มหาภารตะ · อัธยายะ 13.50
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.50.1
यदिदं सहधर्मेति प्रोच्यते भरतर्षभ ।
पाणिग्रहणकाले तु स्त्रीणामेतत्कथं स्मृतम् ॥ १३.५०.१ ॥
ภรตรรษภ สิ่งที่เรียกกันว่า "สหธรรม" นี้ เมื่อถึงเวลาจับมือกัน เหตุใดจึงถือว่าเป็นของสตรี
13.50.2
आर्ष एष भवेद्धर्मः प्राजापत्योऽथवाऽसुरः ।
यदेतत्सहधर्मेति पूर्वमुक्तं महर्षिभिः ॥ १३.५०.२ ॥
หลักสหธรรมนี้ที่มหาฤๅษีเคยกล่าวไว้แต่ก่อน อาจเป็นธรรมแบบอารษะ แบบปราชาบัตยะ หรือแบบอสุระก็ได้
13.50.3
सन्देहः सुमहानेष विरुद्ध इति मे मतिः ।
इह यः सहधर्मो वै प्रेत्यायं विहितः क्वनु ॥ १३.५०.३ ॥
ข้อสงสัยนี้ยิ่งใหญ่นัก ในความเห็นของข้าพเจ้าดูขัดแย้งกันเอง สหธรรมที่กำหนดไว้ในโลกนี้ จะกล่าวได้ว่าคงอยู่ที่ใดหลังความตาย
13.50.4
स्वर्गो मृतानां भवति सहधर्मः पितामह ।
पूर्वमेकस्तु म्रियकस्तिष्ठते वद ॥ १३.५०.४ ॥
ปิตามหะ สหธรรมเป็นสวรรค์ของผู้ตายหรือ คนหนึ่งตายไปก่อน อีกคนยังคงอยู่ ขอโปรดบอกข้าพเจ้าด้วย
13.50.5
नानाधर्मफलोपेता नानाकर्मनिवासिताः ।
नानानिरयनिष्ठान्ता मानुपा बहवो यदा ॥ १३.५०.५ ॥
เมื่อมนุษย์จำนวนมาก ได้รับผลแห่งธรรมต่างๆ ดำรงอยู่ในกรรมต่างๆ และลงเอยในนรกต่างๆ
13.50.6
अनृताः स्त्रिय इत्येवं सूत्रकारो व्यवस्यति ।
यदाऽनृताः स्त्रियस्तात सहधर्मः कुतः स्मृतः ॥ १३.५०.६ ॥
ผู้รจนาสูตรตัดสินว่า "สตรีไม่ซื่อสัตย์" ลูกรัก เมื่อสตรีไม่ซื่อสัตย์ สหธรรมจะถูกกำหนดไว้ได้อย่างไร
13.50.7
अनृताः स्त्रिय इत्येवं वेदेष्वपि हि पठ्यते ।
धर्मो यः पूर्विको दृष्ट उपचारः क्रियाविधिः ॥ १३.५०.७ ॥
แม้ในพระเวทก็ยังมีบันทึกไว้เช่นนี้ว่าสตรีไม่ซื่อสัตย์ ธรรมโบราณ การปฏิบัติ และวิธีการประกอบพิธีที่ได้เห็นมา ก็เป็นเช่นนั้น
13.50.8
गहरं प्रतिभात्येतन्मम चिन्तयतोऽनिशम् ।
निःसन्देहमिदं सर्वं पितामह यथाश्रुतिः ॥ १३.५०.८ ॥
ปิตามหะ เมื่อข้าพเจ้าใคร่ครวญเรื่องนี้อยู่เสมอ ดูเหมือนจะลึกซึ้งยิ่งนัก ทุกสิ่งนี้เป็นที่ไม่มีข้อสงสัย ดังที่ได้ฟังมาจากคัมภีร์
13.50.9
यदैतद्यादृशं चैतद्यथा चैतत्प्रवर्तितम् ।
निखिलेन महाप्राज्ञ भवानेतद्ब्रवीतु मे ॥ १३.५०.९ ॥
เรื่องนี้เป็นเช่นไรและถูกจัดตั้งขึ้นอย่างไร ขอพระองค์ผู้มีปัญญาอันยิ่งใหญ่ โปรดอธิบายทั้งหมดให้ข้าพเจ้าฟังโดยละเอียด
13.50.10
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
अष्टावक्रस्य संवादं दिशया सह भारत ॥ १३.५०.१० ॥
ที่นี่ผู้คนยังกล่าวถึงอิติหาสโบราณนี้ คือบทสนทนาของอัษฏาวักระ ภารตะ พร้อมทั้งทิศทางนั้น
13.50.11
निर्विष्टुकामस्तु पुरा अष्टावक्रो महातपाः ।
ऋषेरथ वदान्यस्य वव्रे कन्यां महात्मनः ॥ १३.५०.११ ॥
ในกาลก่อน อัษฏาวักระผู้มีตบะยิ่งใหญ่ ปรารถนาจะแต่งงาน จึงเลือกธิดาของฤๅษีผู้ใจกว้างและมีจิตใจสูงส่ง
13.50.12
सुप्रभां नाम वै नाम्ना रूपेणाप्रतिमां भुवि ।
गुणप्रभावशीलेन चारित्रेण च शोभनाम् ॥ १३.५०.१२ ॥
หญิงสาวชื่อสุประภา งามไม่มีผู้ใดเทียบได้บนพิภพ และยังงดงามด้วยคุณธรรม อำนาจ ความประพฤติดี และการปฏิบัติตน
13.50.13
सा तस्यर्षेर्मनो दृष्टा जहार शुभलोचना ।
वनराजी यथा चित्रा वसन्ते कुसुमाञचिता ॥ १३.५०.१३ ॥
เมื่อเห็นฤๅษี หญิงผู้มีดวงตางดงามนั้นก็ดึงดูดใจของเขา ดังแถวไม้ป่าหลากสีที่ประดับด้วยดอกไม้ ย่อมดึงดูดใจในฤดูใบไม้ผลิ
13.50.14
ऋषिस्तमाह देया मे सुता तुभ्यं हि तच्छृणु ॥ १३.५०.१४ ॥
ฤๅษีกล่าวกับเขาว่า "บุตรีของข้าควรยกให้แก่เจ้าได้ จงฟังสิ่งนี้"
13.50.15
अनन्यस्त्रीजनः प्राज्ञो ह्यप्रवासी प्रियंवदः ।
सुरूपः सम्मतो वीरः शीलवान्भोगभुक्छुचिः ॥ १३.५०.१५ ॥
ผู้ไม่ผูกพันกับหญิงอื่น มีปัญญา ไม่ชอบเดินทางไปต่างถิ่น พูดจาไพเราะ รูปงาม เป็นที่นับถือ กล้าหาญ มีความประพฤติดี ยินดีในความสุข และบริสุทธิ์
