మహాభారతం · అధ్యాయం 13.50
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.50.1
यदिदं सहधर्मेति प्रोच्यते भरतर्षभ ।
पाणिग्रहणकाले तु स्त्रीणामेतत्कथं स्मृतम् ॥ १३.५०.१ ॥
భరతర్షభా, ఇది 'సహధర్మం' అని చెప్పబడుతోంది; పాణిగ్రహణ సమయంలో స్త్రీలకు ఇది ఎలా నిర్ణయించబడింది?
13.50.2
आर्ष एष भवेद्धर्मः प्राजापत्योऽथवाऽसुरः ।
यदेतत्सहधर्मेति पूर्वमुक्तं महर्षिभिः ॥ १३.५०.२ ॥
పూర్వం మహర్షులు 'సహధర్మం' అని చెప్పినది ఆర్ష ధర్మం కావచ్చు, ప్రాజాపత్య ధర్మం కావచ్చు, లేదా ఆసుర ధర్మం కావచ్చు.
13.50.3
सन्देहः सुमहानेष विरुद्ध इति मे मतिः ।
इह यः सहधर्मो वै प्रेत्यायं विहितः क्वनु ॥ १३.५०.३ ॥
ఇది అత్యంత గొప్ప సందేహం; నా అభిప్రాయంలో ఇది విరుద్ధం. ఇక్కడ విధించబడిన సహధర్మం మరణానంతరం ఎక్కడ చెప్పబడింది?
13.50.4
स्वर्गो मृतानां भवति सहधर्मः पितामह ।
पूर्वमेकस्तु म्रियकस्तिष्ठते वद ॥ १३.५०.४ ॥
పితామహా, మృతులకు సహధర్మం స్వర్గమా? ముందు ఒకరే మరణిస్తారు, మరొకరు నిలిచి ఉంటారు; దీన్ని చెప్పండి.
13.50.5
नानाधर्मफलोपेता नानाकर्मनिवासिताः ।
नानानिरयनिष्ठान्ता मानुपा बहवो यदा ॥ १३.५०.५ ॥
అనేక ధర్మ ఫలాలతో కూడినవారు, అనేక కర్మలలో నివసించేవారు, అనేక నరకాలలో అంతమయ్యేవారు — అనేకమంది మానవులు — అప్పుడు...
13.50.6
अनृताः स्त्रिय इत्येवं सूत्रकारो व्यवस्यति ।
यदाऽनृताः स्त्रियस्तात सहधर्मः कुतः स्मृतः ॥ १३.५०.६ ॥
'స్త్రీలు అసత్యవాదులు' అని సూత్రకారుడు నిశ్చయిస్తాడు. తాతా, స్త్రీలు అసత్యులైనప్పుడు సహధర్మం ఎలా స్మరించబడింది?
13.50.7
अनृताः स्त्रिय इत्येवं वेदेष्वपि हि पठ्यते ।
धर्मो यः पूर्विको दृष्ट उपचारः क्रियाविधिः ॥ १३.५०.७ ॥
వేదాలలో కూడా స్త్రీలు అసత్యవాదినులని ఇలా చదువుతారు. పూర్వం కనిపించిన ధర్మము, ఆచారము, క్రియావిధి అదే.
13.50.8
गहरं प्रतिभात्येतन्मम चिन्तयतोऽनिशम् ।
निःसन्देहमिदं सर्वं पितामह यथाश्रुतिः ॥ १३.५०.८ ॥
పితామహా, నిరంతరం ఆలోచిస్తున్న నాకు ఇది అతి గహనంగా కనిపిస్తోంది. శ్రుతిలో విన్నట్లు ఇదంతా నిస్సందేహమే.
13.50.9
यदैतद्यादृशं चैतद्यथा चैतत्प्रवर्तितम् ।
निखिलेन महाप्राज्ञ भवानेतद्ब्रवीतु मे ॥ १३.५०.९ ॥
ఇది ఎలాంటిది, ఇది ఎలా ప్రవర్తితమైంది, మహాప్రాజ్ఞా, మీరు దీనిని పూర్తిగా నాకు చెప్పండి.
13.50.10
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
अष्टावक्रस्य संवादं दिशया सह भारत ॥ १३.५०.१० ॥
ఇక్కడ కూడా ప్రజలు ఈ పురాతన ఇతిహాసాన్ని వివరిస్తారు, అష్టావక్రుని సంవాదాన్ని, భారతా, ఆ దిశతో పాటు.
13.50.11
निर्विष्टुकामस्तु पुरा अष्टावक्रो महातपाः ।
ऋषेरथ वदान्यस्य वव्रे कन्यां महात्मनः ॥ १३.५०.११ ॥
పూర్వం మహాతపస్వి అష్టావక్రుడు వివాహాన్ని కోరి, ఉదారుడైన మహాత్ముడైన ఋషి కన్యను వరించాడు.
13.50.12
सुप्रभां नाम वै नाम्ना रूपेणाप्रतिमां भुवि ।
गुणप्रभावशीलेन चारित्रेण च शोभनाम् ॥ १३.५०.१२ ॥
భూమిపై రూపంలో అసమానురాలైన సుప్రభ అనే పేరుగల ఆమె, గుణం, ప్రభావం, శీలం, నడవడికలతో కూడా అందమైనది.
13.50.13
सा तस्यर्षेर्मनो दृष्टा जहार शुभलोचना ।
वनराजी यथा चित्रा वसन्ते कुसुमाञचिता ॥ १३.५०.१३ ॥
ఆ చక్కని కన్నులది ఆ ముని మనసును చూసి హరించింది; వసంతంలో పూలతో అలంకరించబడిన రంగురంగుల అడవి వరుసలా.
13.50.14
ऋषिस्तमाह देया मे सुता तुभ्यं हि तच्छृणु ॥ १३.५०.१४ ॥
ఆ ఋషి అతనితో ఇలా అన్నాడు: 'నా కూతురు నీకు ఇవ్వదగినది; అది విను.'
13.50.15
अनन्यस्त्रीजनः प्राज्ञो ह्यप्रवासी प्रियंवदः ।
सुरूपः सम्मतो वीरः शीलवान्भोगभुक्छुचिः ॥ १३.५०.१५ ॥
ఇతర స్త్రీలపై ఆసక్తి లేనివాడు, తెలివైనవాడు, విదేశాలకు వెళ్లనివాడు, మధురంగా మాట్లాడేవాడు, అందగాడు, గౌరవనీయుడు, వీరుడు, శీలవంతుడు, సుఖాలు అనుభవించేవాడు, పవిత్రుడు.
