Mahābhārata · Adhyāya 13.50
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.50.1
यदिदं सहधर्मेति प्रोच्यते भरतर्षभ ।
पाणिग्रहणकाले तु स्त्रीणामेतत्कथं स्मृतम् ॥ १३.५०.१ ॥
Oh toro de los Bharatas, ¿cómo se establece para las mujeres en el momento de la toma de la mano este llamado «deber compartido» (sahadharma)?
13.50.2
आर्ष एष भवेद्धर्मः प्राजापत्योऽथवाऽसुरः ।
यदेतत्सहधर्मेति पूर्वमुक्तं महर्षिभिः ॥ १३.५०.२ ॥
Esta norma del «deber compartido», declarada en otro tiempo por los grandes sabios, puede ser un precepto ārṣa, prājāpatya o āsura.
13.50.3
सन्देहः सुमहानेष विरुद्ध इति मे मतिः ।
इह यः सहधर्मो वै प्रेत्यायं विहितः क्वनु ॥ १३.५०.३ ॥
Esta es una gran duda; en mi opinión es contradictoria. ¿Dónde, entonces, está el deber compartido aquí prescrito para después de la muerte?
13.50.4
स्वर्गो मृतानां भवति सहधर्मः पितामह ।
पूर्वमेकस्तु म्रियकस्तिष्ठते वद ॥ १३.५०.४ ॥
Abuelo, ¿el deber compartido se convierte en el cielo para los muertos? Primero muere uno y otro permanece; dime esto.
13.50.5
नानाधर्मफलोपेता नानाकर्मनिवासिताः ।
नानानिरयनिष्ठान्ता मानुपा बहवो यदा ॥ १३.५०.५ ॥
Cuando muchos seres humanos, dotados de los frutos de diversos dharmas, morando en diversas acciones y terminando en diversos infiernos...
13.50.6
अनृताः स्त्रिय इत्येवं सूत्रकारो व्यवस्यति ।
यदाऽनृताः स्त्रियस्तात सहधर्मः कुतः स्मृतः ॥ १३.५०.६ ॥
El autor de los sūtras determina que «las mujeres son mentirosas». Querido, cuando las mujeres son mentirosas, ¿cómo se ha enseñado entonces el deber compartido?
13.50.7
अनृताः स्त्रिय इत्येवं वेदेष्वपि हि पठ्यते ।
धर्मो यः पूर्विको दृष्ट उपचारः क्रियाविधिः ॥ १३.५०.७ ॥
Así también se recita en los Vedas que las mujeres son mentirosas. El dharma antiguo, la costumbre y el rito prescrito que se han visto son así.
13.50.8
गहरं प्रतिभात्येतन्मम चिन्तयतोऽनिशम् ।
निःसन्देहमिदं सर्वं पितामह यथाश्रुतिः ॥ १३.५०.८ ॥
Oh abuelo, a mí que lo medito sin cesar esto me parece muy profundo. Según lo oído en la escritura, todo esto es indudable.
13.50.9
यदैतद्यादृशं चैतद्यथा चैतत्प्रवर्तितम् ।
निखिलेन महाप्राज्ञ भवानेतद्ब्रवीतु मे ॥ १३.५०.९ ॥
¿Cómo es esto y cómo fue establecido? Oh gran sabio, que me lo expliques todo por completo.
13.50.10
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
अष्टावक्रस्य संवादं दिशया सह भारत ॥ १३.५०.१० ॥
Aquí también se relata esta antigua historia: el diálogo de Aṣṭāvakra, oh Bhārata, junto con aquella dirección.
13.50.11
निर्विष्टुकामस्तु पुरा अष्टावक्रो महातपाः ।
ऋषेरथ वदान्यस्य वव्रे कन्यां महात्मनः ॥ १३.५०.११ ॥
En otro tiempo Aṣṭāvakra, gran asceta, deseando casarse, eligió a la hija del sabio generoso de gran alma.
13.50.12
सुप्रभां नाम वै नाम्ना रूपेणाप्रतिमां भुवि ।
गुणप्रभावशीलेन चारित्रेण च शोभनाम् ॥ १३.५०.१२ ॥
Una doncella llamada Suprabhā, incomparable en belleza sobre la tierra, hermosa también por sus virtudes, poder, carácter y conducta.
13.50.13
सा तस्यर्षेर्मनो दृष्टा जहार शुभलोचना ।
वनराजी यथा चित्रा वसन्ते कुसुमाञचिता ॥ १३.५०.१३ ॥
Al ver al sabio, la de hermosos ojos le arrebató la mente, como una hilera de árboles del bosque, colorida y adornada de flores, cautiva en primavera.
13.50.14
ऋषिस्तमाह देया मे सुता तुभ्यं हि तच्छृणु ॥ १३.५०.१४ ॥
El sabio le dijo: 'Mi hija puede ser entregada a ti; escucha esto.'