13.50.16
दारानुमतयज्ञश्च सुनक्षत्रामथोद्वेहेत् ।
सभृत्यः स्वजनोपेत इह प्रेत्य च मोदते ॥ १३.५०.१६ ॥
ผู้ประกอบยัญด้วยความยินยอมของภรรยา และแต่งงานในฤกษ์มงคล ย่อมชื่นชมยินดีทั้งในโลกนี้และโลกหน้า พร้อมด้วยบริวารและญาติพี่น้องรายรอบ
13.50.17
गच्छ तावद्दिशं पुण्यामुत्तरां द्रक्ष्यसे ततः ॥ १३.५०.१७ ॥
ไปก่อนเถิด มุ่งสู่ทิศเหนืออันศักดิ์สิทธิ์ แล้วเจ้าจะได้เห็นเอง
13.50.18
किं द्रष्टव्यं मया तत्र वक्तुमर्हति मे भवान् ।
तथेदानीं मयो कार्यं यथा वक्ष्यति मां भवान् ॥ १३.५०.१८ ॥
ข้าพเจ้าจะได้เห็นอะไรที่นั่น ขอท่านโปรดบอกข้าพเจ้าด้วย และบัดนี้ข้าพเจ้าต้องทำตามที่ท่านจะสั่งสอนข้าพเจ้า
13.50.19
धनदं समतिक्रम्य हिमवन्तं च पर्वतम् ।
रुद्रस्यायतनं दृष्ट्वा सिद्धचारणसेवितम् ॥ १३.५०.१९ ॥
เมื่อผ่านพ้นท้าวธนทะ ผู้ให้ทรัพย์สมบัติ และภูเขาหิมาลัยไป แล้วได้เห็นที่ประทับของพระรุทระ ซึ่งมีสิทธะและจารณะเฝ้ารับใช้
13.50.20
संहृष्टैः पार्षदैर्जुष्टं नृत्यद्भिर्विविधाननैः ।
दिव्याङ्गरागैः पैशाचैरन्यैर्नानाविधैः प्रभोः ॥ १३.५०.२० ॥
มีบริวารของพระผู้เป็นเจ้าผู้ร่าเริงล้อมรอบ มีผู้ร่ายรำหน้าตาหลากหลาย มีปิศาจประดับด้วยเครื่องทาตัวอันทิพย์ และอื่นๆ อีกมากมายหลายประเภท
13.50.21
पाणितालसुतालैश्च शम्पातालैः समैस्तथा ।
सम्प्रहृष्टैः प्रनृत्यद्भिः शर्वस्तत्र निषेव्यते ॥ १३.५०.२१ ॥
ที่นั่น ศรวะได้รับการปรนนิบัติจากบรรดาผู้ที่ยินดียิ่ง ฟ้อนรำไปด้วย ตีจังหวะด้วยการปรบมือ การตีจังหวะอันงดงาม การตีจังหวะชัมปา และจังหวะต่างๆ ที่ลงตัว
13.50.22
इष्टं किल गिरौ स्थानं तद्दिव्यमिति शुश्रुम ।
नित्यं सन्निहितो देवस्तथा ते पार्षदाः स्मृताः ॥ १३.५०.२२ ॥
ได้ยินมาว่า บนภูเขานั้นมีสถานที่อันเป็นที่รักและศักดิ์สิทธิ์ ที่นั่นพระเจ้าประทับอยู่เสมอ และบริวารของพระองค์ก็เป็นที่จดจำกันมา
13.50.23
तत्र देव्या तपस्तप्तं सङ्करार्थं सुदुश्चरम् ।
अतस्तदिष्टं देवस्य तथोमाया इति श्रुतिः ॥ १३.५०.२३ ॥
ที่นั่น พระนางเทวีได้บำเพ็ญตบะอันยากยิ่งเพื่อพระศังกร ฉะนั้นสถานที่นั้นจึงเป็นที่รักของพระเจ้า และของพระอุมาด้วยเช่นกัน ดังที่คัมภีร์กล่าวไว้
13.50.24
पूर्वे तत्र महापार्श्वे देवस्योत्तरतस्तथा ।
ऋतवः कालरात्रिश्च ये दिव्या ये च मानुषाः ॥ १३.५०.२४ ॥
ที่นั่น ทางด้านข้างอันยิ่งใหญ่ของพระเจ้า ทั้งทางทิศตะวันออกและทิศเหนือ มีฤดูกาลทั้งหลาย และกาลราตรี รวมทั้งผู้ที่เป็นทิพย์และผู้ที่เป็นมนุษย์
13.50.25
देवं चोपासते सर्वे रूपिणः किल तत्र ह ।
तदतिक्रम्य भवनं त्वया यातव्यमेव हि ॥ १३.५०.२५ ॥
ที่นั่น สรรพสัตว์ผู้มีรูปกายทั้งปวงย่อมบูชาพระเจ้าองค์นั้น เมื่อผ่านวิมานนั้นไปแล้ว ท่านต้องเดินทางต่อไปเท่านั้น
13.50.26
ततो नीलं वनोद्देशं द्रक्ष्यसे मेघसन्निभम् ।
रमणीयं मनोग्राहि तत्र वै द्रक्ष्यसे स्त्रियम् ॥ १३.५०.२६ ॥
จากนั้น ท่านจะเห็นป่าสีน้ำเงินเข้มบริเวณหนึ่ง คล้ายก้อนเมฆ ที่นั่นท่านจะได้เห็นสตรีผู้งดงามซึ่งตรึงใจ เป็นแน่แท้
13.50.27
तपस्विनीं महाभागां वृद्धां दीक्षामनुष्ठिताम् ।
द्रष्टव्या सा त्वया तत्र सम्पूज्या चैव यत्नतः ॥ १३.५०.२७ ॥
ที่นั่น ท่านต้องพบนักบวชหญิงผู้มีบุญยิ่ง ชราแล้ว ปฏิบัติตามคำปฏิญาณแห่งการอุทิศตน ท่านต้องเคารพนางด้วยความระมัดระวัง
13.50.28
तां दृष्ट्वा विनिवृत्तस्त्वं ततः पाणिं ग्रहीष्यसि ।
यद्येष समयः सर्वः साध्यतां तत्र गम्यताम् ॥ १३.५०.२८ ॥
เมื่อได้เห็นนางแล้วและหันกลับมา ท่านจะจับมือนางไว้ ถ้านี่คือข้อตกลงทั้งหมด ก็ขอให้สำเร็จลุล่วงเถิด จงไปยังที่นั่น
13.50.29
तथाऽस्तु साधयिष्यामि तत्र यास्याम्यसंशयम् ।
