conocedor del dharma, haya llegado a esta condición por culpa de mi madre, oh Purandara?
13.5.20
नूनं दैवं न शक्यं हि पौरुषेणातिवर्तितुम् ।
यदर्थं यत्नवानेव न लभे विप्रतां विभो ॥ १३.५.२० ॥
Ciertamente el destino no puede superarse con el esfuerzo humano, pues aunque me esfuerzo por ello, no alcanzo la condición de brahmán, oh poderoso.
13.5.21
एवंगते तु धर्मज्ञ दातुमर्हसि मे वरम् ।
यदि तेऽहमनुग्राह्यः किचिद्वा सुकृतं मम ॥ १३.५.२१ ॥
Así las cosas, oh conocedor del dharma, debes concederme un don, si soy digno de tu favor o si tengo algún mérito.
13.5.22
वृणीष्वेति तदा प्राह ततस्तं बलवृत्रहा ।
चोदितस्तु महेन्द्रेण मतङ्गः प्राब्रवीदिदम् ॥ १३.५.२२ ॥
«Elige un don», le dijo entonces; luego el matador de Vṛtra le habló. Instigado por Mahendra, Mataṅga pronunció estas palabras.
13.5.23
यथा कामविहारी स्यां कामरूपी विहङ्गमः ।
ब्रह्मक्षत्राविरोधेन पूजां च प्राप्नुयामहम् ॥ १३.५.२३ ॥
Que yo pueda ser un ave que vaga a su antojo y toma la forma que quiere, y que obtenga también honor, sin conflicto entre brahmanes y kshatriyas.
13.5.24
यथा ममाक्षया कीर्तिर्भवेच्चापि पुरन्दर ।
कर्तुमर्हसि तद्देव शिरसा त्वां प्रसादये ॥ १३.५.२४ ॥
Que mi fama sea imperecedera, oh Purandara, y debes hacerlo; oh dios, con la cabeza inclinada, te imploro tu favor.
13.5.25
मतङ्ग गम्यतां शीघ्रमेवमेतद्भविष्यति ।
स्त्रियः सर्वास्त्वया लोके यक्ष्यन्ते भूतिकर्मणि ॥ १३.५.२५ ॥
Mataṅga, ve pronto; así será. En el mundo, todas las mujeres serán veneradas por ti en los ritos de prosperidad.
13.5.26
छन्दोदेव इति ख्यातः स्त्रीणां पूज्यो भविष्यसि ।
कीर्तिश्च तेऽतुला वत्स त्रिषु लोकेषु यास्यति ॥ १३.५.२६ ॥
Conocido como Chandodeva, serás digno de honor entre las mujeres. Oh querido hijo, tu incomparable fama se extenderá por los tres mundos.
13.5.27
एवं तस्मै वरं दत्त्वा वासवोऽन्तरधीयत ।
प्राणांस्त्यक्त्वा मतङ्गोपि प्राप तत्स्थानमुत्तमम् ॥ १३.५.२७ ॥
Habiéndole concedido este don, Vāsava desapareció. También Mataṅga, habiendo abandonado sus alientos vitales, alcanzó aquel lugar supremo.
13.5.28
एवमेव परं स्थानं मर्त्यानां भरतर्षभ ।
ब्राह्मण्यं नाम दुष्प्रापमिन्द्रेणोक्तं महात्मना ॥ १३.५.२८ ॥
Oh toro de los Bharatas, este es, en verdad, el estado supremo para los mortales. El magnánimo Indra declaró que el estado llamado brahmanidad es difícil de alcanzar.