13.50.16
दारानुमतयज्ञश्च सुनक्षत्रामथोद्वेहेत् ।
सभृत्यः स्वजनोपेत इह प्रेत्य च मोदते ॥ १३.५०.१६ ॥
భార్య అనుమతితో యజ్ఞం చేసేవాడు, శుభ నక్షత్రంలో వివాహం చేసుకునేవాడు, సేవకులు బంధువులతో కూడినవాడు ఇక్కడా పరలోకంలోనూ ఆనందిస్తాడు.
13.50.17
गच्छ तावद्दिशं पुण्यामुत्तरां द्रक्ष्यसे ततः ॥ १३.५०.१७ ॥
ఇప్పుడు ఆ పవిత్రమైన ఉత్తర దిక్కుకు వెళ్లు; అక్కడి నుండి నీవు చూస్తావు.
13.50.18
किं द्रष्टव्यं मया तत्र वक्तुमर्हति मे भवान् ।
तथेदानीं मयो कार्यं यथा वक्ष्यति मां भवान् ॥ १३.५०.१८ ॥
అక్కడ నేను ఏమి చూడాలో మీరు నాకు చెప్పాలి; ఇప్పుడు మీరు చెప్పినట్లే నేను చేయాలి.
13.50.19
धनदं समतिक्रम्य हिमवन्तं च पर्वतम् ।
रुद्रस्यायतनं दृष्ट्वा सिद्धचारणसेवितम् ॥ १३.५०.१९ ॥
కుబేరుని దాటి, హిమవత్పర్వతాన్ని కూడా దాటి, సిద్ధులు చారణులు సేవించే రుద్రుని నివాసాన్ని చూసి.
13.50.20
संहृष्टैः पार्षदैर्जुष्टं नृत्यद्भिर्विविधाननैः ।
दिव्याङ्गरागैः पैशाचैरन्यैर्नानाविधैः प्रभोः ॥ १३.५०.२० ॥
ప్రభువు యొక్క సంతోషించిన పార్షదులచే సేవింపబడినది; నాట్యం చేసే వివిధ ముఖాలు కలవారితో, దివ్య అంగరాగాలు పూసుకున్న పైశాచులతో, అనేక విధాల ఇతరులతో నిండినది.
13.50.21
पाणितालसुतालैश्च शम्पातालैः समैस्तथा ।
सम्प्रहृष्टैः प्रनृत्यद्भिः शर्वस्तत्र निषेव्यते ॥ १३.५०.२१ ॥
చేతి తాళాలతో, చక్కని తాళాలతో, శంపా తాళాలతో, సమానమైన లయలతో, అత్యంత సంతోషంతో నాట్యం చేసేవారిచే అక్కడ శర్వుడు సేవింపబడతాడు.
13.50.22
इष्टं किल गिरौ स्थानं तद्दिव्यमिति शुश्रुम ।
नित्यं सन्निहितो देवस्तथा ते पार्षदाः स्मृताः ॥ १३.५०.२२ ॥
పర్వతంపై ఆ స్థానం ప్రియమైనదీ దివ్యమైనదీ అని మేము విన్నాము. అక్కడ దేవుడు ఎల్లప్పుడూ ఉంటాడు, ఆయన పార్షదులూ స్మరింపబడతారు.
13.50.23
तत्र देव्या तपस्तप्तं सङ्करार्थं सुदुश्चरम् ।
अतस्तदिष्टं देवस्य तथोमाया इति श्रुतिः ॥ १३.५०.२३ ॥
అక్కడ దేవి శంకరుని కోసం అత్యంత కష్టమైన తపస్సు చేసింది. అందుచేత ఆ స్థానం దేవునికి ప్రియమైనది, ఉమకూ కూడా అని శ్రుతి.
13.50.24
पूर्वे तत्र महापार्श्वे देवस्योत्तरतस्तथा ।
ऋतवः कालरात्रिश्च ये दिव्या ये च मानुषाः ॥ १३.५०.२४ ॥
అక్కడ దేవుని మహాపార్శ్వంలో, తూర్పున, ఉత్తరాన కూడా, ఋతువులు, కాలరాత్రి ఉన్నారు; దివ్యులూ మానవులూ ఉన్నారు.
13.50.25
देवं चोपासते सर्वे रूपिणः किल तत्र ह ।
तदतिक्रम्य भवनं त्वया यातव्यमेव हि ॥ १३.५०.२५ ॥
అక్కడ రూపధారులందరూ ఆ దేవుణ్ణి ఉపాసిస్తారు. ఆ భవనాన్ని దాటి నీవు తప్పక వెళ్ళాలి.
13.50.26
ततो नीलं वनोद्देशं द्रक्ष्यसे मेघसन्निभम् ।
रमणीयं मनोग्राहि तत्र वै द्रक्ष्यसे स्त्रियम् ॥ १३.५०.२६ ॥
తర్వాత మేఘంలా నీలంగా ఉన్న ఒక అడవి ప్రదేశాన్ని చూస్తావు. అక్కడ మనసును ఆకర్షించే రమణీయమైన స్త్రీని నీవు చూస్తావు.
13.50.27
तपस्विनीं महाभागां वृद्धां दीक्षामनुष्ठिताम् ।
द्रष्टव्या सा त्वया तत्र सम्पूज्या चैव यत्नतः ॥ १३.५०.२७ ॥
అక్కడ తపస్విని, మహాభాగ్యవతి, వృద్ధురాలు, దీక్షను పాటిస్తున్న ఒక స్త్రీని నీవు చూడాలి. ఆమెను నీవు జాగ్రత్తగా పూజించాలి.
13.50.28
तां दृष्ट्वा विनिवृत्तस्त्वं ततः पाणिं ग्रहीष्यसि ।
यद्येष समयः सर्वः साध्यतां तत्र गम्यताम् ॥ १३.५०.२८ ॥
ఆమెను చూసి తిరిగి వచ్చాక నీవు అప్పుడు పాణిగ్రహణం చేస్తావు. ఇదే ఒప్పందమైతే, దానిని నెరవేర్చు; అక్కడికి వెళ్ళు.
13.50.29
तथाऽस्तु साधयिष्यामि तत्र यास्याम्यसंशयम् ।
यत्र त्वं वदसे साधो भवान्भवतु सत्यवाक् ॥ १३.५०.२९ ॥
అలాగే అగుగాక; నేను దానిని నెరవేరుస్తాను, సందేహం లేకుండా నీవు చెప్పిన చోటికి వెళ్తాను, ఓ సాధూ. మీరు సత్యవాక్కు కలవారు కావాలి.