यत्र त्वं वदसे साधो भवान्भवतु सत्यवाक् ॥ १३.५०.२९ ॥
เป็นเช่นนั้นเถิด ข้าพเจ้าจะทำให้สำเร็จ และไม่ต้องสงสัยเลย ข้าพเจ้าจะไปยังสถานที่ที่ท่านกล่าวถึง ท่านผู้ประเสริฐ ขอให้ท่านเป็นผู้พูดความจริงเถิด
13.50.30
ततोऽगच्छत्स भगवानुत्तरामुत्तरां दिशम् ।
हिमवन्तं गिरिश्रेष्ठं सिद्धचारणसेवितम् ॥ १३.५०.३० ॥
จากนั้น ท่านผู้ทรงเกียรตินั้นก็เดินทางไปยิ่งขึ้นไปทางทิศเหนือ มุ่งสู่หิมาลัย ภูเขาอันประเสริฐ ซึ่งมีสิทธะและจารณะคอยปรนนิบัติ
13.50.31
स गत्वा द्विजशार्दूलो हिमवन्तं महागिरिम् ।
अभ्यगच्छन्नदीं पुण्यां बाहुदां पुण्यदायिनीम् ॥ १३.५०.३१ ॥
ท่านผู้เป็นเสือในหมู่พราหมณ์นั้นเดินทางไปถึงภูเขาหิมาลัยอันยิ่งใหญ่ แล้วเข้าไปยังแม่น้ำอันศักดิ์สิทธิ์ชื่อพาหุทา ผู้ประทานบุญ
13.50.32
अशोके विमले तीर्थे स्नात्वा वै तर्प्य देवताः ।
तत्र वासाय शयने कौशे सुखमुवास ह ॥ १३.५०.३२ ॥
ท่านอาบน้ำที่ท่าศักดิ์สิทธิ์อันบริสุทธิ์ชื่ออโศก และถวายน้ำแก่เทวดาทั้งหลายแล้ว จากนั้นจึงพักอยู่ที่นั่นอย่างสุขสบาย บนที่นอนหญ้ากุศะ ตลอดคืนนั้น
13.50.33
ततो रात्र्यां व्यतीतायां प्रातरुत्थाय स द्विजः ।
स्नात्वा प्रादुश्चकाराग्निं हुत्वा चैवं विधानतः ॥ १३.५०.३३ ॥
เมื่อคืนผ่านไปแล้ว พราหมณ์ผู้เกิดสองครั้งนั้นตื่นขึ้นตอนรุ่งอรุณ อาบน้ำ จุดไฟตามวิธีที่กำหนด และถวายเครื่องบูชาเข้าสู่ไฟนั้น
13.50.34
रुद्राणीकूपमासाद्य ह्रदे तत्र समाश्वसत् ।
विश्रान्तश्च समुत्थाय कैलासमभितो ययौ ॥ १३.५०.३४ ॥
ท่านไปถึงบ่อน้ำของพระรุทราณี แล้วได้รับการปลอบประโลมที่สระน้ำนั้น เมื่อพักผ่อนและลุกขึ้นแล้ว ท่านก็มุ่งไปยังไกลาสะ
13.50.35
सोऽपश्यत्काञ्चनद्वारं दीप्यमानमिव श्रिया ।
मन्दाकिनीं च नलिनीं धनदस्य महात्मनः ॥ १३.५०.३५ ॥
ท่านเห็นประตูทองคำ ที่ส่องแสงราวกับมีรัศมีของตนเอง และแม่น้ำมันทากินี กับสระบัวของท้าวธนท (กุเวร) ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่
13.50.36
अथ ते राक्षसाः सर्वे येऽभिरक्षन्ति पद्मिनीम् ।
प्रत्युत्थिता भगवन्तं माणिभद्रपुरोगमाः ॥ १३.५०.३६ ॥
ครั้งนั้น บรรดายักษ์ทั้งหมดผู้เฝ้ารักษาสระบัว นำโดยมณิภัทร ลุกขึ้นต้อนรับท่านผู้ทรงเกียรติ
13.50.37
स तान्प्रत्यर्चयामास राक्षसान्भीमविक्रमान् ।
निवेदयत मां क्षिप्रं धनदायेति चाब्रवीत् ॥ १३.५०.३७ ॥
ท่านก็ให้เกียรติตอบแก่บรรดายักษ์ผู้มีความกล้าหาญน่าสะพรึงนั้น และกล่าวว่า "จงรีบแจ้งแก่ข้าพเจ้าว่า ผู้ประทานทรัพย์มาถึงแล้ว"
13.50.38
ते राक्षसास्तथा राजन्भगवन्तमथाब्रुवन् ।
असौ वैश्रवणो राजा स्वयमायाति तेऽन्तिकम् ॥ १३.५०.३८ ॥
ท่านผู้เป็นกษัตริย์ ครั้งนั้นบรรดายักษ์เหล่านั้นได้กราบทูลท่านผู้ทรงเกียรติว่า "พระเจ้าไวศรวณะพระองค์นั้นเองกำลังเสด็จมาใกล้ท่านแล้ว"
13.50.39
विदितो भगवानस्य कार्यमागमनस्य यत् ।
पश्यैनं त्वं महाभागं ज्वलन्तमिव तेजसा ॥ १३.५०.३९ ॥
ท่านผู้ทรงเกียรติ เหตุประสงค์ของการเสด็จมาของพระองค์ท่านได้ทราบแล้ว จงดูผู้มีบุญยิ่งผู้นี้เถิด รุ่งโรจน์ราวกับมีแสงแห่งเดช
13.50.40
ततो वैश्रवणोऽभ्येत्य अष्टावक्रमनिन्दितम् ।
विधिवत्कुशलं पृष्ट्वा ततो ब्रह्मर्षिमब्रवीत् ॥ १३.५०.४० ॥
จากนั้น ไวศรวณะเข้ามาใกล้ ถามถึงความเป็นอยู่ของอัษฎาวักระผู้ไร้ตำหนิตามธรรมเนียม แล้วจึงกล่าวกับพรหมฤๅษีนั้น
13.50.41
सुखं प्राप्तो भवान्कच्चित्किंवा मत्तश्चिकीर्षति ।
ब्रूहि सर्वं करिष्यामि यन्मां वक्ष्यसि वै द्विज ॥ १३.५०.४१ ॥
ท่านผู้เกิดสองครั้ง ท่านมาถึงโดยสวัสดิภาพแล้วหรือ หรือท่านปรารถนาให้ข้าทำสิ่งใดให้หรือไม่ จงบอกมา ข้าจะทำทุกสิ่งที่ท่านกล่าวเถิด
13.50.42
भवनं प्रविश त्वं मे यथाकामं द्विजोत्तम ।
