Mahābhārata · Adhyāya 13.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.54.1
पुत्रैः कथं महाराज पुरुषस्तारितो भवेत् ।
यावन्न लब्धवान्पुत्रमफलः पुरुषो नृप ॥ १३.५४.१ ॥
Gran rey, ¿cómo puede un hombre ser salvado por los hijos? Mientras un hombre no haya obtenido un hijo, oh rey, permanece sin fruto.
13.54.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
नारदेन पुरा गीतं मार्कण्डेयाय पृच्छते ॥ १३.५४.२ ॥
Sobre este asunto también citan esta antigua historia, que Nārada cantó en otro tiempo cuando se la preguntó Mārkaṇḍeya.
13.54.3
पर्वतं नारदं चैव असितं देवलं च तम् ।
आरुणेयं च रैभ्यं च एतानत्रागतान्पुरा ॥ १३.५४.३ ॥
Parvata, Nārada, Asita, Devala, Āruṇeya y Raibhya: todos ellos habían venido aquí en otro tiempo.
13.54.4
गङ्गायमुनयोर्मध्ये भोगवत्याः समागमे ।
दृष्ट्वा पूर्वं समासीनान्मार्कण्डेयोऽभ्यगच्छत ॥ १३.५४.४ ॥
Entre el Gaṅgā y el Yamunā, en la confluencia del Bhogavatī, Mārkaṇḍeya, al ver a los que estaban sentados allí antes, se acercó.
13.54.5
ऋषयस्तु मुनिं दृष्ट्वा समुत्थायोन्मुखाः स्थिताः ।
अर्चयित्वाऽर्हतो विप्रं किं कुर्म इति चाब्रुवन् ॥ १३.५४.५ ॥
Los sabios, al ver al sabio, se levantaron y se quedaron de pie vueltos hacia él; tras honrar al digno brahmán, dijeron: "¿Qué debemos hacer?"
13.54.6
अयं समागमः सद्भिर्यत्नेनासादितो मया ।
अत्र प्राप्स्यामि धर्माणामाचारस्य च निश्चयम् ॥ १३.५४.६ ॥
Esta reunión de hombres virtuosos la he conseguido con esfuerzo; aquí obtendré certeza sobre los deberes y la conducta correcta.
13.54.7
ऋजुः कृतयुगे धर्मस्तस्मिन्क्षीणे विमुह्यति ।
युगेयुगे महर्षिभ्यो धर्ममिच्छामि वेदितुम् ॥ १३.५४.७ ॥
En la edad Kṛta el dharma es recto; cuando decae, se confunde. En cada edad deseo conocer el dharma de boca de los grandes sabios.
13.54.8
ऋषिभिर्नारदः प्रोक्तो ब्रूहि यत्रास्य संशयः ।
धर्माधर्मेषु तत्वज्ञ त्वं हि च्छेत्ता हि संशयान् ॥ १३.५४.८ ॥
Los sabios señalaron a Nārada. Conocedor de la verdad, di dónde reside esta duda; tú eres quien disipa las dudas sobre el dharma y el adharma.
13.54.9
ऋषिभ्योऽनुमतं वाक्यं नियोगान्नारदस्तदा ।
सर्वधर्मार्थतत्वज्ञं मार्कण्डेयं ततोऽब्रवीत् ॥ १३.५४.९ ॥
Con la aprobación de los sabios y por su encargo, entonces Nārada habló a Mārkaṇḍeya, conocedor de la verdad de todo dharma y artha.
13.54.10
दीर्घायो तपसा दीप्त वदेवदाङ्गतत्ववित् ।
यत्र ते संशयो ब्रह्मन्समुत्पन्नः स उच्यताम् ॥ १३.५४.१० ॥
¡Oh de larga vida, resplandeciente por la austeridad, conocedor de la verdad de los Vedas y sus miembros! Brahmán, di la duda que ha surgido en ti.
13.54.11
धर्मं लोकोपकारं वा यच्चान्यच्छ्रोतुमिच्छसि ।
तदहं कथयिष्यामि ब्रूहि त्वं सुमहातपाः ॥ १३.५४.११ ॥
El dharma, o el bien del mundo, o cualquier otra cosa que quieras oír, te lo diré. Habla, oh gran asceta.
13.54.12
युगेयुगे व्यतीतेऽस्मिन्धर्मसेतुः प्रणश्यति ।
कथं धर्मच्छलेनाहं प्राप्नुयामिति मे मतिः ॥ १३.५४.१२ ॥
Al transcurrir cada edad en este mundo, el puente del dharma se destruye. Mi pensamiento es: ¿cómo podría alcanzarlo mediante el pretexto del dharma?
13.54.13
आसीद्धर्मः पुरा विप्र चतुष्पादः कृते युगे ।
ततो ह्यधर्मः कालेन प्रसूतः किञ्चिदूनतः ॥ १३.५४.१३ ॥
En otro tiempo, oh brahmán, en la edad Kṛta, el dharma tenía cuatro pies. Luego, con el tiempo, surgió un poco de adharma y el dharma disminuyó algo.
