ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 13.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.5.1
एवमुक्तो मतङ्गस्तु संशितात्मा यतव्रतः ।
सहस्रमेकपादेन ततो ध्याने व्यतिष्ठत ॥ १३.५.१ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಮತಂಗನು ಸಂಯಮಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮತ್ತು ದೃಢ ವ್ರತದಿಂದ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಒಂದೇ ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿದ್ದನು.
13.5.2
तं सहस्रावरे काले शक्रो द्रष्टुमुपागमत् ।
तदेव च पुनर्वाक्यमुवाच बलवृत्रहा ॥ १३.५.२ ॥
ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನು ಅವನನ್ನು ನೋಡಲು ಬಂದನು; ಬಲಶಾಲಿ ವೃತ್ರಹಂತನು ಅದೇ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದನು.
13.5.3
इदं वर्षसहस्रं वै ब्रह्मचारी समाहितः ।
अतिष्ठमेकपादेन ब्राह्मण्यं नाप्नुयां कथम् ॥ १३.५.३ ॥
ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಾಗಿ, ಏಕಾಗ್ರನಾಗಿ ಒಂದೇ ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದೇನೆ; ಹಾಗಿರುವಾಗ ನನಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯ ಹೇಗೆ ದೊರೆಯದು?
13.5.4
चण्डालयोनो जातेन नावाप्यं वै कथञ्चन ।
अन्यं कामं वृणीष्व त्वं मा वृथा तेऽस्त्वयं श्रमः ॥ १३.५.४ ॥
ಚಂಡಾಲ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನಿಗೆ ಇದು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ದೊರೆಯದು; ಬೇರೊಂದು ವರವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊ, ನಿನ್ನ ಈ ಶ್ರಮ ವ್ಯರ್ಥವಾಗದಿರಲಿ.
13.5.5
एवमुक्तो मतङ्गस्तु भृशं शोकपरायणः ।
अध्यतिष्ठद्गयां गत्वा सोऽङ्गुष्टेन शतं समाः ॥ १३.५.५ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಮತಂಗನು ಬಹಳ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದನು; ಅವನು ಗಯೆಗೆ ಹೋಗಿ ಹೆಬ್ಬೆರಳಿನ ಮೇಲೆ ನೂರು ವರ್ಷ ನಿಂತನು.
13.5.6
सुदुर्वहं वहन्योगं कृशो धमनिसन्ततः ।
त्वगस्थिभूतो धर्मात्मा स ततापेति नः श्रुतम् ॥ १३.५.६ ॥
ಅತಿ ಕಠಿಣ ಯೋಗವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತ, ಕೃಶನಾಗಿ, ನರಗಳಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ, ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಮೂಳೆ ಮಾತ್ರವಾಗಿ ಉಳಿದ ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.
13.5.7
तं तपन्तमभिद्रुत्य पाणिं जग्राह वासवः ।
वराणामीश्वरो दाता सर्वभूतहिते रतः ॥ १३.५.७ ॥
ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವನ ಬಳಿಗೆ ಓಡಿ ವಾಸವ (ಇಂದ್ರ) ಅವನ ಕೈಹಿಡಿದನು. ವರಗಳ ಈಶ್ವರನೂ ದಾತನೂ ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತನೂ ಆದವನು.
13.5.8
मतङ्ग ब्राह्मणत्वं ते विरुद्धमिह दृश्यते ।
ब्राह्मण्यं दुर्लभतरं संवृतं परिपन्थिभिः ॥ १३.५.८ ॥
ಓ ಮತಂಗ, ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭ; ವಿರೋಧಿಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದುದು.
13.5.9
पूजयन्सुखमाप्नोति दुःखमाप्नोत्यपूजयन् ।
ब्राह्मणे सर्वभूतानां योगक्षेमः समाहितः ॥ १३.५.९ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವನು ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಪೂಜಿಸದವನು ದುಃಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಲ್ಲಿಯೇ ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಯೋಗಕ್ಷೇಮ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.