13.50.30
ततोऽगच्छत्स भगवानुत्तरामुत्तरां दिशम् ।
हिमवन्तं गिरिश्रेष्ठं सिद्धचारणसेवितम् ॥ १३.५०.३० ॥
తర్వాత ఆ భగవంతుడు ఉత్తరోత్తర ఉత్తర దిక్కు వైపు వెళ్ళాడు; పర్వతాలలో శ్రేష్ఠమైన హిమవంతం వైపు, సిద్ధులు చారణులు సేవించే ఆ పర్వతం వైపు.
13.50.31
स गत्वा द्विजशार्दूलो हिमवन्तं महागिरिम् ।
अभ्यगच्छन्नदीं पुण्यां बाहुदां पुण्यदायिनीम् ॥ १३.५०.३१ ॥
ఆ ద్విజశ్రేష్ఠుడు మహాగిరి హిమవంతాన్ని చేరి, పుణ్యాన్ని ఇచ్చే పవిత్రమైన బాహుదా నదిని సమీపించాడు.
13.50.32
अशोके विमले तीर्थे स्नात्वा वै तर्प्य देवताः ।
तत्र वासाय शयने कौशे सुखमुवास ह ॥ १३.५०.३२ ॥
అశోక అనే పవిత్ర తీర్థంలో స్నానం చేసి, దేవతలకు తర్పణం చేసి, అక్కడ దర్భ శయ్యపై సుఖంగా నివసించాడు.
13.50.33
ततो रात्र्यां व्यतीतायां प्रातरुत्थाय स द्विजः ।
स्नात्वा प्रादुश्चकाराग्निं हुत्वा चैवं विधानतः ॥ १३.५०.३३ ॥
రాత్రి గడిచిన తరువాత ఆ ద్విజుడు ప్రాతఃకాలంలో లేచి, స్నానం చేసి, విధిప్రకారం అగ్నిని వెలిగించి హోమం చేశాడు.
13.50.34
रुद्राणीकूपमासाद्य ह्रदे तत्र समाश्वसत् ।
विश्रान्तश्च समुत्थाय कैलासमभितो ययौ ॥ १३.५०.३४ ॥
రుద్రాణీ కూపాన్ని చేరి, అక్కడ సరస్సు వద్ద ఊరట పొందాడు. విశ్రాంతి తీసుకుని లేచి కైలాసం వైపు వెళ్ళాడు.
13.50.35
सोऽपश्यत्काञ्चनद्वारं दीप्यमानमिव श्रिया ।
मन्दाकिनीं च नलिनीं धनदस्य महात्मनः ॥ १३.५०.३५ ॥
ఆయన బంగారు ద్వారాన్ని చూశాడు; అది తన శోభతో ప్రకాశిస్తున్నట్లుంది. మహాత్ముడైన ధనదుని మందాకినినీ, కమలసరస్సునూ చూశాడు.
13.50.36
अथ ते राक्षसाः सर्वे येऽभिरक्षन्ति पद्मिनीम् ।
प्रत्युत्थिता भगवन्तं माणिभद्रपुरोगमाः ॥ १३.५०.३६ ॥
అప్పుడు ఆ కమలసరస్సును కాపాడే రాక్షసులంతా మాణిభద్రుని ముందుంచుకొని, భగవంతుని ఎదుర్కొనేందుకు లేచి నిలిచారు.
13.50.37
स तान्प्रत्यर्चयामास राक्षसान्भीमविक्रमान् ।
निवेदयत मां क्षिप्रं धनदायेति चाब्रवीत् ॥ १३.५०.३७ ॥
అతడు ఆ భయంకర పరాక్రమ రాక్షసులను ప్రతిగౌరవించి, "ధనదుడు వచ్చాడని నాకు త్వరగా తెలియజేయండి" అని అన్నాడు.
13.50.38
ते राक्षसास्तथा राजन्भगवन्तमथाब्रुवन् ।
असौ वैश्रवणो राजा स्वयमायाति तेऽन्तिकम् ॥ १३.५०.३८ ॥
ఓ రాజా, అప్పుడు ఆ రాక్షసులు ఆ భగవంతునితో, "ఇదిగో వైశ్రవణ రాజు స్వయంగా మీ సమీపానికి వస్తున్నాడు" అని అన్నారు.
13.50.39
विदितो भगवानस्य कार्यमागमनस्य यत् ।
पश्यैनं त्वं महाभागं ज्वलन्तमिव तेजसा ॥ १३.५०.३९ ॥
భగవంతుడా, అతని రాకకు కారణం మీకు తెలిసే ఉంటుంది. తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తున్న ఆ మహాభాగ్యుడిని చూడండి.
13.50.40
ततो वैश्रवणोऽभ्येत्य अष्टावक्रमनिन्दितम् ।
विधिवत्कुशलं पृष्ट्वा ततो ब्रह्मर्षिमब्रवीत् ॥ १३.५०.४० ॥
అప్పుడు వైశ్రవణుడు దగ్గరకు వచ్చి, నిందలేని అష్టావక్రుడిని విధిప్రకారం కుశలం అడిగి, ఆ బ్రహ్మర్షితో ఇలా అన్నాడు.
13.50.41
सुखं प्राप्तो भवान्कच्चित्किंवा मत्तश्चिकीर्षति ।
ब्रूहि सर्वं करिष्यामि यन्मां वक्ष्यसि वै द्विज ॥ १३.५०.४१ ॥
"ద్విజా, మీరు సుఖంగా చేరారా? లేక నా నుండి ఏదైనా కోరుకుంటున్నారా? మీరు చెప్పేదంతా నేను చేస్తాను."
13.50.42
भवनं प्रविश त्वं मे यथाकामं द्विजोत्तम ।
सत्कृतः कृतकार्यश्च भवान्यास्यत्यविघ्नतः ॥ १३.५०.४२ ॥
ద్విజోత్తమా, నా భవనంలో మీ ఇష్టానుసారం ప్రవేశించండి. సత్కారం పొంది, కార్యం నెరవేరి, విఘ్నం లేకుండా మీరు వెళ్తారు.
