ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.50
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.50.1
यदिदं सहधर्मेति प्रोच्यते भरतर्षभ ।
पाणिग्रहणकाले तु स्त्रीणामेतत्कथं स्मृतम् ॥ १३.५०.१ ॥
ਹੇ ਭਰਤਰਸ਼ਭ, ਜਿਸਨੂੰ 'ਸਹਧਰਮ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਾਣਿਗ੍ਰਹਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ?
13.50.2
आर्ष एष भवेद्धर्मः प्राजापत्योऽथवाऽसुरः ।
यदेतत्सहधर्मेति पूर्वमुक्तं महर्षिभिः ॥ १३.५०.२ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਜਿਸਨੂੰ 'ਸਹਧਰਮ' ਕਿਹਾ, ਇਹ ਆਰਸ਼ ਧਰਮ, ਪ੍ਰਾਜਾਪਤਿਆ ਧਰਮ, ਜਾਂ ਆਸੁਰ ਧਰਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
13.50.3
सन्देहः सुमहानेष विरुद्ध इति मे मतिः ।
इह यः सहधर्मो वै प्रेत्यायं विहितः क्वनु ॥ १३.५०.३ ॥
ਇਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਹ ਹੈ; ਮੇਰੀ ਰਾਏ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਰੋਧੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵਿਹਿਤ ਸਹਧਰਮ ਮੌਤ ਮਗਰੋਂ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?
13.50.4
स्वर्गो मृतानां भवति सहधर्मः पितामह ।
पूर्वमेकस्तु म्रियकस्तिष्ठते वद ॥ १३.५०.४ ॥
ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਕੀ ਮਰੇ ਹੋਇਆਂ ਲਈ ਸਹਧਰਮ ਸਵਰਗ ਬਣਦਾ ਹੈ? ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਹੀ ਮਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਦੱਸੋ।
13.50.5
नानाधर्मफलोपेता नानाकर्मनिवासिताः ।
नानानिरयनिष्ठान्ता मानुपा बहवो यदा ॥ १३.५०.५ ॥
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮ-ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ — ਜਦੋਂ...
13.50.6
अनृताः स्त्रिय इत्येवं सूत्रकारो व्यवस्यति ।
यदाऽनृताः स्त्रियस्तात सहधर्मः कुतः स्मृतः ॥ १३.५०.६ ॥
'ਔਰਤਾਂ ਝੂਠੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ' — ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੂਤਰਕਾਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਤਾਤ, ਜਦੋਂ ਔਰਤਾਂ ਝੂਠੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਹਧਰਮ ਕਿਵੇਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ?
13.50.7
अनृताः स्त्रिय इत्येवं वेदेष्वपि हि पठ्यते ।
धर्मो यः पूर्विको दृष्ट उपचारः क्रियाविधिः ॥ १३.५०.७ ॥
ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਤਰੀਆਂ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਪੁਰਾਣਾ ਧਰਮ, ਆਚਾਰ ਅਤੇ ਕਰਮ-ਵਿਧੀ ਵੇਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਉਹੀ ਹੈ।
13.50.8
गहरं प्रतिभात्येतन्मम चिन्तयतोऽनिशम् ।
निःसन्देहमिदं सर्वं पितामह यथाश्रुतिः ॥ १३.५०.८ ॥
ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਗਹਿਰਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਵਿੱਚ ਸੁਣੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸਭ ਬਿਨਾਂ ਸੰਦੇਹ ਹੈ।
13.50.9
यदैतद्यादृशं चैतद्यथा चैतत्प्रवर्तितम् ।
निखिलेन महाप्राज्ञ भवानेतद्ब्रवीतु मे ॥ १३.५०.९ ॥
ਇਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਵਰਤਿਤ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਗਿਆ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੋ।
13.50.10
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
अष्टावक्रस्य संवादं दिशया सह भारत ॥ १३.५०.१० ॥
ਇੱਥੇ ਵੀ ਲੋਕ ਇਸ ਪੁਰਾਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ — ਅਸ਼ਟਾਵਕ੍ਰ ਦਾ ਸੰਵਾਦ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਸ ਦਿਸ਼ਾ ਨਾਲ।
13.50.11
निर्विष्टुकामस्तु पुरा अष्टावक्रो महातपाः ।
ऋषेरथ वदान्यस्य वव्रे कन्यां महात्मनः ॥ १३.५०.११ ॥
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਅਸ਼ਟਾਵਕ੍ਰ ਨੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਦਾਰ ਮਹਾਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਕੰਨਿਆ ਨੂੰ ਵਰਿਆ।
13.50.12
सुप्रभां नाम वै नाम्ना रूपेणाप्रतिमां भुवि ।
गुणप्रभावशीलेन चारित्रेण च शोभनाम् ॥ १३.५०.१२ ॥
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੁਪ੍ਰਭਾ ਨਾਮ ਦੀ ਉਹ, ਗੁਣ, ਪ੍ਰਭਾਵ, ਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਆਚਰਣ ਨਾਲ ਵੀ ਸੁੰਦਰ ਸੀ।
13.50.13
सा तस्यर्षेर्मनो दृष्टा जहार शुभलोचना ।
वनराजी यथा चित्रा वसन्ते कुसुमाञचिता ॥ १३.५०.१३ ॥
ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੀ ਨੇ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਮਨ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਹਰ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਰੰਗ-ਬਰੰਗੀ ਵਨ-ਕਤਾਰ ਮਨ ਹਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
13.50.14
ऋषिस्तमाह देया मे सुता तुभ्यं हि तच्छृणु ॥ १३.५०.१४ ॥
ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੇਰੀ ਧੀ ਤੈਨੂੰ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ; ਇਹ ਸੁਣ।'
13.50.15
अनन्यस्त्रीजनः प्राज्ञो ह्यप्रवासी प्रियंवदः ।
सुरूपः सम्मतो वीरः शीलवान्भोगभुक्छुचिः ॥ १३.५०.१५ ॥