13.50.15
अनन्यस्त्रीजनः प्राज्ञो ह्यप्रवासी प्रियंवदः ।
सुरूपः सम्मतो वीरः शीलवान्भोगभुक्छुचिः ॥ १३.५०.१५ ॥
Quien no se entrega a otras mujeres, es sabio, no viaja al extranjero, habla con dulzura, es apuesto, respetado, valiente, de buen carácter, disfruta de los placeres y es puro.
13.50.16
दारानुमतयज्ञश्च सुनक्षत्रामथोद्वेहेत् ।
सभृत्यः स्वजनोपेत इह प्रेत्य च मोदते ॥ १३.५०.१६ ॥
Quien realiza sacrificios con el consentimiento de su esposa y se casa bajo una constelación auspiciosa, se regocija aquí y en el más allá, con sirvientes y parientes a su alrededor.
13.50.17
गच्छ तावद्दिशं पुण्यामुत्तरां द्रक्ष्यसे ततः ॥ १३.५०.१७ ॥
Ve ahora hacia aquella sagrada dirección del norte; desde allí verás.
13.50.18
किं द्रष्टव्यं मया तत्र वक्तुमर्हति मे भवान् ।
तथेदानीं मयो कार्यं यथा वक्ष्यति मां भवान् ॥ १३.५०.१८ ॥
¿Qué debo ver allí? Te ruego que me lo digas. Y ahora debo hacer lo que tú me indiques.
13.50.19
धनदं समतिक्रम्य हिमवन्तं च पर्वतम् ।
रुद्रस्यायतनं दृष्ट्वा सिद्धचारणसेवितम् ॥ १३.५०.१९ ॥
Tras pasar más allá de Kubera, el dador de riquezas, y también de la montaña Himālaya, y tras ver la morada de Rudra servida por siddhas y cāraṇas.
13.50.20
संहृष्टैः पार्षदैर्जुष्टं नृत्यद्भिर्विविधाननैः ।
दिव्याङ्गरागैः पैशाचैरन्यैर्नानाविधैः प्रभोः ॥ १३.५०.२० ॥
Servido por los gozosos pārṣadas del señor, lleno de seres danzantes de rostros diversos, piśācas ungidos con pinturas corporales divinas y otros de muchas clases.
13.50.21
पाणितालसुतालैश्च शम्पातालैः समैस्तथा ।
सम्प्रहृष्टैः प्रनृत्यद्भिः शर्वस्तत्र निषेव्यते ॥ १३.५०.२१ ॥
Allí se sirve a Śarva por quienes, sumamente alegres y danzando, marcan el ritmo con palmas, buenos compases, los compases śampā y medidas iguales.
13.50.22
इष्टं किल गिरौ स्थानं तद्दिव्यमिति शुश्रुम ।
नित्यं सन्निहितो देवस्तथा ते पार्षदाः स्मृताः ॥ १३.५०.२२ ॥
Hemos oído que en la montaña ese lugar es querido y divino. Allí el dios está siempre presente, y sus pārṣadas son recordados.
13.50.23
तत्र देव्या तपस्तप्तं सङ्करार्थं सुदुश्चरम् ।
अतस्तदिष्टं देवस्य तथोमाया इति श्रुतिः ॥ १३.५०.२३ ॥
Allí la diosa realizó una austeridad muy difícil por Śaṅkara. Por eso ese lugar es querido por el dios, y también por Umā, según la tradición.
13.50.24
पूर्वे तत्र महापार्श्वे देवस्योत्तरतस्तथा ।
ऋतवः कालरात्रिश्च ये दिव्या ये च मानुषाः ॥ १३.५०.२४ ॥
Allí, en el gran flanco del dios, al este y también al norte, están las estaciones y Kālarātri, y los divinos y los humanos.
13.50.25
देवं चोपासते सर्वे रूपिणः किल तत्र ह ।
तदतिक्रम्य भवनं त्वया यातव्यमेव हि ॥ १३.५०.२५ ॥
Allí todos los seres corpóreos adoran a aquel dios. Habiendo pasado más allá de aquella morada, ciertamente debes ir.
13.50.26
ततो नीलं वनोद्देशं द्रक्ष्यसे मेघसन्निभम् ।
रमणीयं मनोग्राहि तत्र वै द्रक्ष्यसे स्त्रियम् ॥ १३.५०.२६ ॥
Luego verás una región boscosa azul oscura, semejante a una nube. Allí verás, sin duda, a una mujer encantadora que cautiva el corazón.
13.50.27
तपस्विनीं महाभागां वृद्धां दीक्षामनुष्ठिताम् ।
द्रष्टव्या सा त्वया तत्र सम्पूज्या चैव यत्नतः ॥ १३.५०.२७ ॥
Allí debes ver a una mujer asceta, muy afortunada, anciana, que observa un voto de consagración. Debes honrarla con esmero.
13.50.28
तां दृष्ट्वा विनिवृत्तस्त्वं ततः पाणिं ग्रहीष्यसि ।
यद्येष समयः सर्वः साध्यतां तत्र गम्यताम् ॥ १३.५०.२८ ॥
Habiéndola visto y regresado, entonces tomarás su mano. Si este es todo el acuerdo, que se cumpla; ve allí.