13.5.10
ब्राह्मणेभ्योऽनुतृप्यन्ते पितरो देवतास्तथा ।
ब्राह्मणः सर्वभूतानां मतङ्ग पर उच्यते ॥ १३.५.१० ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಪಿತೃಗಳೂ ದೇವತೆಗಳೂ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಓ ಮತಂಗ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ ಸರ್ವಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
13.5.11
ब्राह्मणः कुरुते तद्धि यथा यद्यच्च वाञ्छति ॥ १३.५.११ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ತಾನು ಯಾವುದನ್ನು, ಹೇಗೆ ಬಯಸುತ್ತಾನೋ ಅದನ್ನೇ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
13.5.12
बह्वीस्तु संसरन्योनीर्जायमानः पनुःपुनः ।
पर्याये तात कस्मिंश्चिद्ब्राह्मण्यमिह विन्दति ॥ १३.५.१२ ॥
ಅನೇಕ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತ, ಪುನಃ ಪುನಃ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾ, ಅಯ್ಯಾ, ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಸರದಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ಇಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.5.13
तदुत्सृज्येह दुष्प्रापं ब्राह्मण्यमकृतात्मभिः ।
अन्यं वरं वृणीष्व त्वं दुर्लभोऽयं हि ते वरः ॥ १३.५.१३ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಅಕೃತಾತ್ಮರಿಗೆ ದುಷ್ಪ್ರಾಪ್ಯವಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವವನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೊಂದು ವರವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೋ; ಈ ವರ ನಿನಗೆ ದುರ್ಲಭ.
13.5.14
किं मां तुदसि दुःखार्तं मृतं मारयसे च माम् ।
त्वां तु शोचामि यो लब्ध्वा ब्राह्मण्यं न बुभूषसे ॥ १३.५.१४ ॥
ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ನನ್ನನ್ನು ಏಕೆ ಹಿಂಸಿಸುತ್ತೀಯ, ಸತ್ತವನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಏಕೆ ಕೊಲ್ಲುತ್ತೀಯ? ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದೂ ಅದನ್ನು ಬಯಸದ ನಿನ್ನ ಕುರಿತೇ ನಾನು ದುಃಖಿಸುತ್ತೇನೆ.
13.5.15
ब्राह्मण्यं यदि दुष्प्रापं त्रिभिर्वर्णैर्दुरासदम् ।
सुदुर्लभं सदावाप्य नानुतिष्ठन्ति मानवाः ॥ १३.५.१५ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವ ದುಷ್ಪ್ರಾಪ್ಯವೂ, ಮೂರು ವರ್ಣದವರಿಗೂ ದುರಾಸದವೂ, ಸದಾ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭವೂ ಆಗಿದ್ದರೂ ಮಾನವರು ಅದನ್ನು ಪಡೆದು ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
13.5.16
ये पापेभ्यः पापतमास्तेषामधम एव सः ।
ब्राह्मण्यं योऽवजानीते धनं लब्ध्वेव दुर्लभम् ॥ १३.५.१६ ॥
ಪಾಪಿಗಳಲ್ಲೇ ಅತಿ ಪಾಪಿಗಳಲ್ಲಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವವನೇ ಅಧಮ; ದುರ್ಲಭ ಧನವನ್ನು ಪಡೆದೂ ಅದನ್ನು ನಿಕೃಷ್ಟವೆಂದು ಭಾವಿಸುವವನಂತೆ.
13.5.17
दुष्प्रापं खलु विप्रत्वं प्राप्तं दुरनुपालनम् ।
दुरवापमवाप्यैतन्नानुतिष्ठन्ति मानवाः ॥ १३.५.१७ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವ ನಿಜಕ್ಕೂ ದುಷ್ಪ್ರಾಪ್ಯ; ಪಡೆದರೂ ಅದನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಕಷ್ಟ. ದುರ್ಲಭವಾಗಿ ಪಡೆದರೂ ಮಾನವರು ಅದನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
13.5.18
एकारामो ह्यहं शक्र निर्न्द्वद्वो निष्परिग्रहः ।
अहिंसादममास्थाय कथं नार्हामि विप्रताम् ॥ १३.५.१८ ॥
ಓ ಶಕ್ರನೇ, ನಾನು ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ರಮಿಸುವವನು, ದ್ವಂದ್ವಗಳನ್ನು ಮೀರಿದವನು, ಪರಿಗ್ರಹವಿಲ್ಲದವನು; ಅಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ದಮವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನಾನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವಕ್ಕೆ ಏಕೆ ಯೋಗ್ಯನಾಗಬಾರದು?
13.5.19
दैवं तु कथमेतद्वै यदहं मातृदोषतः ।
एतामवस्थां सम्प्राप्तो धर्मज्ञः सन्पुरन्दरं ॥ १३.५.१९ ॥
ಇದು ಎಂಥ ದೈವ! ಧರ್ಮ ತಿಳಿದವನಾದ ನಾನು ತಾಯಿಯ ದೋಷದಿಂದ ಈ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದೆನಲ್ಲ, ಓ ಪುರಂದರ.