13.54.14
ततस्त्रेतायुगं नाम प्रवृत्तं धर्मदूषणम् ॥ १३.५४.१४ ॥
Entonces comenzó la edad llamada Tretā, en la que el dharma fue corrompido.
13.54.15
तस्मिन्नतीते सम्प्राप्तं तृतीयं द्वापरं युगम् ।
तदा धर्मस्य द्वौ पादावधर्मो नाशयिष्यति ॥ १३.५४.१५ ॥
Cuando aquella había pasado, llegó la tercera edad, Dvāpara. Entonces el adharma destruirá dos pies del dharma.
13.54.16
द्वापरे तु परिक्षीणे नन्दिके समुपस्थिते ।
लोकवृत्तं च धर्मं च उच्यमानं निबोध मे ॥ १३.५४.१६ ॥
Cuando la edad Dvāpara haya decaído y llegue la edad Nandika, entiende de mí la conducta del mundo y el dharma tal como lo digo.
13.54.17
चतुर्थं नन्दिकं नाम धर्मः पादावशेषितः ।
ततः प्रभृति जायन्ते क्षीणप्रज्ञायुपो नराः।
क्षीणप्राणधना लोके धर्माचारबहिष्कृताः ॥ १३.५४.१७ ॥
El cuarto se llama edad Nandika, en la que solo quedan dos pies del dharma. Desde entonces los hombres nacen con poca sabiduría y vida breve; en el mundo, disminuidos en vigor y riqueza, son apartados de la práctica del dharma.
13.54.18
एवं विलुलिते धर्मे लोके चाधर्मसंयुते ।
चातुर्वर्ण्यस्य नियतं हव्यं कव्यं नियच्छति ॥ १३.५४.१८ ॥
Cuando el dharma así se tambalea y el mundo se une al adharma, las ofrendas (havya) y las ofrendas a los antepasados (kavya) de los cuatro órdenes sociales son ciertamente retenidas.
13.54.19
मन्त्रपूतं सदा हव्यं कव्यं चैव न नश्यति ।
प्रतिगृह्णन्ति तद्देवा दातुर्न्यायात्प्रयच्छतः ॥ १३.५४.१९ ॥
La ofrenda de havya y kavya purificada con mantras nunca se pierde; los dioses la aceptan cuando el donante la ofrece conforme a la regla.
13.54.20
सत्वयुक्तं च दाता च सर्वान्कामानवाप्नुयात् ।
अवाप्तकामः स्वर्गे च महीयेत यथेप्सितम् ॥ १३.५४.२० ॥
El donante animado de buena intención obtiene todos sus deseos; cumplidos sus deseos, es honrado en el cielo como lo desea.
13.54.21
चत्वारो ह्यथ ये वर्णा हव्यं कव्यं प्रदास्यति ।
मन्त्रहीनमपन्यायं तेषां दत्तं क्व गच्छति ॥ १३.५४.२१ ॥
Entre las cuatro clases, quien ofrezca havya y kavya sin mantra y de modo injusto, ¿adónde va lo que ha dado?
13.54.22
असुरान्गच्छते दत्तं विप्रै रक्षांसि क्षत्रियैः ।
वैश्यैः प्रेतानि वै दत्तं शूद्रैर्भूतानि गच्छति ॥ १३.५४.२२ ॥
Lo que dan los brahmanes va a los asuras, lo que dan los kṣatriyas a los rākṣasas; lo que dan los vaiśyas va a los pretas, y lo que dan los śūdras va a los bhūtas.
13.54.23
अथ वर्णावरे जाताश्चातुर्वर्ण्योपदेशिनः ।
दास्यन्ति हव्यकव्यानि तेषां दत्तं क्व गच्छति ॥ १३.५४.२३ ॥
Y quienes, nacidos en clases inferiores y enseñando el orden cuádruple, ofrezcan havya y kavya, ¿adónde va lo que han dado?
13.54.24
वर्णावराणां भूतानां हव्यकव्यप्रदातृणाम् ।
नैव देवा न पितरः प्रतिगृह्णन्ति तत्स्वयम् ॥ १३.५४.२४ ॥
Los dioses mismos no aceptan, ni tampoco los antepasados, lo que ofrecen los seres de clase inferior que dan havya y kavya.
13.54.25
यातुधानाः पिशाचाश्च भूता ये चापि नैर्ऋताः ।
तेषां सा विहिता वृत्तिः पितृदैवतनिर्गताः ॥ १३.५४.२५ ॥
Para los yātudhānas, los piśācas, los bhūtas y los nairṛtas está prescrito aquel sustento que ha sido apartado de los antepasados y de los dioses.
13.54.26
तेषां सर्वप्रदातॄणां हव्यकव्यं समाहिताः ।
यत्प्रयच्छन्ति विधइवत्तद्वै भुञ्जन्ति देवताः ॥ १३.५४.२६ ॥
Aquello que todos los dadores ofrecen con mente atenta y según el rito, de hecho lo consumen los dioses.