Mahābhārata · Adhyāya 13.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.54.1
पुत्रैः कथं महाराज पुरुषस्तारितो भवेत् ।
यावन्न लब्धवान्पुत्रमफलः पुरुषो नृप ॥ १३.५४.१ ॥
Wahai raja agung, bagaimana seseorang dapat diselamatkan oleh putra-putranya? Selama seseorang belum memperoleh putra, wahai raja, ia tetap tanpa hasil.
13.54.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
नारदेन पुरा गीतं मार्कण्डेयाय पृच्छते ॥ १३.५४.२ ॥
Mengenai hal ini orang juga mengutip kisah kuno ini, yang dahulu dinyanyikan oleh Nārada ketika Mārkaṇḍeya bertanya kepadanya.
13.54.3
पर्वतं नारदं चैव असितं देवलं च तम् ।
आरुणेयं च रैभ्यं च एतानत्रागतान्पुरा ॥ १३.५४.३ ॥
Parvata, Nārada, Asita, Devala, Āruṇeya dan Raibhya — mereka semua telah datang ke sini sebelumnya.
13.54.4
गङ्गायमुनयोर्मध्ये भोगवत्याः समागमे ।
दृष्ट्वा पूर्वं समासीनान्मार्कण्डेयोऽभ्यगच्छत ॥ १३.५४.४ ॥
Di antara Gaṅgā dan Yamunā, di pertemuan Bhogavatī, Mārkaṇḍeya melihat orang-orang yang sudah duduk di sana, lalu mendekat.
13.54.5
ऋषयस्तु मुनिं दृष्ट्वा समुत्थायोन्मुखाः स्थिताः ।
अर्चयित्वाऽर्हतो विप्रं किं कुर्म इति चाब्रुवन् ॥ १३.५४.५ ॥
Para resi, melihat sang muni, bangkit dan berdiri menghadapnya; setelah menghormati brahmana yang layak itu, mereka berkata, "Apa yang harus kami lakukan?"
13.54.6
अयं समागमः सद्भिर्यत्नेनासादितो मया ।
अत्र प्राप्स्यामि धर्माणामाचारस्य च निश्चयम् ॥ १३.५४.६ ॥
Pertemuan orang-orang baik ini telah saya usahakan dengan susah payah; di sini saya akan memperoleh kepastian tentang kewajiban-kewajiban dan tata laku.
13.54.7
ऋजुः कृतयुगे धर्मस्तस्मिन्क्षीणे विमुह्यति ।
युगेयुगे महर्षिभ्यो धर्ममिच्छामि वेदितुम् ॥ १३.५४.७ ॥
Pada zaman Kṛta dharma itu lurus; ketika ia merosot, ia menjadi kebingungan. Di setiap yuga saya ingin mengetahui dharma dari para maharishi agung.
13.54.8
ऋषिभिर्नारदः प्रोक्तो ब्रूहि यत्रास्य संशयः ।
धर्माधर्मेषु तत्वज्ञ त्वं हि च्छेत्ता हि संशयान् ॥ १३.५४.८ ॥
Para resi menyebut Nārada. Wahai pengenal kebenaran, katakanlah di mana keraguan ini berada; engkaulah yang menghapus keraguan tentang dharma dan adharma.
13.54.9
ऋषिभ्योऽनुमतं वाक्यं नियोगान्नारदस्तदा ।
सर्वधर्मार्थतत्वज्ञं मार्कण्डेयं ततोऽब्रवीत् ॥ १३.५४.९ ॥
Atas persetujuan para resi dan atas perintah mereka, Nārada kemudian berkata kepada Mārkaṇḍeya, pengenal kebenaran segala dharma dan artha.
13.54.10
दीर्घायो तपसा दीप्त वदेवदाङ्गतत्ववित् ।
यत्र ते संशयो ब्रह्मन्समुत्पन्नः स उच्यताम् ॥ १३.५४.१० ॥
Wahai yang panjang umur, bercahaya karena tapa, pengenal kebenaran Veda dan anggota-anggotanya! Wahai brahmana, katakanlah keraguan yang timbul dalam dirimu.
13.54.11
धर्मं लोकोपकारं वा यच्चान्यच्छ्रोतुमिच्छसि ।
तदहं कथयिष्यामि ब्रूहि त्वं सुमहातपाः ॥ १३.५४.११ ॥
Dharma, atau kesejahteraan dunia, atau apa pun yang ingin engkau dengar, akan kujelaskan. Bicaralah, wahai pertapa agung.
13.54.12
युगेयुगे व्यतीतेऽस्मिन्धर्मसेतुः प्रणश्यति ।
कथं धर्मच्छलेनाहं प्राप्नुयामिति मे मतिः ॥ १३.५४.१२ ॥
Ketika setiap yuga berlalu di dunia ini, jembatan dharma pun runtuh. Pikiranku adalah: bagaimana aku dapat mencapainya dengan dalih dharma?
13.54.13
आसीद्धर्मः पुरा विप्र चतुष्पादः कृते युगे ।
ततो ह्यधर्मः कालेन प्रसूतः किञ्चिदूनतः ॥ १३.५४.१३ ॥
Dahulu, wahai brahmana, pada zaman Kṛta, dharma memiliki empat kaki. Kemudian seiring waktu, adharma sedikit muncul dan dharma sedikit berkurang.