ਹੋਰ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਸਕਤ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਪਰਦੇਸ ਨਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਸੁੰਦਰ, ਮਾਣਯੋਗ, ਵੀਰ, ਸ਼ੀਲਵਾਨ, ਭੋਗ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ।
13.50.16
दारानुमतयज्ञश्च सुनक्षत्रामथोद्वेहेत् ।
सभृत्यः स्वजनोपेत इह प्रेत्य च मोदते ॥ १३.५०.१६ ॥
ਪਤਨੀ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੇਵਕਾਂ ਅਤੇ ਸਨਬੰਧੀਆਂ ਸਮੇਤ ਇੱਥੇ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.50.17
गच्छ तावद्दिशं पुण्यामुत्तरां द्रक्ष्यसे ततः ॥ १३.५०.१७ ॥
ਹੁਣ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਜਾ; ਉੱਥੋਂ ਤੂੰ ਵੇਖੇਂਗਾ।
13.50.18
किं द्रष्टव्यं मया तत्र वक्तुमर्हति मे भवान् ।
तथेदानीं मयो कार्यं यथा वक्ष्यति मां भवान् ॥ १३.५०.१८ ॥
ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਕੀ ਵੇਖਣਾ ਹੈ, ਇਹ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ; ਹੁਣ ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਆਖੋਗੇ ਉਵੇਂ ਹੀ ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ।
13.50.19
धनदं समतिक्रम्य हिमवन्तं च पर्वतम् ।
रुद्रस्यायतनं दृष्ट्वा सिद्धचारणसेवितम् ॥ १३.५०.१९ ॥
ਧਨਦ ਕੁਬੇਰ ਨੂੰ ਲੰਘ ਕੇ ਅਤੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਵੀ, ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਿਆ ਗਿਆ ਰੁਦਰ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਵੇਖ ਕੇ।
13.50.20
संहृष्टैः पार्षदैर्जुष्टं नृत्यद्भिर्विविधाननैः ।
दिव्याङ्गरागैः पैशाचैरन्यैर्नानाविधैः प्रभोः ॥ १३.५०.२० ॥
ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਪਾਰਸ਼ਦਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਿਆ ਗਿਆ, ਨੱਚਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਦਿਵਿਆ ਅੰਗਰਾਗ ਲਾਏ ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਕਿਸਮਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
13.50.21
पाणितालसुतालैश्च शम्पातालैः समैस्तथा ।
सम्प्रहृष्टैः प्रनृत्यद्भिः शर्वस्तत्र निषेव्यते ॥ १३.५०.२१ ॥
ਹੱਥਾਂ ਦੀਆਂ ਤਾਲੀਆਂ, ਸੁਤਾਲ, ਸ਼ੰਪਾ-ਤਾਲ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰ ਲੈਆਂ ਨਾਲ, ਅਤਿ ਹਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਨੱਚਦਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉੱਥੇ ਸ਼ਰਵ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
13.50.22
इष्टं किल गिरौ स्थानं तद्दिव्यमिति शुश्रुम ।
नित्यं सन्निहितो देवस्तथा ते पार्षदाः स्मृताः ॥ १३.५०.२२ ॥
ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਉਹ ਸਥਾਨ ਪਿਆਰਾ ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਦੇਵ ਸਦਾ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਾਰਸ਼ਦ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.50.23
तत्र देव्या तपस्तप्तं सङ्करार्थं सुदुश्चरम् ।
अतस्तदिष्टं देवस्य तथोमाया इति श्रुतिः ॥ १३.५०.२३ ॥
ਉੱਥੇ ਦੇਵੀ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਤਪ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸਥਾਨ ਦੇਵ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਮਾ ਨੂੰ ਵੀ, ਇਹ ਸ਼ਰੁਤੀ ਹੈ।
13.50.24
पूर्वे तत्र महापार्श्वे देवस्योत्तरतस्तथा ।
ऋतवः कालरात्रिश्च ये दिव्या ये च मानुषाः ॥ १३.५०.२४ ॥
ਉੱਥੇ ਦੇਵ ਦੇ ਮਹਾਪਾਰਸ਼ਵ ਵਿੱਚ, ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵੀ, ਰੁੱਤਾਂ ਅਤੇ ਕਾਲਰਾਤਰੀ ਹਨ; ਜੋ ਦਿਵਿਆ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਨ।
13.50.25
देवं चोपासते सर्वे रूपिणः किल तत्र ह ।
तदतिक्रम्य भवनं त्वया यातव्यमेव हि ॥ १३.५०.२५ ॥
ਉੱਥੇ ਸਾਰੇ ਰੂਪਧਾਰੀ ਜੀਵ ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਭਵਨ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਤੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ।
13.50.26
ततो नीलं वनोद्देशं द्रक्ष्यसे मेघसन्निभम् ।
रमणीयं मनोग्राहि तत्र वै द्रक्ष्यसे स्त्रियम् ॥ १३.५०.२६ ॥
ਫਿਰ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਨੀਲਾ ਬਣ-ਖੇਤਰ ਤੂੰ ਵੇਖੇਂਗਾ। ਉੱਥੇ ਮਨ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਸੁੰਦਰ ਇਸਤਰੀ ਤੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਵੇਖੇਂਗਾ।
13.50.27
तपस्विनीं महाभागां वृद्धां दीक्षामनुष्ठिताम् ।
द्रष्टव्या सा त्वया तत्र सम्पूज्या चैव यत्नतः ॥ १३.५०.२७ ॥
ਉੱਥੇ ਤਪਸਵਿਨੀ, ਮਹਾਭਾਗਾ, ਬਜ਼ੁਰਗ, ਦੀਕਸ਼ਾ ਪਾਲਦੀ ਇੱਕ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਤੈਨੂੰ ਯਤਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
13.50.28
तां दृष्ट्वा विनिवृत्तस्त्वं ततः पाणिं ग्रहीष्यसि ।
यद्येष समयः सर्वः साध्यतां तत्र गम्यताम् ॥ १३.५०.२८ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੁੜ ਕੇ ਤੂੰ ਫਿਰ ਪਾਣਿਗ੍ਰਹਣ ਕਰੇਂਗਾ। ਜੇ ਇਹੀ ਪੂਰਾ ਸਮਝੌਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ; ਉੱਥੇ ਜਾ।
13.50.29
तथाऽस्तु साधयिष्यामि तत्र यास्याम्यसंशयम् ।