13.50.43
प्राविशद्भवनं स्वं वै गृहीत्वा तं द्विजोत्तमम् ।
आसनं स्वं ददौ चैव पाद्यमर्घ्यं तथैव च ॥ १३.५०.४३ ॥
ఆయన ఆ ద్విజోత్తముని వెంట తీసుకొని తన గృహంలో ప్రవేశించి, తన ఆసనాన్ని ఇచ్చాడు; పాద్యమూ అర్ఘ్యమూ అదే విధంగా ఇచ్చాడు.
13.50.44
अथोपविष्टयोस्तत्र माणिभद्रपुरोगमाः ।
निषेदुस्तत्र कौबेरा यक्षगन्धर्वकिन्नराः ॥ १३.५०.४४ ॥
అప్పుడు వారిద్దరు కూర్చున్న తర్వాత, మణిభద్రుని నాయకత్వంలో కుబేరుని అనుచరులు — యక్షులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు — అక్కడ కూర్చున్నారు.
13.50.45
ततस्तेषां निषण्णानां धनदो वाक्यमब्रवीत् ।
भवच्छन्दं समाज्ञाय नृत्येरन्नप्सरोगणाः ॥ १३.५०.४५ ॥
అప్పుడు కూర్చున్న వారితో ధనదుడు ఇలా అన్నాడు: 'మీ ఇష్టాన్ని తెలుసుకొని అప్సరస్సుల గుంపులు నృత్యం చేయుగాక.'
13.50.46
आतिथ्यं परमं कार्यं शुश्रूषा भवतस्तथा ।
संवर्ततामित्युवाच मुनिर्मधुरया गिरा ॥ १३.५०.४६ ॥
'పరమ ఆతిథ్యం చేయాలి; మీ సేవ కూడా అలాగే జరగాలి' అని ముని మధురమైన మాటతో అన్నాడు.
13.50.47
यथोर्वरा मिश्रकेशी रम्भा चैवोर्वशी तथा ।
अलम्बुसा घृताची च चित्रा चित्राङ्गदारुचिः ॥ १३.५०.४७ ॥
ఊర్వరా, మిశ్రకేశి, రంభ, ఊర్వశి, అలంబుస, ఘృతాచి, చిత్ర, చిత్రాంగదరుచి — వీరిలా.
13.50.48
मनोहरा सुकेशी च सुमुखी हासिनी प्रभा ।
विद्युता प्रशमी दान्ता विद्योता रतिरेव च ॥ १३.५०.४८ ॥
మనోహర, సుకేశి, సుముఖి, హాసిని, ప్రభ, విద్యుత, ప్రశమి, దాంత, విద్యోత, రతి కూడా.
13.50.49
एताश्चान्याश्च वै बह्व्यः प्रनृत्ताप्सरसः शुभाः ।
अवादयंश्च गन्धर्वा वाद्यानि विविधानि च ॥ १३.५०.४९ ॥
ఇంకా అనేకమంది అందమైన అప్సరసలు నృత్యం చేశారు; గంధర్వులు వివిధ వాద్యాలను వాయించారు.
13.50.50
अथ प्रवृत्ते गान्धर्वे दिव्ये ऋषिरुपाविशत् ।
दिव्यं संवत्सरं तत्रारमतैष महातपाः ॥ १३.५०.५० ॥
అప్పుడు దివ్యమైన గాంధర్వ ప్రదర్శన ప్రారంభమవగా, ఆ మహాతపస్వి ఋషి కూర్చున్నాడు; అక్కడ ఒక దివ్య సంవత్సరం పాటు ఆనందించాడు.
13.50.51
ततो वैश्रवणो राजा भगवन्तमुवाच ह ।
साग्रः संवत्सरो यातो विप्रेह तव पश्यतः ॥ १३.५०.५१ ॥
అప్పుడు రాజు వైశ్రవణుడు భగవంతునితో ఇలా అన్నాడు: 'ఓ బ్రాహ్మణుడా, నీవు చూస్తుండగానే ఇక్కడ ఒక సంవత్సరం పూర్తయిపోయింది.'
13.50.52
हार्योऽयं विषयो ब्रह्मन्गान्धर्वो नाम नामतः ।
छन्दतो वर्ततां विप्र यथा वदति वा भवान् ॥ १३.५०.५२ ॥
ఓ బ్రహ్మన్, ఇది గాంధర్వం అనే పేరుగల రమణీయమైన ప్రదేశం. ఓ బ్రాహ్మణుడా, నీవు చెప్పినట్లు, నీ ఇష్టప్రకారం ఇది కొనసాగనివ్వు.
13.50.53
अतिथिः पूजनीयस्त्वमिदं च भवतो गृहम् ।
सर्वमाज्ञाप्यतामाशु परवन्तो वयं त्वयि ॥ १३.५०.५३ ॥
మీరు అతిథి, పూజనీయులు; ఈ గృహం కూడా మీదే. అన్నింటినీ వెంటనే ఆజ్ఞాపించండి; మేము మీ ఆధీనంలో ఉన్నాము.
13.50.54
अथ वैश्रवणं प्रीतो भगवान्प्रत्यभाषत ।
अर्चितोस्मि यथान्यायं गमिष्यामि धनेश्वर ॥ १३.५०.५४ ॥
అప్పుడు సంతోషించిన భగవంతుడు వైశ్రవణునికి ఇలా బదులిచ్చాడు: 'న్యాయబద్ధంగా నన్ను సత్కరించావు; ఓ ధనేశ్వరా, నేను వెళ్తాను.'
13.50.55
प्रीतोस्मि सदृशं चैव तव सर्वं धनाधिप ।
तव प्रसादाद्भगवन्महर्षेश्च महात्मनः।
नियोगादद्य यास्यामि वृद्दिमानृद्धिमान्भव ॥ १३.५०.५५ ॥
నేను సంతోషించాను. ధనాధిపతీ, ఇదంతా నీకు తగినదే. భగవానుడు, మహాత్ముడైన మహర్షి అనుగ్రహంతో, నేడు వారి ఆజ్ఞానుసారం నేను వెళ్తాను. నీవు సమృద్ధిగా, ధనవంతుడిగా ఉండు.
13.50.56
अथ निष्क्रम्य भगवान्प्रययावुत्तरामुखः ।
कैलासे सङ्करावासमभिवीक्ष्य प्रणम्य च ॥ १३.५०.५६ ॥
తర్వాత భగవానుడు బయలుదేరి ఉత్తరం వైపు ముఖం చేసి వెళ్లాడు. కైలాసంలో శంకరుని నివాసాన్ని చూసి నమస్కరించి.