13.50.29
तथाऽस्तु साधयिष्यामि तत्र यास्याम्यसंशयम् ।
यत्र त्वं वदसे साधो भवान्भवतु सत्यवाक् ॥ १३.५०.२९ ॥
Así sea; lo cumpliré, y sin duda iré al lugar del que hablas, buen señor. Que seas veraz en tus palabras.
13.50.30
ततोऽगच्छत्स भगवानुत्तरामुत्तरां दिशम् ।
हिमवन्तं गिरिश्रेष्ठं सिद्धचारणसेवितम् ॥ १३.५०.३० ॥
Entonces aquel venerable se dirigió cada vez más hacia el norte, hacia el Himavat, el mejor de los montes, al que sirven los siddhas y los cāraṇas.
13.50.31
स गत्वा द्विजशार्दूलो हिमवन्तं महागिरिम् ।
अभ्यगच्छन्नदीं पुण्यां बाहुदां पुण्यदायिनीम् ॥ १३.५०.३१ ॥
Habiendo ido a la gran montaña Himavat, aquel tigre entre los dvijas se acercó al sagrado río Bāhudā, dador de mérito.
13.50.32
अशोके विमले तीर्थे स्नात्वा वै तर्प्य देवताः ।
तत्र वासाय शयने कौशे सुखमुवास ह ॥ १३.५०.३२ ॥
Tras bañarse en el vado sagrado y sin mácula llamado Aśoka y ofrecer libaciones a los dioses, allí descansó cómodamente sobre un lecho de hierba kuśa.
13.50.33
ततो रात्र्यां व्यतीतायां प्रातरुत्थाय स द्विजः ।
स्नात्वा प्रादुश्चकाराग्निं हुत्वा चैवं विधानतः ॥ १३.५०.३३ ॥
Entonces, pasada la noche, aquel dvija se levantó al amanecer, se bañó, encendió el fuego según la regla y ofreció oblaciones en él.
13.50.34
रुद्राणीकूपमासाद्य ह्रदे तत्र समाश्वसत् ।
विश्रान्तश्च समुत्थाय कैलासमभितो ययौ ॥ १३.५०.३४ ॥
Habiendo llegado al pozo de Rudrāṇī, allí reposó junto al lago; y tras descansar y levantarse, se dirigió hacia Kailāsa.
13.50.35
सोऽपश्यत्काञ्चनद्वारं दीप्यमानमिव श्रिया ।
मन्दाकिनीं च नलिनीं धनदस्य महात्मनः ॥ १३.५०.३५ ॥
Vio la puerta dorada, que resplandecía como con su propio esplendor, y el Mandākinī y el estanque de loto del magnánimo Dhanada (Kubera).
13.50.36
अथ ते राक्षसाः सर्वे येऽभिरक्षन्ति पद्मिनीम् ।
प्रत्युत्थिता भगवन्तं माणिभद्रपुरोगमाः ॥ १३.५०.३६ ॥
Entonces todos los rākṣasas que guardan el estanque de loto se levantaron para recibir al venerable, encabezados por Māṇibhadra.
13.50.37
स तान्प्रत्यर्चयामास राक्षसान्भीमविक्रमान् ।
निवेदयत मां क्षिप्रं धनदायेति चाब्रवीत् ॥ १३.५०.३७ ॥
Él honró a aquellos rākṣasas de terrible valor a cambio y dijo: "Anunciadme pronto que ha llegado el dador de riquezas."
13.50.38
ते राक्षसास्तथा राजन्भगवन्तमथाब्रुवन् ।
असौ वैश्रवणो राजा स्वयमायाति तेऽन्तिकम् ॥ १३.५०.३८ ॥
Oh rey, entonces aquellos rākṣasas dijeron al venerable: "Ese rey Vaiśravaṇa viene él mismo hacia ti."
13.50.39
विदितो भगवानस्य कार्यमागमनस्य यत् ।
पश्यैनं त्वं महाभागं ज्वलन्तमिव तेजसा ॥ १३.५०.३९ ॥
Venerable, te es conocido el propósito de su venida. Mira a este gran afortunado, que arde como si fuera de esplendor.
13.50.40
ततो वैश्रवणोऽभ्येत्य अष्टावक्रमनिन्दितम् ।
विधिवत्कुशलं पृष्ट्वा ततो ब्रह्मर्षिमब्रवीत् ॥ १३.५०.४० ॥
Entonces Vaiśravaṇa se acercó, preguntó según el rito por el bienestar del intachable Aṣṭāvakra, y luego habló al brahmarṣi.
13.50.41
सुखं प्राप्तो भवान्कच्चित्किंवा मत्तश्चिकीर्षति ।
ब्रूहि सर्वं करिष्यामि यन्मां वक्ष्यसि वै द्विज ॥ १३.५०.४१ ॥
"Oh dvija, ¿has llegado con bien? ¿O deseas que haga algo por ti? Dime, y haré todo lo que digas."
13.50.42
भवनं प्रविश त्वं मे यथाकामं द्विजोत्तम ।
सत्कृतः कृतकार्यश्च भवान्यास्यत्यविघ्नतः ॥ १३.५०.४२ ॥
Oh mejor de los dvija, entra en mi morada como desees. Honrado y con tu propósito cumplido, partirás sin obstáculos.