सत्कृतः कृतकार्यश्च भवान्यास्यत्यविघ्नतः ॥ १३.५०.४२ ॥
ท่านผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้เกิดสองครั้ง จงเข้าไปในเรือนของข้าตามที่ท่านปรารถนาเถิด เมื่อได้รับการต้อนรับและสำเร็จกิจของตนแล้ว ท่านจะเดินทางต่อไปโดยไม่มีอุปสรรค
13.50.43
प्राविशद्भवनं स्वं वै गृहीत्वा तं द्विजोत्तमम् ।
आसनं स्वं ददौ चैव पाद्यमर्घ्यं तथैव च ॥ १३.५०.४३ ॥
เขาพาพราหมณ์ผู้ประเสริฐที่สุดนั้นเข้าไปในเรือนของตน ถวายที่นั่งของตนแก่ท่าน และถวายน้ำล้างเท้ากับอรรฆ์เช่นกัน
13.50.44
अथोपविष्टयोस्तत्र माणिभद्रपुरोगमाः ।
निषेदुस्तत्र कौबेरा यक्षगन्धर्वकिन्नराः ॥ १३.५०.४४ ॥
เมื่อสองท่านนั่งอยู่ที่นั้น บริวารของท้าวกุเวร มีมณิภัทรเป็นหัวหน้า ได้แก่ยักษ์ คนธรรพ์ และกินนร ก็นั่งลงที่นั่นด้วย
13.50.45
ततस्तेषां निषण्णानां धनदो वाक्यमब्रवीत् ।
भवच्छन्दं समाज्ञाय नृत्येरन्नप्सरोगणाः ॥ १३.५०.४५ ॥
ครั้นเมื่อพวกเขานั่งอยู่แล้ว ธนทะ (กุเวร) ตรัสถ้อยคำนี้ว่า "เมื่อรู้ความปรารถนาของท่านแล้ว ขอให้หมู่อัปสรเต้นรำเถิด"
13.50.46
आतिथ्यं परमं कार्यं शुश्रूषा भवतस्तथा ।
संवर्ततामित्युवाच मुनिर्मधुरया गिरा ॥ १३.५०.४६ ॥
"ขอให้จัดการต้อนรับอย่างสูงสุด และการปรนนิบัติท่านด้วย" ฤๅษีกล่าวด้วยน้ำเสียงอ่อนหวาน
13.50.47
यथोर्वरा मिश्रकेशी रम्भा चैवोर्वशी तथा ।
अलम्बुसा घृताची च चित्रा चित्राङ्गदारुचिः ॥ १३.५०.४७ ॥
เช่นอุรวรา มิศรเกศี รัมภา และอุรวศี รวมทั้งอลัมพุษา ฆฤตาจี จิตรา และจิตรางคทารุจิ
13.50.48
मनोहरा सुकेशी च सुमुखी हासिनी प्रभा ।
विद्युता प्रशमी दान्ता विद्योता रतिरेव च ॥ १३.५०.४८ ॥
มโนหรา สุเกศี สุมุขี หาสินี ประภา วิทยุตา ประศมี ทานตา วิทโยตา และรติด้วย
13.50.49
एताश्चान्याश्च वै बह्व्यः प्रनृत्ताप्सरसः शुभाः ।
अवादयंश्च गन्धर्वा वाद्यानि विविधानि च ॥ १३.५०.४९ ॥
อัปสรผู้งดงามเหล่านี้และอื่นๆ อีกมากมายเต้นรำกัน และคนธรรพ์ก็บรรเลงเครื่องดนตรีต่างๆ
13.50.50
अथ प्रवृत्ते गान्धर्वे दिव्ये ऋषिरुपाविशत् ।
दिव्यं संवत्सरं तत्रारमतैष महातपाः ॥ १३.५०.५० ॥
ครั้นเมื่อการแสดงคนธรรพ์อันทิพย์เริ่มขึ้น ฤๅษีผู้มีตบะยิ่งใหญ่ก็นั่งลง และได้รื่นรมย์ที่นั่นตลอดหนึ่งปีทิพย์
13.50.51
ततो वैश्रवणो राजा भगवन्तमुवाच ह ।
साग्रः संवत्सरो यातो विप्रेह तव पश्यतः ॥ १३.५०.५१ ॥
ครั้นแล้ว พระเจ้าไวศรวณะตรัสกับผู้ทรงเดชานุภาพว่า "ข้าแต่พราหมณ์ หนึ่งปีเต็มได้ผ่านไปที่นี่ขณะที่ท่านทอดพระเนตรอยู่"
13.50.52
हार्योऽयं विषयो ब्रह्मन्गान्धर्वो नाम नामतः ।
छन्दतो वर्ततां विप्र यथा वदति वा भवान् ॥ १३.५०.५२ ॥
ข้าแต่พราหมณ์ แคว้นอันน่ารื่นรมย์นี้มีชื่อว่า คนธรรพ์ ข้าแต่พราหมณ์ ขอให้มันคงอยู่ตามใจท่านเถิด ตามที่ท่านกล่าวนั้นเถิด
13.50.53
अतिथिः पूजनीयस्त्वमिदं च भवतो गृहम् ।
सर्वमाज्ञाप्यतामाशु परवन्तो वयं त्वयि ॥ १३.५०.५३ ॥
ท่านเป็นแขกผู้ควรได้รับการบูชา และเรือนหลังนี้เป็นของท่าน ขอท่านสั่งการทุกสิ่งโดยเร็วเถิด พวกเราทั้งหลายขึ้นอยู่กับท่าน
13.50.54
अथ वैश्रवणं प्रीतो भगवान्प्रत्यभाषत ।
अर्चितोस्मि यथान्यायं गमिष्यामि धनेश्वर ॥ १३.५०.५४ ॥
ครั้นแล้ว ผู้ทรงเดชานุภาพทรงพอพระทัย ตรัสตอบพระเจ้าไวศรวณะว่า "ท่านได้บูชาข้าตามควรแก่ธรรม ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่แห่งทรัพย์ บัดนี้ข้าจะจากไป"
13.50.55
प्रीतोस्मि सदृशं चैव तव सर्वं धनाधिप ।
तव प्रसादाद्भगवन्महर्षेश्च महात्मनः।
नियोगादद्य यास्यामि वृद्दिमानृद्धिमान्भव ॥ १३.५०.५५ ॥
ข้าพอใจ และทุกสิ่งนี้สมควรแก่ท่านอย่างแท้จริง ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่แห่งทรัพย์ ด้วยพระคุณของมหาฤๅษีผู้ทรงเดชานุภาพและมีจิตใจยิ่งใหญ่ ข้าจะไปวันนี้ตามบัญชาของท่าน ขอให้ท่านเจริญรุ่งเรืองและมั่งคั่งเถิด