13.50.57
गौरीशं शङ्करं दान्तं शरणागतवत्सलम् ।
गङ्गाधरं गोपतिनं गणावृतमकल्पषम् ॥ १३.५०.५७ ॥
గౌరీపతి శంకరుడు, దాంతుడు, శరణు కోరినవారిపై ప్రేమ కలవాడు, గంగను ధరించినవాడు, గోపతి, గణాలతో చుట్టుముట్టబడినవాడు, నిర్మలుడు.
13.50.58
कैलासं मन्दरं हैमं सर्वाननुचचार ह ।
तानतीत्य महाशैलान्कैरातं स्थानमुत्तमम् ॥ १३.५०.५८ ॥
కైలాసం, మందరం, హైమం — ఈ అన్ని పర్వతాల చుట్టూ ఆయన సంచరించాడు. ఆ మహా పర్వతాలను దాటి కిరాతుల ఉత్తమ స్థానానికి చేరాడు.
13.50.59
प्रदक्षिणं तथा चक्रे प्रयतः शिरसा नतः ।
धरणीमवतीर्याथ पूतात्माऽसौ तदाऽभकवत् ॥ १३.५०.५९ ॥
అలాగే ప్రదక్షిణం చేశాడు, నిగ్రహంతో తల వంచి. తర్వాత భూమిపైకి దిగి, పవిత్రాత్ముడైన అతడు అప్పుడు పసివాడిలా అయ్యాడు.
13.50.60
स तं प्रदक्षिणं कृत्वा निर्यातश्चोत्तरामुखः ।
समेन भूमिभागेन ययौ प्रीतिपुरस्कृतः ॥ १३.५०.६० ॥
అతడు ఆ ప్రదక్షిణం చేసి, ఉత్తరం వైపు ముఖం చేసి బయలుదేరాడు. సమతలమైన నేల మీదుగా, ప్రీతిని ముందుంచుకొని వెళ్లాడు.
13.50.61
ततोऽपरं वनोद्देशं रमणीयमपश्यत ।
सर्वर्तुभिर्मूलफलैः पक्षिभिश्च समन्वितैः।
रमणीयैर्वनोद्देशैस्तत्रतत्र विभूषितम् ॥ १३.५०.६१ ॥
తర్వాత అతడు అన్ని ఋతువుల వేరులు, ఫలాలు, పక్షులతో నిండి, అక్కడక్కడ రమణీయ వనప్రదేశాలతో అలంకరింపబడిన మరో వనప్రదేశాన్ని చూశాడు.
13.50.62
तत्राश्रमपदं दिव्यं ददर्श भगवानथ ॥ १३.५०.६२ ॥
అక్కడ భగవంతుడు ఒక దివ్యమైన ఆశ్రమ స్థలాన్ని చూశాడు.
13.50.63
शैलांश्च विविधाकारान्काञ्चनान्रत्नभूषितान् ।
मणिभूमौ निविष्टाश्च पुष्करिण्यस्तथैव च ॥ १३.५०.६३ ॥
బంగారు, రత్నాలతో అలంకరించిన వివిధ ఆకృతుల పర్వతాలను, మణిభూమిపై ఉన్న కమలసరస్సులను కూడా అతడు చూశాడు.
13.50.64
अन्यान्यपि सुरम्याणि ददर्श सुबहून्यथ ।
भृशं तस्य मनो रमे महर्षेर्भावितात्मनः ॥ १३.५०.६४ ॥
తర్వాత అతడు ఇంకా అనేక అత్యంత రమ్యమైన వస్తువులను చూశాడు. భావితాత్ముడైన ఆ మహర్షి మనసు ఎంతో సంతోషించింది.
13.50.65
स तत्र काञ्चनं दिव्यं सर्वरत्नमयं गृहम् ।
ददर्शाद्भुतसङ्काशं धनदस्य गृहाद्वरम् ॥ १३.५०.६५ ॥
అక్కడ అతడు బంగారంతో, సర్వరత్నమయమై, అద్భుతంలా ఉన్న ఒక దివ్య గృహాన్ని చూశాడు; అది ధనదుని (కుబేరుని) గృహం కంటే శ్రేష్ఠమైనది.
13.50.66
महान्तो यत्र विविधा मणिकाञ्चनपर्वताः ।
विमानानि च रम्याणि रत्नानि विविधानि च ॥ १३.५०.६६ ॥
అక్కడ మణులు, బంగారంతో కూడిన విశాలమైన వివిధ పర్వతాలు, రమ్యమైన విమానాలు, వివిధ రత్నాలు ఉన్నాయి.
13.50.67
मन्दारपुष्पैः सङ्कीर्णां तथा मन्दाकिनीं नदीम् ।
स्वयम्प्रभाश्च मणयो वज्रैर्भूमिश्च भूषिता ॥ १३.५०.६७ ॥
మందార పుష్పాలతో నిండిన మందాకినీ నది, స్వయంప్రకాశమైన మణులు, వజ్రాలతో అలంకరించబడిన భూమి.
13.50.68
नानाविधैश्च भवनैर्विचित्रमणितोरणैः ।
मुक्ताजालविनिक्षिप्तैर्मणिरत्नविभूषितैः ॥ १३.५०.६८ ॥
అనేక రకాల భవనాలతో, విచిత్ర మణి తోరణాలతో, ముత్యాల వలలు వేలాడదీయబడినవి, మణిరత్నాలతో అలంకరించబడినవి.
13.50.69
मनोद्दष्टिहरै रम्यैः सर्वतः संवृतं शुभैः ।
ऋषिभिश्चावृतं तत्र आश्रमं तं मनोहरम् ॥ १३.५०.६९ ॥
మనసును, కన్నులను హరించే, రమణీయమైన, శుభప్రదమైన వస్తువులతో అన్నివైపులా చుట్టబడి, అక్కడ ఋషులతో ఆవరించబడిన ఆ మనోహరమైన ఆశ్రమం.
13.50.70
ततस्तस्याभवच्चिन्ता कुत्र वासो भवेदिति ।
अथ द्वारं समभितो गत्वा स्थित्वा ततोऽब्रवीत् ॥ १३.५०.७० ॥
అప్పుడు అతనికి 'నేను ఎక్కడ నివసించాలి?' అనే చింత కలిగింది. తరువాత ద్వారం దగ్గరకు వెళ్లి నిలబడి అతడు ఇలా పలికాడు.
13.50.71
अतिथिं समनुप्राप्तमभिजानन्तु येऽत्र वै ॥ १३.५०.७१ ॥
ఇక్కడ ఉన్నవారు, వచ్చిన అతిథిని గుర్తించాలి.