13.5.20
नूनं दैवं न शक्यं हि पौरुषेणातिवर्तितुम् ।
यदर्थं यत्नवानेव न लभे विप्रतां विभो ॥ १३.५.२० ॥
ನಿಜವಾಗಿ ದೈವವನ್ನು ಪೌರುಷದಿಂದ ದಾಟಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿಯೂ ನಾನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾರೆನು, ಓ ವಿಭೋ.
13.5.21
एवंगते तु धर्मज्ञ दातुमर्हसि मे वरम् ।
यदि तेऽहमनुग्राह्यः किचिद्वा सुकृतं मम ॥ १३.५.२१ ॥
ಹೀಗಾದ ಮೇಲೆ, ಓ ಧರ್ಮಜ್ಞ, ನನಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡುವುದು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯ; ನಾನು ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನಾದರೆ, ಅಥವಾ ನನ್ನ ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಸುಕೃತವಿದ್ದರೆ.
13.5.22
वृणीष्वेति तदा प्राह ततस्तं बलवृत्रहा ।
चोदितस्तु महेन्द्रेण मतङ्गः प्राब्रवीदिदम् ॥ १३.५.२२ ॥
'ವರವನ್ನು ಕೇಳು' ಎಂದು ಆಗ ಅವನು ಹೇಳಿದನು; ಬಲವೃತ್ರಹನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು. ಮಹೇಂದ್ರನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾದ ಮತಂಗನು ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
13.5.23
यथा कामविहारी स्यां कामरूपी विहङ्गमः ।
ब्रह्मक्षत्राविरोधेन पूजां च प्राप्नुयामहम् ॥ १३.५.२३ ॥
ನಾನು ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಸಂಚರಿಸುವ, ಇಚ್ಛಾನುಸಾರ ರೂಪ ಧರಿಸುವ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಬೇಕು; ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗೆ ವಿರೋಧವಿಲ್ಲದೆ ನಾನು ಗೌರವವನ್ನೂ ಪಡೆಯಬೇಕು.
13.5.24
यथा ममाक्षया कीर्तिर्भवेच्चापि पुरन्दर ।
कर्तुमर्हसि तद्देव शिरसा त्वां प्रसादये ॥ १३.५.२४ ॥
ನನ್ನ ಕೀರ್ತಿ ಅಕ್ಷಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡು, ಓ ಪುರಂದರ; ಓ ದೇವ, ಅದನ್ನು ನೀನು ಮಾಡಬೇಕು; ತಲೆಬಾಗಿ ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತೇನೆ.
13.5.25
मतङ्ग गम्यतां शीघ्रमेवमेतद्भविष्यति ।
स्त्रियः सर्वास्त्वया लोके यक्ष्यन्ते भूतिकर्मणि ॥ १३.५.२५ ॥
ಮತಂಗ, ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೋಗು; ಇದು ಹೀಗೆಯೇ ಆಗುವುದು. ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ತ್ರೀಯರು ನಿನ್ನಿಂದ ಶುಭಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವರು.
13.5.26
छन्दोदेव इति ख्यातः स्त्रीणां पूज्यो भविष्यसि ।
कीर्तिश्च तेऽतुला वत्स त्रिषु लोकेषु यास्यति ॥ १३.५.२६ ॥
ಛಂದೋದೇವ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿ ನೀನು ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಪೂಜ್ಯನಾಗುವೆ. ಪ್ರಿಯ ವತ್ಸ, ನಿನ್ನ ಅತುಲ ಕೀರ್ತಿ ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡುವುದು.
13.5.27
एवं तस्मै वरं दत्त्वा वासवोऽन्तरधीयत ।
प्राणांस्त्यक्त्वा मतङ्गोपि प्राप तत्स्थानमुत्तमम् ॥ १३.५.२७ ॥
ಹೀಗೆ ಅವನಿಗೆ ವರವಿತ್ತು ವಾಸವನು ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು. ಮತಂಗನೂ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸಿ ಆ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದನು.
13.5.28
एवमेव परं स्थानं मर्त्यानां भरतर्षभ ।
ब्राह्मण्यं नाम दुष्प्रापमिन्द्रेणोक्तं महात्मना ॥ १३.५.२८ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಇದೇ ಪರಮ ಸ್ಥಾನ. ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಇಂದ್ರನು 'ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯ' ಎಂಬ ಈ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಕಠಿಣವೆಂದು ಹೇಳಿದನು.