यत्र त्वं वदसे साधो भवान्भवतु सत्यवाक् ॥ १३.५०.२९ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ; ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ, ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਉੱਥੇ ਜਾਵਾਂਗਾ ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਸਾਧੂ। ਤੁਸੀਂ ਸੱਚ-ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਹੋਵੋ।
13.50.30
ततोऽगच्छत्स भगवानुत्तरामुत्तरां दिशम् ।
हिमवन्तं गिरिश्रेष्ठं सिद्धचारणसेवितम् ॥ १३.५०.३० ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਉੱਤਰੋਂ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਗਿਆ; ਪਰਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਤ ਹਿਮਵੰਤ ਵੱਲ।
13.50.31
स गत्वा द्विजशार्दूलो हिमवन्तं महागिरिम् ।
अभ्यगच्छन्नदीं पुण्यां बाहुदां पुण्यदायिनीम् ॥ १३.५०.३१ ॥
ਉਹ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਹਾਨ ਹਿਮਵਾਨ ਪਰਬਤ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਪੁੰਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਪਵਿੱਤਰ ਬਾਹੁਦਾ ਨਦੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ।
13.50.32
अशोके विमले तीर्थे स्नात्वा वै तर्प्य देवताः ।
तत्र वासाय शयने कौशे सुखमुवास ह ॥ १३.५०.३२ ॥
ਅਸ਼ੋਕ ਨਾਮਕ ਨਿਰਮਲ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਦੇ ਕੇ, ਉੱਥੇ ਕੁਸ਼ ਦੀ ਸੇਜ ਤੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਰਹੇ।
13.50.33
ततो रात्र्यां व्यतीतायां प्रातरुत्थाय स द्विजः ।
स्नात्वा प्रादुश्चकाराग्निं हुत्वा चैवं विधानतः ॥ १३.५०.३३ ॥
ਫਿਰ ਰਾਤ ਬੀਤਣ ਤੇ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਉਸ ਦ੍ਵਿਜ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅਗਨੀ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਅਤੇ ਹਵਨ ਕੀਤਾ।
13.50.34
रुद्राणीकूपमासाद्य ह्रदे तत्र समाश्वसत् ।
विश्रान्तश्च समुत्थाय कैलासमभितो ययौ ॥ १३.५०.३४ ॥
ਰੁਦ੍ਰਾਣੀ-ਕੂਪ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉੱਥੇ ਹ੍ਰਦ ਕੋਲ ਸਹਿਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਕੇ ਉੱਠ ਕੇ ਕੈਲਾਸ਼ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
13.50.35
सोऽपश्यत्काञ्चनद्वारं दीप्यमानमिव श्रिया ।
मन्दाकिनीं च नलिनीं धनदस्य महात्मनः ॥ १३.५०.३५ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਧਨਦ ਦੀ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਅਤੇ ਕਮਲ-ਸਰੋਵਰ ਵੀ ਵੇਖੇ।
13.50.36
अथ ते राक्षसाः सर्वे येऽभिरक्षन्ति पद्मिनीम् ।
प्रत्युत्थिता भगवन्तं माणिभद्रपुरोगमाः ॥ १३.५०.३६ ॥
ਤਦ ਉਸ ਕਮਲ-ਸਰੋਵਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਣਿਭਦ੍ਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਪੂਜਨੀਕ ਦੀ ਅਗਵਾਨੀ ਲਈ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ।
13.50.37
स तान्प्रत्यर्चयामास राक्षसान्भीमविक्रमान् ।
निवेदयत मां क्षिप्रं धनदायेति चाब्रवीत् ॥ १३.५०.३७ ॥
ਉਸਨੇ ਉਹਨਾਂ ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕਰਮੀ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦਾ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਧਨਦਾਤਾ ਆਏ ਹਨ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਛੇਤੀ ਦੱਸੋ।"
13.50.38
ते राक्षसास्तथा राजन्भगवन्तमथाब्रुवन् ।
असौ वैश्रवणो राजा स्वयमायाति तेऽन्तिकम् ॥ १३.५०.३८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਦ ਉਹ ਰਾਖਸ਼ ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਬੋਲੇ, "ਇਹ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣ ਰਾਜਾ ਆਪ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।"
13.50.39
विदितो भगवानस्य कार्यमागमनस्य यत् ।
पश्यैनं त्वं महाभागं ज्वलन्तमिव तेजसा ॥ १३.५०.३९ ॥
ਭਗਵਾਨ, ਉਸਦੇ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਇਸ ਮਹਾਭਾਗ ਨੂੰ ਦੇਖੋ।
13.50.40
ततो वैश्रवणोऽभ्येत्य अष्टावक्रमनिन्दितम् ।
विधिवत्कुशलं पृष्ट्वा ततो ब्रह्मर्षिमब्रवीत् ॥ १३.५०.४० ॥
ਫਿਰ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅਸ਼ਟਾਵਕਰ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁਸ਼ਲ ਪੁੱਛ ਕੇ, ਉਸ ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
13.50.41
सुखं प्राप्तो भवान्कच्चित्किंवा मत्तश्चिकीर्षति ।
ब्रूहि सर्वं करिष्यामि यन्मां वक्ष्यसि वै द्विज ॥ १३.५०.४१ ॥
"ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਸੁਖ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਗਏ? ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਜੋ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਕਹੋਗੇ, ਮੈਂ ਸਭ ਕਰਾਂਗਾ।"
13.50.42
भवनं प्रविश त्वं मे यथाकामं द्विजोत्तम ।
सत्कृतः कृतकार्यश्च भवान्यास्यत्यविघ्नतः ॥ १३.५०.४२ ॥
ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ, ਮੇਰੇ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੋ। ਸਤਕਾਰ ਪਾ ਕੇ, ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਜਾਓਗੇ।
13.50.43