13.50.72
अथ कन्याः परिवृता गृहात्तस्माद्विनिर्गताः ।
नानारूपाः सप्त विभो कन्याः सर्वा मनोहराः ॥ १३.५०.७२ ॥
అప్పుడు ఆ గృహం నుండి కన్యలు చుట్టుముట్టబడి బయటకు వచ్చారు. ఓ విభూ, వివిధ రూపాలతో ఉన్న ఏడుగురు కన్యలు, అందరూ మనోహరులు.
13.50.73
यांयामपश्यत्कन्यां वै सासा तस्य मनोऽहरत् ।
न च शक्तो वारयितुं मनोऽस्याथावसीदति।
ततो धृतिः समुत्पन्ना तस्य विप्रस्य धीमतः ॥ १३.५०.७३ ॥
ఆమె ఎవరిని చూశాడో, ఆమె అతని మనసును హరించింది. మనసును నిలువరించలేక అతని మనసు కుంగిపోయింది. అప్పుడు ఆ బుద్ధిమంతుడైన బ్రాహ్మణునిలో ధైర్యం కలిగింది.
13.50.74
अथ तं प्रमदाः प्राहुर्भगवान्प्रविशत्विति ।
स च तासां सुरुपेण तस्यैव भवनस्य च।
कौतूहलं समाविष्टः प्रविवेश गृहं द्विजः ॥ १३.५०.७४ ॥
అప్పుడు ఆ స్త్రీలు అతనితో, 'భగవాన్, లోపలికి రండి' అన్నారు. ఆ ద్విజుడు వారి సౌందర్యంపైనా ఆ గృహంపైనా కుతూహలంతో నిండి ఇంట్లోకి ప్రవేశించాడు.
13.50.75
तत्रापश्यज्जरायुक्तामरजोम्बरधारिणीम् ।
वृद्धां पर्यङ्कमासीनां सर्वाभरणभूषिताम् ॥ १३.५०.७५ ॥
అక్కడ అతను ముసలితనంతో కూడిన, ధూళి లేని వస్త్రాలు ధరించిన ఒక వృద్ధ స్త్రీని చూశాడు; ఆమె మంచంపై కూర్చుని అన్ని ఆభరణాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
13.50.76
स्वस्तीति तेन चैवोक्ता सा स्त्री प्रत्यवदत्तदा ।
प्रत्युत्थाय च तं विप्रमास्यतामित्युवाच ह ॥ १३.५०.७६ ॥
'స్వస్తి' అని అతను ఆమెను సంబోధించగా, ఆ స్త్రీ జవాబిచ్చింది. తరువాత లేచి ఆ బ్రాహ్మణునితో, 'కూర్చోండి' అని పలికింది.
13.50.77
सर्वाः स्वानालयान्यान्तु एका मामुपतिष्ठतु ।
प्रज्ञाता या प्रशान्ता या शेषा गच्छन्तु च्छन्दतः ॥ १३.५०.७७ ॥
'మీరంతా మీ మీ ఇళ్లకు వెళ్లండి; ఒకతె మాత్రమే నన్ను సేవించనివ్వండి. ప్రజ్ఞావతి, ప్రశాంతురాలు అయిన ఒకతె ఉండవచ్చు; మిగిలినవారు ఇష్టానుసారం వెళ్లవచ్చు.'
13.50.78
ततः प्रदक्षिणीकृत्य कन्यास्तास्तमृषिं तदा ।
निश्चक्रमुर्गृहात्तस्मात्सा वृद्धाऽथ व्यतिष्ठतः।
तया सम्पूजितस्तत्र शयने चापि निर्मले ॥ १३.५०.७८ ॥
తర్వాత ఆ కన్యలు ఆ ఋషిని ప్రదక్షిణ చేసి, ఆ సమయంలో ఆ ఇంటి నుండి బయటకు వెళ్ళారు; ఆ ముసలామె మాత్రం అక్కడే ఉండిపోయింది. ఆమె చేత అక్కడ సత్కరించబడిన ఋషి స్వచ్ఛమైన మంచంపై (పడుకున్నాడు).
13.50.79
अथ तां संविशन्प्राह शयने भास्वरे तदा ।
त्वयाऽपि सुप्यतां भद्रे रजनी ह्यतिवर्तते ॥ १३.५०.७९ ॥
అప్పుడు ఆమె పడుకుంటుండగా, ఆ ప్రకాశవంతమైన మంచంపై ఆ సమయంలో ఆయన ఇలా అన్నాడు: "ఓ శుభవతీ, నువ్వు కూడా నిద్రపో; రాత్రి గడిచిపోతోంది."
13.50.80
संलापात्तेन विप्रेण तथा सा तत्र भाषिता ।
द्वितीये शयने दिव्ये संविवेश महाप्रभे ॥ १३.५०.८० ॥
ఆ బ్రాహ్మణునితో ఆ సంభాషణ ద్వారా ఆమె అక్కడ ఇలా సంబోధించబడింది; ఆమె రెండవ, దివ్యమైన, అత్యంత ప్రకాశవంతమైన మంచంపై పడుకుంది.
13.50.81
अथ सा वेपमानाङ्गी निमित्तं शीतजं तदा ।
व्यपदिश्य महर्षेर्वै शयनं व्यवरोहत ॥ १३.५०.८१ ॥
అప్పుడు వణుకుతున్న అవయవాలతో ఆమె, చలి వల్ల కలిగిందని కారణం చూపి, ఆ సమయంలో మహర్షి మంచంపైకి ఎక్కింది.
13.50.82
स्वागतेनागतां तां तु भगवानभ्यभाषत ।
सा जुगूह भुजाभ्यां तु ऋषिं प्रीत्या नरर्षभ ॥ १३.५०.८२ ॥
స్వాగతంతో వచ్చిన ఆమెను భగవంతుడు సంబోధించాడు; ఆమె ప్రేమతో రెండు చేతులతో ఋషిని కౌగిలించుకుంది, ఓ నరశ్రేష్ఠుడా.
13.50.83
निर्विकारमृषिं चापि काष्ठकुड्योपमं तदा ।
दुखिता प्रेक्ष्य सञ्जल्पमकार्षीदृषिणा सह ॥ १३.५०.८३ ॥
ఋషి వికారం లేనివాడై, కర్ర గోడలా ఉండటం చూసి, అప్పుడు దుఃఖితురాలైన ఆమె ఋషితో సంభాషించింది.
