మహాభారతం · అధ్యాయం 13.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.5.1
एवमुक्तो मतङ्गस्तु संशितात्मा यतव्रतः ।
सहस्रमेकपादेन ततो ध्याने व्यतिष्ठत ॥ १३.५.१ ॥
ఇలా చెప్పబడిన మతంగుడు, నియమిత మనస్సుతో, దృఢ వ్రతంతో, వెయ్యి సంవత్సరాలు ఒంటికాలిపై నిలిచి ధ్యానంలో ఉండిపోయాడు.
13.5.2
तं सहस्रावरे काले शक्रो द्रष्टुमुपागमत् ।
तदेव च पुनर्वाक्यमुवाच बलवृत्रहा ॥ १३.५.२ ॥
వెయ్యి సంవత్సరాలు ముగిసే సమయంలో ఇంద్రుడు అతడిని చూడటానికి వచ్చాడు; బలవంతుడైన వృత్రహంత మళ్లీ అదే మాటలు చెప్పాడు.
13.5.3
इदं वर्षसहस्रं वै ब्रह्मचारी समाहितः ।
अतिष्ठमेकपादेन ब्राह्मण्यं नाप्नुयां कथम् ॥ १३.५.३ ॥
వెయ్యి సంవత్సరాలు బ్రహ్మచారిగా, ఏకాగ్రంగా ఒంటికాలిపై నిలిచాను; అలాంటప్పుడు నాకు బ్రాహ్మణత్వం ఎలా దక్కదు?
13.5.4
चण्डालयोनो जातेन नावाप्यं वै कथञ्चन ।
अन्यं कामं वृणीष्व त्वं मा वृथा तेऽस्त्वयं श्रमः ॥ १३.५.४ ॥
చండాల యోనిలో పుట్టినవాడికి ఇది ఏ విధంగానూ దక్కదు; వేరే వరం కోరుకో, నీ ఈ శ్రమ వృథా కాకూడదు.
13.5.5
एवमुक्तो मतङ्गस्तु भृशं शोकपरायणः ।
अध्यतिष्ठद्गयां गत्वा सोऽङ्गुष्टेन शतं समाः ॥ १३.५.५ ॥
ఇలా చెప్పబడిన మతంగుడు అత్యంత దుఃఖంలో మునిగిపోయాడు; అతడు గయకు వెళ్లి బొటనవేలిపై వంద సంవత్సరాలు నిలిచాడు.
13.5.6
सुदुर्वहं वहन्योगं कृशो धमनिसन्ततः ।
त्वगस्थिभूतो धर्मात्मा स ततापेति नः श्रुतम् ॥ १३.५.६ ॥
అతి కష్టమైన యోగాన్ని ఆచరిస్తూ, కృశించి, నరాలతో కప్పబడి, చర్మమూ ఎముకలూ మాత్రమే మిగిలిన ఆ ధర్మాత్ముడు తపస్సు చేశాడని మనం విన్నాం.
13.5.7
तं तपन्तमभिद्रुत्य पाणिं जग्राह वासवः ।
वराणामीश्वरो दाता सर्वभूतहिते रतः ॥ १३.५.७ ॥
తపస్సు చేస్తున్నవాని దగ్గరకు పరుగెత్తి వాసవుడు (ఇంద్రుడు) అతని చేతిని పట్టుకున్నాడు. వరాలకు ఈశ్వరుడు, దాత, సర్వభూతాల హితంలో ఆసక్తి కలవాడు.
13.5.8
मतङ्ग ब्राह्मणत्वं ते विरुद्धमिह दृश्यते ।
ब्राह्मण्यं दुर्लभतरं संवृतं परिपन्थिभिः ॥ १३.५.८ ॥
ఓ మతంగా, ఇక్కడ నీ బ్రాహ్మణత్వం విరుద్ధంగా కనిపిస్తోంది. బ్రాహ్మణ్యం అత్యంత దుర్లభం; విరోధులచే అడ్డగించబడినది.
13.5.9
पूजयन्सुखमाप्नोति दुःखमाप्नोत्यपूजयन् ।
ब्राह्मणे सर्वभूतानां योगक्षेमः समाहितः ॥ १३.५.९ ॥
బ్రాహ్మణుని పూజించేవాడు సుఖాన్ని పొందుతాడు; పూజించనివాడు దుఃఖాన్ని పొందుతాడు. బ్రాహ్మణునిలోనే సర్వభూతాల యోగక్షేమం నిలిచి ఉంది.