13.50.43
प्राविशद्भवनं स्वं वै गृहीत्वा तं द्विजोत्तमम् ।
आसनं स्वं ददौ चैव पाद्यमर्घ्यं तथैव च ॥ १३.५०.४३ ॥
Tomando a aquel mejor de los nacidos dos veces, entró en su propia casa, le ofreció su propio asiento y del mismo modo le dio agua para los pies y el arghya.
13.50.44
अथोपविष्टयोस्तत्र माणिभद्रपुरोगमाः ।
निषेदुस्तत्र कौबेरा यक्षगन्धर्वकिन्नराः ॥ १३.५०.४४ ॥
Entonces, cuando ambos estuvieron sentados allí, los servidores de Kubera, encabezados por Maṇibhadra —yakṣas, gandharvas y kinnaras—, se sentaron también allí.
13.50.45
ततस्तेषां निषण्णानां धनदो वाक्यमब्रवीत् ।
भवच्छन्दं समाज्ञाय नृत्येरन्नप्सरोगणाः ॥ १३.५०.४५ ॥
Entonces Dhanada (Kubera), dirigiéndose a los que estaban sentados, habló: «Conociendo vuestro deseo, que las huestes de apsarás bailen».
13.50.46
आतिथ्यं परमं कार्यं शुश्रूषा भवतस्तथा ।
संवर्ततामित्युवाच मुनिर्मधुरया गिरा ॥ १३.५०.४६ ॥
«Que se ofrezca la suprema hospitalidad, y asimismo vuestro servicio», dijo el sabio con voz dulce.
13.50.47
यथोर्वरा मिश्रकेशी रम्भा चैवोर्वशी तथा ।
अलम्बुसा घृताची च चित्रा चित्राङ्गदारुचिः ॥ १३.५०.४७ ॥
Como Urvarā, Miśrakeśī, Rambhā y Urvaśī, y Alambusā, Ghṛtācī, Citrā y Citrāṅgadāruci.
13.50.48
मनोहरा सुकेशी च सुमुखी हासिनी प्रभा ।
विद्युता प्रशमी दान्ता विद्योता रतिरेव च ॥ १३.५०.४८ ॥
Manoharā, Sukeśī, Sumukhī, Hāsinī, Prabhā, Vidyutā, Praśamī, Dāntā, Vidyotā y también Rati.
13.50.49
एताश्चान्याश्च वै बह्व्यः प्रनृत्ताप्सरसः शुभाः ।
अवादयंश्च गन्धर्वा वाद्यानि विविधानि च ॥ १३.५०.४९ ॥
Estas y muchas otras hermosas apsarases danzaban, y los gandharvas tocaban diversos instrumentos.
13.50.50
अथ प्रवृत्ते गान्धर्वे दिव्ये ऋषिरुपाविशत् ।
दिव्यं संवत्सरं तत्रारमतैष महातपाः ॥ १३.५०.५० ॥
Entonces, cuando comenzó la divina representación de los gandharvas, el sabio de gran austeridad se sentó, y allí se deleitó durante un año divino.
13.50.51
ततो वैश्रवणो राजा भगवन्तमुवाच ह ।
साग्रः संवत्सरो यातो विप्रेह तव पश्यतः ॥ १३.५०.५१ ॥
Entonces el rey Vaiśravaṇa dijo al venerable: 'Oh brahmán, un año entero ha pasado aquí mientras tú mirabas.'
13.50.52
हार्योऽयं विषयो ब्रह्मन्गान्धर्वो नाम नामतः ।
छन्दतो वर्ततां विप्र यथा वदति वा भवान् ॥ १३.५०.५२ ॥
Oh brahmán, este encantador dominio se llama Gāndharva. Oh brahmán, que continúe a tu voluntad, como dices.
13.50.53
अतिथिः पूजनीयस्त्वमिदं च भवतो गृहम् ।
सर्वमाज्ञाप्यतामाशु परवन्तो वयं त्वयि ॥ १३.५०.५३ ॥
Tú eres un huésped digno de honor, y esta casa es tuya. Ordena todo de inmediato; nosotros dependemos de ti.
13.50.54
अथ वैश्रवणं प्रीतो भगवान्प्रत्यभाषत ।
अर्चितोस्मि यथान्यायं गमिष्यामि धनेश्वर ॥ १३.५०.५४ ॥
Entonces el venerable, complacido, respondió a Vaiśravaṇa: 'Me has honrado como corresponde; oh señor de la riqueza, ahora me marcho.'
13.50.55
प्रीतोस्मि सदृशं चैव तव सर्वं धनाधिप ।
तव प्रसादाद्भगवन्महर्षेश्च महात्मनः।
नियोगादद्य यास्यामि वृद्दिमानृद्धिमान्भव ॥ १३.५०.५५ ॥
Estoy complacido; todo esto te corresponde, señor de las riquezas. Por la gracia del bienaventurado gran sabio, el de gran alma, hoy partiré por su mandato. Sé próspero y rico en riquezas.