प्राविशद्भवनं स्वं वै गृहीत्वा तं द्विजोत्तमम् ।
आसनं स्वं ददौ चैव पाद्यमर्घ्यं तथैव च ॥ १३.५०.४३ ॥
ਉਹ ਉਸ ਦਵਿਜੋਤਮ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ, ਆਪਣਾ ਆਸਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਪਾਦ੍ਯ ਤੇ ਅਰਘ੍ਯ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿੱਤੇ।
13.50.44
अथोपविष्टयोस्तत्र माणिभद्रपुरोगमाः ।
निषेदुस्तत्र कौबेरा यक्षगन्धर्वकिन्नराः ॥ १३.५०.४४ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬੈਠੇ ਤਾਂ ਮਣਿਭਦ੍ਰ ਆਦਿ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਅਨੁਚਰ ਯਕਸ਼, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਕਿੰਨਰ ਵੀ ਉੱਥੇ ਬੈਠ ਗਏ।
13.50.45
ततस्तेषां निषण्णानां धनदो वाक्यमब्रवीत् ।
भवच्छन्दं समाज्ञाय नृत्येरन्नप्सरोगणाः ॥ १३.५०.४५ ॥
ਫਿਰ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧਨਦ ਨੇ ਕਿਹਾ — 'ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਜਾਣ ਕੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੱਚਣ।'
13.50.46
आतिथ्यं परमं कार्यं शुश्रूषा भवतस्तथा ।
संवर्ततामित्युवाच मुनिर्मधुरया गिरा ॥ १३.५०.४६ ॥
'ਪਰਮ ਆਤਿਥ ਸੇਵਾ ਹੋਵੇ; ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ' — ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮੁਨੀ ਨੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ।
13.50.47
यथोर्वरा मिश्रकेशी रम्भा चैवोर्वशी तथा ।
अलम्बुसा घृताची च चित्रा चित्राङ्गदारुचिः ॥ १३.५०.४७ ॥
ਉਰਵਰਾ, ਮਿਸ਼ਰਕੇਸ਼ੀ, ਰੰਭਾ ਅਤੇ ਉਰਵਸ਼ੀ, ਅਤੇ ਅਲੰਬੁਸਾ, ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ, ਚਿਤ੍ਰਾ ਅਤੇ ਚਿਤ੍ਰਾੰਗਦਾਰੁਚਿ।
13.50.48
मनोहरा सुकेशी च सुमुखी हासिनी प्रभा ।
विद्युता प्रशमी दान्ता विद्योता रतिरेव च ॥ १३.५०.४८ ॥
ਮਨੋਹਰਾ, ਸੁਕੇਸ਼ੀ, ਸੁਮੁਖੀ, ਹਾਸਿਨੀ, ਪ੍ਰਭਾ, ਵਿਦ੍ਯੁਤਾ, ਪ੍ਰਸ਼ਮੀ, ਦਾਂਤਾ, ਵਿਦ੍ਯੋਤਾ ਅਤੇ ਰਤੀ ਵੀ।
13.50.49
एताश्चान्याश्च वै बह्व्यः प्रनृत्ताप्सरसः शुभाः ।
अवादयंश्च गन्धर्वा वाद्यानि विविधानि च ॥ १३.५०.४९ ॥
ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੱਚ ਰਹੀਆਂ ਸਨ; ਗੰਧਰਵ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਾਜ਼ ਵਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
13.50.50
अथ प्रवृत्ते गान्धर्वे दिव्ये ऋषिरुपाविशत् ।
दिव्यं संवत्सरं तत्रारमतैष महातपाः ॥ १३.५०.५० ॥
ਫਿਰ ਦਿਵ ਗੰਧਰਵ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੇ ਉਸ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਰਿਸ਼ੀ ਬੈਠ ਗਏ; ਉੱਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਦਿਵ ਵਰ੍ਹਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਰਹੇ।
13.50.51
ततो वैश्रवणो राजा भगवन्तमुवाच ह ।
साग्रः संवत्सरो यातो विप्रेह तव पश्यतः ॥ १३.५०.५१ ॥
ਤਦ ਰਾਜਾ ਵੈਸ਼ਰਵਣ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਹਾਡੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਇੱਥੇ ਪੂਰਾ ਇੱਕ ਵਰ੍ਹਾ ਬੀਤ ਗਿਆ ਹੈ।'
13.50.52
हार्योऽयं विषयो ब्रह्मन्गान्धर्वो नाम नामतः ।
छन्दतो वर्ततां विप्र यथा वदति वा भवान् ॥ १३.५०.५२ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਇਹ ਗੰਧਰਵ ਨਾਮਕ ਮਨੋਹਰ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਹੋ, ਤਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਚੱਲਦਾ ਰਹੇ।
13.50.53
अतिथिः पूजनीयस्त्वमिदं च भवतो गृहम् ।
सर्वमाज्ञाप्यतामाशु परवन्तो वयं त्वयि ॥ १३.५०.५३ ॥
ਤੁਸੀਂ ਮਹਿਮਾਨ ਅਤੇ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੋ; ਇਹ ਘਰ ਵੀ ਤੁਹਾਡਾ ਹੀ ਹੈ। ਸਭ ਕੁਝ ਛੇਤੀ ਹੁਕਮ ਕਰੋ; ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਅਧੀਨ ਹਾਂ।
13.50.54
अथ वैश्रवणं प्रीतो भगवान्प्रत्यभाषत ।
अर्चितोस्मि यथान्यायं गमिष्यामि धनेश्वर ॥ १३.५०.५४ ॥
ਤਦ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਵੈਸ਼ਰਵਣ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, 'ਤੁਸੀਂ ਯੋਗ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਹੇ ਧਨੇਸ਼ਵਰ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਜਾਵਾਂਗਾ।'
13.50.55
प्रीतोस्मि सदृशं चैव तव सर्वं धनाधिप ।
तव प्रसादाद्भगवन्महर्षेश्च महात्मनः।
नियोगादद्य यास्यामि वृद्दिमानृद्धिमान्भव ॥ १३.५०.५५ ॥
ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਹੇ ਧਨਾਧਿਪ, ਇਹ ਸਭ ਤੇਰੇ ਯੋਗ ਹੀ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਅੱਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਮੈਂ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਤੂੰ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਅਤੇ ਧਨਵਾਨ ਹੋ।
13.50.56
अथ निष्क्रम्य भगवान्प्रययावुत्तरामुखः ।
कैलासे सङ्करावासमभिवीक्ष्य प्रणम्य च ॥ १३.५०.५६ ॥
ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਕੈਲਾਸ਼ ਉੱਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਵੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ।
13.50.57
गौरीशं शङ्करं दान्तं शरणागतवत्सलम् ।
गङ्गाधरं गोपतिनं गणावृतमकल्पषम् ॥ १३.५०.५७ ॥
ਗੌਰੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਸ਼ੰਕਰ, ਸੰਜਮੀ, ਸ਼ਰਣ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਗੰਗਾ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਗੋਪਤੀ, ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਨਿਰਮਲ।
13.50.58
कैलासं मन्दरं हैमं सर्वाननुचचार ह ।
तानतीत्य महाशैलान्कैरातं स्थानमुत्तमम् ॥ १३.५०.५८ ॥
ਕੈਲਾਸ਼, ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਹੈਮ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਪਰਬਤਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਉਹ ਘੁੰਮਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਂ ਪਰਬਤਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਕਿਰਾਤਾਂ ਦੇ ਉੱਤਮ ਸਥਾਨ ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ।
13.50.59
प्रदक्षिणं तथा चक्रे प्रयतः शिरसा नतः ।
धरणीमवतीर्याथ पूतात्माऽसौ तदाऽभकवत् ॥ १३.५०.५९ ॥
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਨੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ, ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ। ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਤਰ ਕੇ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਬੱਚੇ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ।
13.50.60
स तं प्रदक्षिणं कृत्वा निर्यातश्चोत्तरामुखः ।
समेन भूमिभागेन ययौ प्रीतिपुरस्कृतः ॥ १३.५०.६० ॥
ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਯਾਣ ਕੀਤਾ। ਸਮਤਲ ਭੂਮੀ ਰਾਹੀਂ, ਪ੍ਰੀਤੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਹ ਚਲਾ ਗਿਆ।
13.50.61
ततोऽपरं वनोद्देशं रमणीयमपश्यत ।
सर्वर्तुभिर्मूलफलैः पक्षिभिश्च समन्वितैः।
रमणीयैर्वनोद्देशैस्तत्रतत्र विभूषितम् ॥ १३.५०.६१ ॥
ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ ਮੂਲ-ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਥਾਂ-ਥਾਂ ਸੁੰਦਰ ਬਨ-ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬਨ-ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵੇਖਿਆ।
13.50.62
तत्राश्रमपदं दिव्यं ददर्श भगवानथ ॥ १३.५०.६२ ॥
ਉੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਦਿਵਿਆ ਆਸ਼ਰਮ-ਸਥਾਨ ਵੇਖਿਆ।
13.50.63
शैलांश्च विविधाकारान्काञ्चनान्रत्नभूषितान् ।
मणिभूमौ निविष्टाश्च पुष्करिण्यस्तथैव च ॥ १३.५०.६३ ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪਰਬਤ ਅਤੇ ਮਣੀ-ਭੂਮੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਕਮਲ-ਤਾਲਾਬ ਵੀ ਉਸਨੇ ਵੇਖੇ।
13.50.64
अन्यान्यपि सुरम्याणि ददर्श सुबहून्यथ ।
भृशं तस्य मनो रमे महर्षेर्भावितात्मनः ॥ १३.५०.६४ ॥
ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੇਖੀਆਂ। ਭਾਵਿਤਾਤਮਾ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ।
13.50.65
स तत्र काञ्चनं दिव्यं सर्वरत्नमयं गृहम् ।
ददर्शाद्भुतसङ्काशं धनदस्य गृहाद्वरम् ॥ १३.५०.६५ ॥
ਉੱਥੇ ਉਸਨੇ ਸੋਨੇ ਦਾ, ਸਾਰੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ, ਅਦਭੁਤ ਵਰਗਾ ਦਿਵਿਆ ਘਰ ਵੇਖਿਆ; ਉਹ ਧਨਦ (ਕੁਬੇਰ) ਦੇ ਘਰ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ।
13.50.66
महान्तो यत्र विविधा मणिकाञ्चनपर्वताः ।
विमानानि च रम्याणि रत्नानि विविधानि च ॥ १३.५०.६६ ॥
ਜਿੱਥੇ ਮਣੀਆਂ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰਬਤ, ਸੁੰਦਰ ਵਿਮਾਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨ ਸਨ।
13.50.67
मन्दारपुष्पैः सङ्कीर्णां तथा मन्दाकिनीं नदीम् ।
स्वयम्प्रभाश्च मणयो वज्रैर्भूमिश्च भूषिता ॥ १३.५०.६७ ॥
ਮੰਦਾਰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨਦੀ, ਸਵੈ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਮਣੀਆਂ ਅਤੇ ਹੀਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਧਰਤੀ।
13.50.68
नानाविधैश्च भवनैर्विचित्रमणितोरणैः ।
मुक्ताजालविनिक्षिप्तैर्मणिरत्नविभूषितैः ॥ १३.५०.६८ ॥
ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਭਵਨਾਂ ਨਾਲ, ਵਿਚਿੱਤਰ ਮਣੀਆਂ ਦੇ ਤੋਰਣਾਂ ਨਾਲ, ਮੋਤੀਆਂ ਦੇ ਜਾਲਾਂ ਨਾਲ ਲਟਕਾਏ ਹੋਏ, ਮਣੀ-ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰੇ ਹੋਏ।
13.50.69
मनोद्दष्टिहरै रम्यैः सर्वतः संवृतं शुभैः ।
ऋषिभिश्चावृतं तत्र आश्रमं तं मनोहरम् ॥ १३.५०.६९ ॥
ਮਨ ਅਤੇ ਨਜ਼ਰ ਨੂੰ ਮੋਹਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਸੁੰਦਰ, ਸ਼ੁਭ ਵਸਤੂਆਂ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਘਿਰਿਆ, ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਉਹ ਮਨੋਹਰ ਆਸ਼ਰਮ।
13.50.70
ततस्तस्याभवच्चिन्ता कुत्र वासो भवेदिति ।
अथ द्वारं समभितो गत्वा स्थित्वा ततोऽब्रवीत् ॥ १३.५०.७० ॥
ਤਦ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਹੋਈ ਕਿ ਮੇਰਾ ਨਿਵਾਸ ਕਿੱਥੇ ਹੋਵੇਗਾ? ਫਿਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ।
13.50.71
अतिथिं समनुप्राप्तमभिजानन्तु येऽत्र वै ॥ १३.५०.७१ ॥
ਜੋ ਇੱਥੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਏ ਹੋਏ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲੈਣ।
13.50.72
अथ कन्याः परिवृता गृहात्तस्माद्विनिर्गताः ।