13.50.56
अथ निष्क्रम्य भगवान्प्रययावुत्तरामुखः ।
कैलासे सङ्करावासमभिवीक्ष्य प्रणम्य च ॥ १३.५०.५६ ॥
ครั้นแล้ว ผู้ทรงเดชานุภาพเสด็จออกไป หันพระพักตร์ไปทางทิศเหนือ เมื่อทอดพระเนตรและถวายนมัสการที่ประทับของศังกรบนไกรลาส
13.50.57
गौरीशं शङ्करं दान्तं शरणागतवत्सलम् ।
गङ्गाधरं गोपतिनं गणावृतमकल्पषम् ॥ १३.५०.५७ ॥
พระศังกรผู้เป็นใหญ่แห่งพระอุมา ผู้ข่มใจได้ ผู้รักใคร่แก่ผู้มาพึ่งพิง ผู้ทรงแบกแม่คงคา เป็นเจ้าแห่งโค ล้อมรอบด้วยบริวาร ปราศจากมลทิน
13.50.58
कैलासं मन्दरं हैमं सर्वाननुचचार ह ।
तानतीत्य महाशैलान्कैरातं स्थानमुत्तमम् ॥ १३.५०.५८ ॥
พระองค์เสด็จเวียนรอบไกรลาส มันทระ และภูเขาทองคำ คือภูเขาใหญ่เหล่านั้นทั้งหมด ครั้นล่วงพ้นภูเขาใหญ่เหล่านั้นแล้ว ก็ถึงถิ่นอันประเสริฐของชาวกิราตะ
13.50.59
प्रदक्षिणं तथा चक्रे प्रयतः शिरसा नतः ।
धरणीमवतीर्याथ पूतात्माऽसौ तदाऽभकवत् ॥ १३.५०.५९ ॥
พระองค์ทรงเวียนประทักษิณเช่นนั้นด้วย ทรงสำรวมพระองค์ ก้มพระเศียรลง ครั้นแล้วเสด็จลงสู่พื้นดิน ผู้มีพระอาตมาบริสุทธิ์นั้นก็ทรงเป็นเหมือนเด็กทารกในขณะนั้น
13.50.60
स तं प्रदक्षिणं कृत्वा निर्यातश्चोत्तरामुखः ।
समेन भूमिभागेन ययौ प्रीतिपुरस्कृतः ॥ १३.५०.६० ॥
ครั้นทรงเวียนประทักษิณแล้ว พระองค์เสด็จออกไปหันพระพักตร์ไปทางทิศเหนือ และเสด็จไปตามพื้นดินราบเรียบ โดยมีความยินดีนำหน้าไป
13.50.61
ततोऽपरं वनोद्देशं रमणीयमपश्यत ।
सर्वर्तुभिर्मूलफलैः पक्षिभिश्च समन्वितैः।
रमणीयैर्वनोद्देशैस्तत्रतत्र विभूषितम् ॥ १३.५०.६१ ॥
จากนั้นเขาได้เห็นป่าอีกแห่งหนึ่งอันน่ารื่นรมย์ อุดมด้วยรากและผลไม้ของทุกฤดูกาล และมีนกต่าง ๆ อยู่พร้อม ประดับด้วยพื้นที่ป่าอันน่ารักอยู่ทุกหนทุกแห่ง
13.50.62
तत्राश्रमपदं दिव्यं ददर्श भगवानथ ॥ १३.५०.६२ ॥
ที่นั่น พระผู้มีโชคได้เห็นอาศรมอันเป็นทิพย์
13.50.63
शैलांश्च विविधाकारान्काञ्चनान्रत्नभूषितान् ।
मणिभूमौ निविष्टाश्च पुष्करिण्यस्तथैव च ॥ १३.५०.६३ ॥
เขาได้เห็นภูเขาหลายรูปทรง ทั้งทองคำและประดับด้วยอัญมณี และสระบัวที่ตั้งอยู่บนพื้นที่ประดับด้วยมณี
13.50.64
अन्यान्यपि सुरम्याणि ददर्श सुबहून्यथ ।
भृशं तस्य मनो रमे महर्षेर्भावितात्मनः ॥ १३.५०.६४ ॥
จากนั้นเขาได้เห็นสิ่งอื่น ๆ ที่งดงามยิ่งอีกมากมาย และใจของมหาฤๅษีผู้มีตนบริสุทธิ์นั้นก็เบิกบานยิ่งนัก
13.50.65
स तत्र काञ्चनं दिव्यं सर्वरत्नमयं गृहम् ।
ददर्शाद्भुतसङ्काशं धनदस्य गृहाद्वरम् ॥ १३.५०.६५ ॥
ที่นั่น เขาได้เห็นเรือนทองอันเป็นทิพย์ ทำด้วยรัตนะทั้งหมด งดงามราวกับสิ่งมหัศจรรย์ ประเสริฐยิ่งกว่าเรือนของท้าวธนท (กุเวร)
13.50.66
महान्तो यत्र विविधा मणिकाञ्चनपर्वताः ।
विमानानि च रम्याणि रत्नानि विविधानि च ॥ १३.५०.६६ ॥
ที่นั่นมีภูเขาทองคำและอัญมณีอันใหญ่โตและหลากหลาย มีวิมานอันน่ารื่นรมย์ และรัตนะนานาชนิด
13.50.67
मन्दारपुष्पैः सङ्कीर्णां तथा मन्दाकिनीं नदीम् ।
स्वयम्प्रभाश्च मणयो वज्रैर्भूमिश्च भूषिता ॥ १३.५०.६७ ॥
แม่น้ำมนฑากินีที่ปกคลุมด้วยดอกมนฑาระ มณีที่ส่องแสงในตัวเอง และแผ่นดินที่ประดับด้วยเพชร
13.50.68
नानाविधैश्च भवनैर्विचित्रमणितोरणैः ।
मुक्ताजालविनिक्षिप्तैर्मणिरत्नविभूषितैः ॥ १३.५०.६८ ॥
ด้วยเรือนหลายชนิด ประตูที่ประดับด้วยมณีหลากสี แขวนด้วยตาข่ายไข่มุก และประดับด้วยอัญมณีและรัตนะมีค่า
13.50.69
मनोद्दष्टिहरै रम्यैः सर्वतः संवृतं शुभैः ।
ऋषिभिश्चावृतं तत्र आश्रमं तं मनोहरम् ॥ १३.५०.६९ ॥
อาศรมอันน่ารื่นรมย์นั้น ชวนใจและชวนตา ล้อมรอบด้วยสิ่งอันเป็นมงคลอันน่ารักทุกด้าน และมีฤๅษีล้อมอยู่ที่นั่น
13.50.70