13.50.56
अथ निष्क्रम्य भगवान्प्रययावुत्तरामुखः ।
कैलासे सङ्करावासमभिवीक्ष्य प्रणम्य च ॥ १३.५०.५६ ॥
Entonces el bienaventurado salió y se marchó mirando al norte, habiendo contemplado la morada de Śaṅkara en el Kailāsa e inclinándose ante ella.
13.50.57
गौरीशं शङ्करं दान्तं शरणागतवत्सलम् ।
गङ्गाधरं गोपतिनं गणावृतमकल्पषम् ॥ १३.५०.५७ ॥
Śaṅkara, señor de Gaurī, dominado, amoroso con quienes buscan refugio, portador del Gaṅgā, señor de los ganado, rodeado de sus gaṇas, sin mancha.
13.50.58
कैलासं मन्दरं हैमं सर्वाननुचचार ह ।
तानतीत्य महाशैलान्कैरातं स्थानमुत्तमम् ॥ १३.५०.५८ ॥
Recorrió Kailāsa, Mandara y la montaña dorada, todos ellos; tras pasar esas grandes montañas, llegó al excelente lugar de los Kirātas.
13.50.59
प्रदक्षिणं तथा चक्रे प्रयतः शिरसा नतः ।
धरणीमवतीर्याथ पूतात्माऽसौ तदाऽभकवत् ॥ १३.५०.५९ ॥
Asimismo les dio la vuelta ritual, dominado, con la cabeza inclinada; luego, descendiendo a la tierra, aquel de alma pura se volvió entonces como un niño.
13.50.60
स तं प्रदक्षिणं कृत्वा निर्यातश्चोत्तरामुखः ।
समेन भूमिभागेन ययौ प्रीतिपुरस्कृतः ॥ १३.५०.६० ॥
Habiendo realizado esa circunvalación, partió mirando al norte y avanzó por terreno llano, con la alegría delante de él.
13.50.61
ततोऽपरं वनोद्देशं रमणीयमपश्यत ।
सर्वर्तुभिर्मूलफलैः पक्षिभिश्च समन्वितैः।
रमणीयैर्वनोद्देशैस्तत्रतत्र विभूषितम् ॥ १३.५०.६१ ॥
Entonces vio otra región de bosque encantadora, provista de raíces y frutos de todas las estaciones y de aves, adornada aquí y allá con hermosos parajes boscosos.
13.50.62
तत्राश्रमपदं दिव्यं ददर्श भगवानथ ॥ १३.५०.६२ ॥
Allí el bienaventurado vio un lugar de ermita divino.
13.50.63
शैलांश्च विविधाकारान्काञ्चनान्रत्नभूषितान् ।
मणिभूमौ निविष्टाश्च पुष्करिण्यस्तथैव च ॥ १३.५०.६३ ॥
Vio montañas de formas diversas, doradas y adornadas con joyas, y estanques de loto situados sobre un suelo de gemas.
13.50.64
अन्यान्यपि सुरम्याणि ददर्श सुबहून्यथ ।
भृशं तस्य मनो रमे महर्षेर्भावितात्मनः ॥ १३.५०.६४ ॥
Luego vio muchas otras cosas sumamente hermosas, y la mente de aquel gran sabio, de alma purificada, se deleitó sobremanera.
13.50.65
स तत्र काञ्चनं दिव्यं सर्वरत्नमयं गृहम् ।
ददर्शाद्भुतसङ्काशं धनदस्य गृहाद्वरम् ॥ १३.५०.६५ ॥
Allí vio una morada divina de oro, hecha enteramente de gemas, semejante a una maravilla, superior incluso a la morada de Dhanada (Kubera).
13.50.66
महान्तो यत्र विविधा मणिकाञ्चनपर्वताः ।
विमानानि च रम्याणि रत्नानि विविधानि च ॥ १३.५०.६६ ॥
Allí había grandes y variadas montañas de gemas y oro, hermosos palacios celestiales y joyas de muchas clases.
13.50.67
मन्दारपुष्पैः सङ्कीर्णां तथा मन्दाकिनीं नदीम् ।
स्वयम्प्रभाश्च मणयो वज्रैर्भूमिश्च भूषिता ॥ १३.५०.६७ ॥
El río Mandākinī cubierto de flores de mandāra, joyas autoluminosas y la tierra adornada con diamantes.
13.50.68
नानाविधैश्च भवनैर्विचित्रमणितोरणैः ।
मुक्ताजालविनिक्षिप्तैर्मणिरत्नविभूषितैः ॥ १३.५०.६८ ॥
Con mansiones de muchas clases, pórticos de variadas joyas, colgados de redes de perlas y adornados con gemas y piedras preciosas.
13.50.69
मनोद्दष्टिहरै रम्यैः सर्वतः संवृतं शुभैः ।
ऋषिभिश्चावृतं तत्र आश्रमं तं मनोहरम् ॥ १३.५०.६९ ॥
Aquel encantador ermitaño, deleite de la mente y de los ojos, rodeado por todas partes de cosas hermosas y auspiciosas, y allí rodeado de sabios.