13.50.84
ब्रह्मन्नकामकरोस्ति स्त्रीणां पुरुषतो धृतिः ।
कामेन मोहिता चाहं त्वां भजन्तीं भजस्व माम् ॥ १३.५०.८४ ॥
బ్రాహ్మణుడా, స్త్రీలకు పురుషుల నుండి ధైర్యం ఉండదు. కామంతో మోహితురాలనైన నేను నిన్ను కోరి వచ్చాను, నన్ను స్వీకరించు.
13.50.85
प्रहृष्टो भव विप्रर्षे समागच्छ मया सह ।
उपगूह च भां विप्र कामार्ताऽहं भृशं त्वयि ॥ १३.५०.८५ ॥
బ్రాహ్మణ ఋషీ, సంతోషించు, నాతో కలువు. విప్రుడా, నన్ను కౌగిలించుకో; కామపీడితనైన నేను నీ కోసం ఎంతో తపిస్తున్నాను.
13.50.86
एतद्वि तव धर्मात्मंस्तपसः पूज्यते फलम् ।
प्रार्थितं दर्शनादेव भजमानां भजस्व माम् ॥ १३.५०.८६ ॥
ధర్మాత్మా, ఇదే నీ తపస్సుకు ఫలంగా గౌరవించబడుతుంది; నన్ను చూడగానే అది కోరబడింది. నిన్ను భజించే నన్ను స్వీకరించు.
13.50.87
सद्म चेदं धनं सर्वं यच्चान्यदपि पश्यसि ।
प्रभुस्त्वं भव सर्वत्र मयि चैव न संशयः ॥ १३.५०.८७ ॥
ఈ ఇల్లు, ఈ సంపద అంతా, నీవు చూసే ఇతర వస్తువులు కూడా అన్నీ నీవే. ప్రతిచోటా నీవే ప్రభువుగా ఉండు, నాపైనా కూడా; సందేహం లేదు.
13.50.88
सर्वान्कामान्विधास्यामि रमस्व सहितो मया ।
रमणीये वने विप्र सर्वकामफलप्रदे ॥ १३.५०.८८ ॥
నేను నీకు సమస్త సుఖాలను ఇస్తాను; విప్రుడా, సమస్త కోరికల ఫలాన్ని ఇచ్చే రమణీయమైన వనంలో నాతో కలిసి ఆనందించు.
13.50.89
त्वद्वशाऽहं भविष्यामि रंस्यसे च मया सह ।
सर्वान्कामानुपाश्नीमो ये दिव्या ये च मानुषाः ॥ १३.५०.८९ ॥
నేను నీ వశంలో ఉంటాను; నాతో నీవు ఆనందిస్తావు. దివ్యమైనవి, మానుషమైనవి అయిన సమస్త సుఖాలను మనం అనుభవిద్దాం.
13.50.90
नातः परं हि नारीणां विद्यते च कदाचन ।
यथा पुरुषसंसर्गः परमेतद्धि नः फलम् ॥ १३.५०.९० ॥
దీనికంటే గొప్పది స్త్రీలకు ఎప్పుడూ లేదు; పురుష సంసర్గమే మాకు పరమ ఫలం.
13.50.91
आत्मच्छन्देन वर्तन्ते नार्यो मन्मथचोदिताः ।
न च दह्यन्ति गच्छन्त्यः सुतप्तैरपि पांसुभिः ॥ १३.५०.९१ ॥
మన్మథునిచే ప్రేరేపితులైన స్త్రీలు తమ ఇష్టానుసారం ప్రవర్తిస్తారు; అతి వేడి ధూళిలో నడిచినా వారు కాలిపోరు.
13.50.92
परदारानहं भद्रे न गच्छेयं कथञ्चन ।
दूषितं धर्मशास्त्रज्ञैः परदाराभिमर्शनम् ॥ १३.५०.९२ ॥
ఓ శుభవతీ, నేను ఏ విధంగానూ పరస్త్రీని చేరను; ధర్మశాస్త్రజ్ఞులు పరస్త్రీ స్పర్శను దూషితంగా చెప్పారు.
13.50.93
शुद्धक्षेत्रे ब्रह्महत्याप्रायश्चित्तमथोच्यते ।
पुनश्च पातकं दृष्टं विप्रक्षेत्रे विशेषतः ॥ १३.५०.९३ ॥
శుద్ధ క్షేత్రంలో బ్రహ్మహత్యకు ప్రాయశ్చిత్తం చెప్పబడుతుంది; అయితే బ్రాహ్మణ క్షేత్రంలో పాపం విశేషంగా కనబడుతుంది.
13.50.94
भद्रे निर्वेष्टुकामोऽहं तत्रावकिरणं मम ।
प्रायश्चित्तं महदतो दारग्रहणपूर्वकम् ॥ १३.५०.९४ ॥
ఓ శుభవతీ, ఆ పాపం నుండి విముక్తుడు కావాలని కోరుకునే నేను అక్కడ నా బీజాన్ని విడిచిపెడతాను; కాబట్టి భార్యను స్వీకరించి చేసే ఈ ప్రాయశ్చిత్తం గొప్పది.
13.50.95
बीजं न शुद्ध्यते वोढुरन्यथा कृतनिष्कृतेः ।
मातृतः पितृतः शुद्धो ज्ञेयः पुत्रो यथार्थतः ॥ १३.५०.९५ ॥
లేకుంటే, ప్రాయశ్చిత్తం చేసిన వరుని బీజం శుద్ధి కాదు; తల్లి వైపు నుండి, తండ్రి వైపు నుండి శుద్ధుడైన కుమారుణ్ని యథార్థంగా శుద్ధుడని తెలుసుకోవాలి.
13.50.96
विषयेष्वनभिज्ञोऽहं धर्मार्थं किल सन्ततिः ।
एवं लोकान्गमिष्यामि पुत्रैरिति न संशयः ॥ १३.५०.९६ ॥
నేను విషయాలలో అనభిజ్ఞుడను; నిజంగా ధర్మార్థమే సంతానం. ఈ విధంగా పుత్రుల ద్వారా నేను లోకాలను పొందుతాను, ఇందులో సందేహం లేదు.
13.50.97
भद्रे धर्मं विजानीहि ज्ञात्वा चोपरमस्व ह ॥ १३.५०.९७ ॥
ఓ కల్యాణీ, ధర్మాన్ని తెలుసుకో; తెలిసిన తర్వాత విరమించు.