13.54.14
ततस्त्रेतायुगं नाम प्रवृत्तं धर्मदूषणम् ॥ १३.५४.१४ ॥
Kemudian dimulailah zaman bernama Tretā, di mana dharma mulai dinodai.
13.54.15
तस्मिन्नतीते सम्प्राप्तं तृतीयं द्वापरं युगम् ।
तदा धर्मस्य द्वौ पादावधर्मो नाशयिष्यति ॥ १३.५४.१५ ॥
Setelah itu berlalu, tibalah zaman ketiga, Dvāpara. Pada waktu itu adharma akan menghancurkan dua kaki dharma.
13.54.16
द्वापरे तु परिक्षीणे नन्दिके समुपस्थिते ।
लोकवृत्तं च धर्मं च उच्यमानं निबोध मे ॥ १३.५४.१६ ॥
Ketika zaman Dvāpara telah merosot dan zaman Nandika telah tiba, pahamilah dariku tata cara dunia dan dharma sebagaimana yang aku ucapkan.
13.54.17
चतुर्थं नन्दिकं नाम धर्मः पादावशेषितः ।
ततः प्रभृति जायन्ते क्षीणप्रज्ञायुपो नराः।
क्षीणप्राणधना लोके धर्माचारबहिष्कृताः ॥ १३.५४.१७ ॥
Yang keempat bernama zaman Nandika, di mana dharma hanya tersisa dua kaki. Sejak itu manusia lahir dengan kebijaksanaan dan umur yang merosot; di dunia, mereka yang kehilangan daya hidup dan harta dikucilkan dari pengamalan dharma.
13.54.18
एवं विलुलिते धर्मे लोके चाधर्मसंयुते ।
चातुर्वर्ण्यस्य नियतं हव्यं कव्यं नियच्छति ॥ १३.५४.१८ ॥
Ketika dharma dengan demikian terguncang dan dunia bercampur dengan adharma, persembahan kepada para dewa (havya) dan persembahan kepada leluhur (kavya) bagi keempat golongan pasti terhenti.
13.54.19
मन्त्रपूतं सदा हव्यं कव्यं चैव न नश्यति ।
प्रतिगृह्णन्ति तद्देवा दातुर्न्यायात्प्रयच्छतः ॥ १३.५४.१९ ॥
Persembahan havya dan kavya yang disucikan dengan mantra tidak pernah musnah; para dewa menerimanya bila sang dermawan mempersembahkannya dengan benar.
13.54.20
सत्वयुक्तं च दाता च सर्वान्कामानवाप्नुयात् ।
अवाप्तकामः स्वर्गे च महीयेत यथेप्सितम् ॥ १३.५४.२० ॥
Dermawan yang disertai niat baik memperoleh semua keinginannya; setelah keinginannya terpenuhi, ia dihormati di surga sebagaimana yang ia inginkan.
13.54.21
चत्वारो ह्यथ ये वर्णा हव्यं कव्यं प्रदास्यति ।
मन्त्रहीनमपन्यायं तेषां दत्तं क्व गच्छति ॥ १३.५४.२१ ॥
Di antara keempat varna, siapa pun yang mempersembahkan havya dan kavya tanpa mantra dan secara tidak adil, ke manakah perginya apa yang ia berikan?
13.54.22
असुरान्गच्छते दत्तं विप्रै रक्षांसि क्षत्रियैः ।
वैश्यैः प्रेतानि वै दत्तं शूद्रैर्भूतानि गच्छति ॥ १३.५४.२२ ॥
Apa yang diberikan brahmana pergi kepada para asura, yang diberikan kṣatriya kepada para rākṣasa; yang diberikan vaiśya pergi kepada para preta, dan yang diberikan śūdra pergi kepada para bhūta.
13.54.23
अथ वर्णावरे जाताश्चातुर्वर्ण्योपदेशिनः ।
दास्यन्ति हव्यकव्यानि तेषां दत्तं क्व गच्छति ॥ १३.५४.२३ ॥
Lalu, mereka yang lahir dari varna rendah dan mengajarkan tatanan empat varna, yang akan mempersembahkan havya dan kavya — ke manakah perginya apa yang mereka berikan?
13.54.24
वर्णावराणां भूतानां हव्यकव्यप्रदातृणाम् ।
नैव देवा न पितरः प्रतिगृह्णन्ति तत्स्वयम् ॥ १३.५४.२४ ॥
Para dewa sendiri tidak menerima, dan juga para leluhur, apa yang dipersembahkan oleh makhluk berkasta rendah yang memberi havya dan kavya.
13.54.25
यातुधानाः पिशाचाश्च भूता ये चापि नैर्ऋताः ।
तेषां सा विहिता वृत्तिः पितृदैवतनिर्गताः ॥ १३.५४.२५ ॥
Bagi yātudhāna, piśāca, bhūta, dan nairṛta, telah ditetapkan rezeki yang dikeluarkan dari leluhur dan para dewa.
13.54.26
तेषां सर्वप्रदातॄणां हव्यकव्यं समाहिताः ।
यत्प्रयच्छन्ति विधइवत्तद्वै भुञ्जन्ति देवताः ॥ १३.५४.२६ ॥
Persembahan havya dan kavya yang dengan pikiran terpusat dan sesuai aturan dipersembahkan oleh semua pemberi, sesungguhnya dinikmati oleh para dewa.