13.50.70
ततस्तस्याभवच्चिन्ता कुत्र वासो भवेदिति ।
अथ द्वारं समभितो गत्वा स्थित्वा ततोऽब्रवीत् ॥ १३.५०.७० ॥
Entonces le asaltó la preocupación: «¿Dónde estará mi morada?». Luego, acercándose a la puerta y deteniéndose allí, habló.
13.50.71
अतिथिं समनुप्राप्तमभिजानन्तु येऽत्र वै ॥ १३.५०.७१ ॥
Que quienes estén aquí reconozcan al huésped que ha llegado.
13.50.72
अथ कन्याः परिवृता गृहात्तस्माद्विनिर्गताः ।
नानारूपाः सप्त विभो कन्याः सर्वा मनोहराः ॥ १३.५०.७२ ॥
Entonces salieron de aquella casa doncellas rodeadas: siete doncellas de diversas formas, oh poderoso, todas encantadoras.
13.50.73
यांयामपश्यत्कन्यां वै सासा तस्य मनोऽहरत् ।
न च शक्तो वारयितुं मनोऽस्याथावसीदति।
ततो धृतिः समुत्पन्ना तस्य विप्रस्य धीमतः ॥ १३.५०.७३ ॥
Cualquier doncella que miraba, esa le robaba la mente. No pudo contener su mente, que se hundía; entonces surgió la firmeza en aquel sabio brahmán.
13.50.74
अथ तं प्रमदाः प्राहुर्भगवान्प्रविशत्विति ।
स च तासां सुरुपेण तस्यैव भवनस्य च।
कौतूहलं समाविष्टः प्रविवेश गृहं द्विजः ॥ १३.५०.७४ ॥
Entonces las mujeres le dijeron: «Venerable señor, que entre». Y aquel dvija, lleno de curiosidad por su belleza y por aquella casa, entró en la morada.
13.50.75
तत्रापश्यज्जरायुक्तामरजोम्बरधारिणीम् ।
वृद्धां पर्यङ्कमासीनां सर्वाभरणभूषिताम् ॥ १३.५०.७५ ॥
Allí vio a una anciana, abrumada por la vejez, vestida con ropas inmaculadas, sentada en un lecho y adornada con todas las joyas.
13.50.76
स्वस्तीति तेन चैवोक्ता सा स्त्री प्रत्यवदत्तदा ।
प्रत्युत्थाय च तं विप्रमास्यतामित्युवाच ह ॥ १३.५०.७६ ॥
Cuando él la saludó con «Svasti», la mujer respondió. Levantándose, dijo al brahmán: «Sentaos».
13.50.77
सर्वाः स्वानालयान्यान्तु एका मामुपतिष्ठतु ।
प्रज्ञाता या प्रशान्ता या शेषा गच्छन्तु च्छन्दतः ॥ १३.५०.७७ ॥
«Que todas vuelvan a sus propias moradas; que una sola me atienda. Que permanezca la que sea sabia y apacible; que las demás se vayan a su voluntad».
13.50.78
ततः प्रदक्षिणीकृत्य कन्यास्तास्तमृषिं तदा ।
निश्चक्रमुर्गृहात्तस्मात्सा वृद्धाऽथ व्यतिष्ठतः।
तया सम्पूजितस्तत्र शयने चापि निर्मले ॥ १३.५०.७८ ॥
Entonces las doncellas, tras rodear en procesión a aquel sabio, salieron de aquella casa en ese momento, y solo la anciana se quedó atrás. Honrado allí por ella, el sabio se acostó en el lecho inmaculado.
13.50.79
अथ तां संविशन्प्राह शयने भास्वरे तदा ।
त्वयाऽपि सुप्यतां भद्रे रजनी ह्यतिवर्तते ॥ १३.५०.७९ ॥
Entonces, mientras ella se acostaba en aquel lecho resplandeciente, el sabio le dijo: "Buena mujer, tú también deberías dormir; la noche avanza."
13.50.80
संलापात्तेन विप्रेण तथा सा तत्र भाषिता ।
द्वितीये शयने दिव्ये संविवेश महाप्रभे ॥ १३.५०.८० ॥
Dirigida allí de este modo en conversación con aquel brahmán, ella se acostó en el segundo lecho divino, de gran resplandor.
13.50.81
अथ सा वेपमानाङ्गी निमित्तं शीतजं तदा ।
व्यपदिश्य महर्षेर्वै शयनं व्यवरोहत ॥ १३.५०.८१ ॥
Entonces ella, con los miembros temblorosos, con el pretexto de un escalofrío, subió al lecho del gran sabio.
13.50.82
स्वागतेनागतां तां तु भगवानभ्यभाषत ।
सा जुगूह भुजाभ्यां तु ऋषिं प्रीत्या नरर्षभ ॥ १३.५०.८२ ॥
Recibida con bienvenida al llegar, el bienaventurado le habló; y ella, con afecto, abrazó al sabio con ambos brazos, oh toro entre los hombres.