नानारूपाः सप्त विभो कन्याः सर्वा मनोहराः ॥ १३.५०.७२ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਘਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੜੀਆਂ ਘਿਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੀਆਂ। ਹੇ ਵਿਭੋ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸੱਤ ਕੁੜੀਆਂ, ਸਾਰੀਆਂ ਮਨੋਹਰ।
13.50.73
यांयामपश्यत्कन्यां वै सासा तस्य मनोऽहरत् ।
न च शक्तो वारयितुं मनोऽस्याथावसीदति।
ततो धृतिः समुत्पन्ना तस्य विप्रस्य धीमतः ॥ १३.५०.७३ ॥
ਉਸ ਨੇ ਜਿਸ ਕੰਨਿਆ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹੀ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਹਰ ਲੈ ਗਈ। ਮਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਉਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਡੁੱਬਣ ਲੱਗਾ। ਤਦ ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਿੱਚ ਧੀਰਜ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
13.50.74
अथ तं प्रमदाः प्राहुर्भगवान्प्रविशत्विति ।
स च तासां सुरुपेण तस्यैव भवनस्य च।
कौतूहलं समाविष्टः प्रविवेश गृहं द्विजः ॥ १३.५०.७४ ॥
ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਭਗਵਾਨ, ਅੰਦਰ ਪਧਾਰੋ।' ਅਤੇ ਉਹ ਦ੍ਵਿਜ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਅਤੇ ਉਸ ਘਰ ਪ੍ਰਤੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ।
13.50.75
तत्रापश्यज्जरायुक्तामरजोम्बरधारिणीम् ।
वृद्धां पर्यङ्कमासीनां सर्वाभरणभूषिताम् ॥ १३.५०.७५ ॥
ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਬੁਢਾਪੇ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਧੂੜ-ਰਹਿਤ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੀ ਇਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਇਸਤਰੀ ਵੇਖੀ; ਉਹ ਪਲੰਘ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
13.50.76
स्वस्तीति तेन चैवोक्ता सा स्त्री प्रत्यवदत्तदा ।
प्रत्युत्थाय च तं विप्रमास्यतामित्युवाच ह ॥ १३.५०.७६ ॥
'ਸ੍ਵਸਤਿ' ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ, ਤਦ ਉਹ ਇਸਤਰੀ ਬੋਲੀ। ਫਿਰ ਉੱਠ ਕੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਬੈਠੋ।'
13.50.77
सर्वाः स्वानालयान्यान्तु एका मामुपतिष्ठतु ।
प्रज्ञाता या प्रशान्ता या शेषा गच्छन्तु च्छन्दतः ॥ १३.५०.७७ ॥
'ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੀਆਂ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਘਰੀਂ ਜਾਓ; ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇ। ਜੋ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਰਹੇ; ਬਾਕੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਣ।'
13.50.78
ततः प्रदक्षिणीकृत्य कन्यास्तास्तमृषिं तदा ।
निश्चक्रमुर्गृहात्तस्मात्सा वृद्धाऽथ व्यतिष्ठतः।
तया सम्पूजितस्तत्र शयने चापि निर्मले ॥ १३.५०.७८ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਕੇ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਉਸ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲ ਗਈਆਂ; ਉਹ ਬੁੱਢੀ ਹੀ ਉੱਥੇ ਰਹਿ ਗਈ। ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਉੱਥੇ ਸਤਿਕਾਰੇ ਗਏ ਰਿਸ਼ੀ ਸਾਫ਼ ਬਿਸਤਰੇ ਉੱਤੇ (ਲੇਟ ਗਏ)।
13.50.79
अथ तां संविशन्प्राह शयने भास्वरे तदा ।
त्वयाऽपि सुप्यतां भद्रे रजनी ह्यतिवर्तते ॥ १३.५०.७९ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਲੇਟਦੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਚਮਕਦੇ ਬਿਸਤਰੇ ਉੱਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਤੂੰ ਵੀ ਸੌਂ ਜਾ; ਰਾਤ ਬੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।"
13.50.80
संलापात्तेन विप्रेण तथा सा तत्र भाषिता ।
द्वितीये शयने दिव्ये संविवेश महाप्रभे ॥ १३.५०.८० ॥
ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾਲ ਉਸ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ; ਉਹ ਦੂਜੇ, ਦਿਵਿਆ, ਬਹੁਤ ਚਮਕਦੇ ਬਿਸਤਰੇ ਉੱਤੇ ਲੇਟ ਗਈ।
13.50.81
अथ सा वेपमानाङ्गी निमित्तं शीतजं तदा ।
व्यपदिश्य महर्षेर्वै शयनं व्यवरोहत ॥ १३.५०.८१ ॥
ਫਿਰ ਕੰਬਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਉਹ, ਠੰਢ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਵਜ੍ਹਾ ਬਹਾਨੇ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਬਿਸਤਰੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਈ।
13.50.82
स्वागतेनागतां तां तु भगवानभ्यभाषत ।
सा जुगूह भुजाभ्यां तु ऋषिं प्रीत्या नरर्षभ ॥ १३.५०.८२ ॥
ਸੁਆਗਤ ਨਾਲ ਆਈ ਉਸ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਬੁਲਾਇਆ; ਉਹ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾ ਗਈ, ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
13.50.83
निर्विकारमृषिं चापि काष्ठकुड्योपमं तदा ।
दुखिता प्रेक्ष्य सञ्जल्पमकार्षीदृषिणा सह ॥ १३.५०.८३ ॥
ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਿਰਵਿਕਾਰ, ਲੱਕੜ ਦੀ ਕੰਧ ਵਰਗਾ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੁਖੀ ਹੋਈ ਉਸ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।
13.50.84