ततस्तस्याभवच्चिन्ता कुत्र वासो भवेदिति ।
अथ द्वारं समभितो गत्वा स्थित्वा ततोऽब्रवीत् ॥ १३.५०.७० ॥
ครั้งนั้นเขาเกิดความกังวลว่า "ข้าพเจ้าจะพำนักอยู่ที่ไหนดี" แล้วเขาเดินไปยังประตู ยืนอยู่ที่นั้นและกล่าวขึ้น
13.50.71
अतिथिं समनुप्राप्तमभिजानन्तु येऽत्र वै ॥ १३.५०.७१ ॥
ขอให้ผู้ที่อยู่ที่นี่จงทราบว่า แขกผู้มาถึงแล้ว
13.50.72
अथ कन्याः परिवृता गृहात्तस्माद्विनिर्गताः ।
नानारूपाः सप्त विभो कन्याः सर्वा मनोहराः ॥ १३.५०.७२ ॥
จากนั้น มีหญิงสาวล้อมรอบออกมาจากเรือนนั้น เจ็ดนางงามผู้มีรูปร่างต่างกัน โอ้ผู้ยิ่งใหญ่ ทุกนางล้วนน่ารักยิ่ง
13.50.73
यांयामपश्यत्कन्यां वै सासा तस्य मनोऽहरत् ।
न च शक्तो वारयितुं मनोऽस्याथावसीदति।
ततो धृतिः समुत्पन्ना तस्य विप्रस्य धीमतः ॥ १३.५०.७३ ॥
นางใดที่เขามองไป นางนั้นก็ได้ชิงใจของเขาไป เขาไม่อาจยับยั้งใจไว้ได้ ใจจึงจมลง ต่อมาความมั่นคงก็เกิดขึ้นแก่พราหมณ์ผู้ฉลาดนั้น
13.50.74
अथ तं प्रमदाः प्राहुर्भगवान्प्रविशत्विति ।
स च तासां सुरुपेण तस्यैव भवनस्य च।
कौतूहलं समाविष्टः प्रविवेश गृहं द्विजः ॥ १३.५०.७४ ॥
ครั้งนั้น หญิงเหล่านั้นจึงกล่าวกับเขาว่า "ขอพระผู้มีโชคโปรดเข้ามาเถิด" พราหมณ์ผู้เกิดสองครั้งนั้น เต็มไปด้วยความอยากรู้ด้วยความงามของนางเหล่านั้นและเรือนนั้น จึงเข้าไปในเรือน
13.50.75
तत्रापश्यज्जरायुक्तामरजोम्बरधारिणीम् ।
वृद्धां पर्यङ्कमासीनां सर्वाभरणभूषिताम् ॥ १३.५०.७५ ॥
ที่นั่น เขาได้เห็นหญิงชราผู้ถูกความแก่ครอบงำ สวมผ้าที่ไม่มีมลทิน นั่งบนเตียง ประดับด้วยเครื่องอาภรณ์ทั้งปวง
13.50.76
स्वस्तीति तेन चैवोक्ता सा स्त्री प्रत्यवदत्तदा ।
प्रत्युत्थाय च तं विप्रमास्यतामित्युवाच ह ॥ १३.५०.७६ ॥
เมื่อเขากล่าวคำทักทายว่า "สวัสดี" นางก็ตอบรับ ลุกขึ้นแล้วกล่าวแก่พราหมณ์ว่า "ขอเชิญนั่งเถิด"
13.50.77
सर्वाः स्वानालयान्यान्तु एका मामुपतिष्ठतु ।
प्रज्ञाता या प्रशान्ता या शेषा गच्छन्तु च्छन्दतः ॥ १३.५०.७७ ॥
"ขอให้พวกเจ้าทั้งหมดกลับไปยังที่พักของตนเถิด ให้มีเพียงนางเดียวปรนนิบัติข้า ผู้ที่มีปัญญาและสงบ จงอยู่ต่อ ส่วนที่เหลือจงไปตามความปรารถนาเถิด"
13.50.78
ततः प्रदक्षिणीकृत्य कन्यास्तास्तमृषिं तदा ।
निश्चक्रमुर्गृहात्तस्मात्सा वृद्धाऽथ व्यतिष्ठतः।
तया सम्पूजितस्तत्र शयने चापि निर्मले ॥ १३.५०.७८ ॥
จากนั้น บรรดาหญิงสาวเหล่านั้นก็เดินเวียนขวารอบฤๅษีผู้นั้นในครั้งนั้น แล้วออกไปจากเรือนนั้น เหลือแต่หญิงชราอยู่ต่อ เมื่อนางให้เกียรติ ฤๅษีก็นอนลงบนเตียงที่ไม่มีมลทินนั้น
13.50.79
अथ तां संविशन्प्राह शयने भास्वरे तदा ।
त्वयाऽपि सुप्यतां भद्रे रजनी ह्यतिवर्तते ॥ १३.५०.७९ ॥
ครั้งนั้น ขณะที่นางกำลังนอนลงบนเตียงอันเปล่งประกายนั้น ฤๅษีจึงกล่าวกับนางว่า "แม่นาง เจ้าก็ควรนอนพักเถิด เพราะราตรีกำลังผ่านไปแล้ว"
13.50.80
संलापात्तेन विप्रेण तथा सा तत्र भाषिता ।
द्वितीये शयने दिव्ये संविवेश महाप्रभे ॥ १३.५०.८० ॥
เมื่อถูกพราหมณ์นั้นพูดคุยด้วยเช่นนี้ นางจึงได้นอนลงบนเตียงทิพย์ที่สองซึ่งรุ่งโรจน์ยิ่งนัก
13.50.81
अथ सा वेपमानाङ्गी निमित्तं शीतजं तदा ।
व्यपदिश्य महर्षेर्वै शयनं व्यवरोहत ॥ १३.५०.८१ ॥
จากนั้น นางผู้มีอวัยวะสั่นเทา อ้างว่าหนาว จึงขึ้นไปนอนบนเตียงของมหาฤๅษี
13.50.82
स्वागतेनागतां तां तु भगवानभ्यभाषत ।
सा जुगूह भुजाभ्यां तु ऋषिं प्रीत्या नरर्षभ ॥ १३.५०.८२ ॥
เมื่อนางมาถึง พระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงศักดิ์ทักทายนางด้วยถ้อยคำต้อนรับ ส่วนนางก็โอบกอดฤๅษีด้วยความรักด้วยสองแขน ข้าแต่บุรุษผู้ประเสริฐ
13.50.83
निर्विकारमृषिं चापि काष्ठकुड्योपमं तदा ।
दुखिता प्रेक्ष्य सञ्जल्पमकार्षीदृषिणा सह ॥ १३.५०.८३ ॥