13.50.83
निर्विकारमृषिं चापि काष्ठकुड्योपमं तदा ।
दुखिता प्रेक्ष्य सञ्जल्पमकार्षीदृषिणा सह ॥ १३.५०.८३ ॥
Viendo al sabio impasible, como una pared de madera, ella, afligida, entabló conversación con el sabio.
13.50.84
ब्रह्मन्नकामकरोस्ति स्त्रीणां पुरुषतो धृतिः ।
कामेन मोहिता चाहं त्वां भजन्तीं भजस्व माम् ॥ १३.५०.८४ ॥
Oh brahmán, en las mujeres no hay firmeza frente a los hombres. Cegada por el deseo, te busco; acéptame.
13.50.85
प्रहृष्टो भव विप्रर्षे समागच्छ मया सह ।
उपगूह च भां विप्र कामार्ताऽहं भृशं त्वयि ॥ १३.५०.८५ ॥
Alégrate, oh sabio entre brahmanes, y únete a mí. Oh brahmán, abrázame; afligida de deseo, anhelo intensamente por ti.
13.50.86
एतद्वि तव धर्मात्मंस्तपसः पूज्यते फलम् ।
प्रार्थितं दर्शनादेव भजमानां भजस्व माम् ॥ १३.५०.८६ ॥
Esto, oh de alma justa, se honra como el fruto de tu austeridad; fue deseado con solo verme. Acéptame, a mí que te busco.
13.50.87
सद्म चेदं धनं सर्वं यच्चान्यदपि पश्यसि ।
प्रभुस्त्वं भव सर्वत्र मयि चैव न संशयः ॥ १३.५०.८७ ॥
Esta morada, toda esta riqueza y cuanto más veas es tuyo. Sé señor en todas partes, y también sobre mí; no hay duda.
13.50.88
सर्वान्कामान्विधास्यामि रमस्व सहितो मया ।
रमणीये वने विप्र सर्वकामफलप्रदे ॥ १३.५०.८८ ॥
Te proporcionaré todos los placeres; disfruta conmigo, oh brahmán, en este bello bosque que concede el fruto de todo deseo.
13.50.89
त्वद्वशाऽहं भविष्यामि रंस्यसे च मया सह ।
सर्वान्कामानुपाश्नीमो ये दिव्या ये च मानुषाः ॥ १३.५०.८९ ॥
Estaré bajo tu poder, y te deleitarás conmigo. Disfrutemos de todos los placeres, tanto los divinos como los humanos.
13.50.90
नातः परं हि नारीणां विद्यते च कदाचन ।
यथा पुरुषसंसर्गः परमेतद्धि नः फलम् ॥ १३.५०.९० ॥
No existe nada más elevado para las mujeres que la unión con un hombre; ese es nuestro fruto supremo.
13.50.91
आत्मच्छन्देन वर्तन्ते नार्यो मन्मथचोदिताः ।
न च दह्यन्ति गच्छन्त्यः सुतप्तैरपि पांसुभिः ॥ १३.५०.९१ ॥
Las mujeres, impulsadas por Manmatha, actúan según su propia voluntad; al caminar sobre polvo abrasador, no se queman.
13.50.92
परदारानहं भद्रे न गच्छेयं कथञ्चन ।
दूषितं धर्मशास्त्रज्ञैः परदाराभिमर्शनम् ॥ १३.५०.९२ ॥
Oh noble dama, nunca me acercaría de ninguna manera a la esposa de otro; tocar la esposa ajena ha sido condenado por los conocedores de los textos del dharma.
13.50.93
शुद्धक्षेत्रे ब्रह्महत्याप्रायश्चित्तमथोच्यते ।
पुनश्च पातकं दृष्टं विप्रक्षेत्रे विशेषतः ॥ १३.५०.९३ ॥
Para el asesinato de un brahmán se declara la expiación en un campo puro; pero el pecado se observa especialmente en el campo de un brahmán.
13.50.94
भद्रे निर्वेष्टुकामोऽहं तत्रावकिरणं मम ।
प्रायश्चित्तं महदतो दारग्रहणपूर्वकम् ॥ १३.५०.९४ ॥
Oh dama amable, deseando liberarme de aquel pecado, esparciré allí mi semilla; por eso esta gran expiación va precedida de tomar esposa.
13.50.95
बीजं न शुद्ध्यते वोढुरन्यथा कृतनिष्कृतेः ।
मातृतः पितृतः शुद्धो ज्ञेयः पुत्रो यथार्थतः ॥ १३.५०.९५ ॥
De otro modo, la semilla del novio que ha hecho la expiación no queda purificada; un hijo puro por parte de madre y de padre debe ser conocido, en verdad, como puro.
13.50.96
विषयेष्वनभिज्ञोऽहं धर्मार्थं किल सन्ततिः ।
एवं लोकान्गमिष्यामि पुत्रैरिति न संशयः ॥ १३.५०.९६ ॥
Soy ignorante de los placeres mundanos; en verdad la descendencia es para el dharma. Así alcanzaré los mundos a través de los hijos; no hay duda.
13.50.97
भद्रे धर्मं विजानीहि ज्ञात्वा चोपरमस्व ह ॥ १३.५०.९७ ॥
Oh buena mujer, conoce el dharma; y habiéndolo conocido, detente.