13.5.10
ब्राह्मणेभ्योऽनुतृप्यन्ते पितरो देवतास्तथा ।
ब्राह्मणः सर्वभूतानां मतङ्ग पर उच्यते ॥ १३.५.१० ॥
బ్రాహ్మణుల ద్వారా పితరులు, దేవతలు కూడా తృప్తి చెందుతారు. ఓ మతంగా, బ్రాహ్మణుడే సర్వభూతాలలో శ్రేష్ఠుడని చెప్పబడుతున్నాడు.
13.5.11
ब्राह्मणः कुरुते तद्धि यथा यद्यच्च वाञ्छति ॥ १३.५.११ ॥
బ్రాహ్మణుడు తాను ఏది, ఎలా కోరుకుంటాడో, అదే చేస్తాడు.
13.5.12
बह्वीस्तु संसरन्योनीर्जायमानः पनुःपुनः ।
पर्याये तात कस्मिंश्चिद्ब्राह्मण्यमिह विन्दति ॥ १३.५.१२ ॥
అనేక యోనులలో తిరుగుతూ, మళ్ళీ మళ్ళీ జన్మిస్తూ, ఓ తాతా, ఏదో ఒక క్రమంలో ఒకడు ఇక్కడ బ్రాహ్మణ్యాన్ని పొందుతాడు.
13.5.13
तदुत्सृज्येह दुष्प्रापं ब्राह्मण्यमकृतात्मभिः ।
अन्यं वरं वृणीष्व त्वं दुर्लभोऽयं हि ते वरः ॥ १३.५.१३ ॥
కాబట్టి అకృతాత్మలకు దుష్ప్రాపమైన బ్రాహ్మణత్వాన్ని ఇక్కడే విడిచిపెట్టి, వేరొక వరాన్ని ఎంచుకో; ఈ వరం నీకు దుర్లభం.
13.5.14
किं मां तुदसि दुःखार्तं मृतं मारयसे च माम् ।
त्वां तु शोचामि यो लब्ध्वा ब्राह्मण्यं न बुभूषसे ॥ १३.५.१४ ॥
దుఃఖంతో బాధపడుతున్న నన్ను ఎందుకు హింసిస్తావు, చచ్చిపోయిన నన్ను మళ్ళీ ఎందుకు చంపుతావు? బ్రాహ్మణత్వం పొంది కూడా దానిని కోరని నీ గురించే నేను దుఃఖిస్తున్నాను.
13.5.15
ब्राह्मण्यं यदि दुष्प्रापं त्रिभिर्वर्णैर्दुरासदम् ।
सुदुर्लभं सदावाप्य नानुतिष्ठन्ति मानवाः ॥ १३.५.१५ ॥
బ్రాహ్మణత్వం దుష్ప్రాపమైనది, మూడు వర్ణాలకు కూడా దుర్లభమైనది, అత్యంత అరుదైనది; అయినా మానవులు దానిని పొంది కూడా ఆచరించరు.
13.5.16
ये पापेभ्यः पापतमास्तेषामधम एव सः ।
ब्राह्मण्यं योऽवजानीते धनं लब्ध्वेव दुर्लभम् ॥ १३.५.१६ ॥
పాపులలోనే అతి పాపులలో, బ్రాహ్మణత్వాన్ని అవమానించేవాడే అధముడు; దుర్లభమైన ధనాన్ని పొంది దానిని తృణీకరించేవాడిలా.
13.5.17
दुष्प्रापं खलु विप्रत्वं प्राप्तं दुरनुपालनम् ।
दुरवापमवाप्यैतन्नानुतिष्ठन्ति मानवाः ॥ १३.५.१७ ॥
బ్రాహ్మణత్వం నిజంగా దుష్ప్రాపమైనది; పొందినా దానిని కాపాడటం కష్టం. అరుదుగా పొందినా మానవులు దానిని ఆచరించరు.
13.5.18
एकारामो ह्यहं शक्र निर्न्द्वद्वो निष्परिग्रहः ।
अहिंसादममास्थाय कथं नार्हामि विप्रताम् ॥ १३.५.१८ ॥
ఓ శక్రా, నేను ఏకాంతంలో ఆనందించేవాడిని, ద్వంద్వాలకు అతీతుడను, పరిగ్రహం లేనివాడను; అహింస, దమాలను ఆశ్రయించి బ్రాహ్మణత్వానికి ఎందుకు అర్హుడను కాకూడదు?
13.5.19
दैवं तु कथमेतद्वै यदहं मातृदोषतः ।
एतामवस्थां सम्प्राप्तो धर्मज्ञः सन्पुरन्दरं ॥ १३.५.१९ ॥
ఇది ఎంత దైవమో! ధర్మం తెలిసినవాడనైన నేను తల్లి దోషం వల్ల ఈ స్థితిని పొందాను, ఓ పురందరా.