ब्रह्मन्नकामकरोस्ति स्त्रीणां पुरुषतो धृतिः ।
कामेन मोहिता चाहं त्वां भजन्तीं भजस्व माम् ॥ १३.५०.८४ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਧੀਰਜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਕਾਮ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭਜਦੀ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।
13.50.85
प्रहृष्टो भव विप्रर्षे समागच्छ मया सह ।
उपगूह च भां विप्र कामार्ताऽहं भृशं त्वयि ॥ १३.५०.८५ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਰਿਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ ਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲੋ; ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ, ਮੈਨੂੰ ਗਲ ਲਾਓ; ਕਾਮ-ਪੀੜਤ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵਿਆਕੁਲ ਹਾਂ।
13.50.86
एतद्वि तव धर्मात्मंस्तपसः पूज्यते फलम् ।
प्रार्थितं दर्शनादेव भजमानां भजस्व माम् ॥ १३.५०.८६ ॥
ਹੇ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਇਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਫਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮੈਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਇਹ ਮੰਗਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਭਜਦੀ ਮੈਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।
13.50.87
सद्म चेदं धनं सर्वं यच्चान्यदपि पश्यसि ।
प्रभुस्त्वं भव सर्वत्र मयि चैव न संशयः ॥ १३.५०.८७ ॥
ਇਹ ਘਰ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਧਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਹੋਰ ਤੁਸੀਂ ਵੇਖਦੇ ਹੋ, ਸਭ ਤੁਹਾਡਾ ਹੈ। ਹਰ ਥਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮਾਲਕ ਬਣੋ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵੀ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
13.50.88
सर्वान्कामान्विधास्यामि रमस्व सहितो मया ।
रमणीये वने विप्र सर्वकामफलप्रदे ॥ १३.५०.८८ ॥
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰੇ ਸੁੱਖ ਦੇਵਾਂਗੀ; ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ, ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦਾ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਰਮਣੀਕ ਬਨ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਮੋ।
13.50.89
त्वद्वशाऽहं भविष्यामि रंस्यसे च मया सह ।
सर्वान्कामानुपाश्नीमो ये दिव्या ये च मानुषाः ॥ १३.५०.८९ ॥
ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰਹਾਂਗੀ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਰਮੋਗੇ। ਦਿਵ੍ਯ ਅਤੇ ਮਾਨੁਸ਼ੀ ਸਾਰੇ ਸੁੱਖਾਂ ਦਾ ਅਸੀਂ ਭੋਗ ਕਰਾਂਗੇ।
13.50.90
नातः परं हि नारीणां विद्यते च कदाचन ।
यथा पुरुषसंसर्गः परमेतद्धि नः फलम् ॥ १३.५०.९० ॥
ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਕਦੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ; ਪੁਰਸ਼ ਦਾ ਸੰਗ ਹੀ ਸਾਡਾ ਪਰਮ ਫਲ ਹੈ।
13.50.91
आत्मच्छन्देन वर्तन्ते नार्यो मन्मथचोदिताः ।
न च दह्यन्ति गच्छन्त्यः सुतप्तैरपि पांसुभिः ॥ १३.५०.९१ ॥
ਕਾਮਦੇਵ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਤਦੀਆਂ ਹਨ; ਬਹੁਤ ਤਪੀ ਹੋਈ ਧੂੜ ਵਿੱਚ ਚੱਲਣ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹ ਸੜਦੀਆਂ ਨਹੀਂ।
13.50.92
परदारानहं भद्रे न गच्छेयं कथञ्चन ।
दूषितं धर्मशास्त्रज्ञैः परदाराभिमर्शनम् ॥ १३.५०.९२ ॥
ਹੇ ਭਲੀਏ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਾਈ ਇਸਤਰੀ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਧਰਮਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰਾਂ ਨੇ ਪਰਾਈ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਦੂਸ਼ਿਤ ਠਹਿਰਾਇਆ ਹੈ।
13.50.93
शुद्धक्षेत्रे ब्रह्महत्याप्रायश्चित्तमथोच्यते ।
पुनश्च पातकं दृष्टं विप्रक्षेत्रे विशेषतः ॥ १३.५०.९३ ॥
ਸ਼ੁੱਧ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਪ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.50.94
भद्रे निर्वेष्टुकामोऽहं तत्रावकिरणं मम ।
प्रायश्चित्तं महदतो दारग्रहणपूर्वकम् ॥ १३.५०.९४ ॥
ਹੇ ਭਲੀਏ, ਉਸ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਆਪਣਾ ਬੀਜ ਛੱਡਾਂਗਾ; ਇਸ ਲਈ ਪਤਨੀ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਕੀਤਾ ਇਹ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਵੱਡਾ ਹੈ।
13.50.95
बीजं न शुद्ध्यते वोढुरन्यथा कृतनिष्कृतेः ।
मातृतः पितृतः शुद्धो ज्ञेयः पुत्रो यथार्थतः ॥ १३.५०.९५ ॥
ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਰ ਦਾ ਬੀਜ ਸ਼ੁੱਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਮਾਂ ਅਤੇ ਪਿਓ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਹੀ ਯਥਾਰਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.50.96
विषयेष्वनभिज्ञोऽहं धर्मार्थं किल सन्ततिः ।
एवं लोकान्गमिष्यामि पुत्रैरिति न संशयः ॥ १३.५०.९६ ॥
ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹਾਂ; ਸੱਚਮੁੱਚ ਧਰਮ ਲਈ ਹੀ ਸੰਤਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਵਾਂਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