13.50.98
नानिलोऽग्निर्न वरुणो न चान्ये त्रिदशा द्विज ।
प्रियाः स्त्रीणां यथा कामो रतिशीला हि योषितः ॥ १३.५०.९८ ॥
Oh dvija, ni el viento, ni el fuego, ni Varuṇa, ni los otros dioses son tan queridos para las mujeres como el deseo; pues las mujeres son de naturaleza amante del placer.
13.50.99
सहस्रे किल नारीणां प्राप्येतैका कदाचन ।
तथा शतसहस्रेषु यदि काचित्पतिव्रता ॥ १३.५०.९९ ॥
Entre mil mujeres, quizá se encuentre una sola; y del mismo modo, entre cientos de miles, si alguna es fiel a su esposo.
13.50.100
नैता जानन्ति पितरं न कुलं न च मातरम् ।
न भ्रातॄन्न च भर्तारं न च पुत्रान्न देवरान् ॥ १३.५०.१०० ॥
No conocen ni al padre, ni a la familia, ni a la madre; ni a los hermanos, ni al esposo, ni a los hijos, ni a los cuñados.
13.50.101
लीलायन्त्यः कुलं घ्नन्ति कूलानीव सरिद्वराः ।
दोषान्सर्वाश्च मत्वाऽऽशु प्रजापतिरभाषत ॥ १३.५०.१०१ ॥
Como los mejores ríos rompen sus orillas, así ellas, jugando, destruyen la familia; habiendo considerado todas estas faltas, Prajāpati habló al instante así.
13.50.102
ततः स ऋषिरेकाग्रस्तां स्त्रियं प्रत्यभाषत ।
आस्यतांरुचितश्छन्दः किञ्च कार्यं ब्रवीहि मे ॥ १३.५०.१०२ ॥
Entonces aquel sabio, con la mente concentrada, habló a la mujer: "Siéntate, como desees. Y dime qué tarea tienes para mí."
13.50.103
सा स्त्री प्रोवाच भगवन्द्रक्ष्यसे देशकालतः ।
वस तावन्महाभाग कृतकृत्यो भविष्यसि ॥ १३.५०.१०३ ॥
La mujer dijo: "Venerable, verás según el lugar y el tiempo. Oh afortunado, quédate por ahora; quedarás con tu tarea cumplida."
13.50.104
ब्रह्मर्षिस्तामथोवाच स तथेति युधिष्ठिर ।
वत्स्येऽहं यावदुत्साहो भवत्या नात्र संशयः ॥ १३.५०.१०४ ॥
Entonces aquel brahmarṣi le dijo: "Así sea. Oh Yudhiṣṭhira, me quedaré mientras dure tu ánimo; no hay duda de ello."
13.50.105
अथर्षिरभिसम्प्रेक्ष्य स्त्रियं तां जरयाऽर्दिताम् ।
चिन्तां परमिकां भेजे सन्तप्त इव चाभवत् ॥ १३.५०.१०५ ॥
Entonces el sabio, observando con atención a aquella mujer afligida por la vejez, cayó en la mayor inquietud y quedó como atormentado.
13.50.106
यद्यदङ्गं हि सोऽपश्यत्तस्या विप्रर्षभस्तदा ।
नारमत्तत्रतत्रास्य दृष्टी रूपविरागिता ॥ १३.५०.१०६ ॥
En cualquier miembro de ella que mirara el mejor de los brahmanes, allí su vista no hallaba deleite; su ánimo se apartaba de su hermosura.
13.50.107
देवतेयं गृहस्यास्य शापात्किंनु विरूपिता ।
अस्याश्च कारणं वेत्तुं न युक्तं सहसा भया ॥ १३.५०.१०७ ॥
"Esta es la diosa de esta casa. ¿Por qué maldición ha quedado desfigurada? No es apropiado averiguar su causa a la ligera, por temor."
13.50.108
इति चिन्ताविषक्तस्य तमर्थं ज्ञातुमिच्छतः ।
व्यगमद्रात्रिशेषः स मनसा व्याकुलेन तु ॥ १३.५०.१०८ ॥
Así, absorto en sus pensamientos y deseando conocer aquel asunto, pasó el resto de la noche, con la mente turbada.
13.50.109
अथ सा स्त्री तथोवाच भगवन्पश्य वै रवेः ।
रूपं सन्ध्याभ्रसंरक्तं किमुपस्थाप्यतां तव ॥ १३.५०.१०९ ॥
Entonces aquella mujer dijo: 'Venerable, mira, la forma del sol se ha enrojecido con las nubes del crepúsculo; ¿qué se te ofrecerá?'
13.50.110
स उवाच ततस्तां स्त्रीं स्नानोदकमिहानय ।
उपासिष्ये ततः सन्ध्यां वाग्यतो नियतेन्द्रियः ॥ १३.५०.११० ॥
Entonces le dijo a aquella mujer: 'Trae aquí agua para el baño; luego, con la palabra contenida y los sentidos dominados, veneraré el crepúsculo.'