13.5.20
नूनं दैवं न शक्यं हि पौरुषेणातिवर्तितुम् ।
यदर्थं यत्नवानेव न लभे विप्रतां विभो ॥ १३.५.२० ॥
నిజంగా దైవాన్ని పౌరుషంతో దాటలేము; ప్రయత్నించినా నేను బ్రాహ్మణత్వాన్ని పొందలేకపోతున్నాను, ఓ విభో.
13.5.21
एवंगते तु धर्मज्ञ दातुमर्हसि मे वरम् ।
यदि तेऽहमनुग्राह्यः किचिद्वा सुकृतं मम ॥ १३.५.२१ ॥
ఇలా జరిగిన తరువాత, ఓ ధర్మజ్ఞా, నీవు నాకు వరం ఇవ్వడం తగినది; నేను నీ అనుగ్రహానికి అర్హుడనైతే, లేదా నా సుకృతం ఏదైనా కొంచెమైనా ఉంటే.
13.5.22
वृणीष्वेति तदा प्राह ततस्तं बलवृत्रहा ।
चोदितस्तु महेन्द्रेण मतङ्गः प्राब्रवीदिदम् ॥ १३.५.२२ ॥
'వరం కోరు' అని అప్పుడు అతడు చెప్పాడు; అప్పుడు బలవృత్రహంతుడు అతనికి చెప్పాడు. మహేంద్రునిచే ప్రేరితుడై మతంగుడు ఇలా పలికాడు.
13.5.23
यथा कामविहारी स्यां कामरूपी विहङ्गमः ।
ब्रह्मक्षत्राविरोधेन पूजां च प्राप्नुयामहम् ॥ १३.५.२३ ॥
నేను ఇష్టానుసారం తిరిగే, ఇష్టమైన రూపం ధరించే పక్షిగా ఉండాలి; బ్రాహ్మణ క్షత్రియులకు విరోధం లేకుండా నేను గౌరవాన్ని కూడా పొందాలి.
13.5.24
यथा ममाक्षया कीर्तिर्भवेच्चापि पुरन्दर ।
कर्तुमर्हसि तद्देव शिरसा त्वां प्रसादये ॥ १३.५.२४ ॥
నా కీర్తి అక్షయంగా ఉండేలా చేయాలి, ఓ పురందరా; ఓ దేవా, అది నీవు చేయాలి; తల వంచి నిన్ను అనుగ్రహం కోరుతున్నాను.
13.5.25
मतङ्ग गम्यतां शीघ्रमेवमेतद्भविष्यति ।
स्त्रियः सर्वास्त्वया लोके यक्ष्यन्ते भूतिकर्मणि ॥ १३.५.२५ ॥
మతంగా, వేగంగా వెళ్ళు; ఇది ఇలాగే జరుగుతుంది. లోకంలో స్త్రీలందరూ నీ ద్వారా శుభకర్మలలో పూజింపబడతారు.
13.5.26
छन्दोदेव इति ख्यातः स्त्रीणां पूज्यो भविष्यसि ।
कीर्तिश्च तेऽतुला वत्स त्रिषु लोकेषु यास्यति ॥ १३.५.२६ ॥
ఛందోదేవుడు అని ప్రసిద్ధి చెంది నీవు స్త్రీలకు పూజ్యుడవు అవుతావు. ప్రియ పుత్రా, నీ అద్వితీయ కీర్తి మూడు లోకాలలో వ్యాపిస్తుంది.
13.5.27
एवं तस्मै वरं दत्त्वा वासवोऽन्तरधीयत ।
प्राणांस्त्यक्त्वा मतङ्गोपि प्राप तत्स्थानमुत्तमम् ॥ १३.५.२७ ॥
ఇలా అతనికి వరమిచ్చి వాసవుడు అంతర్ధానమయ్యాడు. మతంగుడు కూడా ప్రాణాలు విడిచి ఆ ఉత్తమ స్థానాన్ని పొందాడు.
13.5.28
एवमेव परं स्थानं मर्त्यानां भरतर्षभ ।
ब्राह्मण्यं नाम दुष्प्रापमिन्द्रेणोक्तं महात्मना ॥ १३.५.२८ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, మనుష్యులకు ఇదే పరమ స్థానం. మహాత్ముడైన ఇంద్రుడు 'బ్రాహ్మణ్యం' అనే ఈ స్థితి పొందడం కష్టమని చెప్పాడు.