เมื่อเห็นฤๅษีไม่หวั่นไหว เหมือนกำแพงไม้ นางซึ่งเป็นทุกข์จึงเริ่มสนทนากับฤๅษี
13.50.84
ब्रह्मन्नकामकरोस्ति स्त्रीणां पुरुषतो धृतिः ।
कामेन मोहिता चाहं त्वां भजन्तीं भजस्व माम् ॥ १३.५०.८४ ॥
ข้าแต่พราหมณ์ สตรีไม่มีความมั่นคงต่อบุรุษ ข้าถูกความใคร่ทำให้หลงใหล จึงมาแสวงหาท่าน ขอท่านรับข้าเถิด
13.50.85
प्रहृष्टो भव विप्रर्षे समागच्छ मया सह ।
उपगूह च भां विप्र कामार्ताऽहं भृशं त्वयि ॥ १३.५०.८५ ॥
ขอท่านจงยินดีเถิด ข้าแต่พราหมณ์ผู้เป็นเลิศ มาอยู่ร่วมกับข้าเถิด ข้าแต่พราหมณ์ ขอท่านโอบกอดข้า ข้าซึ่งถูกความใคร่เผาผลาญ ปรารถนาท่ายิ่งนัก
13.50.86
एतद्वि तव धर्मात्मंस्तपसः पूज्यते फलम् ।
प्रार्थितं दर्शनादेव भजमानां भजस्व माम् ॥ १३.५०.८६ ॥
ข้าแต่ผู้มีจิตใจชอบธรรม นี่คือผลแห่งตบะของท่านที่ได้รับการยกย่อง ท่านได้ปรารถนาข้าตั้งแต่แรกเห็น ขอท่านรับข้าผู้แสวงหาท่านเถิด
13.50.87
सद्म चेदं धनं सर्वं यच्चान्यदपि पश्यसि ।
प्रभुस्त्वं भव सर्वत्र मयि चैव न संशयः ॥ १३.५०.८७ ॥
เรือนนี้ ทรัพย์สินทั้งหมดนี้ และสิ่งอื่นใดที่ท่านเห็น ล้วนเป็นของท่าน ท่านจงเป็นใหญ่ในทุกสิ่ง และเหนือข้าด้วย ไม่ต้องสงสัยเลย
13.50.88
सर्वान्कामान्विधास्यामि रमस्व सहितो मया ।
रमणीये वने विप्र सर्वकामफलप्रदे ॥ १३.५०.८८ ॥
ข้าจะจัดหาความสุขทุกประการให้ท่าน จงเพลิดเพลินอยู่กับข้าเถิด ข้าแต่พราหมณ์ ในป่างามแห่งนี้ ซึ่งให้ผลแห่งความปรารถนาทั้งปวง
13.50.89
त्वद्वशाऽहं भविष्यामि रंस्यसे च मया सह ।
सर्वान्कामानुपाश्नीमो ये दिव्या ये च मानुषाः ॥ १३.५०.८९ ॥
ข้าจะอยู่ใต้อำนาจของท่าน และท่านจะได้เพลิดเพลินกับข้า ขอให้เราได้เสวยความสุขทั้งปวง ทั้งที่เป็นของทิพย์และที่เป็นของมนุษย์
13.50.90
नातः परं हि नारीणां विद्यते च कदाचन ।
यथा पुरुषसंसर्गः परमेतद्धि नः फलम् ॥ १३.५०.९० ॥
สำหรับสตรี ไม่มีสิ่งใดสูงไปกว่าการได้อยู่ร่วมกับบุรุษ ไม่เคยมีมาเลย นี่คือผลสูงสุดของพวกเรา
13.50.91
आत्मच्छन्देन वर्तन्ते नार्यो मन्मथचोदिताः ।
न च दह्यन्ति गच्छन्त्यः सुतप्तैरपि पांसुभिः ॥ १३.५०.९१ ॥
สตรีถูกมันมถะกระตุ้น ย่อมประพฤติตามความปรารถนาของตน เมื่อเดินบนฝุ่นที่ร้อนจัด พวกนางก็ไม่ไหม้
13.50.92
परदारानहं भद्रे न गच्छेयं कथञ्चन ।
दूषितं धर्मशास्त्रज्ञैः परदाराभिमर्शनम् ॥ १३.५०.९२ ॥
ข้าแต่หญิงผู้เจริญ ข้าจะไม่เข้าใกล้ภรรยาของผู้อื่นไม่ว่ากรณีใด การแตะต้องภรรยาของผู้อื่นถูกผู้รู้คัมภีร์ธรรมประณามแล้ว
13.50.93
शुद्धक्षेत्रे ब्रह्महत्याप्रायश्चित्तमथोच्यते ।
पुनश्च पातकं दृष्टं विप्रक्षेत्रे विशेषतः ॥ १३.५०.९३ ॥
สำหรับการฆ่าพราหมณ์ ท่านกล่าวว่ามีการไถ่บาปในพื้นที่บริสุทธิ์ แต่บาปนั้นเห็นว่าใหญ่หลวงเป็นพิเศษเมื่อกระทำในพื้นที่ของพราหมณ์
13.50.94
भद्रे निर्वेष्टुकामोऽहं तत्रावकिरणं मम ।
प्रायश्चित्तं महदतो दारग्रहणपूर्वकम् ॥ १३.५०.९४ ॥
ข้าแต่หญิงผู้เจริญ ข้าปรารถนาจะพ้นจากบาปนั้น ข้าจะหว่านเมล็ดพันธุ์ของข้าลงที่นั่น ดังนั้น การไถ่บาปอันยิ่งใหญ่นี้จึงต้องเริ่มด้วยการรับภรรยาก่อน
13.50.95
बीजं न शुद्ध्यते वोढुरन्यथा कृतनिष्कृतेः ।
मातृतः पितृतः शुद्धो ज्ञेयः पुत्रो यथार्थतः ॥ १३.५०.९५ ॥
มิฉะนั้น เมล็ดพันธุ์ของชายผู้แต่งงานซึ่งได้ทำการไถ่บาปแล้วก็ไม่บริสุทธิ์ บุตรที่บริสุทธิ์ทั้งฝ่ายมารดาและฝ่ายบิดา พึงรู้ว่าเป็นผู้บริสุทธิ์ตามความเป็นจริง
13.50.96
विषयेष्वनभिज्ञोऽहं धर्मार्थं किल सन्ततिः ।
एवं लोकान्गमिष्यामि पुत्रैरिति न संशयः ॥ १३.५०.९६ ॥
ข้าไม่รู้จักความสุขทางโลก ลูกหลานก็เพื่อธรรม ข้าจะไปถึงโลกทั้งหลายด้วยบุตร ไม่ต้องสงสัยเลย
13.50.97
भद्रे धर्मं विजानीहि ज्ञात्वा चोपरमस्व ह ॥ १३.५०.९७ ॥