13.50.98
नानिलोऽग्निर्न वरुणो न चान्ये त्रिदशा द्विज ।
प्रियाः स्त्रीणां यथा कामो रतिशीला हि योषितः ॥ १३.५०.९८ ॥
ఓ ద్విజా, వాయువు, అగ్ని, వరుణుడు, ఇతర దేవతలు స్త్రీలకు అంత ప్రియులు కారు; కామమే వారికి ప్రియం, ఎందుకంటే స్త్రీలు రతిప్రియ స్వభావం గలవారు.
13.50.99
सहस्रे किल नारीणां प्राप्येतैका कदाचन ।
तथा शतसहस्रेषु यदि काचित्पतिव्रता ॥ १३.५०.९९ ॥
వేయిమంది స్త్రీలలో ఒక్కతే ఎప్పుడో దొరుకుతుంది; అలాగే లక్షలలో ఒకరు పతివ్రత అయితే.
13.50.100
नैता जानन्ति पितरं न कुलं न च मातरम् ।
न भ्रातॄन्न च भर्तारं न च पुत्रान्न देवरान् ॥ १३.५०.१०० ॥
వారు తండ్రిని, కులాన్ని, తల్లిని గుర్తించరు; సోదరులను, భర్తను, కుమారులను, మరుదులను కూడా గుర్తించరు.
13.50.101
लीलायन्त्यः कुलं घ्नन्ति कूलानीव सरिद्वराः ।
दोषान्सर्वाश्च मत्वाऽऽशु प्रजापतिरभाषत ॥ १३.५०.१०१ ॥
శ్రేష్ఠ నదులు ఒడ్డులను కూల్చినట్లు, క్రీడిస్తూ వారు కులాన్ని నాశనం చేస్తారు; సర్వ దోషాలను తెలుసుకొని ప్రజాపతి వెంటనే ఇలా పలికాడు.
13.50.102
ततः स ऋषिरेकाग्रस्तां स्त्रियं प्रत्यभाषत ।
आस्यतांरुचितश्छन्दः किञ्च कार्यं ब्रवीहि मे ॥ १३.५०.१०२ ॥
అప్పుడు ఆ ఋషి ఏకాగ్రచిత్తుడై ఆ స్త్రీతో ఇలా అన్నాడు: "కూర్చో, నీ ఇష్టమొచ్చినట్లు. నా నుండి ఏ పని కావాలో చెప్పు."
13.50.103
सा स्त्री प्रोवाच भगवन्द्रक्ष्यसे देशकालतः ।
वस तावन्महाभाग कृतकृत्यो भविष्यसि ॥ १३.५०.१०३ ॥
ఆ స్త్రీ ఇలా చెప్పింది: "భగవాన్, మీరు దేశకాలాలను బట్టి చూస్తారు. ఓ మహాభాగా, ఇప్పుడు ఇక్కడ ఉండు, నీవు కృతకృత్యుడవు అవుతావు."
13.50.104
ब्रह्मर्षिस्तामथोवाच स तथेति युधिष्ठिर ।
वत्स्येऽहं यावदुत्साहो भवत्या नात्र संशयः ॥ १३.५०.१०४ ॥
అప్పుడు ఆ బ్రహ్మర్షి ఆమెతో అన్నాడు: "అలాగే కానివ్వు. ఓ యుధిష్ఠిర, నీకు ఉత్సాహం ఉన్నంత వరకు నేను ఇక్కడ ఉంటాను, ఇందులో సందేహం లేదు."
13.50.105
अथर्षिरभिसम्प्रेक्ष्य स्त्रियं तां जरयाऽर्दिताम् ।
चिन्तां परमिकां भेजे सन्तप्त इव चाभवत् ॥ १३.५०.१०५ ॥
అప్పుడు ఆ ఋషి వృద్ధాప్యంతో బాధపడుతున్న ఆ స్త్రీని జాగ్రత్తగా చూసి, తీవ్రమైన చింతలో పడ్డాడు; దుఃఖించినవాడిలా అయ్యాడు.
13.50.106
यद्यदङ्गं हि सोऽपश्यत्तस्या विप्रर्षभस्तदा ।
नारमत्तत्रतत्रास्य दृष्टी रूपविरागिता ॥ १३.५०.१०६ ॥
ఆ విప్రశ్రేష్ఠుడు ఆమె ఏ అంగాన్ని చూసినా, అక్కడక్కడ అతని దృష్టి ఆనందించలేదు; అతడు ఆమె రూపం పట్ల విరాగిగా మారాడు.
13.50.107
देवतेयं गृहस्यास्य शापात्किंनु विरूपिता ।
अस्याश्च कारणं वेत्तुं न युक्तं सहसा भया ॥ १३.५०.१०७ ॥
"ఈమె ఈ ఇంటి దేవత; ఏ శాపం వల్ల ఈమె వికృతమైంది? దీని కారణాన్ని తెలుసుకోవడం తొందరపడి, భయంతో చేయడం సరికాదు."
13.50.108
इति चिन्ताविषक्तस्य तमर्थं ज्ञातुमिच्छतः ।
व्यगमद्रात्रिशेषः स मनसा व्याकुलेन तु ॥ १३.५०.१०८ ॥
ఇలా చింతలో మునిగి, ఆ విషయాన్ని తెలుసుకోవాలని కోరుతున్నవాడికి రాత్రిలో మిగిలిన భాగం గడిచిపోయింది; అతని కలత చెందిన మనసుతోనే.
13.50.109
अथ सा स्त्री तथोवाच भगवन्पश्य वै रवेः ।
रूपं सन्ध्याभ्रसंरक्तं किमुपस्थाप्यतां तव ॥ १३.५०.१०९ ॥
అప్పుడు ఆ స్త్రీ ఇలా అన్నది: 'భగవంతుడా, చూడు, సూర్యుని రూపం సంధ్యా మేఘాలతో ఎర్రబడింది; మీకు ఏమి సమకూర్చాలి?'
13.50.110
स उवाच ततस्तां स्त्रीं स्नानोदकमिहानय ।
उपासिष्ये ततः सन्ध्यां वाग्यतो नियतेन्द्रियः ॥ १३.५०.११० ॥
అప్పుడు అతడు ఆ స్త్రీతో అన్నాడు: 'ఇక్కడ స్నాన జలాన్ని తీసుకురా; తరువాత మాట నిగ్రహించి, ఇంద్రియాలను అదుపులో ఉంచి సంధ్యను ఉపాసిస్తాను.'