13.50.97
भद्रे धर्मं विजानीहि ज्ञात्वा चोपरमस्व ह ॥ १३.५०.९७ ॥
ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣ; ਜਾਣ ਕੇ ਰੁਕ ਜਾ।
13.50.98
नानिलोऽग्निर्न वरुणो न चान्ये त्रिदशा द्विज ।
प्रियाः स्त्रीणां यथा कामो रतिशीला हि योषितः ॥ १३.५०.९८ ॥
ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ, ਵਾਯੂ, ਅਗਨੀ, ਵਰੁਣ ਜਾਂ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਉਤਨੇ ਪਿਆਰੇ ਨਹੀਂ; ਕਾਮ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਔਰਤਾਂ ਰਤੀ-ਪ੍ਰਿਯ ਸੁਭਾਅ ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
13.50.99
सहस्रे किल नारीणां प्राप्येतैका कदाचन ।
तथा शतसहस्रेषु यदि काचित्पतिव्रता ॥ १३.५०.९९ ॥
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਦੇ ਕਦਾਈਂ ਹੀ ਇੱਕ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇ ਕੋਈ ਪਤੀਵ੍ਰਤਾ ਹੋਵੇ।
13.50.100
नैता जानन्ति पितरं न कुलं न च मातरम् ।
न भ्रातॄन्न च भर्तारं न च पुत्रान्न देवरान् ॥ १३.५०.१०० ॥
ਉਹ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀਆਂ, ਨਾ ਕੁਲ ਨੂੰ, ਨਾ ਮਾਂ ਨੂੰ; ਨਾ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ, ਨਾ ਪਤੀ ਨੂੰ, ਨਾ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਨਾ ਦਿਓਰਾਂ ਨੂੰ।
13.50.101
लीलायन्त्यः कुलं घ्नन्ति कूलानीव सरिद्वराः ।
दोषान्सर्वाश्च मत्वाऽऽशु प्रजापतिरभाषत ॥ १३.५०.१०१ ॥
ਵਧੀਆ ਦਰਿਆ ਜਿਵੇਂ ਕੰਢੇ ਤੋੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੁਲ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ; ਸਭ ਦੋਸ਼ ਜਾਣ ਕੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਇਹ ਕਿਹਾ।
13.50.102
ततः स ऋषिरेकाग्रस्तां स्त्रियं प्रत्यभाषत ।
आस्यतांरुचितश्छन्दः किञ्च कार्यं ब्रवीहि मे ॥ १३.५०.१०२ ॥
ਤਦ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ ਉਸ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਬੈਠ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੀ ਮਰਜ਼ੀ ਹੋਵੇ। ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਕੀ ਕੰਮ ਹੈ, ਦੱਸ।"
13.50.103
सा स्त्री प्रोवाच भगवन्द्रक्ष्यसे देशकालतः ।
वस तावन्महाभाग कृतकृत्यो भविष्यसि ॥ १३.५०.१०३ ॥
ਉਹ ਇਸਤਰੀ ਬੋਲੀ, "ਭਗਵਨ, ਤੁਸੀਂ ਦੇਸ਼-ਕਾਲ ਅਨੁਸਾਰ ਵੇਖੋਗੇ। ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਰਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਕ੍ਰਿਤਕ੍ਰਿਤ ਹੋ ਜਾਓਗੇ।"
13.50.104
ब्रह्मर्षिस्तामथोवाच स तथेति युधिष्ठिर ।
वत्स्येऽहं यावदुत्साहो भवत्या नात्र संशयः ॥ १३.५०.१०४ ॥
ਤਦ ਉਸ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਇਵੇਂ ਹੀ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ, ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਤੇਰਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਰਹੇਗਾ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਰਹਾਂਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।"
13.50.105
अथर्षिरभिसम्प्रेक्ष्य स्त्रियं तां जरयाऽर्दिताम् ।
चिन्तां परमिकां भेजे सन्तप्त इव चाभवत् ॥ १३.५०.१०५ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਬੁਢਾਪੇ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਉਸ ਇਸਤਰੀ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਸੰਤਪਤ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
13.50.106
यद्यदङ्गं हि सोऽपश्यत्तस्या विप्रर्षभस्तदा ।
नारमत्तत्रतत्रास्य दृष्टी रूपविरागिता ॥ १३.५०.१०६ ॥
ਉਸ ਵਿਪ੍ਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਜਿਹੜਾ ਜਿਹੜਾ ਅੰਗ ਵੇਖਿਆ, ਉੱਥੇ ਉੱਥੇ ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਟਿਕੀ; ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਰਾਗ ਹੋ ਗਿਆ।
13.50.107
देवतेयं गृहस्यास्य शापात्किंनु विरूपिता ।
अस्याश्च कारणं वेत्तुं न युक्तं सहसा भया ॥ १३.५०.१०७ ॥
"ਇਹ ਇਸ ਘਰ ਦੀ ਦੇਵੀ ਹੈ; ਕਿਹੜੇ ਸਰਾਪ ਨਾਲ ਇਹ ਵਿਰੂਪ ਹੋਈ? ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਜਾਣਨਾ ਅਚਾਨਕ, ਡਰ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।"
13.50.108
इति चिन्ताविषक्तस्य तमर्थं ज्ञातुमिच्छतः ।
व्यगमद्रात्रिशेषः स मनसा व्याकुलेन तु ॥ १३.५०.१०८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਰਾਤ ਦਾ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਾ ਵਿਆਕੁਲ ਮਨ ਨਾਲ ਹੀ ਬੀਤ ਗਿਆ।
13.50.109
अथ सा स्त्री तथोवाच भगवन्पश्य वै रवेः ।
रूपं सन्ध्याभ्रसंरक्तं किमुपस्थाप्यतां तव ॥ १३.५०.१०९ ॥
ਤਦ ਉਸ ਇਸਤਰੀ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਵੇਖੋ, ਸੂਰਜ ਦਾ ਰੂਪ ਸੰਧਿਆ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ?'
13.50.110
स उवाच ततस्तां स्त्रीं स्नानोदकमिहानय ।
उपासिष्ये ततः सन्ध्यां वाग्यतो नियतेन्द्रियः ॥ १३.५०.११० ॥
ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦਾ ਪਾਣੀ ਲਿਆਓ; ਫਿਰ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੰਜਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਾਂਗਾ।'