ข้าแต่หญิงผู้เจริญ จงรู้จักธรรมเถิด และเมื่อรู้แล้ว จงหยุดเสียเถิด
13.50.98
नानिलोऽग्निर्न वरुणो न चान्ये त्रिदशा द्विज ।
प्रियाः स्त्रीणां यथा कामो रतिशीला हि योषितः ॥ १३.५०.९८ ॥
ข้าแต่ผู้เกิดสองครั้ง ไม่ว่าวายุ อัคนี วรุณ หรือเทพองค์อื่นใด ล้วนไม่เป็นที่รักของสตรีเท่ากับความใคร่ เพราะสตรีมีธรรมชาติชอบความรัก
13.50.99
सहस्रे किल नारीणां प्राप्येतैका कदाचन ।
तथा शतसहस्रेषु यदि काचित्पतिव्रता ॥ १३.५०.९९ ॥
ว่ากันว่า ในหนึ่งพันคนของสตรี อาจพบเพียงคนเดียว และในหลายแสนคน หากมีผู้ใดซื่อสัตย์ต่อสามี
13.50.100
नैता जानन्ति पितरं न कुलं न च मातरम् ।
न भ्रातॄन्न च भर्तारं न च पुत्रान्न देवरान् ॥ १३.५०.१०० ॥
พวกนางไม่รู้จักบิดา ไม่รู้จักตระกูล และไม่รู้จักมารดา ไม่รู้จักพี่น้อง ไม่รู้จักสามี ไม่รู้จักบุตร และไม่รู้จักน้องชายของสามี
13.50.101
लीलायन्त्यः कुलं घ्नन्ति कूलानीव सरिद्वराः ।
दोषान्सर्वाश्च मत्वाऽऽशु प्रजापतिरभाषत ॥ १३.५०.१०१ ॥
ดุจแม่น้ำอันประเสริฐที่กัดเซาะฝั่ง นางทั้งหลายเล่นสนุกทำลายตระกูล เมื่อพิจารณาโทษทั้งหมดนั้นแล้ว พระประชาบดีจึงตรัสขึ้นทันที
13.50.102
ततः स ऋषिरेकाग्रस्तां स्त्रियं प्रत्यभाषत ।
आस्यतांरुचितश्छन्दः किञ्च कार्यं ब्रवीहि मे ॥ १३.५०.१०२ ॥
ครั้งนั้น ฤๅษีผู้มีจิตตั้งมั่นเพียงหนึ่งเดียวจึงกล่าวกับหญิงนั้นว่า "เชิญนั่งตามที่ปรารถนาเถิด แล้วบอกกิจที่ท่านต้องการให้ข้าทำ"
13.50.103
सा स्त्री प्रोवाच भगवन्द्रक्ष्यसे देशकालतः ।
वस तावन्महाभाग कृतकृत्यो भविष्यसि ॥ १३.५०.१०३ ॥
หญิงนั้นกล่าวว่า "ท่านผู้เจริญ ท่านจะได้เห็นเองตามเทศะและกาลเวลา โอ้ผู้มีโชคอันยิ่งใหญ่ ขอท่านพักอยู่ที่นี่ก่อนเถิด ท่านจะได้ทำกิจของตนสำเร็จ"
13.50.104
ब्रह्मर्षिस्तामथोवाच स तथेति युधिष्ठिर ।
वत्स्येऽहं यावदुत्साहो भवत्या नात्र संशयः ॥ १३.५०.१०४ ॥
โอ้ยุธิษฐิระ พราหมณ์ฤๅษีผู้นั้นจึงกล่าวกับนางว่า "เช่นนั้นก็ดี ข้าจะพักอยู่ตราบเท่าที่ความกระตือรือร้นของท่านยังคงอยู่ ในเรื่องนี้ไม่มีข้อสงสัยเลย"
13.50.105
अथर्षिरभिसम्प्रेक्ष्य स्त्रियं तां जरयाऽर्दिताम् ।
चिन्तां परमिकां भेजे सन्तप्त इव चाभवत् ॥ १३.५०.१०५ ॥
ครั้งนั้น ฤๅษีพิจารณาหญิงที่ถูกความแก่ทำให้อ่อนแรงนั้นอย่างถี่ถ้วน ก็เกิดความกังวลอย่างยิ่ง และดูเหมือนว่าเดือดร้อนใจ
13.50.106
यद्यदङ्गं हि सोऽपश्यत्तस्या विप्रर्षभस्तदा ।
नारमत्तत्रतत्रास्य दृष्टी रूपविरागिता ॥ १३.५०.१०६ ॥
ทุกอวัยวะของนางที่ฤๅษีผู้ประเสริฐในหมู่พราหมณ์มองไปถึง สายตาของท่านไม่พบความยินดีในที่ใดเลย ใจของท่านหันไปจากความงามของนาง
13.50.107
देवतेयं गृहस्यास्य शापात्किंनु विरूपिता ।
अस्याश्च कारणं वेत्तुं न युक्तं सहसा भया ॥ १३.५०.१०७ ॥
"นางนี้คือเทพธิดาแห่งเรือนหลังนี้ เหตุใดนางจึงถูกทำให้อัปลักษณ์เพราะคำสาปเล่า การจะค้นหาเหตุของเรื่องนี้โดยเร่งรีบด้วยความกลัวนั้นไม่สมควร"
13.50.108
इति चिन्ताविषक्तस्य तमर्थं ज्ञातुमिच्छतः ।
व्यगमद्रात्रिशेषः स मनसा व्याकुलेन तु ॥ १३.५०.१०८ ॥
ท่านจมอยู่ในความคิดเช่นนี้ และปรารถนาจะรู้เรื่องนั้น ราตรีที่เหลือจึงล่วงไปด้วยใจที่ไม่สงบ
13.50.109
अथ सा स्त्री तथोवाच भगवन्पश्य वै रवेः ।
रूपं सन्ध्याभ्रसंरक्तं किमुपस्थाप्यतां तव ॥ १३.५०.१०९ ॥
ครั้งนั้น หญิงนั้นจึงกล่าวว่า "ท่านผู้เจริญ ดูเถิด รูปของพระอาทิตย์ถูกเมฆสนธยาย้อมให้แดง ควรจะถวายอะไรแด่ท่านดีเล่า"
13.50.110
स उवाच ततस्तां स्त्रीं स्नानोदकमिहानय ।
उपासिष्ये ततः सन्ध्यां वाग्यतो नियतेन्द्रियः ॥ १३.५०.११० ॥
ท่านจึงกล่าวกับหญิงนั้นว่า "จงนำน้ำสำหรับอาบมาที่นี่เถิด แล้วข้าจะบูชาสนธยา โดยสำรวมวาจาและข่มอินทรีย์ไว้"